“Himavantassāvidūre, nisabho nāma pabbato;
himavantassāvidūre → himavantassa avidūre (bj); paṭhamaṁ subhūtittherāpadānaṁ himavantassa avidūre (sya-all); himavantass avidūre (pts) Assamo sukato mayhaṁ, paṇṇasālā sumāpitā.

Kosiyo nāma nāmena, jaṭilo uggatāpano; Ekākiyo adutiyo, vasāmi nisabhe tadā.
Ekākiyo → ekāyiko (sya1ed, sya2ed); ekākiko (pts-vp-pli1, mr) | ekākiyo → ekāyiko (sya-all); ekākiko (pts) | Ekākiyo → ekākiko (cck: ka.)

Phalaṁ mūlañca paṇṇañca, na bhuñjāmi ahaṁ tadā;
paṇṇañ → G. S1 vaṇṇañ. (pts note) Pavattaṁva supātāhaṁ, upajīvāmi tāvade.
Pavattaṁva supātāhaṁ → pavattapaṇḍupattāni (bj); pavattañca supātāhaṁ (sya1ed, sya2ed); pavattapaṇḍupattāhaṁ (pts-vp-pli1) | pavattaṁva supātāhaṁ → pavattapaṇḍupattāni (bj); pavattapaṇḍupattāhaṁ (pts) | pavattaṁva → pavattañca (sya-all) | pavattapaṇḍupattāni → pavattaṁva supātābhaṁ (bj: machasaṁ, sī.selu); pattā’haṁ (bj: PTS) | supātāhaṁ → pavattapaṇḍupattāni (cck: sī.) | pavattapaṇḍupattāhaṁ → G. pavattapaṇḍupannāhaṁ; S 1Cy. pavattaṁ 'va supātāhaṁ; Cy. also gives a 2nd reading: pavattapaṇḍupaṇṇāni. (pts note)

Nāhaṁ kopemi ājīvaṁ, cajamānopi jīvitaṁ; Ārādhemi sakaṁ cittaṁ, vivajjemi anesanaṁ.

Rāgūpasaṁhitaṁ cittaṁ, yadā uppajjate mama;
rāgūpasaṁhitaṁ → rāgupasaṅhitaṁ (pts) mama sayaṁva → mamaṁ sayaṁ va (pts) Sayaṁva paccavekkhāmi, ekaggo taṁ damemahaṁ.
damemahaṁ rajjase rajjanīye → dammehaṁ rajjasi rajanīye (bj) | ekaggo → ekako (sya-all) | naṁ → G. S1 tam. (pts note)

‘Rajjase rajjanīye ca, dussanīye ca dussase;
rajjase rajjanīye → rajjasi rajanīye (sya-all) dussanīye → dosanīye (bj, sya-all, pts) | dussase → dussasi (bj) | dussasi → dussase (bj: the, machasaṁ) Muyhase mohanīye ca, nikkhamassu vanā tuvaṁ.

Visuddhānaṁ ayaṁ vāso, nimmalānaṁ tapassinaṁ; Mā kho visuddhaṁ dūsesi, nikkhamassu vanā tuvaṁ.
dūsesi → dusesi (pts)

Agāriko bhavitvāna, yadā puttaṁ labhissasi;
agāriko → āgāriko (sya-all, pts) yadā puttaṁ → sadā yuttaṁ (bj, pts-vp-pli1); yadā yuttaṁ (sya1ed); dayā yuttaṁ (sya2ed) | puttaṁ → yuttaṁ (sya-all) | yuttaṁ → yadā puttaṁ (bj: machasaṁ, the) | puttaṁ → sadāyuttaṁ (cck: sī.); yadāyuttaṁ (cck: syā.) | yuttaṁ → G. yadā yuttaṁ. (pts note) Ubhopi mā virādhesi, nikkhamassu vanā tuvaṁ.
mā → S1 vā. (pts note)

Chavālātaṁ yathā kaṭṭhaṁ, na kvaci kiccakārakaṁ;
kaṭṭhaṁ → G. katthaṁ. (pts note) kiccakārakaṁ → kāraṇaṁ (bj: machasaṁ, the) | kiccakārakaṁ → G. kiccakāraṇaṁ. (pts note) Neva gāme araññe vā, na hi taṁ kaṭṭhasammataṁ.
taṁ → G. hitva; S2 nihitaṁ. (pts note)

Chavālātūpamo tvaṁsi, na gihī nāpi saññato;
tvaṁsi na gihī → tvaṁ si gihinā (pts) gihī nāpi → gihi napi (sya-all) | saññato → paññatto (pts) | saññato → gihinā nāpi paññatto (bj: PTS) | paññatto → G. na gihina viññato; S2 nihināpiñato. (pts note) Ubhato muttako ajja, nikkhamassu vanā tuvaṁ.

