Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Aṅguttara Nikāya 4.35อังคุตตรนิกาย
  • 4. Cakkavagga

Vassakārasutta๓๕ วัสสการสูตร

Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
Kalandakanivāpe → B. K. kalanakanivāpe. (pts note)
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเวฬุวัน สถานที่ให้เหยื่อ กระแต เขตกรุงราชคฤห์
Atha kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)
สมัยนั้น วัสสการพราหมณ์ผู้เป็นมหาอำมาตย์แห่งแคว้น มคธเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ได้สนทนาปราศรัย
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto bhagavantaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (sya-all, pts) | magadhamahāmatto → (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
พอเป็นที่บันเทิงใจ พอเป็นที่ระลึกถึงกันแล้วนั่ง ณ ที่สมควร ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า

“Catūhi kho mayaṁ, bho gotama, dhammehi samannāgataṁ mahāpaññaṁ mahāpurisaṁ paññāpema.
paññāpema → paññapema (bjt) | catūhi → catuhi (pts)
“ข้าแต่ท่านพระโคดม พวกข้าพเจ้าบัญญัติบุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ ว่าเป็นมหาบุรุษผู้มีปัญญามาก
Katamehi catūhi?
catūhi → cattuhi (pts)
ธรรม ๔ ประการ อะไรบ้าง คือ

Idha, bho gotama, bahussuto hoti tassa tasseva sutajātassa
tasseva → tass eva (pts)
บุคคลในโลกนี้ ๑. เป็นพหูสูตแห่งเรื่องที่ฟังนั้น ๆ

tassa tasseva kho pana bhāsitassa atthaṁ jānāti: ‘ayaṁ imassa bhāsitassa attho, ayaṁ imassa bhāsitassa attho’ti.
tassa tasseva → tass eva (pts) | pana → pano (pts) | atthoti → attho ti (pts)
รู้เนื้อความแห่งภาษิตนั้น ๆ ว่า ‘นี้ เป็นเนื้อความแห่งภาษิตนี้ นี้เป็นเนื้อความแห่งภาษิตนี้’

Satimā kho pana hoti cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā
anussaritā → anussarita (pts) | cirakatampi cirabhāsitampi → cirakataṁpi cirabhāsitaṁpi (th) | cirakatampi cirabhāsitampi → cirakatam pi cirabhāsitam pi (pts)
๒. มีสติ ระลึกถึงสิ่งที่ทำและคำที่พูดแม้นานได้

yāni kho pana tāni gahaṭṭhakāni kiṅkaraṇīyāni, tattha dakkho hoti analaso, tatrupāyāya vīmaṁsāya samannāgato alaṁ kātuṁ alaṁ saṁvidhātuṁ.
tatrupāyāya vīmaṁsāya → tatrūpāyāyavīmaṁsāya (bj); tatr upāyavīmaṁsāya (pts) | kiṅkaraṇīyāni → kiṁkaraṇiyāni (pts) | kiṅkaraṇīyāni → kiṁkaraṇīyāni (my, th, ms2005)
๓. เป็นคนขยัน ไม่เกียจคร้านในการงานที่จะต้องช่วยกันทำของคฤหัสถ์ ๔. ประกอบด้วยปัญญาเป็นเครื่องพิจารณา อันเป็นอุบายในการงานที่ จะต้องช่วยกันทำนั้น ๆ สามารถทำได้ สามารถจัดได้

Imehi kho mayaṁ, bho gotama, catūhi dhammehi samannāgataṁ mahāpaññaṁ mahāpurisaṁ paññāpema.
paññāpema → paññapema (bj) | catūhi → catuhi (pts)
ข้าแต่ท่านพระโคดม พวกข้าพเจ้าบัญญัติบุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ นี้แลว่าเป็นมหาบุรุษผู้มีปัญญามาก
Sace me, bho gotama, anumoditabbaṁ anumodatu me bhavaṁ gotamo;
Sace me → sace pana me (bj, mr); sace me pana (pts1ed) | sace → sace pana (bj) | me → me pana (pts) | me → sace pana me (cck: sī. ka.); sace me pana (cck: pī.)
ข้าแต่ท่านพระโคดม ถ้าข้าพเจ้าพึงยินดี ขอ ท่านพระโคดมทรงยินดีตามข้าพเจ้า
sace pana me, bho gotama, paṭikkositabbaṁ paṭikkosatu me bhavaṁ gotamo”ti.
bho gotama → bhavaṁ gotamo (pts) | paṭikkosatu → paṭikkosatu pana (pts) | pana → B. K. omits pana. (pts note) | gotamoti → gotamo ti (pts)
ถ้าข้าพเจ้าพึงคัดค้าน ขอท่านพระโคดมทรง คัดค้านตามข้าพเจ้าด้วยเถิด”

