Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Aṅguttara Nikāya 4.22อังคุตตรนิกาย
  • 3. Uruvelavagga

Dutiyauruvelasutta๒๒ ทุติยอุรุเวลสูตร

“Ekamidāhaṁ, bhikkhave, samayaṁ uruvelāyaṁ viharāmi najjā nerañjarāya tīre ajapālanigrodhe paṭhamābhisambuddho.
ekamidāhaṁ → (pts) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt)
“ภิกษุทั้งหลาย เมื่อแรกตรัสรู้ เราอาศัยอยู่ที่ต้นอชปาลนิโครธ ใกล้ ฝั่งแม่น้ำเนรัญชรา ตำบลอุรุเวลา
Atha kho, bhikkhave, sambahulā brāhmaṇā jiṇṇā vuddhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā yenāhaṁ tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā mayā saddhiṁ sammodiṁsu.
mayā → mama (bj) | vuddhā → vuḍḍhā (sya-all) | atha kho → athakho (th) | vayoanuppattā → vayo-anuppattā (pts) | tenupasaṅkamiṁsu → ten upasaṅkamiṁsu (pts)
ครั้งนั้นแล พราหมณ์จำนวนมากเป็นผู้แก่ ผู้เฒ่า ผู้ใหญ่ ผู้ล่วงกาลผ่านวัย เข้ามาหาเราถึงที่อยู่ ได้สนทนาปราศัย

Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho, bhikkhave, te brāhmaṇā maṁ etadavocuṁ:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)
พอเป็นที่บันเทิงใจ พอเป็นที่ระลึกถึงกันแล้วนั่ง ณ ที่สมควร ได้กล่าวกับเราดังนี้ว่า
‘sutaṁ netaṁ, bho gotama:
netaṁ → metaṁ (si, sya-all, km, mr); ne (pts1ed) | netaṁ → metaṁ (bj: sī) | netaṁ → metaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. ka.) | gotama → gotama--na (pts)
‘ท่านพระโคดม พวกข้าพเจ้าได้ทราบมาว่า

“na samaṇo gotamo brāhmaṇe jiṇṇe vuddhe mahallake addhagate vayoanuppatte abhivādeti vā paccuṭṭheti vā āsanena vā nimantetī”ti.
nimantetīti → nimanteti (bj) | vuddhe → vuḍḍhe (sya-all) | nimantetīti → nimantetī ti (ms2005) | vayoanuppatte → vayo-anuppatte (pts)
พระสมณโคดมไม่อภิวาท ไม่ลุกรับพวกพราหมณ์ผู้แก่ ผู้เฒ่า ผู้ใหญ่ ผู้ล่วงกาลผ่านวัย หรือไม่เชื้อเชิญให้นั่ง
Tayidaṁ, bho gotama, tatheva.
tatheva → tath eva (pts)
ท่านพระโคดม เรื่องที่ พวกข้าพเจ้าได้ทราบมานั้นจริงทีเดียว
Na hi bhavaṁ gotamo brāhmaṇe jiṇṇe vuddhe mahallake addhagate vayoanuppatte abhivādeti vā paccuṭṭheti vā āsanena vā nimanteti.
vuddhe → vuḍḍhe (sya-all, pts) | na hi → nahi (bjt)
เพราะท่านพระโคดมไม่อภิวาท ไม่ลุกรับพวก พราหมณ์ผู้แก่ ผู้เฒ่า ผู้ใหญ่ ผู้ล่วงกาลผ่านวัย หรือไม่เชื้อเชิญให้นั่ง
Tayidaṁ, bho gotama, na sampannamevā’ti.
gotama → gotamo (pts) | sampannamevāti → sampannam evāti (pts)
การที่ท่าน พระโคดมทำเช่นนั้นไม่สมควรเลย’

Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi na vata (pts)
เรานั้นได้มีความดำริว่า
‘nayime āyasmanto jānanti theraṁ vā therakaraṇe vā dhamme’ti.
nayime → na vatime (bj); nacayime (sya-all, km); na vata me (pts1ed) | vatime → nayime (machasaṁ); na vata me – (bj note) | nayime → na vata me (cck: sī. pī.); na cayime (cck: syā. kaṁ.); na vatime (cck: ?) | dhammeti → ba. dhamme (sya-all: yu.) | me → B. K. na yime. (pts note) | vā → B. K. there ca. (pts note)
‘ท่านเหล่านี้ไม่รู้จักเถระหรือธรรมที่ทำให้เป็นเถระ’