Siyā nu kho tava etaṁ, ko pajānāti te idaṁ;
tava → tuvaṁ (bj: machasaṁ) | tava → S2 tvaṁ. (pts note) pajānāti → pajāni hi (sya-all, pts) | te → ko pajānihi te (bj: PTS, sī.selu) | idaṁ → G. kosajjaṁ nihite idaṁ. (pts note) Saddhādhuraṁ vahisi me, kosajjabahulāya ca.
Saddhādhuraṁ vahisi → saddhādhuraṁ jahasi (bj); sīghaṁ dhuraṁ vahisi (sya1ed, sya2ed); saddhādhuraṁ pāhisi (pts-vp-pli1) | vahisi me → jahasi te (bj) | saddhādhuraṁ → sīghaṁ dhuraṁ (sya-all) | jahasi → pāhisi (bj: PTS); vahasi (bj: machasaṁ); pahāsi (bj: the); piṅgadūraṁpahisi (bj: sī.selu) | te → me (bj note) | vahisi → saddhādhuraṁ jahasi (cck: sī.); sīghaṁ dhuraṁ vahisi (cck: syā.) | saddhā-dhuraṁ → S2 sīhadūraṁ; M. piṅga-; S1 piṅhadūraṁ. (pts note) | pāhisi → S2 vanesi. (pts note)

Jigucchissanti taṁ viññū, asuciṁ nāgariko yathā;
asuciṁ nāgariko → asucim āgāriko (pts) Ākaḍḍhitvāna isayo, codayissanti taṁ sadā.

Taṁ viññū pavadissanti, samatikkantasāsanaṁ;
sāsanaṁ → G. samatikkanti. (pts note) Saṁvāsaṁ alabhanto hi, kathaṁ jīvihisi tuvaṁ.
jīvihisi → jīvissasi (bj); jīvihisī (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | jīvihisi → jīvissasī (bj); jīvihisī (sya-all) | jīvissasī → jīvāhisi (bj: sī.selu, machasaṁ); jivihisi (bj: PTS, the) | jīvihisi → jīvissasi (cck: sī.) | jīvihisī → G. jīvāhisī. (pts note)

Tidhā pabhinnaṁ mātaṅgaṁ, kuñjaraṁ saṭṭhihāyanaṁ;
tidhā pabhinnaṁ → tidhappabhinnaṁ (sya-all, pts) | Tidhappabhinnaṁ → G. tidhappabhinna. (pts note) Balī nāgo upagantvā, yūthā nīharate gajaṁ.
balī nāgo → balināgo (sya-all) | balī nāgo upagantvā → balināgo upāgantvā (pts) nīharate → niharate (pts) | yūthā → S1 G. yudhā. (pts note)

Yūthā vinissaṭo santo, sukhaṁ sātaṁ na vindati;
sātaṁ → G. tadā. (pts note) Dukkhito vimano hoti, pajjhāyanto pavedhati.
vimano → dummano (bj: the) | vimano → G. dummano. (pts note) pavedhati → pavadheti (bj) | pajjhāyanto pavedhati tatheva → ojjhāyanto padhāvati tath eva (pts) | pajjhāyanto → ujjhā (bj: PTS) | pavadheti → padhācati (bj: PTS) | ojjhāyanto → G. sajjhāyanto. (pts note) | padhāvati → G. S1 pavedhati. (pts note)

Tatheva jaṭilā tampi, nīharissanti dummatiṁ;
dummatiṁ → dummatī (pts) | dummatiṁ → dumamati (bj: PTS, sī.selu) | dummatī → S1 M. dummati. (pts note) Tehi tvaṁ nissaṭo santo, sukhaṁ sātaṁ na lacchasi.