“Neva kho tyāhaṁ, brāhmaṇa, anumodāmi na paṭikkosāmi.
na paṭikkosāmi → nappaṭikkosāmi (th) | neva → n eva (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “พราหมณ์ เราไม่ยินดีตาม แต่ไม่คัดค้านท่าน
Catūhi kho ahaṁ, brāhmaṇa, dhammehi samannāgataṁ mahāpaññaṁ mahāpurisaṁ paññāpemi.
paññāpemi → paññapemi (bj) | catūhi → catuhi (pts)
เรา บัญญัติบุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการว่าเป็นมหาบุรุษผู้มีปัญญามาก
Katamehi catūhi?
catūhi → catuhi (pts)
ธรรม ๔ ประการ อะไรบ้าง คือ

Idha, brāhmaṇa, bahujanahitāya paṭipanno hoti bahujanasukhāya;บุคคลในโลกนี้ ๑. ปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลแก่คนหมู่มาก เพื่อสุขแก่คนหมู่มาก bahu’ssa janatā ariye ñāye patiṭṭhāpitā, yadidaṁ kalyāṇadhammatā kusaladhammatā.
kusala-dhammatā → B. K. dhammatāya. (pts note) | bahussa → bahu ssa (pts) | kalyāṇadhammatā kusaladhammatā → kalyāṇa-dhammatā kusala-dhammatā (pts)
ให้คนหมู่ มากตั้งอยู่ในอริยธรรมที่ควรรู้ คือ ความเป็นผู้มีกัลยาณธรรม ความเป็นผู้มีกุศลธรรม

So yaṁ vitakkaṁ ākaṅkhati vitakketuṁ taṁ vitakkaṁ vitakketi, yaṁ vitakkaṁ nākaṅkhati vitakketuṁ na taṁ vitakkaṁ vitakketi;
so → S. D. read yo; S. Tr. has so. (pts note) | ākaṅkhati → ākaṁkhati (th) | nākaṅkhati → nākaṁkhati (th)
๒. ปรารถนาจะตรึกตรองเรื่องใด ก็ตรึกตรองเรื่องนั้น ไม่ปรารถนาจะ ตรึกตรองเรื่องใด ก็ไม่ตรึกตรองเรื่องนั้น
yaṁ saṅkappaṁ ākaṅkhati saṅkappetuṁ taṁ saṅkappaṁ saṅkappeti, yaṁ saṅkappaṁ nākaṅkhati saṅkappetuṁ na taṁ saṅkappaṁ saṅkappeti.
taṁ → S. T. na. (pts note) | saṅkappaṁ ākaṅkhati saṅkappetuṁ → saṁkappaṁ ākaṁkhati saṁkappetuṁ (th) | saṅkappaṁ saṅkappeti → saṁkappaṁ saṁkappeti (th) | saṅkappaṁ nākaṅkhati saṅkappetuṁ → saṁkappaṁ nākaṁkhati saṁkappetuṁ (th)
ปรารถนาจะดำริเรื่องใด ก็ดำริเรื่องนั้น ไม่ปรารถนาจะดำริเรื่องใด ก็ไม่ดำริเรื่องนั้น
Iti cetovasippatto hoti vitakkapathe.
vitakkapathe → vitakkapathesu (bj, sya-all, pts)
ถึงความ เชี่ยวชาญในจิตในแนวทางแห่งการตรึกตรองทั้งหลาย

Catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī.
ābhicetasikānaṁ → abhicetasikānaṁ (pts) | ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ → abhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukha-vihārānaṁ (pts)
๓. เป็นผู้ได้ฌาน ๔ อันมีในจิตยิ่ง ซึ่งเป็นเครื่องอยู่เป็นสุขในปัจจุบัน ตามความปรารถนา ได้โดยไม่ยาก ได้โดยไม่ลำบาก

Āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.
diṭṭheva → diṭṭh eva (pts)
๔. ทำให้แจ้งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติอันไม่มีอาสวะเพราะอาสวะสิ้น ไปด้วยปัญญาอันยิ่งเองเข้าถึงอยู่ในปัจจุบัน

Neva kho tyāhaṁ, brāhmaṇa, anumodāmi na pana paṭikkosāmi.
na pana paṭikkosāmi → nappaṭikkosāmi (sya-all) | pana → (pts) | neva → n eva (pts)
พราหมณ์ เราไม่ยินดีตาม แต่ไม่คัดค้านท่านเลย
Imehi kho ahaṁ, brāhmaṇa, catūhi dhammehi samannāgataṁ mahāpaññaṁ mahāpurisaṁ paññāpemī”ti.
catūhi → catuhi (pts)
เราบัญญัติบุคคลผู้ ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้แลว่าเป็นมหาบุรุษผู้มีปัญญามาก”

“Acchariyaṁ, bho gotama, abbhutaṁ, bho gotama.วัสสการพราหมณ์กราบทูลว่า “ข้าแต่ท่านพระโคดม น่าอัศจรรย์จริง ไม่เคย ปรากฏ Yāva subhāsitañcidaṁ bhotā gotamena.
idaṁ → B. K. hidaṁ. (pts note) | subhāsitañcidaṁ → subhāsitaṁ cidaṁ (my) | yāva subhāsitañcidaṁ → yāvasubhāsitaṁ cidaṁ (bjt) | subhāsitañcidaṁ → subhāsitaṁ idaṁ (pts)
ท่านพระโคดมตรัสเรื่องนี้ไว้ดียิ่งนัก
Imehi ca mayaṁ, bho gotama, catūhi dhammehi samannāgataṁ bhavantaṁ gotamaṁ dhārema;
bho gotama → (bj) | mayaṁ bho gotama → pana (sya-all) | dhārema → dhāremi (sya-all) | bho gotama catūhi → catuhi (pts)
พวกข้าพเจ้าจะทรงจำท่านพระโคดมไว้ ว่า เป็นผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้ว่า
bhavañhi gotamo bahujanahitāya paṭipanno bahujanasukhāya;
bhavañhi → bhavaṁ hi (bjt, pts)
แท้ที่จริง ท่านพระโคดมทรงปฏิบัติ เพื่อเกื้อกูลแก่คนหมู่มาก เพื่อสุขแก่คนหมู่มาก
bahu te janatā ariye ñāye patiṭṭhāpitā, yadidaṁ kalyāṇadhammatā kusaladhammatā.
bahu te → bahussa (sya-all, km, mr) | te → bahussa (cck: syā. kaṁ. ka.) | kusaladhammatā → S. Tr., S. T. -dhammatāya. (pts note)
ให้คนหมู่มากตั้งอยู่ในอริยธรรมที่ ควรรู้ คือ ความเป็นผู้มีกัลยาณธรรม ความเป็นผู้มีกุศลธรรม
Bhavañhi gotamo yaṁ vitakkaṁ ākaṅkhati vitakketuṁ taṁ vitakkaṁ vitakketi, yaṁ vitakkaṁ nākaṅkhati vitakketuṁ na taṁ vitakkaṁ vitakketi, yaṁ saṅkappaṁ ākaṅkhati saṅkappetuṁ taṁ saṅkappaṁ saṅkappeti, yaṁ saṅkappaṁ nākaṅkhati saṅkappetuṁ na taṁ saṅkappaṁ saṅkappeti.
bhavañhi → bhavaṁ hi (bjt, pts) | ākaṅkhati → ākaṁkhati (th) | nākaṅkhati → nākaṁkhati (th) | saṅkappaṁ ākaṅkhati saṅkappetuṁ → saṁkappaṁ ākaṁkhati saṁkappetuṁ (th) | saṅkappaṁ saṅkappeti → saṁkappaṁ saṁkappeti (th) | saṅkappaṁ nākaṅkhati saṅkappetuṁ → saṁkappaṁ nākaṁkhati saṁkappetuṁ (th)
ท่านพระโคดมทรง ปรารถนาจะตรึกตรองเรื่องใด ก็ตรึกตรองเรื่องนั้น ไม่ทรงปรารถนาจะตรึกตรอง เรื่องใด ก็ไม่ทรงตรึกตรองเรื่องนั้น ทรงปรารถนาจะดำริเรื่องใด ก็ดำริเรื่องนั้น ไม่ทรงปรารถนาจะดำริเรื่องใด ก็ไม่ดำริเรื่องนั้น
Bhavañhi gotamo cetovasippatto vitakkapathe.
vitakkapathe bhavañhi → vitakkapathesu bhavaṁ hi (bj, pts) | vitakkapathe → vitakkapathesu (sya-all)
ทรงถึงความเชี่ยวชาญในจิตใน แนวทางแห่งการตรึกตรองทั้งหลาย
Bhavañhi gotamo catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī.
ābhicetasikānaṁ → abhicetasikānaṁ (pts) | bhavañhi → hi (bjt, pts) | nikāmalābhī → nikāmalābbhī (pts)
ทรงได้ฌาน ๔ อันมีในจิตยิ่ง ซึ่งเป็นเครื่องอยู่ เป็นสุขในปัจจุบันตามความปรารถนา ได้โดยไม่ยาก ได้โดยไม่ลำบาก
Bhavañhi gotamo āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī”ti.
sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja → (pts) | bhavañhi → bhavaṁ hi (bjt, pts) | diṭṭheva → diṭṭh eva (pts)
ทรงทำให้ แจ้งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติอันไม่มีอาสวะเพราะอาสวะสิ้นไปด้วยปัญญาอันยิ่งเอง เข้าถึงอยู่ในปัจจุบัน”