Vuddho cepi, bhikkhave, hoti āsītiko vā nāvutiko vā vassasatiko vā jātiyā.
vuddho → vuḍḍho (sya-all) | āsītiko → asītiko (sya-all, pts) | nāvutiko → navutiko (sya-all, pts) | cepi → ce pi (pts)
ถึงแม้นับแต่เกิดมา บุคคลจะเป็นคนแก่มีอายุ ๘๐ ปี ๙๐ ปี หรือ ๑๐๐ ปี
So ca hoti akālavādī abhūtavādī anatthavādī adhammavādī avinayavādī, anidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā akālena anapadesaṁ apariyantavatiṁ anatthasaṁhitaṁ.
anatthasaṁhitaṁ → anatthasañhitaṁ (th)
แต่เขา พูดไม่ถูกเวลา พูดคำไม่จริง พูดไม่อิงประโยชน์ พูดไม่อิงธรรม พูดไม่อิงวินัย พูดคำไม่มีหลักฐาน ไม่มีที่อ้างอิง ไม่มีที่กำหนด ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ ไม่ เหมาะแก่เวลา
Atha kho so ‘bālo thero’tveva saṅkhaṁ gacchati.
therotveva → therottheva (bj) | bālo therotveva → balo thero teva (pts) | thero’tveva → teva (cck: sī. pī.) | atha kho → athakho (th) | saṅkhaṁ → saṁkhaṁ (th)
เขาย่อมถึงการนับว่า ‘เป็นเถระผู้โง่เขลา’ โดยแท้

Daharo cepi, bhikkhave, hoti yuvā susukāḷakeso bhadrena yobbanena samannāgato paṭhamena vayasā.
bhadrena → bhaddena (bj) | susukāḷakeso → susū kāḷakeso (sya-all) | susukāḷakeso bhadrena → susu kāḷakeso bhaddena (pts) | susū → ba. susu (sya-all: yu.) | cepi → ce pi (pts)
ถึงแม้ว่าจะเป็นเด็ก ยังเป็นหนุ่มรุ่นเยาว์ มีผมดำสนิท ประกอบด้วยความ เป็นหนุ่มแน่นอยู่ในปฐมวัย
So ca hoti kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī nidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā kālena sāpadesaṁ pariyantavatiṁ atthasaṁhitaṁ.
nidhānavatiṁ → nidānavatiṁ (pts) | atthasaṁhitaṁ → atthasañhitaṁ (th)
แต่เขาพูดถูกเวลา พูดคำจริง พูดอิงประโยชน์ พูดอิง ธรรม พูดอิงวินัย พูดคำมีหลักฐาน มีที่อ้างอิง มีที่กำหนด ประกอบด้วยประโยชน์ เหมาะแก่เวลา
Atha kho so ‘paṇḍito thero’tveva saṅkhaṁ gacchati.
therotveva → thero teva (pts) | teva → B. K. tveva. (pts note) | atha kho → athakho (th) | saṅkhaṁ → saṁkhaṁ (th)
เขาย่อมถึงการนับว่า ‘เป็นเถระ ผู้ฉลาด’ โดยแท้

Cattārome, bhikkhave, therakaraṇā dhammā.
cattārome → cattāro me (pts) | therakaraṇā → thera-karaṇā (pts)
ภิกษุทั้งหลาย ธรรมที่ทำให้เป็นเถระ ๔ ประการนี้
Katame cattāro?ธรรมที่ทำให้เป็นเถระ ๔ ประการ อะไรบ้าง คือ Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu
aṇumattesu → anumattesu (pts)
ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ๑. เป็นผู้มีศีล สำรวมด้วยการสังวรในปาติโมกข์ เพียบพร้อมด้วย อาจาระและโคจรอยู่ มีปกติเห็นภัยในโทษแม้เล็กน้อย สมาทาน ศึกษาอยู่ในสิกขาบททั้งหลาย

Bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā, diṭṭhiyā suppaṭividdhā.
sātthaṁ sabyañjanaṁ → sātthā sabyañjanā (bj); sātthā savyañjanā (pts1ed) | kevalaparipuṇṇaṁ → kevalaparipuṇṇā (bj) | dhātā → dhatā (bj, sya-all, km, pts1ed) | sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ → sātthā savyañjanā kevalaparipuṇṇā (bj) | sātthaṁ sabyañjanaṁ → sātthā savyañjanā (pts) | tathārūpāssa → tathārūp assa (pts) | sabyañjanaṁ → sātthā sabyañjanā (cck: sī. pī.) | kevalaparipuṇṇaṁ → kevalaparipuṇṇā (cck: sī.) | dhātā → dhatā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | dhatā → B. K. sātthaṁ . . . -janaṁ . . . dhātā. See Cull. IX. 5. 1. (pts note) | pariyosānakalyāṇā sātthaṁ sabyañjanaṁ → pariyosāna-kalyāṇā sātthā savyañjanā (pts) | manasānupekkhitā → mānasānupekkhitā (pts)
๒. เป็นพหูสูต ทรงสุตะ สั่งสมสุตะ เป็นผู้ได้ฟังมากซึ่งธรรมทั้งหลายที่มี ความงามในเบื้องต้น มีความงามในท่ามกลาง และมีความงามในที่สุด ประกาศพรหมจรรย์พร้อมทั้งอรรถและพยัญชนะบริสุทธิ์บริบูรณ์ ครบถ้วน ทรงจำไว้ได้ คล่องปาก ขึ้นใจ แทงตลอดดีด้วยทิฏฐิ

Catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī.
ābhicetasikānaṁ → abhicetasikānaṁ (pts)
๓. เป็นผู้ได้ฌาน ๔ อันมีในจิตยิ่ง ซึ่งเป็นเครื่องอยู่เป็นสุขในปัจจุบัน ตามความปรารถนา ได้โดยไม่ยาก ได้โดยไม่ลำบาก

Āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.
diṭṭheva → diṭṭh eva (pts)
๔. ทำให้แจ้งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติอันไม่มีอาสวะเพราะอาสวะสิ้นไป ด้วยปัญญาอันยิ่งเองเข้าถึงอยู่ในปัจจุบัน

Ime kho, bhikkhave, cattāro therakaraṇā dhammāti.
ime → ime hi (pts)
ภิกษุทั้งหลาย ธรรมที่ทำให้เป็นเถระ ๔ ประการนี้แล”

Yo uddhatena cittena, samphañca bahu bhāsati;
ca → B. K. samphañ ca bahuṁ bhāsati. See Cull. XII. 1.3; S. S. Sampañca bahu, &c. (pts note) | bahu bhāsati → bahubhāsati (th)
บุคคลผู้มีจิตฟุ้งซ่าน มีความดำริไม่มั่นคงเหมือนมฤค
Asamāhitasaṅkappo, asaddhammarato mago;
asamāhitasaṅkappo → asamāhitasaṁkappo (th) | asamāhitasaṅkappo → asamāhita-saṅkappo (pts) mago → mato (sya-all) | mato → ba. mago (sya-all: yu.)
ยินดีในอสัทธรรม กล่าวคำไร้สาระเป็นอันมาก
Ārā so thāvareyyamhā, pāpadiṭṭhi anādaro.มีความเห็นต่ำทราม ไม่มีความเอื้อเฟื้อ ย่อมห่างไกลจากความเป็นผู้มั่นคง

Yo ca sīlena sampanno, sutavā paṭibhānavā;
paṭibhānavā saññato dhīro dhammesu → paṭibhāṇavā saṁyutto thiradhammesu (sya-all)
ส่วนบุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยศีล มีสุตะ มีปฏิภาณ
Saññato dhīro dhammesu, paññāyatthaṁ vipassati.
Saññato dhīro dhammesu → saññato dhīradhammesu (bj); saṁyutto thiradhammesu (sya-all, km) | dhīro dhammesu → thiradhammesu (bj) | thiradhammesu → dhīro dhammesu (bj: machasaṁ) | dhammesu → saññato dhīradhammesu (cck: sī.); saṁyutto thiradhammesu (cck: syā. kaṁ.) | saṁyutto → ba. saññato dhīro dhammesu (sya-all: yu.) | thiradhammesu → ba. saññato dhīro dhammesu (sya-all: yu.) paññāyattha → B. K. paññāyatthaṁ. (pts note)
ประกอบอยู่ในธรรมที่มั่นคง ย่อมเห็นแจ้งอรรถแห่งอริยสัจด้วยมรรคปัญญา

Pāragū sabbadhammānaṁ, akhilo paṭibhānavā;
paṭibhānavā → paṭibhāṇavā (sya-all)
ถึงฝั่งแห่งธรรมทั้งปวง ไม่มีกิเลสเกาะยึดไว้ มีปฏิภาณ
Pahīnajātimaraṇo, brahmacariyassa kevalī.ละความเกิดและความตายได้แล้ว เพียบพร้อมด้วยพรหมจรรย์

Tamahaṁ vadāmi theroti, yassa no santi āsavā;
tamahaṁ → tam ahaṁ (pts) | theroti → thero ti (pts)
เราเรียกภิกษุ ผู้ไม่มีอาสวะว่า ‘เถระ’
Āsavānaṁ khayā bhikkhu, so theroti pavuccatī”ti.
so theroti → thero iti (pts) | so → ba. soti natthi (sya-all: yu.) | iti → B. K. iti; S. S. ti. (pts note)
เราเรียกภิกษุนั้นว่า ‘เถระ’ เพราะสิ้นอาสวะทั้งหลาย

Dutiyaṁ.ทุติยอุรุเวลสูตรที่ ๒ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Français · ไทย