Divā vā yadi vā rattiṁ, sokasallasamappito;
vā → yā (bj) | rattiṁ → G. ratti. (pts note) Ḍayhasi pariḷāhena, gajo yūthāva nissaṭo.
ḍayhasi → dayhasi (sya-all) | pariḷāhena → parilāhena (pts) yūthāva → yuthāva (bj) | nissaṭo → yuthā vinissaṭo (bj: aṭṭhakathā, sīmu) | nissaṭo → G. yudhā nissato. (pts note)

Jātarūpaṁ yathā kūṭaṁ, neva jhāyati katthaci;
kūṭaṁ → kuṭaṁ (sya-all) jhāyati → jhāpeti (bj); yāyati (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | jhāyati → yāyati (sya-all) | jhāpeti → jhāyati. yāyati (bj: PTS) | jhāyati → yāyati (cck: syā.) | yāyati → G. jhāyati; S1 jjhāyati. (pts note) Tathā sīlavihīno tvaṁ, na jhāyissasi katthaci.
jhāyissasi → jhāpessasi (bj); yāyissati (sya1ed, sya2ed); neva yāyasi (pts-vp-pli1) | jhāyissasi → yāyissasi (sya-all) | jhāpessasi → nevayāsi (PTS); jhāyissasi (bj note) | jhāyissasi → yārissati (cck: syā.) | yāyasi → S2 yāyaṁsi; G. na jhāyissati; S1 najjhāyissati. (pts note)

Agāraṁ vasamānopi, kathaṁ jīvihisi tuvaṁ;
agāraṁ vasamānopi → agārāvasamānopi (sya-all, pts) | Agārāvasamāno → S1 agāraṁ-. (pts note) jīvihisi → jīvihisī (bj, sya-all, pts) | jīvihisī → S2 pīhisī; S1 jīvatisī; M. jivītisi. (pts note) Mattikaṁ pettikañcāpi, natthi te nihitaṁ dhanaṁ.
pettikañcāpi → pettiñcāpi (sya-all) nihitaṁ → nicitaṁ (pts) | nihitaṁ → nicitaṁ (bj: the) | nicitaṁ → G. S1 nihitaṁ. (pts note)

Sayaṁ kammaṁ karitvāna, gatte sedaṁ pamocayaṁ;
sayaṁ → sakaṁ (sya-all, pts) | sayaṁ → sakaṁ (bj: PTS, sī.selu) Evaṁ jīvihisi gehe, sādhu te taṁ na ruccati.
jīvihisi → jīvihisī (sya-all, pts) | jīvihisī → S1 jīvitasī. (pts note) ruccati → ruccatī (bj) | taṁ → kiṁ (bj: the)

Evāhaṁ tattha vāremi, saṅkilesagataṁ manaṁ;
vāremi → dhāremi (pts) | vāremi → dhāremi (bj: sī.selu) manaṁ → G. M. S2 yaṁ kilesagataṁ-. (pts note) Nānādhammakathaṁ katvā, pāpā cittaṁ nivārayiṁ’.
cittaṁ → cittā (bj) | pāpā cittaṁ → pāpacittaṁ (pts) | nivārayiṁ → G. navārayi. (pts note)

Evaṁ me viharantassa, appamādavihārino; Tiṁsavassasahassāni, vipine me atikkamuṁ.
vipine → pavane (sya-all, pts) | atikkamuṁ appamādarataṁ → atikkamama appamādena maṁ (sya-all) | me → pavaneva me (bj: PTS, sī.selu); pavaneva (bj: the)

Appamādarataṁ disvā, uttamatthaṁ gavesakaṁ;
Appamādarataṁ → G. appamādakaraṁ. (pts note) uttamatthaṁ gavesakaṁ → uttamatthagavesakaṁ (bj) Padumuttarasambuddho, āgacchi mama santikaṁ.
āgacchi → āgañchi (sya-all, pts) | āgañchi → G. āgacchi. (pts note)

Timbarūsakavaṇṇābho, appameyyo anūpamo;
timbarūsakavaṇṇābho → timbarūpakka (bj: the) anūpamo → anupamo (pts) Rūpenāsadiso buddho, ākāse caṅkamī tadā.
rūpenāsadiso → rūpenasadiso (bj)

Suphullo sālarājāva, vijjūvabbhaghanantare;
vijjūvabbhaghanantare → vijjuvabbhaghanantare (sya-all) | vijjū’va’bbhaghanantare → vijjuva gaganantare (bj: the) Ñāṇenāsadiso buddho, ākāse caṅkamī tadā.

Sīharājāvasambhīto, gajarājāva dappito;
Sīharājāvasambhīto → chambhito (mr) | vasambhīto → chambhito (cck: ka.) dappito → dammito (mr) | dappito → dammito (cck: ka.) | dappito → S1 dappiko. (pts note) Lāsito byaggharājāva, ākāse caṅkamī tadā.
Lāsito → lasito (bj); abhīto (sya1ed, sya2ed) | lāsito byaggharājāva → lasito vyaggharājāva (bj) | lāsito → abhīto (sya-all) | lasito → dūrāsado (bj: the) | Lāsito → abhīto (cck: syā.) | lāsito → G. tāsito. (pts note)

Siṅgīnikkhasavaṇṇābho, khadiraṅgārasannibho;
siṅgīnikkhasavaṇṇābho → siṁgīnikkhasuvaṇṇābho (bj, pts); siṅginikkhasuvaṇṇābho (sya-all) | Siṅgīnikkhasuvaṇṇābho → G. siṅgīrukkhasuvaṇṇabho. (pts note) Maṇi yathā jotiraso, ākāse caṅkamī tadā.

Visuddhakelāsanibho, puṇṇamāyeva candimā;
visuddhakelāsanibho → visuddhakelāsasannibho (sya-all) | visuddhakelāsanibho puṇṇamāyeva → visuddhakelāsaṇṇibho puṇṇamāse va (pts) puṇṇamāyeva → māseva (bj: PTS, sī.selu) Majjhanhikeva sūriyo, ākāse caṅkamī tadā.
Majjhanhikeva → majjhantikeva (bj, sya1ed, sya2ed); majjhantikova (pts-vp-pli1) | majjhanhikeva sūriyo → majjhantikeva suriyo (bj, sya-all); majjhantiko va suriyo (pts) | majjhantikeva → kova (bj: PTS, sī.selu) | Majjhanhikeva → majjhantikeva (cck: sabbattha) | majjhantiko → G. majjhantike. (pts note)

Disvā nabhe caṅkamantaṁ, evaṁ cintesahaṁ tadā;
nabhe → disvāna taṁ (bj: machasaṁ); disvāna taṁ nabhe (bj: the) ‘Devo nu kho ayaṁ satto, udāhu manujo ayaṁ.

Na me suto vā diṭṭho vā, mahiyā ediso naro; Api mantapadaṁ atthi, ayaṁ satthā bhavissati’.

Evāhaṁ cintayitvāna, sakaṁ cittaṁ pasādayiṁ; Nānāpupphañca gandhañca, sannipātesahaṁ tadā.
nānāpupphañca → nānāpuppañca (bj) sannipātesahaṁ → sannipātetvāhaṁ (bj, pts-vp-pli1) | sannipātesahaṁ → santipātetvahaṁ (bj) | santipātetva’haṁ → santipātesa’haṁ (bj: machasaṁ) | sannipātesahaṁ → sannipātetvāhaṁ (cck: sī.)

Pupphāsanaṁ paññapetvā, sādhucittaṁ manoramaṁ;
paññapetvā → paññāpetvā (pts) Narasārathinaṁ aggaṁ, idaṁ vacanamabraviṁ.
narasārathinaṁ → narasārathīnaṁ (pts) | narasārathīnaṁ → G. narasārajanam; M. narasārajīnam; S1 -sājinam. (pts note) abraviṁ → G. S1 M. abravi. (pts note)

‘Idaṁ me āsanaṁ vīra, paññattaṁ tavanucchavaṁ;
tavanucchavaṁ → tavanucchaviṁ (bj); tavanucchakaṁ (sya-all) | tava’nucchaviṁ → nucchakaṁ (bj: sī.selu) | anucchavaṁ → G. tavānucchavikam; S1 M. -anucchakam. (pts note) Hāsayanto mamaṁ cittaṁ, nisīda kusumāsane’.
mamaṁ → G. mama. (pts note)

Nisīdi tattha bhagavā, asambhītova kesarī;
asambhītova → achambhitova (mr) | asambhītova → achambhitova (cck: ka.) Sattarattindivaṁ buddho, pavare kusumāsane.

Namassamāno aṭṭhāsiṁ, sattarattindivaṁ ahaṁ;
aṭṭhāsiṁ → S2 aṭṭhāsi. (pts note) Vuṭṭhahitvā samādhimhā, satthā loke anuttaro; Mama kammaṁ pakittento, idaṁ vacanamabravi.
vacanamabravi → vacanamabraviṁ (bj) | idaṁ → G. imaṁ. (pts note)

‘Bhāvehi buddhānussatiṁ, bhāvanānamanuttaraṁ;
Buddhānussatiṁ → G. S1 M. buddhānussati. (pts note) Imaṁ satiṁ bhāvayitvā, pūrayissasi mānasaṁ.
mānasaṁ → pūrayassu sumātasaṁ (bj: the)

Tiṁsakappasahassāni, devaloke ramissasi; Asītikkhattuṁ devindo, devarajjaṁ karissasi; Sahassakkhattuṁ cakkavattī, rājā raṭṭhe bhavissasi.
cakkavattī → cakkavatti (sya-all)

Padesarajjaṁ vipulaṁ, gaṇanāto asaṅkhiyaṁ;
asaṅkhiyaṁ → asaṅkhayaṁ (sya-all) | asaṅkhiyam → G. asaṅkhayaṁ. (pts note) Anubhossasi taṁ sabbaṁ, buddhānussatiyā phalaṁ.