“Addhā kho tyāhaṁ, brāhmaṇa, āsajja upanīya vācā bhāsitā.
tyāhaṁ → te (bj, sya-all) | upanīyavācā → S. D. vākhā. (pts note)
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “พราหมณ์ ท่านกล่าววาจาแสดงความเห็นด้วยใน เรื่องนี้
Api ca tyāhaṁ byākarissāmi:
byākarissāmi → vyākarissāmi ahaṁ (bjt, pts) | api ca → apica (th)
และเราจักเฉลยแก่ท่านว่า
‘ahañhi, brāhmaṇa, bahujanahitāya paṭipanno bahujanasukhāya;
ahañhi → hi (bjt, pts)
แท้ที่จริง เราปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลแก่คนหมู่มาก เพื่อสุขแก่คนหมู่มาก
bahu me janatā ariye ñāye patiṭṭhāpitā, yadidaṁ kalyāṇadhammatā kusaladhammatā.
bahu me → bahussa (sya-all, km, mr) | me → bahussa (cck: syā. kaṁ. ka.) | kalyāṇadhammatā → kalyāṇa-dhammatā (pts)
ให้คนหมู่มากตั้งอยู่ในอริยธรรมที่ควรรู้ คือ ความเป็นผู้มี กัลยาณธรรม ความเป็นผู้มีกุศลธรรม
Ahañhi, brāhmaṇa, yaṁ vitakkaṁ ākaṅkhāmi vitakketuṁ taṁ vitakkaṁ vitakkemi, yaṁ vitakkaṁ nākaṅkhāmi vitakketuṁ na taṁ vitakkaṁ vitakkemi, yaṁ saṅkappaṁ ākaṅkhāmi saṅkappetuṁ taṁ saṅkappaṁ saṅkappemi, yaṁ saṅkappaṁ nākaṅkhāmi saṅkappetuṁ na taṁ saṅkappaṁ saṅkappemi.
nākaṅkhāmi → nakaṅkhāmi (pts) | ahañhi → ahaṁ hi (bjt, pts) | ākaṅkhāmi → ākaṁkhāmi (th) | nākaṅkhāmi → nākaṁkhāmi (th) | saṅkappaṁ ākaṅkhāmi saṅkappetuṁ → saṁkappaṁ ākaṁkhāmi saṁkappetuṁ (th) | saṅkappaṁ saṅkappemi → saṁkappaṁ saṁkappemi (th) | saṅkappaṁ nākaṅkhāmi saṅkappetuṁ → saṁkappaṁ nākaṁkhāmi saṁkappetuṁ (th) | taṁ → tam (pts)
ก็เราปรารถนาจะตรึกตรองเรื่องใด ก็ตรึก ตรองเรื่องนั้น ไม่ปรารถนาจะตรึกตรองเรื่องใด ก็ไม่ตรึกตรองเรื่องนั้น ปรารถนา จะดำริเรื่องใด ก็ดำริเรื่องนั้น ไม่ปรารถนาจะดำริเรื่องใด ก็ไม่ดำริเรื่องนั้น
Ahañhi, brāhmaṇa, cetovasippatto vitakkapathe.
vitakkapathe ahañhi → vitakkapathesu ahaṁ hi (bj) | vitakkapathe → vitakkapathesu (sya-all) | cetovasippatto vitakkapathe ahañhi → cetovasippato vitakkapathesu ahaṁ hi (pts)
ถึงความ เชี่ยวชาญในจิตในแนวทางแห่งการตรึกตรองทั้งหลาย
Ahañhi, brāhmaṇa, catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī.
ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī akicchalābhī → abhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānam (pts) | ahañhi → hi (bjt)
เราได้ฌาน ๔ อันมีใน จิตยิ่ง ซึ่งเป็นเครื่องอยู่เป็นสุขในปัจจุบันตามความปรารถนาได้โดยไม่ยาก ได้โดยไม่ลำบาก
Ahañhi, brāhmaṇa, āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmī’ti.
sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja → (pts) | ahañhi → ahaṁ hi (bjt) | ahañhi → aham hi (pts) | diṭṭheva → diṭṭh eva (pts)
ทำให้แจ้งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติอันไม่มีอาสวะเพราะอาสวะสิ้นไปด้วย ปัญญาอัน ยิ่งเองเข้าถึงอยู่ในปัจจุบัน”

