2 Upavānattheraapadāna
“Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
nāma → nāmo (pts) Jalitvā aggikkhandhova, sambuddho parinibbuto.Mahājanā samāgamma, pūjayitvā tathāgataṁ;
Mahājanā → S2 mahājano. (pts note) Citaṁ katvāna sukataṁ, sarīraṁ abhiropayuṁ.
citaṁ → citakaṁ (bj: aṭṭhakathā, sīmu) | katvā → G. cittaṁ katvāna; S1 citakkaṁ katvā. (pts note) | sukataṁ → G. sugataṁ. (pts note)Sarīrakiccaṁ katvāna, dhātuṁ tattha samānayuṁ;
kiccaṁ → G. S1 M. sarīrakiccaṁ. (pts note) dhātuṁ → dhātu (bj: PTS) | dhātū → S2 dhātaṁ. (pts note) Sadevamānusā sabbe, buddhathūpaṁ akaṁsu te.
sadevamānusā → sadevamanussā (sya-all)Paṭhamā kañcanamayā, dutiyāsi maṇīmayā;
maṇīmayā → maṇimayā (bj) | dutiyāsi → dutiyāpi (sya-all) | dutiyāsi maṇīmayā → dutiyā pi maṇimayā (pts) Tatiyā rūpiyamayā, catutthī phalikāmayā.
catutthī phalikāmayā → catutthā phaḷikāmayā (bj) | catutthī → catutthā (sya-all, pts) | catutthā → catutthi (bj: machasaṁ, sī.selu, the) | catutthā → G. S1 catutthī. (pts note)Tathā pañcamiyā bhūmi, lohitaṅgamayā ahu;
Tathā → tattha (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1, mr) | bhūmi → nemi (bj); kācehi (pts-vp-pli1) | bhūmi lohitaṅgamayā → nemī lohitaṅkamayā (bj) | tathā pañcamiyā → tattha pañcami yā (sya-all) | nemī → pañca mikācehi (bj: machasaṁ, PTS, sī.selu); tattha pañcamikā ceti (bj: the) | Tathā → tattha (cck: syā. ka.) | bhūmi → nemi (cck: sī.) | kācehi → S2 yanemi. (pts note) lohitaṅkamayā → G. M. lohitakamayā. (pts note) | ahū → G. M. S1 ahu. (pts note) Chaṭṭhā masāragallassa, sabbaratanamayūpari.
masāragallassa → G. chaḷā masāragallamayā; S1 masāragallassa mayā. (pts note) sabbaratanamayūpari → sabbaratanamay upari (pts) | upari → S1 upari. (pts note)Jaṅghā maṇimayā āsi, vedikā ratanamayā;
Jaṅghā → G. saṅghā. (pts note) ratanamayā sabbasoṇṇamayo → ratanāmayā sabbasovaṇṇayo (bj) | ratanamayā → ratanāmayā (sya-all) Sabbasoṇṇamayo thūpo, uddhaṁ yojanamuggato.
sabbasoṇṇamayo → sabbasovaṇṇayo (pts) | sabbasovaṇṇayo → G. sabbasoṇṇamayo. (pts note)Devā tattha samāgantvā, ekato mantayuṁ tadā;
mantayuṁ → G. mantayiṁsu te. (pts note) Mayampi thūpaṁ kassāma, lokanāthassa tādino.
kassāma → karissāma (sya-all, pts)Dhātu āveṇikā natthi, sarīraṁ ekapiṇḍitaṁ;
ekapiṇḍitaṁ → G. S1 ekapiṇḍikaṁ. (pts note) Imamhi buddhathūpamhi, kassāma kañcukaṁ mayaṁ.
buddhathūpamhi kassāma → buddhathūpasmiṁ karissāma (sya-all) | imamhi → G. mayam pi. (pts note) | Buddhathūpamhi → G. buddhathūpaṁ. (pts note) kassāma → karissāma (pts)Devā sattahi ratnehi, aññaṁ vaḍḍhesu yojanaṁ;
sattahi ratnehi → sattaratanehi (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | sattahi ratnehi → sattaratanehi (sya-all) | sattaratanehi → sattahi ratnehi (bj: machasaṁ, sī.selu) | ratnehi → sattaratanehi (cck: sī.) vaḍḍhesu → vaḍḍhesuṁ (pts) Thūpo dviyojanubbedho, timiraṁ byapahanti so.
dviyojanubbedho → dviyojanubbiddho (pts) so → yo (sya-all) | so → S2 -yo. (pts note)Nāgā tattha samāgantvā, ekato mantayuṁ tadā; Manussā ceva devā ca, buddhathūpaṁ akaṁsu te.
Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā;
assumha → assumhā (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1); āsimhā (?) | assumha → assumhā (sya-all) | assumha → assumhā (cck: sī. syā.); āsimhā (cck: ?) sadevakā mayampi → sadevatā mayam pi (pts) | sadevatā → G. M. sadevakā. (pts note) Mayampi thūpaṁ kassāma, lokanāthassa tādino.
kassāma → karissāma (sya-all, pts)Indanīlaṁ mahānīlaṁ, atho jotirasaṁ maṇiṁ; Ekato sannipātetvā, buddhathūpaṁ achādayuṁ.
Sabbaṁ maṇimayaṁ āsi, tāvatā buddhacetiyaṁ; Tiyojanasamubbiddhaṁ, ālokakaraṇaṁ tadā.
Tiyojanasamubbiddhaṁ → tiṁsayojanamubbeddhaṁ (bj); tīṇi yojanamubbiddhaṁ (pts-vp-pli1, mr) | tiyojanasamubbiddhaṁ → tiṁsayojanamubbedhaṁ (bj); tīṇi yojanam ubbiddhaṁ (pts) | tiṁsayojanamubbedhaṁ → mubbiddhaṁ (bj: aṭṭhakathā, sīmu) | Tiyojanasamubbiddhaṁ → tīṇi yojanamubbiddhaṁ (cck: sī. ka.) ālokakaraṇaṁ → G. M. S1 ālokasaraṇaṁ. (pts note)Garuḷā ca samāgantvā, ekato mantayuṁ tadā;
garuḷā → kumbhaṇḍā (pts) | garuḷā → kumbhaṇḍā (bj: PTS, the) Manussā devā nāgā ca, buddhathūpaṁ akaṁsu te.
manussā → mānusā (bj)‘Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā;
assumha → assumhā (bj, pts) Mayampi thūpaṁ kassāma, lokanāthassa tādino’.
kassāma → karissāma (sya-all, pts)Sabbaṁ maṇimayaṁ thūpaṁ, akaruṁ te ca kañcukaṁ;
thūpe → sabbaṁ maṇimayaṁ thūpaṁ (bj: machasaṁ, the) akaruṁ te ca kañcukaṁ → akaruttarakañcukaṁ (bj); … akaruṁ tāva kañcukaṁ (sya1ed, sya2ed); … akaruttarakañcukaṁ (pts-vp-pli1) | te ca → tāva (sya-all) | akaruṁ → akar uttarakañcukaṁ yojanan (pts) | ca kañcukaṁ yojanaṁ tepi → pi (pts) | akaru’ttarakañcukaṁ → akaruṁ te ca kañcukaṁ (bj: machasaṁ, sī.selu, the) | kañcukaṁ → sabbamaṇimayaṁ thūpe, akaruttarakañcukaṁ (cck: sī.) | uttarakañcukaṁ → G. tārakañcakaṁ; S2 akar uttarukañcukaṁ. (pts note) Yojanaṁ tepi vaḍḍhesuṁ, āyataṁ buddhacetiyaṁ.
āyataṁ → G. āyātaṁ. (pts note)Catuyojanamubbiddho, buddhathūpo virocati;
catuyojanamubbiddho → catuyojanamubbedho (sya-all) | catuyojanamubbiddho → mubbedho (bj: the) virocati → virocatī (bj) Obhāseti disā sabbā, sataraṁsīva uggato.
uggato → “garuḷā”ti ādayo catasso gāthāyo, sī.selu, PTS potthakesu na vijjanti (bj note) | sataraṁsīva → G. ca. (pts note)Kumbhaṇḍā ca samāgantvā, ekato mantayuṁ tadā; Manussā ceva devā ca, nāgā ca garuḷā tathā;
tathā → tadā (sya-all) | garuḷā → nāgā kumbhaṇḍakā (bj: the) Paccekaṁ buddhaseṭṭhassa, akaṁsu thūpamuttamaṁ.‘Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā;
assumha → assumhā (bj, sya-all) Mayampi thūpaṁ kassāma, lokanāthassa tādino;
kassāma → karissāma (sya-all) Ratanehi chādessāma, āyataṁ buddhacetiyaṁ’.
chādessāma → chādayissāma (bj, sya-all)Yojanaṁ tepi vaḍḍhesuṁ, āyataṁ buddhacetiyaṁ; Pañcayojanamubbiddho, thūpo obhāsate tadā.