Bhavābhave saṁsaranto, mahābhogaṁ labhissasi; Bhoge te ūnatā natthi, buddhānussatiyā phalaṁ.
bhoge te ūnatā → bhogehi onatā (sya-all)

Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
gottena → nāmena (pts)

Asītikoṭiṁ chaḍḍetvā, dāse kammakare bahū;
asītikoṭiṁ → asītikotiṁ (pts) dāse kammakare → dāsakammakare (sya-all) | dāse → pesa (bj: sī.selu) | dāse → S1 M. pesa. (pts note) | bahū → S2 bahuṁ; S1 M. bahu. (pts note) Gotamassa bhagavato, sāsane pabbajissasi.

Ārādhayitvā sambuddhaṁ, gotamaṁ sakyapuṅgavaṁ;
ārādhayitvā → ārādhayitvāna (sya-all) sakyapuṅgavaṁ → sākyapuṅgavaṁ (sya-all, pts) Subhūti nāma nāmena, hessati satthu sāvako.
hessati satthu sāvako → hessasi satthusāvako (sya-all) | hessati → hessasi (pts)

Bhikkhusaṅghe nisīditvā, dakkhiṇeyyaguṇamhi taṁ;
dakkhiṇeyyaguṇamhi → dakkhiṇeyyaguṇambhi (bj); dakkhiṇeyyagaṇamhi (sya-all, pts) | taṁ → etadagge ṭhapessati (bj: the); ṇeyyaguṇehi (bj: machasaṁ) | dakkhiṇeyyagaṇamhi → G. S1 M. -guṇehi. (pts note) Tathāraṇavihāre ca, dvīsu agge ṭhapessati’.
ca → vihārena (bj: machasaṁ); araṇavihāre dakkhiṇeyye (bj: the) agge → aggaṁ (sya-all, pts) | ṭhapessati → dvīsu ṭhānesu gotamo (bj: the)

Idaṁ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako;
jalajuttamanāmako → jalajuttaranāmako (bj); jalajuttamanāyako (sya-all) | jalajuttamanāmako nabhaṁ → jalajuttamanāyako nabham (pts) | jalajuttaranāmako → jalajuttamanāyako (bj: PTS, sī.selu) Nabhaṁ abbhuggamī vīro, haṁsarājāva ambare.
vīro → dhīro (bj) | abbhuggamī vīro → abbhuggami dhīro (sya-all)

Sāsito lokanāthena, namassitvā tathāgataṁ; Sadā bhāvemi mudito, buddhānussatimuttamaṁ.
bhāvemi → bhāvesiṁ (sya-all, pts) | bhāvemi → bhāvesiṁ (bj note) | bhāvesiṁ → G. bhāvesaṁ. (pts note)

Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṁ dehaṁ, tāvatiṁsaṁ agacchahaṁ.
agacchahaṁ → agañchahaṁ (sya-all) | tāvatiṁsaṁ agacchahaṁ → tāvatiṁsam agañch ahaṁ (pts)

Asītikkhattuṁ devindo, devarajjamakārayiṁ; Sahassakkhattuṁ rājā ca, cakkavattī ahosahaṁ.
cakkavattī → cakkavatti (sya-all) | cakkavattī ahosahaṁ → cakkavatti ahos ahaṁ (pts)

Padesarajjaṁ vipulaṁ, gaṇanāto asaṅkhiyaṁ;
asaṅkhiyaṁ → asaṅkhayaṁ (sya-all) Anubhomi susampattiṁ, buddhānussatiyā phalaṁ.
susampattiṁ → G. susampattī; S1 M. -sampatti. (pts note)

Bhavābhave saṁsaranto, mahābhogaṁ labhāmahaṁ;
bhavābhave → bhāvābhave (bj) Bhoge me ūnatā natthi, buddhānussatiyā phalaṁ.
ūnatā → onatā (sya-all)

Satasahassito kappe, yaṁ kammamakariṁ tadā;
satasahassito → satasahasse ito (bj) Duggatiṁ nābhijānāmi, buddhānussatiyā phalaṁ.

Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
aṭṭhime chaḷabhiññā → aṭṭh ime chaḍabhiññā (pts) Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
sāsanaṁ → sāsananti (sya-all)

Itthaṁ sudaṁ āyasmā subhūti thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Subhūtittherassāpadānaṁ paṭhamaṁ.