Cakkavattiacchariyasutta๑๓๐ จักกวัตติอัจฉริยสูตร
“Cattārome, bhikkhave, acchariyā abbhutā dhammā raññe cakkavattimhi.
abbhutā dhammā → abbhutadhammā (sya-all) | cattārome → (pts) | raññe → rañño (pts)ภิกษุทั้งหลาย ความเป็นอัจฉริยะไม่เคยปรากฏ ๔ ประการนี้มีอยู่ใน พระเจ้าจักรพรรดิ
Katame cattāro?ความเป็นอัจฉริยะไม่เคยปรากฏ ๔ ประการ อะไรบ้าง คือ
Sace, bhikkhave, khattiyaparisā rājānaṁ cakkavattiṁ dassanāya upasaṅkamati, dassanenapi sā attamanā hoti.
dassanenapi → dassanena (pts)๑. ถ้าขัตติยบริษัทเข้าเฝ้าพระเจ้าจักรพรรดิ แม้เพียงได้เข้าเฝ้าก็มีใจ ยินดี
Tatra ce rājā cakkavattī bhāsati, bhāsitenapi sā attamanā hoti.
tatra → tattha (bj, sya-all, pts) | tattha → tatra (bj: machasaṁ) | bhāsitenapi → bhāsitena pi (pts)ถ้าพระเจ้าจักรพรรดิมีพระราชปฏิสันถารในขัตติยบริษัทนั้น แม้เพียงมีพระราชปฏิสันถารก็มีใจยินดี
Atittāva, bhikkhave, khattiyaparisā hoti, atha rājā cakkavattī tuṇhī bhavati.
cakkavattī → cakkavatti (pts) | atittāva → atittā va (pts)ขัตติยบริษัทยังไม่เต็มอิ่ม เมื่อพระเจ้าจักรพรรดิทรงนิ่ง
Sace, bhikkhave, brāhmaṇaparisā rājānaṁ cakkavattiṁ dassanāya upasaṅkamati, dassanenapi sā attamanā hoti.
dassanenapi → dassanena (bjt)๒. ถ้าพราหมณบริษัทเข้าเฝ้าพระเจ้าจักรพรรดิ แม้เพียงได้เข้าเฝ้าก็ มีใจยินดี
Tatra ce rājā cakkavattī bhāsati, bhāsitenapi sā attamanā hoti.
tatra → tattha (bj, sya-all)ถ้าพระเจ้าจักรพรรดิมีพระราชปฏิสันถารในพราหมณบริษัทนั้น แม้เพียงมีพระราชปฏิสันถารก็มีใจยินดี
Atittāva, bhikkhave, brāhmaṇaparisā hoti, atha rājā cakkavattī tuṇhī bhavati.พราหมณบริษัท ยังไม่เต็มอิ่ม เมื่อพระเจ้าจักรพรรดิทรงนิ่ง
Sace, bhikkhave, gahapatiparisā rājānaṁ cakkavattiṁ dassanāya upasaṅkamati, dassanenapi sā attamanā hoti.๓. ถ้าคหบดีบริษัทเข้าเฝ้าพระเจ้าจักรพรรดิ แม้เพียงได้เข้าเฝ้าก็มีใจ ยินดี
Tatra ce rājā cakkavattī bhāsati, bhāsitenapi sā attamanā hoti.
tatra → tattha (bj, sya-all)ถ้าพระเจ้าจักรพรรดิมีพระราชปฏิสันถารในคหบดีบริษัท นั้น แม้เพียงมีพระราชปฏิสันถารก็มีใจยินดี
Atittāva, bhikkhave, gahapatiparisā hoti, atha rājā cakkavattī tuṇhī bhavati.คหบดีบริษัทยังไม่ เต็มอิ่ม เมื่อพระเจ้าจักรพรรดิทรงนิ่ง
Sace, bhikkhave, samaṇaparisā rājānaṁ cakkavattiṁ dassanāya upasaṅkamati, dassanenapi sā attamanā hoti.
dassanenapi → dassanena (bjt)๔. ถ้าสมณบริษัทเข้าเฝ้าพระเจ้าจักรพรรดิ แม้เพียงได้เข้าเฝ้าก็มีใจ ยินดี
Tatra ce rājā cakkavattī bhāsati, bhāsitenapi sā attamanā hoti.
tatra → tattha (bj, sya-all)ถ้าพระเจ้าจักรพรรดิมีพระราชปฏิสันถารในสมณบริษัทนั้น แม้เพียงมีพระราชปฏิสันถารก็มีใจยินดี
Atittāva, bhikkhave, samaṇaparisā hoti, atha rājā cakkavattī tuṇhī bhavati.สมณบริษัทยังไม่เต็มอิ่ม เมื่อพระเจ้าจักรพรรดิทรงนิ่ง
Ime kho, bhikkhave, cattāro acchariyā abbhutā dhammā raññe cakkavattimhi.
abbhutā dhammā → abbhutadhammā (sya-all) | raññe → rañño (pts)ภิกษุทั้งหลาย ความเป็นอัจฉริยะไม่เคยปรากฏ ๔ ประการนี้แลมีอยู่ในพระเจ้า จักรพรรดิ
Evamevaṁ kho, bhikkhave, cattāro acchariyā abbhutā dhammā ānande.
cattāro → cattārome (mr) | abbhutā dhammā → abbhutadhammā (sya-all) | cattāro → cattārome (cck: ka.) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts)ภิกษุทั้งหลาย ความเป็นอัจฉริยะไม่เคยปรากฏ ๔ ประการก็ฉันนั้นเหมือน กันแลมีอยู่ในอานนท์
Katame cattāro?ความเป็นอัจฉริยะไม่เคยปรากฏ ๔ ประการ อะไรบ้าง คือ
Sace, bhikkhave, bhikkhuparisā ānandaṁ dassanāya upasaṅkamati, dassanenapi sā attamanā hoti.
bhikkhave → (sya-all) | dassanenapi → dassanena (bjt)๑. ถ้าภิกษุบริษัทเข้าพบอานนท์ แม้เพียงได้พบก็มีใจยินดี
Tatra ce ānando dhammaṁ bhāsati, bhāsitenapi sā attamanā hoti.
tatra → tattha (bj, sya-all)ถ้าอานนท์ แสดงธรรมในภิกษุบริษัทนั้น แม้เพียงแสดงธรรมก็มีใจยินดี
Atittāva, bhikkhave, bhikkhuparisā hoti, atha ānando tuṇhī bhavati.ภิกษุบริษัทยังไม่เต็มอิ่ม เมื่ออานนท์หยุดแสดง
Sace, bhikkhave, bhikkhuniparisā …pe… sace, bhikkhave, upāsakaparisā …pe… sace, bhikkhave, upāsikāparisā ānandaṁ dassanāya upasaṅkamati, dassanenapi sā attamanā hoti.
bhikkhuniparisā → bhikkhunīparisā (bj, pts) | dassanenapi → dassanena (bjt)๒. ถ้าภิกษุณีบริษัท ฯลฯ ๓. ถ้าอุบาสกบริษัท ฯลฯ ๔. ถ้าอุบาสิกาบริษัทเข้าพบอานนท์ แม้เพียงได้พบก็มีใจยินดี
Tatra ce ānando dhammaṁ bhāsati, bhāsitenapi sā attamanā hoti.
tatra → tattha (bj, sya-all)ถ้า อานนท์แสดงธรรมในอุบาสิกาบริษัทนั้น แม้เพียงแสดงธรรมก็มี ใจยินดี
Atittāva, bhikkhave, upāsikāparisā hoti, atha ānando tuṇhī bhavati.อุบาสิกาบริษัทยังไม่เต็มอิ่ม เมื่ออานนท์หยุดแสดง
Ime kho, bhikkhave, cattāro acchariyā abbhutā dhammā ānande”ti.
abbhutā dhammā → abbhutadhammā (sya-all) | Tass → M. S. udānaṁ. (pts note) | ānandeti → ānande ti tass uddānaṁ attānuvāda (pts)ภิกษุทั้งหลาย ความเป็นอัจฉริยะไม่เคยปรากฏ ๔ ประการนี้แลมีอยู่ในอานนท์
Dasamaṁ.จักกวัตติอัจฉริยสูตรที่ ๑๐ จบ
Bhayavaggo tatiyo.
tatiyo → tassuddānaṁ: attānuvāda ūmī ca - dve ca nānā dve ca honti
mettā dveca acchariyā - aparā ca tathā draveti (bj note)
Tassuddānaṁรวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
Attānuvādaūmi ca, dve ca nānā dve ca honti;
attānuvādaūmi → ummi (pts)๑. อัตตานุวาทสูตร ๒. อูมิภยสูตร ๓. ปฐมนานากรณสูตร ๔. ทุติยนานากรณสูตร ๕. ปฐมเมตตาสูตร ๖. ทุติยเมตตาสูตร Mettā dve ca acchariyā, aparā ca tathā duveti.
dve → From B. K. (pts note)๗. ปฐมตถาคตอัจฉริยสูตร ๘. ทุติยตถาคตอัจฉริยสูตร ๙. อานันทอัจฉริยสูตร ๑๐. จักกวัตติอัจฉริยสูตร