Pañcayojanamubbiddho → pañcayojanamubbedho (sya1ed, sya2ed tha-ap562:21 [Upavānattheraapadāna]) | pañcayojanamubbiddho → pañcayojanamubbedho (sya-all) obhāsate → obhāsatī (sya-all)Yakkhā tattha samāgantvā, ekato mantayuṁ tadā;
tattha → G. S1 va tattha. (pts note) Manussā devā nāgā ca, garuḷā kumbhaaṇḍakā.
manussā devā → manujā devatā (sya-all) | ca → kumbhaṇḍā (sya-all) | devā → devā ca (pts) kumbhaaṇḍakā → tadā (sya-all) | kumbhaaṇḍakā paccekaṁ → tathā paccekam (pts)Paccekaṁ buddhaseṭṭhassa, akaṁsu thūpamuttamaṁ;
Buddhaseṭṭhassa → G. pacceka-; S1 paccekā-. (pts note) ‘Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā.
assumha → assumhā (sya-all, pts)Mayampi thūpaṁ kassāma, lokanāthassa tādino;
kassāma → karissāma (sya-all, pts) Phalikāhi chādessāma, āyataṁ buddhacetiyaṁ’.
phalikāhi chādessāma → eḷikāhi chādayissāma (bj); phalikā chādayissāma (sya-all); phaḷikā chādayissāma (pts) | eḷikāhi → phalikaṁ (bj: aṭṭhakathā, sīmu)Yojanaṁ tepi vaḍḍhesuṁ, āyataṁ buddhacetiyaṁ;
āyataṁ → G. āyātaṁ. (pts note) Cha yojanāni ubbiddho, thūpo obhāsate tadā.
ubbiddho → ubbīddho (bj) | cha yojanāni → pañcayojanam (pts) obhāsate → obhāsatī (sya-all)Gandhabbā ca samāgantvā, ekato mantayuṁ tadā; ‘Manujā devatā nāgā, garuḷā kumbhayakkhakā.
manujā → G. manussa. (pts note) garuḷā kumbhayakkhakā sabbekaṁsu → kumbhaṇḍā guruḷā tathā sabbekaṁsuṁ (bj) | tathā → kumbhaṇḍā guyahkā tathā (bj: PTS); garuḷā kumbhayakkhakā (bj: aṭṭhakathā, sīmu) | guyhakā → S1 G. garuḷā. (pts note)Sabbekaṁsu buddhathūpaṁ, mayamettha akārakā;
sabbekaṁsu → sabbe katā (sya-all) | sabbe’kaṁsuṁ → kathā (bj: machasaṁ, PTS) | katā → S1 G. akaṁsu. (pts note) Mayampi thūpaṁ kassāma, lokanāthassa tādino’.
kassāma → karissāma (sya-all, pts)Vediyo satta katvāna, chattamāropayiṁsu te;
chattamāropayiṁsu → yāva jaṅghā akaṁsu (sya-all, pts) | te → yāva jaṅghā akaṁsu te (bj: PTS, sī.selu); dhajaṁ chattamakaṁsu te (bj: the) | jaṅghā → S2 cha ca-. (pts note) Sabbasoṇṇamayaṁ thūpaṁ, gandhabbā kārayuṁ tadā.
sabbasoṇṇamayaṁ → sabbasovaṇṇamayaṁ (sya-all); sabbasovaṇṇayaṁ (pts) | sabbasoṇṇamayaṁ → sabbāsovaṇṇayaṁ (bj: PTS) | sabbasovaṇṇayaṁ → G. S1 M. sabbasoṇṇamayaṁ. (pts note) tadā → kumbhaṇḍādīnaṁ paṭipāṭiyā visadisatā ekaccesu dissati. PTS, sī.selu, the, potthakesu chayojanubbedhatā na vuttā. garuḷā ca vajjitā (bj note)Sattayojanamubbiddho, thūpo obhāsate tadā;
sattayojanamubbiddho → sattayojanamubbedho (sya-all) Rattindivā na ñāyanti, āloko hoti sabbadā.
āloko hoti → ālokā honti (sya1ed, sya2ed, mr) | āloko hoti → ālokā honti (sya-all) | hoti → ālokā honti (bj: machasaṁ) | hoti → ālokā honti (cck: syā. ka.)Abhibhonti na tassābhā, candasūrā satārakā;
candasurāsatārakā → G. -suriyatārakā; S1 S2 -surāsakārakā. (pts note) Samantā yojanasate, padīpopi na pajjali.
padīpopi na → padīpo pana (sya-all) | padīpopi na pajjali → padīpo dinapajjali (pts) | dinapajjali → G. M. pajjalī. (pts note)Tena kālena ye keci, thūpaṁ pūjenti mānusā; Na te thūpamāruhanti, ambare ukkhipanti te.
