Subhūtittheraapadāna
“Himavantassāvidūre, nisabho nāma pabbato; Assamo sukato mayhaṁ, paṇṇasālā sumāpitā.
Kosiyo nāma nāmena, jaṭilo uggatāpano; Ekākiyo adutiyo, vasāmi nisabhe tadā.
Ekākiyo → ekāyiko (sya1ed, sya2ed); ekākiko (pts-vp-pli1, mr)Phalaṁ mūlañca paṇṇañca, na bhuñjāmi ahaṁ tadā; Pavattaṁva supātāhaṁ, upajīvāmi tāvade.
Pavattaṁva supātāhaṁ → pavattapaṇḍupattāni (bj); pavattañca supātāhaṁ (sya1ed, sya2ed); pavattapaṇḍupattāhaṁ (pts-vp-pli1)Nāhaṁ kopemi ājīvaṁ, cajamānopi jīvitaṁ; Ārādhemi sakaṁ cittaṁ, vivajjemi anesanaṁ.
Rāgūpasaṁhitaṁ cittaṁ, yadā uppajjate mama; Sayaṁva paccavekkhāmi, ekaggo taṁ damemahaṁ.
‘Rajjase rajjanīye ca, dussanīye ca dussase; Muyhase mohanīye ca, nikkhamassu vanā tuvaṁ.
Visuddhānaṁ ayaṁ vāso, nimmalānaṁ tapassinaṁ; Mā kho visuddhaṁ dūsesi, nikkhamassu vanā tuvaṁ.
Agāriko bhavitvāna, yadā puttaṁ labhissasi;
yadā puttaṁ → sadā yuttaṁ (bj, pts-vp-pli1); yadā yuttaṁ (sya1ed); dayā yuttaṁ (sya2ed) Ubhopi mā virādhesi, nikkhamassu vanā tuvaṁ.Chavālātaṁ yathā kaṭṭhaṁ, na kvaci kiccakārakaṁ; Neva gāme araññe vā, na hi taṁ kaṭṭhasammataṁ.
Chavālātūpamo tvaṁsi, na gihī nāpi saññato; Ubhato muttako ajja, nikkhamassu vanā tuvaṁ.
Siyā nu kho tava etaṁ, ko pajānāti te idaṁ; Saddhādhuraṁ vahisi me, kosajjabahulāya ca.
Saddhādhuraṁ vahisi → saddhādhuraṁ jahasi (bj); sīghaṁ dhuraṁ vahisi (sya1ed, sya2ed); saddhādhuraṁ pāhisi (pts-vp-pli1)Jigucchissanti taṁ viññū, asuciṁ nāgariko yathā; Ākaḍḍhitvāna isayo, codayissanti taṁ sadā.
Taṁ viññū pavadissanti, samatikkantasāsanaṁ; Saṁvāsaṁ alabhanto hi, kathaṁ jīvihisi tuvaṁ.
jīvihisi → jīvissasi (bj); jīvihisī (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)Tidhā pabhinnaṁ mātaṅgaṁ, kuñjaraṁ saṭṭhihāyanaṁ; Balī nāgo upagantvā, yūthā nīharate gajaṁ.
Yūthā vinissaṭo santo, sukhaṁ sātaṁ na vindati; Dukkhito vimano hoti, pajjhāyanto pavedhati.
Tatheva jaṭilā tampi, nīharissanti dummatiṁ; Tehi tvaṁ nissaṭo santo, sukhaṁ sātaṁ na lacchasi.
Divā vā yadi vā rattiṁ, sokasallasamappito; Ḍayhasi pariḷāhena, gajo yūthāva nissaṭo.
Jātarūpaṁ yathā kūṭaṁ, neva jhāyati katthaci;
jhāyati → jhāpeti (bj); yāyati (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) Tathā sīlavihīno tvaṁ, na jhāyissasi katthaci.
jhāyissasi → jhāpessasi (bj); yāyissati (sya1ed, sya2ed); neva yāyasi (pts-vp-pli1)Agāraṁ vasamānopi, kathaṁ jīvihisi tuvaṁ; Mattikaṁ pettikañcāpi, natthi te nihitaṁ dhanaṁ.
Sayaṁ kammaṁ karitvāna, gatte sedaṁ pamocayaṁ; Evaṁ jīvihisi gehe, sādhu te taṁ na ruccati.
Evāhaṁ tattha vāremi, saṅkilesagataṁ manaṁ; Nānādhammakathaṁ katvā, pāpā cittaṁ nivārayiṁ’.
Evaṁ me viharantassa, appamādavihārino; Tiṁsavassasahassāni, vipine me atikkamuṁ.
Appamādarataṁ disvā, uttamatthaṁ gavesakaṁ; Padumuttarasambuddho, āgacchi mama santikaṁ.
Timbarūsakavaṇṇābho, appameyyo anūpamo; Rūpenāsadiso buddho, ākāse caṅkamī tadā.
Suphullo sālarājāva, vijjūvabbhaghanantare; Ñāṇenāsadiso buddho, ākāse caṅkamī tadā.
Sīharājāvasambhīto, gajarājāva dappito;
Sīharājāvasambhīto → chambhito (mr) dappito → dammito (mr) Lāsito byaggharājāva, ākāse caṅkamī tadā.
Lāsito → lasito (bj); abhīto (sya1ed, sya2ed)Siṅgīnikkhasavaṇṇābho, khadiraṅgārasannibho; Maṇi yathā jotiraso, ākāse caṅkamī tadā.
Visuddhakelāsanibho, puṇṇamāyeva candimā; Majjhanhikeva sūriyo, ākāse caṅkamī tadā.
Majjhanhikeva → majjhantikeva (bj, sya1ed, sya2ed); majjhantikova (pts-vp-pli1)Disvā nabhe caṅkamantaṁ, evaṁ cintesahaṁ tadā; ‘Devo nu kho ayaṁ satto, udāhu manujo ayaṁ.
Na me suto vā diṭṭho vā, mahiyā ediso naro; Api mantapadaṁ atthi, ayaṁ satthā bhavissati’.
Evāhaṁ cintayitvāna, sakaṁ cittaṁ pasādayiṁ; Nānāpupphañca gandhañca, sannipātesahaṁ tadā.
sannipātesahaṁ → sannipātetvāhaṁ (bj, pts-vp-pli1)Pupphāsanaṁ paññapetvā, sādhucittaṁ manoramaṁ; Narasārathinaṁ aggaṁ, idaṁ vacanamabraviṁ.
‘Idaṁ me āsanaṁ vīra, paññattaṁ tavanucchavaṁ; Hāsayanto mamaṁ cittaṁ, nisīda kusumāsane’.
Nisīdi tattha bhagavā, asambhītova kesarī;
asambhītova → achambhitova (mr) Sattarattindivaṁ buddho, pavare kusumāsane.Namassamāno aṭṭhāsiṁ, sattarattindivaṁ ahaṁ; Vuṭṭhahitvā samādhimhā, satthā loke anuttaro; Mama kammaṁ pakittento, idaṁ vacanamabravi.
‘Bhāvehi buddhānussatiṁ, bhāvanānamanuttaraṁ; Imaṁ satiṁ bhāvayitvā, pūrayissasi mānasaṁ.
Tiṁsakappasahassāni, devaloke ramissasi; Asītikkhattuṁ devindo, devarajjaṁ karissasi; Sahassakkhattuṁ cakkavattī, rājā raṭṭhe bhavissasi.
Padesarajjaṁ vipulaṁ, gaṇanāto asaṅkhiyaṁ; Anubhossasi taṁ sabbaṁ, buddhānussatiyā phalaṁ.
Bhavābhave saṁsaranto, mahābhogaṁ labhissasi; Bhoge te ūnatā natthi, buddhānussatiyā phalaṁ.
Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
Asītikoṭiṁ chaḍḍetvā, dāse kammakare bahū; Gotamassa bhagavato, sāsane pabbajissasi.
Ārādhayitvā sambuddhaṁ, gotamaṁ sakyapuṅgavaṁ; Subhūti nāma nāmena, hessati satthu sāvako.
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, dakkhiṇeyyaguṇamhi taṁ; Tathāraṇavihāre ca, dvīsu agge ṭhapessati’.
Idaṁ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako; Nabhaṁ abbhuggamī vīro, haṁsarājāva ambare.
Sāsito lokanāthena, namassitvā tathāgataṁ; Sadā bhāvemi mudito, buddhānussatimuttamaṁ.
Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṁ dehaṁ, tāvatiṁsaṁ agacchahaṁ.
Asītikkhattuṁ devindo, devarajjamakārayiṁ; Sahassakkhattuṁ rājā ca, cakkavattī ahosahaṁ.
Padesarajjaṁ vipulaṁ, gaṇanāto asaṅkhiyaṁ; Anubhomi susampattiṁ, buddhānussatiyā phalaṁ.
Bhavābhave saṁsaranto, mahābhogaṁ labhāmahaṁ; Bhoge me ūnatā natthi, buddhānussatiyā phalaṁ.
Satasahassito kappe, yaṁ kammamakariṁ tadā; Duggatiṁ nābhijānāmi, buddhānussatiyā phalaṁ.
Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
