ParosahassasuttaБолее тысячи
Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ aḍḍhatelasehi bhikkhusatehi.
aḍḍhatelasehi → aḍḍhateḷasehi (bj); aḍḍhaterasehi (sya-all) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005)Одно время Благословенный располагается в Саваттхи, в роще Джеты, в парке Анатхапиндики вместе с большой общиной монахов, с тысячей двумястами пятьюдесятью монахами.
Tena kho pana samayena bhagavā bhikkhū nibbānapaṭisaṁyuttāya dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṁseti.
nibbānapaṭisaṁyuttāya → nibbāṇapaṭisaṁyuttāya (bj) | nibbāṇapaṭisaṁyuttāya → nibbānasaṁyuttāya (bj: machasaṁ)И тогда Благословенный наставлял, понуждал, побуждал и радовал монахов беседой о Дхамме на тему ниббаны.
Te ca bhikkhū aṭṭhiṁ katvā manasi katvā sabbacetasā samannāharitvā ohitasotā dhammaṁ suṇanti.
aṭṭhiṁ katvā manasi katvā → aṭṭhikatvā manasikatvā (bj) | aṭṭhiṁ katvā → aṭṭhikatvā (pts) | sabbacetasā → sabbacetaso (pts) | aṭṭhiṁ katvā manasi katvā sabbacetasā → aṭṭhikatvā manasikatvā sabbacetaso (th) | aṭṭhiṁ katvā → aṭṭhi-katvā (pts) | sabbacetasā → sabba-cetaso (pts) | dhammaṁ → dhammam (pts)И те монахи слушали Дхамму, склоняя к ней ухо, относясь к этому как к вопросу жизни и смерти, направляя на это весь свой ум целиком.
Atha kho āyasmato vaṅgīsassa etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)И тогда мысль пришла к уважаемому Вангисе:
“ayaṁ kho bhagavā bhikkhū nibbānapaṭisaṁyuttāya dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṁseti.
nibbānapaṭisaṁyuttāya → nibbāṇapaṭisaṁyuttāya (bj) | nibbānapaṭisaṁyuttāya → nibbāna-paṭisaṁyuttāya (pts)“Благословенный обучает монахов беседой о Дхамме на тему ниббаны.
Te ca bhikkhū aṭṭhiṁ katvā manasi katvā sabbacetasā samannāharitvā ohitasotā dhammaṁ suṇanti.
aṭṭhiṁ katvā → aṭṭhikatvā (pts) | sabbacetasā → sabbacetaso (pts) | aṭṭhiṁ katvā manasi katvā sabbacetasā → aṭṭhikatvā manasikatvā sabbacetaso (bjt, th) | aṭṭhiṁ katvā → aṭṭhi-katvā (pts) | sabbacetasā → sabba-cetaso (pts)А те монахи слушают Дхамму, склоняя к ней ухо, относясь к этому как к вопросу жизни и смерти, направляя на это весь свой ум целиком.
Yannūnāhaṁ bhagavantaṁ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthaveyyan”ti.
sāruppāhi → sarūpāhi (bj, sya-all, pts) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ bhagavantaṁ → yaṁ nūnāhaṁ bhagavantam (pts)Что, если я произнесу восхваление, [обращаясь] напрямую к уважаемому Сарипутте, уместными строфами?”
Atha kho āyasmā vaṅgīso uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca:
tenañjaliṁ paṇāmetvā → tenañjalimpaṇāmetvā (bjt, th) | ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ → ekaṁsam uttarā saṅgaṁ (pts) | tenañjaliṁ → ten-añjaliṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)И тогда уважаемый Вангиса поднялся с сиденья, закинул внешнее одеяние за плечо и, подняв сложенные ладони в почтительном приветствии Благословенного, сказал ему:
“paṭibhāti maṁ, bhagavā, paṭibhāti maṁ, sugatā”ti.
maṁ sugatāti → mam sugatā ti (pts)“Вдохновение снизошло на меня, Благословенный! Вдохновение снизошло на меня, Счастливейший!”
“Paṭibhātu taṁ, vaṅgīsā”ti bhagavā avoca.
vaṅgīsāti → vaṅgīsā ti (pts)Благословенный сказал: “В таком случае, вырази своё вдохновение, Вангиса”.
Atha kho āyasmā vaṅgīso bhagavantaṁ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthavi:
sāruppāhi → sarūpāhi (bj, sya-all, pts)И тогда уважаемый Вангиса уместными строфами произнёс восхваление, [обращаясь] напрямую к Благословенному:
“Parosahassaṁ bhikkhūnaṁ, sugataṁ payirupāsati;
parosahassaṁ → parosahassa (th) payirupāsati → payirūpāsati (pts)“Более тысячи монахов здесь речам Счастливого внимают. Desentaṁ virajaṁ dhammaṁ, nibbānaṁ akutobhayaṁ.
nibbānaṁ akutobhayaṁ → nibbānam akutobhayam (pts)А учит он незапылённой Дхамме, ниббане, страху недоступной.Suṇanti dhammaṁ vimalaṁ, sammāsambuddhadesitaṁ;
sammāsambuddhadesitaṁ → sammāsambuddha-desitaṁ (pts)Чистую Дхамму слушают они, которую поведал Пробуждённый. Sobhati vata sambuddho, bhikkhusaṅghapurakkhato.
bhikkhusaṅghapurakkhato → bhikkhusaṁghapurakkhato (ms2005) | bhikkhusaṅghapurakkhato → bhikkhusaṅgha-purakkhato (pts)Воистину, сияет Пробуждённый, и чтится он монахов Сангхой.Nāganāmosi bhagavā, isīnaṁ isisattamo;
nāganāmosi → nāganāmo si (pts) isīnaṁ → isīnam (pts)Благословенный, имя твоё — Нага, и лучший ты провидец из провидцев. Mahāmeghova hutvāna, sāvake abhivassati.
mahāmeghova → mahāmegho va (pts) sāvake → S1 sāvako. (pts note)Как облако великое с дождём ты [Дхаммой] льёшься на учеников.Divāvihārā nikkhamma, satthudassanakamyatā;
satthudassanakamyatā → satthudassanakāmatā (sya-all, km) | satthudassanakamyatā → satthudassanakāmatā (bj: syā) | satthudassanakamyatā → satthudassanakāmatā (cck: sī. syā. kaṁ.) | satthudassanakamyatā → So B. S1; S3 -kāmatā. (pts note)Днём выйдя из обители своей из пожелания Учителя узреть, Sāvako te mahāvīra, pāde vandati vaṅgiso”ti.
vaṅgisoti kiṁ nu → vaṅgīsoti kinnu (bj, pts) | vaṅgisoti → vaṅgīsoti (cck, sya-all) | ti → Thera-g. 1238-1241. (pts note) | vaṅgisoti → vaṅgīso ti (pts)Твой ученик Вангиса, о герой, в почтении падает к твоим ногам”.
“Kiṁ nu te, vaṅgīsa, imā gāthāyo pubbe parivitakkitā, udāhu ṭhānasova taṁ paṭibhantī”ti?
taṁ → S3 omits va. (pts note) | kiṁ nu → kinnu (bjt, pts) | ṭhānasova → ṭhānaso va (pts) | paṭibhantīti → paṭibhantī ti (pts)“Ты продумал эти строфы заранее, Вангиса, или же они пришли к тебе спонтанно [сейчас]?”
“Na kho me, bhante, imā gāthāyo pubbe parivitakkitā, atha kho ṭhānasova maṁ paṭibhantī”ti.
maṁ → S3 omits va maṁ. (pts note) | ṭhānasova → ṭhānaso va (pts) | paṭibhantīti → paṭibhantī ti (pts)“Я не продумывал этих строф заранее, уважаемый; они пришли ко мне спонтанно”.
“Tena hi taṁ, vaṅgīsa, bhiyyoso mattāya pubbe aparivitakkitā gāthāyo paṭibhantū”ti.
bhiyyoso mattāya → bhiyyosomattāya (my, bjt, pts) | tena hi → tenahi (th) | paṭibhantūti → patibhantū ti (pts)“В таком случае, Вангиса, пусть ещё какие-нибудь строфы, не продуманные [тобой] заранее, придут к тебе [сейчас]”.
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā vaṅgīso bhagavato paṭissutvā bhiyyoso mattāya bhagavantaṁ pubbe aparivitakkitāhi gāthāhi abhitthavi:
bhiyyoso mattāya → bhiyyosomattāya (my, bjt) | evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts) | bhiyyoso mattāya bhagavantaṁ → bhiyyosomattāya bhagavantam (pts)“Хорошо, почтенный”, – ответил уважаемый Вангиса. И затем он восхвалил Благословенного несколькими новыми строфами, которые не были [им] продуманы заранее:
“Ummaggapathaṁ mārassa abhibhuyya, carasi pabhijja khilāni;
Ummaggapathaṁ → ummaggasathaṁ (bj); ummaggasataṁ (sya-all, km, mr) | ummaggapathaṁ → ummaggasataṁ (sya-all) | ummaggapathaṁ → ummaggasathaṁ (bj: sī.pævi, sī.pavi) | Ummaggapathaṁ → ummaggasataṁ (cck: syā. kaṁ. ka.) | ummaggasataṁ → a. evaṁ. yu. ummaggapathaṁ (sya-all note) | Ummaggapatham → S1 ummaṅga-; S1-3 and C. -sataṁ. (pts note) carasi → carati (bj, cck) | khilāni → khīlāni (sya-all) | khilāni → khīlāni (bj: syā)“Преодолев уклончивый путь Мары, живёшь, бесплодие ума разрушив. Taṁ passatha bandhapamuñcakaraṁ, asitaṁ bhāgaso pavibhajaṁ.
taṁ → tam (pts) pavibhajaṁ → pavibhajjaṁ (bjt, th, pts)Освободителя от привязи узрите: на части рассекает, непривязан.Oghassa nittharaṇatthaṁ, anekavihitaṁ maggaṁ akkhāsi;
oghassa → oghassa hi (bj, sya-all, pts) | hi → ‘hi’ iti natthi (bj: machasaṁ) | hi → B. omits hi. (pts note) maggaṁ → maggam (pts)Чтоб через наводнение провести нас, ты путь провозгласил во всех деталях. Tasmiñce amate akkhāte, dhammaddasā ṭhitā asaṁhīrā.
tasmiñce → tasmiṁ te (bj, pts) | te → tasmiṁ ce (bj: machasaṁ, syā) | te → B. ce. (pts note) asaṁhīrā → asaṁhirā (sya-all)Провидцы Дхаммы эти недвижимы в Бессмертном, что объявлено тобою.Pajjotakaro ativijjha, sabbaṭṭhitīnaṁ atikkamamaddasa;
ativijjha → ativijjha dhammaṁ (bj, sya-all, km, pts2ed) | dhammaṁ → dhammaṁ iti natthi (bj: machasaṁ, PTS) | ativijjha → ativijjha dhammaṁ (cck: sī. syā. kaṁ.) sabbaṭṭhitīnaṁ → dhammaṁ sabbadiṭṭhīnaṁ (sya-all) | sabbaṭṭhitīnaṁ → sabbadiṭṭhīnaṁ (bj: syā) | addasa → S1-3 atikkammaddā. (pts note) | sabbaṭṭhitīnaṁ atikkamamaddasa → sabbaṭṭhitīnam atikkamam addasa (pts)Создатель света, тот, кто смог пробиться. узрел превосхождение всех позиций. Ñatvā ca sacchikatvā ca, aggaṁ so desayi dasaddhānaṁ.
dasaddhānaṁ → dasaṭṭhānaṁ (sya-all, pts) | dasaddhānaṁ → dasaṭṭhānaṁ (bj: syā, PTS) | dasaṭṭhānaṁ → B. dasaddhānaṁ. (pts note)Узнав и для себя осуществив, он изложил всю суть пяти [аскетам].Evaṁ sudesite dhamme, ko pamādo vijānataṁ dhammaṁ;
sudesite → S1-3 sute desite. (pts note) pamādo vijānataṁ dhammaṁ → ko pamādo vijānataṁ (bj, sya-all, km) | vijānataṁ → vijānataṁ dhammaṁ (bj: machasaṁ, PTS) | dhammaṁ → ko pamādo vijānataṁ (cck: sī. syā. kaṁ.)И когда Дхамме научил он столь прекрасно, беспечность может ли возникнуть в тех, кто понял? Tasmā hi tassa bhagavato sāsane, appamatto sadā namassamanusikkhe”ti.
ti → Thera-g 1242-1245. (pts note) | namassamanusikkheti → namassam anusikkhe ti (pts)В Учении Будды ты тогда живи прилежно, с почтением в нём всегда ты тренируйся”.