Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Aṅguttara Nikāya 8.76อังคุตตรนิกาย
  • 8. Yamakavagga

Dutiyasampadāsutta๗๖ ทุติยสัมปทาสูตร

“Aṭṭhimā, bhikkhave, sampadā.
aṭṭhimā → (pts) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt)
ภิกษุทั้งหลาย สัมปทา ๘ ประการนี้
Katamā aṭṭha?สัมปทา ๘ ประการ อะไรบ้าง คือ Uṭṭhānasampadā, ārakkhasampadā, kalyāṇamittatā, samajīvitā, saddhāsampadā, sīlasampadā, cāgasampadā, paññāsampadā.
samajīvitā → samajīvikatā (bj) | paññāsampadā → paññāsampadāti (bj) | samajīvitā → Ph. samma-; M7 sammā- (pts note)
๑. อุฏฐานสัมปทา ๒. อารักขสัมปทา ๓. กัลยาณมิตตตา ๔. สมชีวิตา ๕. สัทธาสัมปทา ๖. สีลสัมปทา ๗. จาคสัมปทา ๘. ปัญญาสัมปทา

Katamā ca, bhikkhave, uṭṭhānasampadā?อุฏฐานสัมปทา เป็นอย่างไร Idha, bhikkhave, kulaputto yena kammaṭṭhānena jīvitaṁ kappeti—
jīvitaṁ → jīvikaṁ (bj) | kammaṭṭhānena jīvitaṁ → kammuṭṭhānena jīvikaṁ (sya-all) | jīvikaṁ → M. Ph. -taṁ throughout. (pts note) | kammaṭṭhānena jīvitaṁ → kammuṭṭhānenaḍ jīvikaṁ (pts)
คือ กุลบุตรในโลกนี้เลี้ยงชีพด้วยการงานใด
yadi kasiyā yadi vaṇijjāya yadi gorakkhena yadi issattena yadi rājaporisena yadi sippaññatarena—
issattena → issatthena (bj, sya-all, pts) | vaṇijjāya → M. Ph. vā- (Ph. -ṇijāya). (pts note)
จะเป็นกสิกรรม พาณิชยกรรม โครักขกรรม เป็นช่างศร รับราชการ หรือศิลปะอย่างใดอย่างหนึ่งก็ตาม
tattha dakkho hoti analaso, tatrupāyāya vīmaṁsāya samannāgato, alaṁ kātuṁ alaṁ saṁvidhātunti.
tatrupāyāya → tatrūpāyāya (bj) | saṁvidhātunti → saṁvidhātuṁ (bj, sya-all, pts) | saṁvidhātuṁ → M. Ph. -tun ti. (pts note)
เป็นผู้ขยัน ไม่เกียจคร้านในการงานที่จะต้องช่วยกันทำนั้น ประกอบด้วยปัญญาเป็นเครื่องพิจารณา อันเป็นอุบายในการงานที่จะต้องช่วยกันทำนั้น สามารถทำได้ สามารถจัดได้
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, uṭṭhānasampadā.นี้เรียกว่า อุฏฐานสัมปทา

Katamā ca, bhikkhave, ārakkhasampadā?อารักขสัมปทา เป็นอย่างไร Idha, bhikkhave, kulaputtassa bhogā honti uṭṭhānavīriyādhigatā bāhābalaparicitā sedāvakkhittā dhammikā dhammaladdhā te ārakkhena guttiyā sampādeti:
dhammaladdhā → dhammaladdhā so (bj) | te → so te na (bj: katthaci) | te → T. M6. M7 so tena. (pts note) | uṭṭhānavīriyādhigatā → uṭṭhānaviriyādhigatā (bjt, th, pts)
คือ กุลบุตรในโลกนี้มีโภคทรัพย์ที่หามาได้ด้วยความขยันหมั่นเพียร เก็บรวบ รวมด้วยน้ำพักน้ำแรง อาบเหงื่อต่างน้ำ ประกอบด้วยธรรม ได้มาโดยธรรม เขารักษาคุ้มครองโภคทรัพย์นั้นด้วยคิดว่า
‘kinti me bhoge neva rājāno hareyyuṁ, na corā hareyyuṁ, na aggi ḍaheyya, na udakaṁ vaheyya, na appiyā dāyādā hareyyun’ti.
ime → S. kinti me ime. (pts note) | ḍaheyya → Ph. dadeyya; T. M7 ḍaheyyuṁ. (pts note) | vaheyya → T. vaheyyuṁ. (pts note) | kinti me → kint ime (pts) | hareyyunti → hareyyun ti (pts)
‘ทำอย่างไร โภคทรัพย์เหล่านี้ของเราจึง จะไม่ถูกพระราชาริบ โจรไม่ลัก ไฟไม่ไหม้ น้ำไม่พัดไป ทายาทผู้ไม่เป็นที่รักไม่ลักไป’
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, ārakkhasampadā.นี้เรียกว่า อารักขสัมปทา

Katamā ca, bhikkhave, kalyāṇamittatā?กัลยาณมิตตตา เป็นอย่างไร Idha, bhikkhave, kulaputto yasmiṁ gāme vā nigame vā paṭivasati, tattha ye te honti gahapatī vā gahapatiputtā vā daharā vā vuddhasīlino vuddhā vā vuddhasīlino saddhāsampannā sīlasampannā cāgasampannā paññāsampannā, tehi saddhiṁ santiṭṭhati sallapati sākacchaṁ samāpajjati; yathārūpānaṁ saddhāsampannānaṁ saddhāsampadaṁ anusikkhati, yathārūpānaṁ sīlasampannānaṁ sīlasampadaṁ anusikkhati, yathārūpānaṁ cāgasampannānaṁ cāgasampadaṁ anusikkhati, yathārūpānaṁ paññāsampannānaṁ paññāsampadaṁ anusikkhati.
gahapatī → gahapati (bj, sya-all) | tattha → tatra (sya-all) | vuddhasīlino vuddhā → vuḍḍhasīlino vuḍḍhā (sya-all) | vuddhasīlino → vuḍḍhasīlino (sya-all) | tattha → S. tatra. (pts note) | gahapatiputtā → T. M6. M7 -putto. (pts note) | vuddhasīlino → omitted by Ph. T. (pts note) | santiṭṭhati → Ph. sandh- (pts note) | saddhāsampadaṁ → T. sampadaṁ. (pts note) | gahapatiputtā → gahapati puttā (bjt)
คือ กุลบุตรในโลกนี้วางตัวเหมาะสม เจรจา สนทนากับคนในหมู่บ้านหรือ ในนิคมที่ตนอาศัยอยู่ จะเป็นคหบดี บุตรคหบดี คนหนุ่มผู้เคร่งศีล หรือคนแก่ผู้ เคร่งศีลก็ตาม ผู้ถึงพร้อมด้วยศรัทธา ถึงพร้อมด้วยศีล ถึงพร้อมด้วยจาคะ และถึงพร้อมด้วยปัญญา คอยศึกษาสัทธาสัมปทาของท่านผู้ถึงพร้อมด้วยศรัทธาตาม สมควร คอยศึกษาสีลสัมปทาของท่านผู้ถึงพร้อมด้วยศีลตามสมควร คอยศึกษา จาคสัมปทาของท่านผู้ถึงพร้อมด้วยจาคะตามสมควร และคอยศึกษาปัญญาสัมปทา ของท่านผู้ถึงพร้อมด้วยปัญญาตามสมควร
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, kalyāṇamittatā.นี้เรียกว่า กัลยาณมิตตตา

Katamā ca, bhikkhave, samajīvitā?
samajīvitā → samajīvikatā (bj)
สมชีวิตา เป็นอย่างไร
Idha, bhikkhave, kulaputto āyañca bhogānaṁ viditvā vayañca bhogānaṁ viditvā samaṁ jīvikaṁ kappeti nāccogāḷhaṁ nātihīnaṁ: ‘evaṁ me āyo vayaṁ pariyādāya ṭhassati, na ca me vayo āyaṁ pariyādāya ṭhassatī’ti.
kappeti nāccogāḷhaṁ → kappetī na accogāḷhaṁ (bj) | samaṁ jīvikaṁ → samajīvikaṁ (sya-all) | nāccogāḷhaṁ nātihīnaṁ → na accogāḷhaṁ na atihīnaṁ (pts) | āyañca → ayañca (bj: katthaci) | āyañ → T. M6 ay- throughout. (pts note) | viditvā → omitted by T. (pts note) | samaṁ → T. M6. M7 sammā throughout. (pts note) | accogāḷhaṁ → M. n'; acco-; S. nācco- throughout. (pts note) | atihīnaṁ → M. S. nāti- throughout. (pts note) | vayaṁ → T. vayo ayaṁ. (pts note) | āyañca → āyañ ca (pts) | vayañca → vayañ ca (pts) | ṭhassatīti → ṭhassatī ti (pts)
คือ กุลบุตรในโลกนี้รู้ทางเจริญแห่งโภคทรัพย์และทางเสื่อมแห่งโภคทรัพย์แล้ว เลี้ยงชีวิตแต่พอเหมาะ ไม่ให้ฟุ่มเฟือยนัก ไม่ให้ฝืดเคืองนักด้วยคิดว่า ‘ด้วยการใช้ จ่ายอย่างนี้ รายรับของเราจักเกินรายจ่าย และรายจ่ายของเราจักไม่เกินรายรับ’
Seyyathāpi, bhikkhave, tulādhāro vā tulādhārantevāsī vā tulaṁ paggahetvā jānāti: ‘ettakena vā onataṁ, ettakena vā unnatan’ti;
ettakena vā → ettakenava (bj) | tulaṁ → tūlaṁ (sya-all) | vā → T. ettan'; eva; M6. M7 ettaken'; eva. (pts note) | onataṁ → M. Ph. oṇ- (pts note) | vā → T. M6. M7 -ken'; eva. (pts note) | unnatan → M. Ph. T. M7 uṇṇ-; M6 ūna- (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | unnatanti → unnatan ti evam (pts)
เปรียบเหมือนคนชั่งของ หรือลูกมือของคนชั่งของ ยกตาชั่งขึ้นดูก็รู้ได้ว่า ‘ต้องลดลง เท่านี้ หรือเพิ่มขึ้นเท่านี้’
evamevaṁ kho, bhikkhave, kulaputto āyañca bhogānaṁ viditvā vayañca bhogānaṁ viditvā samaṁ jīvikaṁ kappeti nāccogāḷhaṁ nātihīnaṁ: ‘evaṁ me āyo vayaṁ pariyādāya ṭhassati, na ca me vayo āyaṁ pariyādāya ṭhassatī’ti.
samaṁ jīvikaṁ → samajīvikaṁ (sya-all) | nāccogāḷhaṁ nātihīnaṁ → na accogāḷhaṁ na atihīnaṁ (pts) | viditvā → omitted by T. (pts note) | na → T. omits this phrase. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | nāccogāḷhaṁ nātihīnaṁ → na ca accogāḷhaṁ na atihīnaṁ (bjt) | evamevaṁ → eva (pts) | āyañca → āyañ ca (pts) | vayañca → vayañ ca (pts) | ṭhassatīti → ṭhassatī ti (pts)
ฉันใด กุลบุตร ก็ฉันนั้นเหมือนกัน รู้ทางเจริญแห่ง โภคทรัพย์และทางเสื่อมแห่งโภคทรัพย์แล้วเลี้ยงชีพแต่พอเหมาะ ไม่ให้ฟุ่มเฟือยนัก ไม่ให้ฝืดเคืองนักด้วยคิดว่า ‘ด้วยการใช้จ่ายอย่างนี้ รายรับของเราจักเกินรายจ่าย และรายจ่ายของเราจักไม่เกินรายรับ’
Sacāyaṁ, bhikkhave, kulaputto appāyo samāno uḷāraṁ jīvikaṁ kappeti, tassa bhavanti vattāro ‘udumbarakhādī vāyaṁ kulaputto bhoge khādatī’ti.
udumbarakhādī → udumbarakhādikaṁ (bj, pts) | udumbarakhādī vāyaṁ → udumbarakhādikañcāyaṁ (sya-all) | vāyaṁ → udumbarakhādī vāyaṁ (bj: machasaṁ) | udumbarakhādikaṁ → M. -khādi; Ph. S. -khādakañ. (pts note) | khādatīti → khādatī ti (pts)
ถ้ากุลบุตรนี้มีรายรับน้อย แต่เลี้ยงชีพอย่าง ฟุ่มเฟือย ก็จะมีผู้กล่าวหาเขาได้ว่า ‘กุลบุตรผู้นี้ใช้จ่ายโภคทรัพย์เหมือนคนกินผล มะเดื่อ‘
Sace panāyaṁ, bhikkhave, kulaputto mahāyo samāno kasiraṁ jīvikaṁ kappeti, tassa bhavanti vattāro: ‘ajeṭṭhamaraṇaṁ vāyaṁ kulaputto marissatī’ti.
ajeṭṭhamaraṇaṁ → ajaddhumārikaṁ (bj, pts) | ajeṭṭhamaraṇaṁ vāyaṁ → addhamārikañcāyaṁ (sya-all) | ajaddhumārikaṁ → ajeḷamaraṇaṁ cāyaṁ (bj: machasaṁ) | ajaddhumārikaṁ → T. ajadhū-; M7 ajuddhu-; Ph. ajeṭṭhamārikañ; M. ajeṭṭhamaraṇaṁ; S. addhamarakañ. (pts note) | vāyaṁ → Ph. S. cāyaṁ. (pts note) | marissatīti → marissatī ti (pts)
ถ้ากุลบุตรนี้มีรายรับมาก แต่เลี้ยงชีวิตอย่างฝืดเคือง ก็จะมีผู้กล่าวหาเขา ได้ว่า ‘กุลบุตรผู้นี้จักตายอย่างไม่สมฐานะ’
Yato ca khoyaṁ, bhikkhave, kulaputto āyañca bhogānaṁ viditvā vayañca bhogānaṁ viditvā samaṁ jīvikaṁ kappeti nāccogāḷhaṁ nātihīnaṁ: ‘evaṁ me āyo vayaṁ pariyādāya ṭhassati, na ca me vayo āyaṁ pariyādāya ṭhassatī’ti.
khoyaṁ → khvāyaṁ (bj, pts) | nāccogāḷhaṁ nātihīnaṁ → na accogāḷhaṁ na atihīnaṁ (bj, pts) | samaṁ jīvikaṁ → samajīvikaṁ (sya-all) | ca → omitted by M. T. M6. M7. (pts note) | khvāyaṁ → M. S. kho 'yaṁ. (pts note) | vayo → T. ayo. (pts note) | āyañca → āyaṁ ca (bjt) | āyañca → āyañ ca (pts) | vayañca → vayañ ca (pts) | ṭhassatīti → ṭhassatī ti (pts)
แต่เพราะกุลบุตรนี้รู้ทางเจริญแห่ง โภคทรัพย์และทางเสื่อมแห่งโภคทรัพย์แล้วเลี้ยงชีวิตแต่พอเหมาะ ไม่ให้ฟุ่มเฟือยนัก ไม่ให้ฝืดเคืองนักด้วยคิดว่า ‘ด้วยการใช้จ่ายอย่างนี้ รายรับของเราจักเกินรายจ่าย และรายจ่ายของเราจักไม่เกินรายรับ’
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, samajīvitā.
samajīvitā → samajīvikatā (bj)
นี้เรียกว่า สมชีวิตา

Katamā ca, bhikkhave, saddhāsampadā?สัทธาสัมปทา เป็นอย่างไร Idha, bhikkhave, kulaputto saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṁ:คือ กุลบุตรในโลกนี้เป็นผู้มีศรัทธา เชื่อปัญญาเครื่องตรัสรู้ของตถาคตว่า ‘itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.
pe → M. la; Ph. pa. (pts note) | itipi → iti pi (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)
‘แม้เพราะเหตุนี้ พระผู้มีพระภาคพระองค์นั้น ฯลฯ เป็นศาสดาของเทวดาและ มนุษย์ทั้งหลาย เป็นพระพุทธเจ้า เป็นพระผู้มีพระภาค’
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, saddhāsampadā.นี้เรียกว่า สัทธาสัมปทา

Katamā ca, bhikkhave, sīlasampadā?สีลสัมปทา เป็นอย่างไร Idha, bhikkhave, kulaputto pāṇātipātā paṭivirato hoti …pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti.
pāṇātipātā → here M8 sets in again. (pts note) | pe → M. M8 la; Ph. pa. (pts note) | surāmerayamajjapamādaṭṭhānā → surāmeraya majjapamādaṭṭhānā (bjt)
คือ กุลบุตรในโลกนี้เป็นผู้เว้นขาดจากการฆ่าสัตว์ ฯลฯ เว้นขาดจากการเสพ ของมึนเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นเหตุแห่งความประมาท
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, sīlasampadā.นี้เรียกว่า สีลสัมปทา

