Paṭhamasamajīvīsutta๕๕ ปฐมสมชีวีสูตร
Evaṁ me sutaṁ—ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
ekaṁ samayaṁ bhagavā bhaggesu viharati susumāragire bhesakaḷāvane migadāye.
susumāragire → suṁsumāragire (bj, sya-all, km, pts1ed) | bhesakaḷāvane → bhesakalāvane (bj, pts1ed, mr) | susumāragire bhesakaḷāvane → suṁsumāragire bhesakalāvane (bj, pts) | suṁsumāragire → susumāragire (bj: machasaṁ) | bhesakalāvane → bhesakaṭṭhāvane (bj: machasaṁ) | susumāragire → suṁsumāragire (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | bhesakaḷāvane → bhesakalāvane (cck: sī. pī. ka.)สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่เภสกฬามฤคทายวัน เขตกรุงสุงสุมารคีระ แคว้นภัคคะ
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena nakulapituno gahapatissa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | atha kho → athakho (th) | pattacīvaramādāya → pattacīvaraṁ ādāya (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)ครั้นในเวลาเช้าพระผู้มีพระภาคทรงครองอันตรวาสก ถือบาตรและจีวร เสด็จเข้าไปยังนิเวศน์ของนกุลปิตาคหบดี ประทับนั่งบนพุทธอาสน์ที่ปูลาดไว้แล้ว
Atha kho nakulapitā ca gahapati nakulamātā ca gahapatānī yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinno kho nakulapitā gahapati bhagavantaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkamiṁsu → ten upasaṅkamiṁsu (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)ลำดับนั้น นกุลปิตาคหบดีและนกุลมาตาคหปตานี พากันเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาค ถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วนั่ง ณ ที่สมควร ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“Yato me, bhante, nakulamātā gahapatānī daharasseva daharā ānītā, nābhijānāmi nakulamātaraṁ gahapatāniṁ manasāpi aticaritā, kuto pana kāyena.
aticaritā → All the SS. read aticaritvā. (pts note) | daharasseva → daharass eva (pts) | manasāpi → manasā pi (pts)“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ นับแต่เวลาที่ข้าพระองค์นำนกุลมาตาคหปตานีมา ข้าพระองค์ไม่เคยคิดที่จะประพฤตินอกใจนกุลมาตาคหปตานี ไหนเลยจะประพฤติ นอกใจด้วยกายเล่า
Iccheyyāma mayaṁ, bhante, diṭṭhe ceva dhamme aññamaññaṁ passituṁ abhisamparāyañca aññamaññaṁ passitun”ti.
diṭṭhe ceva → diṭṭh eva (pts) | abhisamparāyañca → abhisamparāyañ ca (pts) | passitunti → passitun ti (pts)พวกข้าพระองค์ปรารถนาที่จะพบกันทั้งในชาตินี้และชาติหน้า”
Nakulamātāpi kho gahapatānī bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca yatohaṁ → etad avoca yatvāhaṁ (pts) | nakulamātāpi → nakulamātā pi (pts)แม้นกุลมาตาคหปตานีก็ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“yatohaṁ, bhante, nakulapituno gahapatissa daharasseva daharā ānītā, nābhijānāmi nakulapitaraṁ gahapatiṁ manasāpi aticaritā, kuto pana kāyena.
yatohaṁ → yatvāhaṁ (bj) | daharasseva → daharass eva (pts) | ānītā nābhijānāmi → ānītānābhijānāmi (pts) | manasāpi → manasā pi (pts)“ข้าแต่พระองค์ ผู้เจริญ นับแต่เวลาที่นกุลปิตาคหบดีหนุ่มนำหม่อมฉันผู้ยังเป็นสาวมา หม่อมฉัน ไม่เคยคิดที่จะประพฤตินอกใจนกุลปิตาคหบดี ไหนเลยจะประพฤตินอกใจด้วยกาย เล่า
Iccheyyāma mayaṁ, bhante, diṭṭhe ceva dhamme aññamaññaṁ passituṁ abhisamparāyañca aññamaññaṁ passitun”ti.
diṭṭhe ceva → diṭṭh eva (pts) | abhisamparāyañca → abhisamparāyañ ca (pts) | passitunti → passitun ti ākaṅkheyyuṁ (pts)พวกข้าพระองค์ปรารถนาที่จะพบกันทั้งในชาตินี้และชาติหน้า”
“Ākaṅkheyyuñce, gahapatayo, ubho jānipatayo diṭṭhe ceva dhamme aññamaññaṁ passituṁ abhisamparāyañca aññamaññaṁ passituṁ ubhova assu samasaddhā samasīlā samacāgā samapaññā, te diṭṭhe ceva dhamme aññamaññaṁ passanti abhisamparāyañca aññamaññaṁ passantīti.
ubhova → ubho ca (bj, pts1ed) | passantīti → passissantīti (mr) | diṭṭhe ceva → diṭṭh eva (pts) | ubhova → ubho ca (pts) | ubhova → ubho ca (cck: sī. pī.) | passantī’’ti → passissantīti (cck: ka.) | ca → B. K., S. D. va. (pts note) | eva → B. K. samapaññā ditthe c'eva. (pts note) | ākaṅkheyyuñce → ākaṅkheyyuṁ ce (my, bjt, th) | ākaṅkheyyuñce → ce (pts) | abhisamparāyañca → abhisamparāyañ ca (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “คหบดีและคหปตานี ถ้าสามีและภรรยาทั้ง ๒ ฝ่าย หวังจะพบกันทั้งในชาตินี้และชาติหน้า ทั้ง ๒ ฝ่ายพึงมีศรัทธาเสมอกัน มีศีลเสมอ กัน มีจาคะเสมอกัน มีปัญญาเสมอกัน สามีและภรรยาทั้ง ๒ ฝ่ายนั้นย่อมได้ พบกันทั้งในชาตินี้และชาติหน้า”
Ubho saddhā vadaññū ca, saññatā dhammajīvino;สามีและภรรยาทั้ง ๒ ฝ่าย เป็นผู้มีศรัทธา รู้ความประสงค์ของผู้ขอ สำรวมระวัง Te honti jānipatayo, aññamaññaṁ piyaṁvadā.
piyaṁvadā → piyaṁ vadā (th) | piyaṁvadā → piyamvadā (pts)ดำเนินชีวิตโดยธรรม เจรจาคำไพเราะอ่อนหวานต่อกันAtthāsaṁ pacurā honti, phāsukaṁ upajāyati;
atthāsaṁ pacurā → atthā sampacurā (bjt, th, pts) phāsukaṁ → vāsatthaṁ (pts)มีความเจริญรุ่งเรือง มีความผาสุก Amittā dummanā honti, ubhinnaṁ samasīlinaṁ.มีความประพฤติเสมอกันทั้ง ๒ ฝ่าย รักใคร่ ไม่คิดร้ายต่อกันIdha dhammaṁ caritvāna, samasīlabbatā ubho;ทั้ง ๒ ฝ่าย ประพฤติธรรมในโลกนี้ มีศีลและวัตรเสมอกัน Nandino devalokasmiṁ, modanti kāmakāmino”ti.
kāmakāminoti pañcamaṁ → kāmakāmino ti ākaṅkheyyuṁ ce (pts)เสวยอารมณ์ที่น่าใคร่ ย่อมเพลิดเพลินบันเทิงใจในเทวโลก
Pañcamaṁ.
pañcamaṁ → ākaṅkheyyuṁ ce (pts)ปฐมสมชีวีสูตรที่ ๕ จบ