Devehi ṭhapito yakkho, abhisammatanāmako;
abhisammatanāmako → S1 -nāyako. (pts note) Dhajaṁ vā pupphadāmaṁ vā, abhiropeti uttari.Na te passanti taṁ yakkhaṁ, dāmaṁ passanti gacchato; Evaṁ passitvā gacchantā, sabbe gacchanti suggatiṁ.
evaṁ → etaṁ (sya-all) | gacchantā → gacchanti (sya-all) | gacchantā → gacchanti (bj: machasaṁ)Viruddhā ye pāvacane, pasannā ye ca sāsane;
Viruddhā → visaddhā (bj, pts-vp-pli1) | viruddhā → visaddhā (bj, pts) | visaddhā → viruddhā (bj: machasaṁ, the) | Viruddhā → visaddhā (cck: sī.) Pāṭiheraṁ daṭṭhukāmā, thūpaṁ pūjenti mānusā.
pāṭiheraṁ daṭṭhukāmā → pāṭihīraṁ daṭṭhaṭukāmā (bj) | pāṭiheraṁ → pāṭihiraṁ (sya-all); pāṭihīraṁ (pts)Nagare haṁsavatiyā, ahosiṁ bhatako tadā;
bhatako → varako (sya1ed, sya2ed, mr); vadako (pts-vp-pli1) | bhatako → varako (sya-all) | ahosiṁ bhatako → ahosi vadako (pts) | bhatako → varako (bj: machasaṁ); vadako (bj: PTS, sī.selu) | bhatako → varako (cck: syā. ka.) Āmoditaṁ janaṁ disvā, evaṁ cintesahaṁ tadā.
āmoditaṁ → amoditaṁ (pts)‘Uḷāro bhagavā heso, yassa dhātudharedisaṁ;
uḷāro → oḷāro (sya-all) | heso → eso (sya-all) | bhagavā heso → bhagavān eso (pts) | he’so → neso (bj: machasaṁ, PTS, sī.selu, the) dhātudharedisaṁ → dhātugharedisaṁ (bj, sya-all, pts) Imā ca janatā tuṭṭhā, kāraṁ kubbaṁ na tappare.
ca → hi (pts) | hi → S1 ca; G. na. (pts note) kubbaṁ na tappare → kubbantanappakaṁ (bj); kubbanti tappare (pts-vp-pli1) | kubbaṁ na → kubbanti (pts) | kubbantanappakaṁ → kubbaṁ na tappare (bj: machasaṁ, the); kubbanti tappare (bj: PTS) | tappare → kubbantanappakaṁ (cck: sī.) | tappare → G. M. kubbantappare; S1 kubbanta kappare. (pts note)Ahampi kāraṁ kassāmi, lokanāthassa tādino;
kassāmi → karissāmi (sya-all, pts) Tassa dhammesu dāyādo, bhavissāmi anāgate’.Sudhotaṁ rajakenāhaṁ, uttareyyapaṭaṁ mama; Veḷagge ālaggetvāna, dhajaṁ ukkhipimambare.
veḷagge → veḷugge (sya-all) | veḷagge → G. S1 veḷugge. (pts note) ukkhipimambare → ukkhipi ambare (sya-all) | dhajaṁ ukkhipimambare → dhajam ukkhipi ambare (pts)Abhisammatako gayha, ambarehāsi me dhajaṁ; Vāteritaṁ dhajaṁ disvā, bhiyyo hāsaṁ janesahaṁ.
eritaṁ → G. dhāritaṁ me. (pts note) bhiyyo → bhīyo (bj) | hāsaṁ → G. S2 bhāsaṁ. (pts note)Tattha cittaṁ pasādetvā, samaṇaṁ upasaṅkamiṁ; Taṁ bhikkhuṁ abhivādetvā, vipākaṁ pucchahaṁ dhaje.
ahaṁ → G. pucchi 'haṁ. (pts note)So me kathesi ānanda, pītisañjananaṁ mama;
ānanda → ānandaṁ (pts) | ānandaṁ → G. anantaṁ; M. ānandiṁ. (pts note) ‘Tassa dhajassa vipākaṁ, anubhossasi sabbadā.Hatthī assā rathā pattī, senā ca caturaṅginī;
hatthī → hatthi (bj) Parivāressanti taṁ niccaṁ, dhajadānassidaṁ phalaṁ.
parivāressanti → parivārenti (pts) | parivāressanti → parivārenti (bj: PTS)Saṭṭhitūriyasahassāni, bheriyo samalaṅkatā;
saṭṭhitūriyasahassāni → saṭṭhi turiyasahassāni (bj); saṭṭhī turiyasahassāni (sya-all); saṭṭhiṁ turiyasahassāni (pts) | turiyasahassāni → G. saṭṭhi-. (pts note) Parivāressanti taṁ niccaṁ, dhajadānassidaṁ phalaṁ.
parivāressanti → parivārenti (pts)Chaḷāsītisahassāni, nāriyo samalaṅkatā;
chaḷāsītisahassāni → chalāsītisahassāni (pts) Vicittavatthābharaṇā, āmuttamaṇikuṇḍalā.Aḷārapamhā hasulā, susaññā tanumajjhimā;
aḷārapamhā → āḷāramukhā (sya-all) susaññā → susaṇhā (bj) | susaṇhā → sutthanā (bj: the); susaññā (bj: bahūsu) Parivāressanti taṁ niccaṁ, dhajadānassidaṁ phalaṁ.
parivāressanti → parivārenti (pts) | parivārenti → G. parivāressanti. (pts note)Tiṁsakappasahassāni, devaloke ramissasi; Asītikkhattuṁ devindo, devarajjaṁ karissasi.
devarajjaṁ → devarājjaṁ (sya-all)Sahassakkhattuṁ rājā ca, cakkavattī bhavissasi;
rājā ca cakkavattī → rājāpi cakkavatti (sya-all) | ca → (pts) Padesarajjaṁ vipulaṁ, gaṇanāto asaṅkhiyaṁ.
asaṅkhiyaṁ → asaṅkhayaṁ (sya-all) | asaṅkhiyaṁ → G. asaṅkhayaṁ. (pts note)Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
gottena → nāmena (sya-all)Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito; Puññakammena saṁyutto, brahmabandhu bhavissasi.
bhavissasi → All MSS. read bhavissati. (pts note)Asītikoṭiṁ chaḍḍetvā, dāse kammakare bahū;
dāse kammakare → dāsakammakare (sya-all) Gotamassa bhagavato, sāsane pabbajissasi.
pabbajissasi → G. pabbajissati. (pts note)Ārādhayitvā sambuddhaṁ, gotamaṁ sakyapuṅgavaṁ; Upavānoti nāmena, hessasi satthu sāvako’.
upavānoti → upavāṇoti (sya-all, pts) sāvako → sāvakoti (bj)Satasahasse kataṁ kammaṁ, phalaṁ dassesi me idha;
kataṁ kammaṁ → katakammaṁ (pts) | katakammaṁ → S1 G. kataṁ kammaṁ. (pts note) Sumutto saravegova, kilese jhāpayī mama.
sumutto → sumutta (bj) | saravegova → saravego ca (pts) jhāpayī mama → jhāpayiṁ mamaṁ (sya-all, pts) | jhāpayī → kilesā jhāpitā (bj: the) | jhāpayiṁ → S1 S2 jhāpayī. (pts note) | mamaṁ → G. ahaṁ; S1 mama. (pts note)Cakkavattissa santassa, catudīpissarassa me;
catudīpissarassa → cātudīpissarassa (sya-all, pts) Tiyojanāni samantā, ussīsanti dhajā sadā.
samantā ussīsanti → sāmantā ussīyanti (bj) | tiyojanāni samantā ussīsanti → tīṇiyojanasamantā ussissanti (sya-all); tīṇiyojanasamantā dassissanti (pts) | sāmantā → tīṇi yojana sāmattā (bj: sī.selu, the) | dassissanti → S1 G. M. ussissanti. (pts note)Satasahassito kappe, yaṁ kammamakariṁ tadā;
satasahassito → satasahasse ito (bj, sya-all, pts) Duggatiṁ nābhijānāmi, dhajadānassidaṁ phalaṁ.Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
aṭṭhime chaḷabhiññā → aṭṭh ime chaḍabhiññā (pts) Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
sāsanaṁ → sāsananti (sya-all)
Itthaṁ sudaṁ āyasmā upavāno thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
upavāno → upavāṇo (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | upavāno → upavāṇo (sya-all)