Yo vedi sabbasattānaṁ, maccupāsappamocanaṁ;
vedi → vedī (sya-all, pts) maccupāsappamocanaṁ → maccupāsā pamocanaṁ (bj, sya-all, pts) | pamocanaṁ → S. Tr., pāsāya mocanaṁ; B. K. pāsap-. (pts note)
บุคคลผู้รู้แจ้งทางปลดเปลื้องสรรพสัตว์ จากบ่วงแห่งมัจจุราช
Hitaṁ devamanussānaṁ, ñāyaṁ dhammaṁ pakāsayi;
devamanussānaṁ → S. D. hīnato va manussānaṁ; S. T. hitanova manus-sānaṁ. (pts note) pakāsayi → pakāsayī (bj) | ñāyaṁ dhammaṁ → ñeyyadhammaṁ (sya-all) | ñāyaṁ → ñāyam (pts)
ประกาศธรรมที่ควรรู้ ที่เกื้อกูลแก่เทวดาและมนุษย์
Yaṁ ve disvā ca sutvā ca, pasīdanti bahū janā.
yaṁ ve → yañca (sya-all) | ve → B. K., S. T., S. D. yaṁ ve; S. Tr. yañce. (pts note) pasīdanti bahū janā → pasīdati bahujjano (bj, sya-all, km, pts1ed) | pasīdanti bahū janā → pasīdati bahujjano (pts) | janā → pasīdati bahujjano (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)
อนึ่ง ชนจำนวนมากเลื่อมใส เพราะเห็นหรือได้ฟังข่าวของบุคคลใด

Maggāmaggassa kusalo, katakicco anāsavo;
kusalo katakicco anāsavo → kusalaṁ katakiccaṁ anāsavaṁ (pts) katakicco anāsavo → katakiccaṁ anāsavaṁ (pts)
เราเรียกบุคคลนั้น ผู้ฉลาดในธรรมที่เป็นทางและมิใช่ทาง ผู้ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว
Buddho antimasārīro, mahāpañño mahāpurisoti vuccatī”ti.
antimasārīro → antimāsarīro (pts1ed); antimadhārito (mr) | antimasārīro → antimadhārito (cck: ka.) mahāpañño → idaṁ padaṁ sya-all potthakesu | mahāpañño → (sya-all) | mahāpañño → ( ) syā. potthake natthi (cck note) | mahāpurisoti → ba. mahāpaññoti (sya-all: yu.) | mahāpuriso → MSS. mahāpañño mahāpuriso. See Dh. 352. (pts note) | mahāpurisoti → mahāpuriso ti (pts)
ไม่มีอาสวะ เป็นพุทธะ ธำรงชาติสุดท้ายว่า เป็นมหาบุรุษ

Pañcamaṁ.วัสสการสูตรที่ ๕ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย