Devatāsutta๑๙ เทวตาสูตร
“Imañca, bhikkhave, rattiṁ sambahulā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yenāhaṁ tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā maṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu. Ekamantaṁ ṭhitā kho, bhikkhave, tā devatā maṁ etadavocuṁ:
imañca → sāvatthinidānaṁ imaṁ (bj) | devatā → (sya-all) | imaṁ → imañca (bj: machasaṁ)ภิกษุทั้งหลาย เมื่อคืนนี้ เมื่อราตรีผ่านไป เทวดาจำนวนมาก มี วรรณะงดงามยิ่งนัก เปล่งรัศมีให้สว่างไปทั่วพระเชตวัน เข้ามาหาเราถึงที่อยู่ ไหว้เรา แล้วยืนอยู่ ณ ที่สมควร ได้กล่าวกับเราดังนี้ว่า
‘upasaṅkamiṁsu no, bhante, pubbe manussabhūtānaṁ pabbajitā agārāni.‘ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ บรรพชิต ทั้งหลายเข้ามายังเรือนของข้าพระองค์ทั้งหลายผู้เคยเป็นมนุษย์
Te mayaṁ, bhante, paccuṭṭhimha, no ca kho abhivādimha.
te → tā (bj) | mayaṁ → te mayaṁ (bj: machasaṁ)ข้าพระองค์เหล่านั้น ได้ลุกรับ แต่ไม่กราบไหว้
Tā mayaṁ, bhante, aparipuṇṇakammantā vippaṭisāriniyo paccānutāpiniyo hīnaṁ kāyaṁ upapannā’ti.
paccānutāpiniyo → pacchānutāpiniyo (bj, sya-all) | tā → te (sya-all) | pacchānutāpiniyo → paccānutāpiniyo (bj: machasaṁ)ข้าพระองค์เหล่านั้นทำหน้าที่ยังไม่บริบูรณ์ มีความร้อนใจ เดือดร้อนใจในภายหลัง จึงเกิดในหมู่เทพชั้นต่ำ’
Aparāpi maṁ, bhikkhave, sambahulā devatā upasaṅkamitvā etadavocuṁ:เทวดาจำนวนมากอีกพวกหนึ่งเข้ามาหาเราแล้วกล่าวดังนี้ว่า
‘upasaṅkamiṁsu no, bhante, pubbe manussabhūtānaṁ pabbajitā agārāni.‘ข้าแต่พระองค์ ผู้เจริญ บรรพชิตทั้งหลายเข้ามายังเรือนของข้าพระองค์ทั้งหลายผู้เคยเป็นมนุษย์
Te mayaṁ, bhante, paccuṭṭhimha abhivādimha, no ca tesaṁ āsanaṁ adamha.
paccuṭṭhimha abhivādimha → paccuṭṭhimha ca abhivādimha ca (sya-all) | te → tā (bj) | tesaṁ → kho (bj, sya-all) | paccuṭṭhimha → paccuṭṭhimha ca (sya-all) | adamha tā → adimha te (sya-all) | tā → te mayaṁ (bj: machasaṁ) | abhivādimha → pavuṭṭhimha ca abhivādimha ca (bj: syā) | kho → no ca tesaṁ (bj: machasaṁ) | abhivādimha → paccuṭṭhimha ca abhivādimha ca (cck: syā.)ข้าพระองค์เหล่านั้นได้ลุกรับ กราบไหว้ แต่ไม่ให้อาสนะแก่บรรพชิตเหล่านั้น
Tā mayaṁ, bhante, aparipuṇṇakammantā vippaṭisāriniyo paccānutāpiniyo hīnaṁ kāyaṁ upapannā’ti.
paccānutāpiniyo → pacchānutāpiniyo (bj, sya-all) | tā → te (th)ข้าพระองค์ เหล่านั้นทำหน้าที่ยังไม่บริบูรณ์ มีความร้อนใจ เดือดร้อนใจในภายหลัง จึงเกิดใน หมู่เทพชั้นต่ำ’
Aparāpi maṁ, bhikkhave, sambahulā devatā upasaṅkamitvā etadavocuṁ:เทวดาจำนวนมากอีกพวกหนึ่งเข้ามาหาเราแล้วกล่าวดังนี้ว่า
‘upasaṅkamiṁsu no, bhante, pubbe manussabhūtānaṁ pabbajitā agārāni.‘ข้าแต่พระองค์ ผู้เจริญ บรรพชิตทั้งหลายเข้ามายังเรือนของข้าพระองค์ทั้งหลายผู้เคยเป็นมนุษย์
Te mayaṁ, bhante, paccuṭṭhimha abhivādimha āsanaṁ adamha, no ca kho yathāsatti yathābalaṁ saṁvibhajimha …pe…
paccuṭṭhimha abhivādimha → paccuṭṭhimha ca abhivādimha ca (sya-all, pts1ed) | āsanaṁ → āsanañca (bj, sya-all, pts1ed) | te → tā (bj) | paccuṭṭhimha → paccuṭṭhimha ca (sya-all) | āsanaṁ adamha → ca āsanañca adimha (sya-all) | adamha → āsanaṁ adamha (bj: machasaṁ) | abhivādimha → paccuṭṭhimha ca abhivādimha ca (cck: syā.) | āsanaṁ → āsanañca (cck: sī. syā.)ข้าพระองค์เหล่านั้นได้ลุกรับ กราบไหว้ และให้อาสนะ แต่ไม่ได้แบ่งปันของให้ตาม ความสามารถ ตามกำลัง ฯลฯ
yathāsatti yathābalaṁ saṁvibhajimha, no ca kho upanisīdimha dhammassavanāya …pe…
yathābalaṁ → yathābalaṁ ca (?) | dhammassavanāya → dhammasavaṇāya (bj) | yathābalaṁ → yathābalaṁ ca (cck: ?)แบ่งปันของให้ตามความสามารถ ตามกำลัง แต่ไม่ นั่งใกล้เพื่อฟังธรรม ฯลฯ
upanisīdimha dhammassavanāya, no ca kho ohitasotā dhammaṁ suṇimha …pe…
upanisīdimha → upanisīdimha ca (sya-all) | dhammassavanāya → dhammasavaṇāya (bj) | ohitasotā → ohitasoto (bj) | upanisīdimha → upanisidimha ca (bj: syā) | upanisīdimha → upanisīdimha ca (cck: syā.)นั่งใกล้เพื่อฟังธรรม แต่ไม่เงี่ยโสตฟังธรรม ฯลฯ
ohitasotā ca dhammaṁ suṇimha, no ca kho sutvā dhammaṁ dhārayimha …pe…
ohitasotā ca → ohitasoto (bj) | kho → (bj) | ca → (sya-all) | ohitasoto → ohitasotā ca (bj: machasaṁ)เงี่ยโสต ฟังธรรม แต่ฟังแล้วก็ไม่ทรงจำธรรมไว้ได้ ฯลฯ
sutvā ca dhammaṁ dhārayimha, no ca kho dhātānaṁ dhammānaṁ atthaṁ upaparikkhimha …pe…
ca → (bj) | kho dhātānaṁ → dhatānaṁ (bj) | dhātānaṁ → dhatānaṁ (sya-all) | sutvā → sutvā ca (bj: machasaṁ) | dhatānaṁ → dhātānaṁ (bj: machasaṁ)ฟังแล้วทรงจำธรรมไว้ได้ แต่ไม่ พิจารณาเนื้อความแห่งธรรมที่ทรงจำไว้ ฯลฯ
dhātānañca dhammānaṁ atthaṁ upaparikkhimha, no ca kho atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammaṁ paṭipajjimha.
dhātānañca → dhatānaṁ (bj) | dhammānudhammaṁ paṭipajjimha tā → dhammānudhammapaṭipajjimha te (sya-all) | dhatānaṁ → dhātānañca (bj: machasaṁ) | dhātānañca → dhatānañca (th)พิจารณาเนื้อความแห่งธรรมที่ทรงจำ ไว้ได้ แต่หารู้อรรถรู้ธรรมแล้วปฏิบัติธรรม สมควรแก่ธรรมไม่
Tā mayaṁ, bhante, aparipuṇṇakammantā vippaṭisāriniyo paccānutāpiniyo hīnaṁ kāyaṁ upapannā’ti.
paccānutāpiniyo → pacchānutāpiniyo (bj, sya-all)ข้าพระองค์เหล่านั้น ทำหน้าที่ยังไม่บริบูรณ์ มีความร้อนใจ เดือดร้อนใจในภายหลัง จึงเกิดในหมู่เทพชั้นต่ำ’
Aparāpi maṁ, bhikkhave, sambahulā devatā upasaṅkamitvā etadavocuṁ:เทวดาจำนวนมากอีกพวกหนึ่งเข้ามาหาเราแล้วกล่าวดังนี้ว่า
‘upasaṅkamiṁsu no, bhante, pubbe manussabhūtānaṁ pabbajitā agārāni.‘ข้าแต่พระองค์ ผู้เจริญ บรรพชิตทั้งหลายเข้ามายังเรือนของข้าพระองค์ทั้งหลายผู้เคยเป็นมนุษย์
Te mayaṁ, bhante, paccuṭṭhimha abhivādimha, āsanaṁ adamha, yathāsatti yathābalaṁ saṁvibhajimha, upanisīdimha dhammassavanāya, ohitasotā ca dhammaṁ suṇimha, sutvā ca dhammaṁ dhārayimha, dhātānañca dhammānaṁ atthaṁ upaparikkhimha, atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammaṁ paṭipajjimha.
paccuṭṭhimha abhivādimha → paccuṭṭhimha ca abhivādimha ca (sya-all) | āsanaṁ → āsanañca (sya-all) | yathābalaṁ → yathābalaṁ ca (?) | upanisīdimha → upanisīdimha ca (sya-all) | dhammānudhammaṁ → dhammānudhamma (pts1ed); dhammānudhammañca (?) | te → tā (bj) | dhammassavanāya → dhammasavaṇāya (bj) | dhātānañca → dhatānañca (bj, sya-all) | paccuṭṭhimha → paccuṭṭhimha ca (sya-all) | āsanaṁ adamha → ca āsanañca adimha (sya-all) | dhammānudhammaṁ paṭipajjimha tā → dhammānudhammapaṭipajjimha te (sya-all) | abhivādimha → paccuṭṭhimha ca abhivādimha ca (cck: syā.) | āsanaṁ → āsanañca (cck: sī. syā.) | yathābalaṁ → yathābalaṁ ca (cck: ?) | upanisīdimha → upanisīdimha ca (cck: syā.) | dhammānudhammaṁ → dhammānudhammañca (cck: ?)ข้าพระองค์เหล่านั้นได้ลุกรับ กราบไหว้ ให้อาสนะ แบ่งปันของให้ตามความสามารถ ตามกำลัง นั่งใกล้เพื่อฟังธรรม เงี่ยโสตฟังธรรม ฟังแล้วทรงจำธรรมไว้ได้ พิจารณา เนื้อความแห่งธรรมที่ทรงจำไว้ได้ และรู้อรรถรู้ธรรมแล้วปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม’
Tā mayaṁ, bhante, paripuṇṇakammantā avippaṭisāriniyo apaccānutāpiniyo paṇītaṁ kāyaṁ upapannā’ti.
apaccānutāpiniyo → apacchānutāpiniyo (bj, sya-all)ข้าพระองค์เหล่านั้นทำหน้าที่บริบูรณ์แล้ว ไม่มีความร้อนใจ ไม่เดือดร้อนใจใน ภายหลัง จึงเกิดในหมู่เทพชั้นประณีต’
Etāni, bhikkhave, rukkhamūlāni etāni suññāgārāni. Jhāyatha, bhikkhave, mā pamādattha, mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha seyyathāpi tā purimikā devatā”ti.
pamādattha → pamādatha (th)ภิกษุทั้งหลาย นั่นโคนไม้ นั่นเรือนว่าง เธอทั้งหลายจงเพ่ง อย่าประมาท อย่าเป็นผู้มีวิปปฏิสาร(ความร้อนใจ) ในภายหลังเหมือนเทวดาพวกแรก ๆ เหล่านั้นเลย