Katamā ca, bhikkhave, cāgasampadā?จาคสัมปทา เป็นอย่างไร Idha, bhikkhave, kulaputto vigatamalamaccherena cetasā agāraṁ ajjhāvasati …pe… yācayogo dānasaṁvibhāgarato.
pe → Ph. pa; omitted by M. M8. M6. M7; T. in full. Cf. p. 284. (pts note)
คือ กุลบุตรในโลกนี้มีใจปราศจากความตระหนี่อันเป็นมลทิน ฯลฯ ควรแก่ การขอ ยินดีในการแจกทาน
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, cāgasampadā.นี้เรียกว่า จาคสัมปทา

Katamā ca, bhikkhave, paññāsampadā?ปัญญาสัมปทา เป็นอย่างไร Idha, bhikkhave, kulaputto paññavā hoti …pe… sammā dukkhakkhayagāminiyā.
pe → M. M8 la; Ph. pa. (pts note) | sammā dukkhakkhayagāminiyā → sammādukkhakkhayagāminiyā (th, pts)
คือ กุลบุตรในโลกนี้เป็นผู้มีปัญญา คือ ฯลฯ ให้ถึงความสิ้นทุกข์โดยชอบ
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, paññāsampadā.นี้เรียกว่า ปัญญาสัมปทา

Imā kho, bhikkhave, aṭṭha sampadāti.
aṭṭha sampadāti → aṭṭhasampadāti (bjt) | sampadāti → sampadā ti (pts)
ภิกษุทั้งหลาย สัมปทา ๘ ประการนี้แล

Uṭṭhātā kammadheyyesu, appamatto vidhānavā;
Uṭṭhātā → T. uṭṭhāta (or -na); M6. M7 -nā. (pts note)
คนขยันหมั่นเพียรในการทำงาน ไม่ประมาท
Samaṁ kappeti jīvikaṁ, sambhataṁ anurakkhati.
jīvikaṁ → jīvitaṁ (sya-all, pts) | samaṁ → T. sammā. (pts note)
รู้วิธีการเลี้ยงชีวิตแต่พอเหมาะ รักษาทรัพย์ที่หามาได้

Saddho sīlena sampanno, vadaññū vītamaccharo;เป็นผู้มีศรัทธา ถึงพร้อมด้วยศีล รู้ความประสงค์ของผู้ขอ ปราศจากความตระหนี่ Niccaṁ maggaṁ visodheti, sotthānaṁ samparāyikaṁ.ชำระทางแห่งประโยชน์ที่มีในภพหน้าอยู่เป็นนิตย์

Iccete aṭṭha dhammā ca, saddhassa gharamesino;
ca → omitted by T. M6. M7. (pts note) | aṭṭha dhammā → aṭṭhadhammā (bjt) | iccete → ete (pts) gharamesino → gharam esino (pts)
ที่พระพุทธเจ้าผู้มีพระนามว่าสัจจะตรัสธรรม ๘ ประการดังกล่าวมานี้ เพื่อผู้ครองเรือน ผู้มีศรัทธา
Akkhātā saccanāmena, ubhayattha sukhāvahā.
saccanāmena → T. -vādena. (pts note)
อันเป็นเหตุนำสุขมาให้ในโลกทั้ง ๒ คือ

Diṭṭhadhammahitatthāya, samparāyasukhāya ca;
ca → omitted by M7. (pts note)
ประโยชน์เกื้อกูลในภพนี้ และสุขในภพหน้า
Evametaṁ gahaṭṭhānaṁ, cāgo puññaṁ pavaḍḍhatī”ti.
evametaṁ → evam etaṁ (pts) pavaḍḍhatīti chaṭṭhaṁ → pavaḍḍhatī ti (pts)
จาคะ บุญนี้ย่อมเจริญยิ่งขึ้นแก่คฤหัสถ์ทั้งหลาย ด้วยประการฉะนี้

Chaṭṭhaṁ.
chaṭṭhaṁ → ti (pts)
ทุติยสัมปทาสูตรที่ ๖ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย