Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Buddhavaṁsa

2 Sumedhapatthanākathā
Sumedhapatthanākathā → sumedhakathā (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli2); sumedhavatthukathā (pts-vp-pli1)

“Kappe ca satasahasse, caturo ca asaṅkhiye;
satasahasse → satasahasse ca (bj, pts) | ca → BNT omit (pts note)
Amaraṁ nāma nagaraṁ, dassaneyyaṁ manoramaṁ.

Dasahi saddehi avivittaṁ, annapānasamāyutaṁ; Hatthisaddaṁ assasaddaṁ, bherisaṅkharathāni ca;
ca → bherisaṅkarathāna ca (bj: a.dhasaṁ)
Khādatha pivatha ceva, annapānena ghositaṁ.
pivatha → pīvatha (sya-all) ghositaṁ → The numbering of verses here onwards differs slightly from R (pts note)

Nagaraṁ sabbaṅgasampannaṁ, sabbakammamupāgataṁ; Sattaratanasampannaṁ, nānājanasamākulaṁ; Samiddhaṁ devanagaraṁva, āvāsaṁ puññakamminaṁ.
va → R omits (pts note)

Nagare amaravatiyā, sumedho nāma brāhmaṇo; Anekakoṭisannicayo, pahūtadhanadhaññavā.
anekakoṭisannicayo → anekakoṭinicayo (bj)

Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṁ vedāna pāragū;
Ajjhāyako → T ajjhāyiko (pts note)
Lakkhaṇe itihāse ca, sadhamme pāramiṁ gato.
sadhamme → RT saddhamme (pts note)

Rahogato nisīditvā, evaṁ cintesahaṁ tadā;
sahaṁ → cahaṁ (bj, pts-vp-pli1-2); cahan (sya1ed, sya2ed) | cintesahaṁ → cintesi han (sya-all)
‘Dukkho punabbhavo nāma, sarīrassa ca bhedanaṁ.
bhedanaṁ → bhedanaṁ sammohamaraṇaṁ dukkhaṁ jarāya abhimaddanaṁ (bj) | abhimaddanaṁ → gāthaddhamidaṁ, sammohavinodaniyā, aṭṭhakathāya, dissate (bj note) | bhedanaṁ → T pabhedanaṁ; next T interpolates the hemistich: sammohaṁ maraṇaṁ dukkhaṁ jarāya abhimadditaṁ. (pts note)

Jātidhammo jarādhammo, byādhidhammo sahaṁ tadā;
byādhidhammo sahaṁ tadā → vyādhidhammo cahaṁ sadā (bj) | sahaṁ → ca han (sya-all) | sahaṁ → cahaṁ (cck: sī. syā.) | ahaṁ → BN sahaṁ (pts note)
Ajaraṁ amataṁ khemaṁ, pariyesissāmi nibbutiṁ.
amataṁ → amaraṁ (bj, sya-all, pts) | amaraṁ → N amataṁ (pts note)

Yaṁnūnimaṁ pūtikāyaṁ, nānākuṇapapūritaṁ; Chaḍḍayitvāna gaccheyyaṁ, anapekkho anatthiko.
anapekho → anapekkho (bj: machasaṁ) | anapekkho → JS anapekho (pts note)

Atthi hehiti so maggo, na so sakkā na hetuye;
hehiti → R hehī ti (pts note)
Pariyesissāmi taṁ maggaṁ, bhavato parimuttiyā.

Yathāpi dukkhe vijjante, sukhaṁ nāmapi vijjati;
vijjati → vijjatī (bj)
Evaṁ bhave vijjamāne, vibhavopi icchitabbako.
icchitabbako → T omits pi, BNS pi icch- as with BvA (pts note)

Yathāpi uṇhe vijjante, aparaṁ vijjati sītalaṁ; Evaṁ tividhaggi vijjante, nibbānaṁ icchitabbakaṁ.

Yathāpi pāpe vijjante, kalyāṇamapi vijjati;
pāpe → BvA comments on pāpake (pts note) kalyāṇamapi → kalyāṇampi (bj) | kalyāṇam-api → J kalyāṇam-pi as with BvA (pts note)
Evamevaṁ jāti vijjante, ajātipicchitabbakaṁ.
Evamevaṁ → evameva (pts-vp-pli1-2, csp1ed) ajātipicchitabbakaṁ → ajātipicchitabbakā (bj); ajāti icchitabbakaṁ (sya-all); ajātimp icchitabbakaṁ (pts) | ajātipicchitabbakā → ajātipicchitabbakaṁ (bj: sīmu) | icchitabbakaṁ → BNS ajātipicch-, T ajāti icch-, J ajātim-pi icch- (pts note)

Yathā gūthagato puriso, taḷākaṁ disvāna pūritaṁ; Na gavesati taṁ taḷākaṁ, na doso taḷākassa so.
taṁ → (sya-all) | taṁ → T omits (pts note)

Evaṁ kilesamaladhovaṁ, vijjante amatantaḷe;
kilesamaladhovaṁ → kilesa mala dhovanaṁ (sya-all); kilesamaladhove (pts) | kilesamaladhovaṁ → kilesamaladhove (bj: a.dhasaṁ, sīmu); kilesamaladhova (bj: machasaṁ) | kilesamaladhove → N -dhova, T -dhovanaṁ (pts note) amatantaḷe → amatantale (pts)
Na gavesati taṁ taḷākaṁ, na doso amatantaḷe.
taṁ → (sya-all) amatantaḷe → amatantale (pts) | amatantale → BNT -taḷe (pts note)

Yathā arīhi pariruddho, vijjante gamanampathe;
gamanampathe → gamane pathe (pts) | gamanaṁpathe → gamane pathe (bj: sīmu, a.dhasaṁ) | pathe → BNT gamanam-pathe (pts note)
Na palāyati so puriso, na doso añjasassa so.

Evaṁ kilesapariruddho, vijjamāne sive pathe; Na gavesati taṁ maggaṁ, na doso sivamañjase.

Yathāpi byādhito puriso, vijjamāne tikicchake;
yathāpi → yathapi (bj) | yathāpi byādhito → yathā byādhiko (sya-all) | pi → T omits; BvA hi (pts note)
Na tikicchāpeti taṁ byādhiṁ, na doso so tikicchake.

Evaṁ kilesabyādhīhi, dukkhito paripīḷito;
paripīḷito → patipiḷito (bj: a.bud) | paripīḷito → R paṭipīḷito, JBvA patipīḷito (pts note)
Na gavesati taṁ ācariyaṁ, na doso so vināyake.
taṁ → (sya-all) doso → na doso so (bj: sīmu, machasaṁ) | vināyake → T repeats here verse 8 (above) as an interpolated stanza (pts note)

Yathāpi kuṇapaṁ puriso, kaṇṭhe baddhaṁ jigucchiya;
baddhaṁ → bandhaṁ (cck) | baddhaṁ jigucchiya → bandhaṁ jigucchiyaṁ (sya-all) | baddhaṁ → N bandhaṁ (pts note) | jigucchiya → R jigucchiyaṁ (pts note)
Mocayitvāna gaccheyya, sukhī serī sayaṁvasī.

Tathevimaṁ pūtikāyaṁ, nānākuṇapasañcayaṁ;
kuṇapasañcayaṁ → nānā kuṇapapūritaṁ (bj: a.pu)
Chaḍḍayitvāna gaccheyyaṁ, anapekkho anatthiko.
chaḍḍayitvāna → chaḍḍhayitvā (bj: sīmu) anapekho → anapekkho (bj: sīmu, machasaṁ, a.dhasaṁ)

Yathā uccāraṭṭhānamhi, karīsaṁ naranāriyo;
uccāraṭṭhānamhi → ussāsa ṭhānamhi (sya-all) | uccāraṭhānamhi → ussāsaṭhānamhi (bj: a.pu) | uccāraṭhānamhi → BNR -ṭṭhāna-, T ussāsaṭhānamhi (pts note)
Chaḍḍayitvāna gacchanti, anapekkhā anatthikā.
chaḍḍayitvāna → chaḍḍayitthāna (bj) | chaḍḍayitthāna → chaḍḍhayitvā (bj: sīmu)

Evamevāhaṁ imaṁ kāyaṁ, nānākuṇapapūritaṁ; Chaḍḍayitvāna gacchissaṁ, vaccaṁ katvā yathā kuṭiṁ.

Yathāpi jajjaraṁ nāvaṁ, paluggaṁ udagāhiniṁ;
udagāhiniṁ → udakagāhiṇiṁ (bj); udakagāhiniṁ (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1-2) | udagāhiniṁ → udakagāhiniṁ (bj) | udakagāhiniṁ → paluggaṁ udagāhiniṁ (bj: machasaṁ, paluggaṁ udakavāhiniṁ – sī) | udagāhiniṁ → udakagāhiṇiṁ (cck: sī.); udakagāhiniṁ (cck: syā.) | paluggaṁ → T paluttaṁ (prob. misprint) (pts note) | udakagāhiniṁ → N udagāhiniṁ (pts note)
Sāmī chaḍḍetvā gacchanti, anapekkhā anatthikā.
chaḍḍetvā → chaḍḍetva (bj) | chaḍḍetva → chaḍḍetvā (bj: machasaṁ, a.bud) | sāmī → T sāmikā (pts note) | chaḍḍetvā → BNRJBvA chaḍḍetvā, T chaḍḍayitvāna (pts note) | gacchanti → T omits (pts note)

Evamevāhaṁ imaṁ kāyaṁ, navacchiddaṁ dhuvassavaṁ; Chaḍḍayitvāna gacchissaṁ, jiṇṇanāvaṁva sāmikā.
jiṇṇanāvaṁva → chinnanāvaṁva (bj, pts) | chinnanāvaṁ → BNRSBvA jiṇṇa-, J chinnaṁ nāvaṁ; see J i, 6 fn.I. (pts note)

Yathāpi puriso corehi, gacchanto bhaṇḍamādiya;
pi → T omits (pts note)
Bhaṇḍacchedabhayaṁ disvā, chaḍḍayitvāna gacchati.

Evamevaṁ ayaṁ kāyo, mahācorasamo viya;
evamevaṁ ayaṁ → evamevamayaṁ (bj, pts)
Pahāyimaṁ gamissāmi, kusalacchedanā bhayā’.

Evāhaṁ cintayitvāna, nekakoṭisataṁ dhanaṁ; Nāthānāthānaṁ datvāna, himavantamupāgamiṁ.

Himavantassāvidūre, dhammiko nāma pabbato;
himavantassāvidūre dhammiko → himavantassa avidūre dhammako (bj) | avidūre → himavanatasasāvidure (bj: machasaṁ) dhammiko → dhammako (pts)
Assamo sukato mayhaṁ, paṇṇasālā sumāpitā.

Caṅkamaṁ tattha māpesiṁ, pañcadosavivajjitaṁ; Aṭṭhaguṇasamupetaṁ, abhiññābalamāhariṁ.
aṭṭhaguṇasamupetaṁ → aṭṭhaguṇasamūpetaṁ (cck, pts)

Sāṭakaṁ pajahiṁ tattha, navadosamupāgataṁ;
navadosam-upāgataṁ → R -dosasamupā- (pts note)
Vākacīraṁ nivāsesiṁ, dvādasaguṇamupāgataṁ.
dvādasaguṇamupāgataṁ → dvādasaguṇ upāgataṁ (pts) | dvādasaguṇamupāgataṁ → dvādasaguṇupāgataṁ (bj: sīmu) | upāgataṁ → BJ -guṇam-upā-, BvA comments on guṇam-upāgataṁ. (pts note)

Aṭṭhadosasamākiṇṇaṁ, pajahiṁ paṇṇasālakaṁ; Upāgamiṁ rukkhamūlaṁ, guṇe dasahupāgataṁ.
guṇe → guṇehi (sya-all) | guṇedasahupāgataṁ → guṇe dasamupagataṁ (bj: sīmu); guṇehi dasahupāgataṁ (bj: a.dhasaṁ) | upāgataṁ → S dasamupā- (pts note)

Vāpitaṁ ropitaṁ dhaññaṁ, pajahiṁ niravasesato; Anekaguṇasampannaṁ, pavattaphalamādiyiṁ.

Tatthappadhānaṁ padahiṁ, nisajjaṭṭhānacaṅkame;
padhānaṁ → tatthappadhānaṁ (bj: machasaṁ) | padhānaṁ → BNT tatthappadhānaṁ (pts note)
Abbhantaramhi sattāhe, abhiññābalapāpuṇiṁ.
abhiññābalapāpuṇiṁ → abhiññābalamapāpuṇiṁ (bj); abhiññābalamāpuṇiṁ (pts) | abhiññābalamapāpuṇiṁ → abhiññā balapāpuṇiṁ (bj: machasaṁ) | abhiññābalam-āpuṇiṁ → BNTJ -balapāpuṇiṁ, R -balampāpuṇiṁ (pts note)

Evaṁ me siddhippattassa, vasībhūtassa sāsane; Dīpaṅkaro nāma jino, uppajji lokanāyako.

Uppajjante ca jāyante, bujjhante dhammadesane; Caturo nimitte nāddasaṁ, jhānaratisamappito.
nāddasaṁ → R nāddasiṁ (pts note)

Paccantadesavisaye, nimantetvā tathāgataṁ; Tassa āgamanaṁ maggaṁ, sodhenti tuṭṭhamānasā.

Ahaṁ tena samayena, nikkhamitvā sakassamā; Dhunanto vākacīrāni, gacchāmi ambare tadā.

Vedajātaṁ janaṁ disvā, tuṭṭhahaṭṭhaṁ pamoditaṁ; Orohitvāna gaganā, manusse pucchi tāvade.
manusse pucchi → mānuse pucchiṁ (bj) | manusse → mānuse (pts)

‘Tuṭṭhahaṭṭho pamudito, vedajāto mahājano;
pamudito → R pamodito (pts note)
Kassa sodhīyati maggo, añjasaṁ vaṭumāyanaṁ’.
sodhīyati → sodhīyatī (pts) | sodhīyatī → BNRS sodhīyati (pts note) vaṭumāyanaṁ → vaṭumāyananti (pts)

Te me puṭṭhā viyākaṁsu, ‘buddho loke anuttaro;
viyākaṁsu → byākariṁsu (bj) | byākariṁsu → viyākāsuṁ (bj: sīmu, viyākaṁsuṁ – machasaṁ) | viyākaṁsu → R vyākaṁsu, J vyākariṁsu, BvA byākariṁsu (pts note) anuttaro → nar'uttaro (bj); anuttaraṁ (sya1ed, sya2ed, km)
Dīpaṅkaro nāma jino, uppajji lokanāyako;
uppajji → uppajjī (bj)
Tassa sodhīyati maggo, añjasaṁ vaṭumāyanaṁ’.
sodhīyati → sodhīyato (bj); sodhiyate (sya-all); sodhīyate (pts) | maggo → sodhīyati patho (bj: a.pu); sodhīyati maggo (bj: sīmu, machasaṁ) | sodhīyate → As with TBvA, J sodhīyatī, BNRS sodhīyati (pts note)

Buddhotivacanaṁ sutvāna, pīti uppajji tāvade;
Buddhotivacanaṁ → buddhoti mama (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1-2, mr) | buddhotivacanaṁ → buddhoti mama (bj, sya-all, pts) | Buddhotivacanaṁ → buddhoti mama (cck: sī. syā. ka.) | mama → BN vacanaṁ (pts note) uppajji → R uppājji, misprint (pts note)
Buddho buddhoti kathayanto, somanassaṁ pavedayiṁ.

Tattha ṭhatvā vicintesiṁ, tuṭṭho saṁviggamānaso; ‘Idha bījāni ropissaṁ, khaṇo ve mā upaccagā’.
bījāni → vījāni (sya-all) ve → ce (bj) | khaṇo → R khaṇe (prob. misprint) (pts note)

‘Yadi buddhassa sodhetha, ekokāsaṁ dadātha me; Ahampi sodhayissāmi, añjasaṁ vaṭumāyanaṁ’.

Adaṁsu te mamokāsaṁ, sodhetuṁ añjasaṁ tadā;
mamokāsaṁ → mamokāse (sya-all) | okāsaṁ → T okāse (pts note)
Buddho buddhoti cintento, maggaṁ sodhemahaṁ tadā.

Aniṭṭhite mamokāse, dīpaṅkaro mahāmuni; Catūhi satasahassehi, chaḷabhiññehi tādihi;
catūhi → R cattūhi, misprint, J cattāri- (pts note)
Khīṇāsavehi vimalehi, paṭipajji añjasaṁ jino.

Paccuggamanā vattanti, vajjanti bheriyo bahū;
bahū āmoditā → bahu amoditā (bj)
Āmoditā naramarū, sādhukāraṁ pavattayuṁ.

Devā manusse passanti, manussāpi ca devatā;
manussāpi ca → manussā passanti (sya-all)
Ubhopi te pañjalikā, anuyanti tathāgataṁ.

Devā dibbehi turiyehi, manussā mānusehi ca;
mānusehi ca → mānussakehi ca (bj); mānusakehi ca (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1-2, mr) | mānusehi → mānusakehi (sya-all, pts) | mānusehi → mānusakehi (bj: sīmu) | ca → mānussakehi ca mānusakehi ca (cck: syā. ka.) | mānusakehi → BNBvA mānusehi (pts note)
Ubhopi te vajjayantā, anuyanti tathāgataṁ.
anuyanti → anuyantī (bj)

Dibbaṁ mandāravaṁ pupphaṁ, padumaṁ pārichattakaṁ; Disodisaṁ okiranti, ākāsanabhagatā marū.
ākāsanabhagatā → ākāse nabhagā (sya1ed, sya2ed) | ākāsanabhagatā → ākāse nabhagā (sya-all)

Dibbaṁ candanacuṇṇañca, varagandhañca kevalaṁ; Disodisaṁ okiranti, ākāsanabhagatā marū.
ākāsanabhagatā → ākāse nabhagā (sya-all) | ākāsanabhagatā → ākāse nabhagā (cck: syā.) | ākāsanabhagatā → T ākāse nabhagā (pts note) | marū → BNT interpolate here: Dibbaṁ candanacuṇṇañca varagandhañca kevalaṁ disodisaṁ okiranti ākāse nabhagā marū; (T=50d). (pts note)

Campakaṁ saralaṁ nīpaṁ, nāgapunnāgaketakaṁ;
saralaṁ → salalaṁ (bj, pts); salaḷaṁ (sya-all) | salalaṁ → R saḷalam, J salaḷaṁ, B saralaṁ (pts note)
Disodisaṁ ukkhipanti, bhūmitalagatā narā.

Kese muñcitvāhaṁ tattha, vākacīrañca cammakaṁ;
muñcitvāhaṁ → muñcitvahaṁ (bj, pts) | ahaṁ → BNR muñcitvāhaṁ (pts note)
Kalale pattharitvāna, avakujjo nipajjahaṁ.
pattharitvāna → pattharitthāna (bj)

‘Akkamitvāna maṁ buddho, saha sissehi gacchatu; Mā naṁ kalale akkamittha, hitāya me bhavissati’.
akkamittha → akkamittho (bj, pts) | kalale → kalalaṁ (sya-all) | naṁ → J omits (pts note) | kalale → T kalalaṁ (pts note) | akkamitho → BNT akkamittha (pts note)

Pathaviyaṁ nipannassa, evaṁ me āsi cetaso;
pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (bj, sya-all, pts) | paṭhaviyaṁ → pathaviyaṁ (bj: machasaṁ); puthuviyā (bj: a.pu) | Paṭhaviyaṁ → BN pathaviyaṁ (pts note)
‘Icchamāno ahaṁ ajja, kilese jhāpaye mama.
mama → mamaṁ (bj, pts) | mamaṁ → BNTJBvA mama (pts note)

Kiṁ me aññātavesena, dhammaṁ sacchikatenidha; Sabbaññutaṁ pāpuṇitvā, buddho hessaṁ sadevake.
buddho hessaṁ → mutto moce (sya-all) | hessaṁ → T mutto moce (pts note)

Kiṁ me ekena tiṇṇena, purisena thāmadassinā; Sabbaññutaṁ pāpuṇitvā, santāressaṁ sadevakaṁ.
sadevakaṁ → sadevake (bj, sya-all, pts)

Iminā me adhikārena, katena purisuttame;
uttame → Correct the rdg, in J to that in J(S), (Bv). (pts note)
Sabbaññutaṁ pāpuṇitvā, tāremi janataṁ bahuṁ.
pāpuṇitvā → pāpuṇāmi (sya-all) | pāpuṇitvā → pāpuṇāmi (bj: a.bud) | pāpuṇitvā → RTJBvA pāpuṇāmi (pts note)

Saṁsārasotaṁ chinditvā, viddhaṁsetvā tayo bhave; Dhammanāvaṁ samāruyha, santāressaṁ sadevakaṁ.
sadevakaṁ → sadevake (bj, pts) | sadevake → BN sadevakaṁ (pts note)

Manussattaṁ liṅgasampatti, hetu satthāradassanaṁ;
Manussattaṁ → T omits this verse (pts note)
Pabbajjā guṇasampatti, adhikāro ca chandatā; Aṭṭhadhammasamodhānā, abhinīhāro samijjhati’.

Dīpaṅkaro lokavidū, āhutīnaṁ paṭiggaho; Ussīsake maṁ ṭhatvāna, idaṁ vacanamabravi.
vacanamabravi → vacanamabruvi (bj); vacanamabravī (pts)

‘Passatha imaṁ tāpasaṁ, jaṭilaṁ uggatāpanaṁ; Aparimeyyito kappe, buddho loke bhavissati.
aparimeyyito → aparimeyye ito (bj, sya-all, pts) | ito → BN aparimeyy'ito (pts note)

Ahu kapilavhayā rammā, nikkhamitvā tathāgato;
ahu → atha (bj: sīmu) | Ahu → RS atha, J aho (pts note)
Padhānaṁ padahitvāna, katvā dukkarakārikaṁ.
dukkarakārikaṁ → pādadvayamidaṁ sīhaḷakkhara muddita potthake na dissate (bj note) | dukkarakārikaṁ → R -kāriyaṁ (pts note)

Ajapālarukkhamūlasmiṁ, nisīditvā tathāgato;
tathāgato → pādadvayamidaṁ sīhaḷakkhara muddita potthake na dissate (bj note)
Tattha pāyāsaṁ paggayha, nerañjaramupehiti.
pāyāsaṁ paggayha → pāyāsamaggayha (bj, pts) | pāyāsamaggayha → pāyasamaggayaha (bj: sīmu, pasāsaṁ paggayaha – syā) | pāyāsam-aggayha → BNT -paggayha (pts note)

Nerañjarāya tīramhi, pāyāsaṁ ada so jino;
ada → ādāya (bj); adi (sya-all) | pāyāsaṁ ada → pāyāsamadā (pts) | ādāya → pāyasaṁ adā (bj: sīmu, pāyāsa-adi – machasaṁ, syā) | pāyāsam-adā → R ādā, T adi, BN ada (all ĀêÜ ad), but JBvA ādāya, cf. xx 16 (pts note)
Paṭiyattavaramaggena, bodhimūlamupehiti.
paṭiyattavaramaggena bodhimūlamupehiti → paṭiyatta varamaggena bodhimūlamhi ehiti (sya-all) bodhimūlamupehiti → bodhimūlaṁ hi ehiti (bj, pts) | ehiti → RTJBvA -mūlamhi ehiti, BN -mūlam-upehiti (pts note)

Tato padakkhiṇaṁ katvā, bodhimaṇḍaṁ anuttaro;
anuttaro assattharukkhamūlamhi → anuttaraṁ assattha rukkhamūlamhi (sya-all) | anuttaro → naruttaro (bj: sīmu, anuttaraṁ – syā) | anuttaro → anuttaraṁ (cck: syā. kaṁ.) | anuttaro → S nar'uttaro, T anuttaraṁ (pts note)
Assattharukkhamūlamhi, bujjhissati mahāyaso.

Imassa janikā mātā, māyā nāma bhavissati; Pitā suddhodano nāma, ayaṁ hessati gotamo.

Anāsavā vītarāgā, santacittā samāhitā;
vītarāgā → vītamalā (bj: sīmu)
Kolito upatisso ca, aggā hessanti sāvakā; Ānando nāmupaṭṭhāko, upaṭṭhissatimaṁ jinaṁ.
nāmupaṭṭhāko upaṭṭhissatimaṁ → nām upaṭṭhāko upaṭṭhissati taṁ (pts) upaṭṭhissatimaṁ → upaṭṭhissati taṁ (bj, pts-vp-pli2); taṁ upaṭṭhissati (pts-vp-pli1) | upaṭṭhissatimaṁ → upaṭṭhissati taṁ (cck: sī.) | taṁ → BNT 'maṁ (pts note)

Khemā uppalavaṇṇā ca, aggā hessanti sāvikā; Anāsavā vītarāgā, santacittā samāhitā;
vītarāgā → vītamalā (bj: sīmu) | vītarāgā → RS vītamalā (pts note)
Bodhi tassa bhagavato, assatthoti pavuccati.

Citto ca hatthāḷavako, aggā hessantupaṭṭhakā;
hatthāḷavako → hatthālavako (bj) | hatthāḷavako → hatthālavako (cck: sī.) hessantupaṭṭhakā → hessantūpaṭṭhakā (bj)
Uttarā nandamātā ca, aggā hessantupaṭṭhikā’.
Nandamātā → RT reverse the order (pts note)

Idaṁ sutvāna vacanaṁ, asamassa mahesino; Āmoditā naramarū, buddhabījaṁ kira ayaṁ.
āmoditā naramarū buddhabījaṁ kira → amoditā nara marū buddhavījaṅkuro (sya-all) buddhabījaṁ kira → buddhabījaṅkuro (bj, pts-vp-pli1-2); buddhavījaṅkuro (sya1ed, sya2ed) | buddhabījaṁ kira → buddhabīj aṅkuro (pts) | kira → buddhabījaṅkuro (cck: sī. syā.) | aṅkuro → BN -bījaṁ kira (pts note)

Ukkuṭṭhisaddā vattanti, apphoṭenti hasanti ca;
ukkuṭṭhisaddā vattanti → ukkuṭṭhisaddaṁ vattenti (bj) | vattenti → ukakuṭaṭhī sadadā (bj: sīmu) | vattanti → S -saddaṁ vattenti (pts note) apphoṭenti → apphoṭhenti (bj, pts-vp-pli2); appoṭhenti (pts-vp-pli1) | apphoṭenti → apphoṭhenti (cck: sī.) | apphoṭhenti → RJ appo- (pts note)
Katañjalī namassanti, dasasahassī sadevakā.

‘Yadimassa lokanāthassa, virajjhissāma sāsanaṁ;
lokanāthassa → lonāthassa (bj)
Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṁ.

Yathā manussā nadiṁ tarantā, paṭititthaṁ virajjhiya; Heṭṭhātitthe gahetvāna, uttaranti mahānadiṁ.
heṭṭhātitthe → heṭṭhā titthaṁ (sya-all) | titthe → T titthaṁ (pts note)

Evamevaṁ mayaṁ sabbe, yadi muñcāmimaṁ jinaṁ;
Evam-eva → RJ evaṁ (pts note)
Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṁ’.

Dīpaṅkaro lokavidū, āhutīnaṁ paṭiggaho; Mama kammaṁ pakittetvā, dakkhiṇaṁ pādamuddhari.
pādamuddhari → padamuddhari (bj, pts) | dakkhiṇaṁ pādamuddhari → dakkhiṇapādamuddhari (sya-all)

Ye tatthāsuṁ jinaputtā, padakkhiṇamakaṁsu maṁ;
tatthāsuṁ → tattha āsuṁ (sya-all) | jinaputtā → jinaputtā sabbe (sya-all) padakkhiṇamakaṁsu → sabbe padakkhiṇamakaṁsu (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1, mr) | padakkhiṇamakaṁsu → padakkhīṇamakaṁsu (bj) | padakkhiṇamakaṁsu → sabbe padakkhiṇamakaṁsu (cck: syā. ka.) | padakkhiṇam-akaṁsu → RTJ sabbe padakkhiṇam- (pts note)
Devā manussā asurā ca, abhivādetvāna pakkamuṁ.
ca → yakkhā (sya-all) | ca → T yakkhā; pāda c differs in J (pts note)

Dassanaṁ me atikkante, sasaṅghe lokanāyake; Sayanā vuṭṭhahitvāna, pallaṅkaṁ ābhujiṁ tadā.

Sukhena sukhito homi, pāmojjena pamodito;
pāmojjena → RSJ pāmujjena (pts note)
Pītiyā ca abhissanno, pallaṅkaṁ ābhujiṁ tadā.
abhissanno → abhissanto (bj) | abhissanno → S abhissanto (pts note)

Pallaṅkena nisīditvā, evaṁ cintesahaṁ tadā;
cintesahaṁ → cintesihaṁ (sya-all)
‘Vasībhūto ahaṁ jhāne, abhiññāsu pāramiṅgato.
abhiññāsu pāramiṅgato → abhiññāpāramiṁ gato (bj); abhiññāpāramiṅgato (sya1ed, sya2ed) | abhiññāsu pāramiṅgato → abhiññāpāramiṅgato (sya-all) | pāramiṁgato → abhiññāpāramiṁ gato (cck: sī.) | pāramiṅgato → TBvA abhiññāpāramiṅgato (pts note)

Sahassiyamhi lokamhi, isayo natthi me samā; Asamo iddhidhammesu, alabhiṁ īdisaṁ sukhaṁ’.
asamo → S acalo (pts note)

Pallaṅkābhujane mayhaṁ, dasasahassādhivāsino;
pallaṅkābhujane → pallaṅkābhūjena (bj) | Pallaṅkābhujane → S pallaṅkābhuñjane (pts note)
Mahānādaṁ pavattesuṁ, ‘dhuvaṁ buddho bhavissasi.
bhavissasi → N bhavissati (pts note)

Yā pubbe bodhisattānaṁ, pallaṅkavaramābhuje; Nimittāni padissanti, tāni ajja padissare.
padissare → padīssare (bj)

Sītaṁ byapagataṁ hoti, uṇhañca upasammati;
byapagataṁ → byāpagataṁ (sya-all)
Tāni ajja padissanti, dhuvaṁ buddho bhavissasi.

Dasasahassī lokadhātū, nissaddā honti nirākulā;
lokadhātū → lokadhātu (bj, sya-all, pts) | lokadhātu → BN -dhātū (pts note) honti nirākulā → hoti nirukulā (bj) | honti → hoti (sya-all, pts) | hoti → BN honti (pts note)
Tāni ajja padissanti, dhuvaṁ buddho bhavissasi.

Mahāvātā na vāyanti, na sandanti savantiyo; Tāni ajja padissanti, dhuvaṁ buddho bhavissasi.

Thalajā dakajā pupphā, sabbe pupphanti tāvade;
dakajā → jalajā (sya-all) | dakajā → T jalajā (pts note)
Tepajja pupphitā sabbe, dhuvaṁ buddho bhavissasi.
pupphitā → pupphitāni (aṭṭha.) | pupphitā → pupphitāni (cck: aṭṭha.)

Latā vā yadi vā rukkhā, phalabhārā honti tāvade;
phalabhārā honti → phalaṁ dhārenti (sya-all) | honti → R -dharā honti, T phalaṁ dhārenti (pts note)
Tepajja phalitā sabbe, dhuvaṁ buddho bhavissasi.

Ākāsaṭṭhā ca bhūmaṭṭhā, ratanā jotanti tāvade;
bhūmaṭṭhā → bhummaṭṭhā (bj, sya-all, pts) | ākāsaṭṭhā → ākasaṭṭhā (pts) | bhummaṭṭhā → BN bhūmaṭṭhā (pts note)
Tepajja ratanā jotanti, dhuvaṁ buddho bhavissasi.

Mānussakā ca dibbā ca, turiyā vajjanti tāvade;
mānussakā → mānussikā (sya-all) | Mānusakā → T mānussikā, BN mānussakā (pts note)
Tepajjubho abhiravanti, dhuvaṁ buddho bhavissasi.
bhiravanti → All abhi- (pts note)

Vicitrapupphā gaganā, abhivassanti tāvade;
vicitrapupphā → vicittapupphā (bj, sya-all, pts) | Vicittapupphā → BN vicitra- (pts note)
Tepi ajja pavassanti, dhuvaṁ buddho bhavissasi.
pavassanti → padissanti (bj, sya-all, pts) | padissanti → BN pavassanti (pts note)

Mahāsamuddo ābhujati, dasasahassī pakampati; Tepajjubho abhiravanti, dhuvaṁ buddho bhavissasi.

Nirayepi dasasahasse, aggī nibbanti tāvade;
nirayepi dasasahasse → nirayesu dasasahassī (bj); niraye dasasahassā (sya-all); niraye pi dasasahassī (pts) | dasasahassī → nirayepi dasasahasesa – machasaṁ, a.dhasaṁ nirayesu dasasahassīsu – a.bud (bj note) | pi → SBvA nirayesu, T niraye (omits pi) (pts note) | dasasahassī → T dasasahassā, BN dasasahasse, BvA dasasahassīsu (pts note)
Tepajja nibbutā aggī, dhuvaṁ buddho bhavissasi.

Vimalo hoti sūriyo, sabbā dissanti tārakā;
sūriyo → suriyo (bj, sya-all, pts) sabbā → sabbe (bj: sīmu) | sabbā → S sabbe (pts note)
Tepi ajja padissanti, dhuvaṁ buddho bhavissasi.

Anovaṭṭhena udakaṁ, mahiyā ubbhijji tāvade;
Anovaṭṭhena → anovuṭṭhena (sya1ed, sya2ed, mr); anovaṭṭena (pts-vp-pli1-2) | anovaṭṭhena → anovuṭṭhena (sya-all) | anovaṭṭhena udakaṁ → anovaṭṭena udakena (pts) | Anovaṭṭhena → anovuṭṭhena (cck: syā. ka.) | Anovaṭṭena → BNSBvA anovaṭṭhena (pts note) | udakena → BNRT udakaṁ (pts note)
Tampajjubbhijjate mahiyā, dhuvaṁ buddho bhavissasi.
mahiyā → R mahīyā (pts note)

Tārāgaṇā virocanti, nakkhattā gaganamaṇḍale; Visākhā candimāyuttā, dhuvaṁ buddho bhavissasi.
candimāyuttā → candimayuttā (bj, pts) | candimayuttā → BNRT candimāyuttā (pts note)

Bilāsayā darīsayā, nikkhamanti sakāsayā;
bilāsayā → vilāsayā (sya-all) | Bilāsayā → T vilāsayā (pts note)
Tepajja āsayā chuddhā, dhuvaṁ buddho bhavissasi.

Na honti aratī sattānaṁ, santuṭṭhā honti tāvade;
honti aratī → hoti arati (bj, sya-all, pts) | arati → BN honti aratī (pts note)
Tepajja sabbe santuṭṭhā, dhuvaṁ buddho bhavissasi.

Rogā tadupasammanti, jighacchā ca vinassati;
tadupasammanti → tanū pasammanti (sya-all); tad ūpasammanti (pts) | ūpasammanti → T tanupa-, N tad'upa- (pts note) jighacchā → jigacchā (bj)
Tāni ajja padissanti, dhuvaṁ buddho bhavissasi.
tāni ajja → tānipajja (sya-all) | ajja → T p'ajja (pts note)

Rāgo tadā tanu hoti, doso moho vinassati;
vinassati → J pi nassati (pts note)
Tepajja vigatā sabbe, dhuvaṁ buddho bhavissasi.

Bhayaṁ tadā na bhavati, ajjapetaṁ padissati; Tena liṅgena jānāma, dhuvaṁ buddho bhavissasi.

Rajonuddhaṁsati uddhaṁ, ajjapetaṁ padissati;
uddhaṁsatī → As with BvA; others -sati (pts note)
Tena liṅgena jānāma, dhuvaṁ buddho bhavissasi.

Aniṭṭhagandho pakkamati, dibbagandho pavāyati;
dibbagandho → dibbagandhe (bj)
Sopajja vāyati gandho, dhuvaṁ buddho bhavissasi.
vāyatī → As with BvAJ; others vāyati (pts note)

Sabbe devā padissanti, ṭhapayitvā arūpino;
ṭhapayitvā → ṭhapetvā ca (sya-all) | ṭhapayitvā → T ṭhapetvā ca (pts note)
Tepajja sabbe dissanti, dhuvaṁ buddho bhavissasi.

Yāvatā nirayā nāma, sabbe dissanti tāvade; Tepajja sabbe dissanti, dhuvaṁ buddho bhavissasi.

Kuṭṭā kavāṭā selā ca, na hontāvaraṇā tadā;
Kuṭṭā → kuḍḍā (bj, pts-vp-pli1-2); kuṭā (sya1ed, sya2ed) | kuṭṭā → kuḍḍā (bj) | kuṭṭā kavāṭā → kuḍḍā kavaṭā (pts) | Kuṭṭā → kuḍḍā (cck: sī.) | Kuḍḍā → B kuṭṭā, T kuṭā (pts note) hontāvaraṇā → honatāvaraṇaṁ (bj: sīmu) | āvaraṇā → RJ āvaraṇaṁ (pts note)
Ākāsabhūtā tepajja, dhuvaṁ buddho bhavissasi.

Cutī ca upapatti ca, khaṇe tasmiṁ na vijjati;
cutī → cuti (sya-all) | upapatti → upapattī (pts) | upapattī → BNST upapatti; see BvA 102 (pts note)
Tānipajja padissanti, dhuvaṁ buddho bhavissasi.
tānipajja → tāni ajja (bj, sya-all, pts) bhavissasi → T interpolates hemistich: ime nimittā dissanti sambodh'atthāya pāṇinaṁ (pts note)

Daḷhaṁ paggaṇha vīriyaṁ, mā nivatta abhikkama;
paggaṇha vīriyaṁ → paggayha viriyaṁ (sya-all) | paggaṇha → T paggayha (pts note) | viriyaