Kulagharaṇīsutta๘ กุลฆรณีสูตร
Ekaṁ samayaṁ aññataro bhikkhu kosalesu viharati aññatarasmiṁ vanasaṇḍe.
samayaṁ → samayam (pts)สมัยหนึ่ง ภิกษุรูปหนึ่งอยู่ ณ ราวป่าแห่งหนึ่ง แคว้นโกศล
Tena kho pana samayena so bhikkhu aññatarasmiṁ kule ativelaṁ ajjhogāḷhappatto viharati.
ativelaṁ → ativelam (pts)สมัยนั้น สมัยนั้นภิกษุนั้นไปอยู่คลุกคลีในตระกูลแห่งหนึ่งเกินเวลา
Atha kho yā tasmiṁ vanasaṇḍe adhivatthā devatā tassa bhikkhuno anukampikā atthakāmā taṁ bhikkhuṁ saṁvejetukāmā yā tasmiṁ kule kulagharaṇī, tassā vaṇṇaṁ abhinimminitvā yena so bhikkhu tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ bhikkhuṁ gāthāya ajjhabhāsi:
gāthāya → gāthāhi (bj) | yā → (pts) | taṁ → tam (pts) | saṁvejetukāmā → saṁvejetu-kāmā (pts) | vaṇṇaṁ → vaṇṇam (pts) | tenupasaṅkami → ten-upasaṅkami (pts)ครั้งนั้น เทวดาผู้สิงสถิตอยู่ใน ราวป่านั้น มีความอนุเคราะห์หวังดีต่อภิกษุนั้น ประสงค์จะให้ท่านสลดใจ จึงเนรมิต เพศเป็นหญิงแม่เรือนในตระกูลนั้น เข้าไปหาภิกษุนั้นถึงที่อยู่แล้วได้กล่าวกับภิกษุนั้น ด้วยคาถาว่า
“Nadītīresu saṇṭhāne, sabhāsu rathiyāsu ca;
saṇṭhāne → S3 santhāne (or satthāne). (pts note)ชนทั้งหลายต่างประชุมสนทนากันที่ใกล้ฝั่งแม่น้ำ ในศาลาที่พัก Janā saṅgamma mantenti, mañca tañca kimantaran”ti.
tañca → tvañca (mr) | tañca → tvañca (cck: ka.) | kim → S1-3 nir-. (pts note) | mañca tañca kimantaranti → mañ ca tañ ca kim antaran ti (pts)ในสภาและข้าง ๆ ถนน พวกเขาต่างพูดถึงดิฉันและท่านอย่างไรหนอ“Bahūhi saddā paccūhā, khamitabbā tapassinā;
bahūhi → bahū hi (bjt, th, pts)ภิกษุนั้นกล่าวคาถานี้ว่า แท้จริง เสียงที่เป็นข้าศึกมีมาก Na tena maṅku hotabbaṁ, na hi tena kilissati.
maṅku hotabbaṁ → maṅkuhotabbo (pts) | maṅkuhotabbo → B. -tabbaṁ. (pts note) | maṅku hotabbaṁ → maṅkuhotabbaṁ (th)ท่านผู้มีตบะต้องอดทน ไม่ต้องเก้อเขินด้วยเหตุนั้น เพราะว่าสัตว์หาได้เศร้าหมองด้วยเหตุนั้นไม่Yo ca saddaparittāsī, vane vātamigo yathā;
ca → S1-3 yāva. (pts note) | saddaparittāsī → saddapparittāsī (th)แต่ผู้ใดมักสะดุ้งเพราะเสียง ประดุจเนื้อทรายในป่า นักปราชญ์เรียกผู้นั้นว่ามีใจเบา Lahucittoti taṁ āhu, nāssa sampajjate vatan”ti.
lahucittoti taṁ → lahucitto ti tam (pts) vatanti → vatan ti (pts)วัตรของเขาย่อมไม่สมบูรณ์ กุลฆรณีสูตรที่ ๘ จบ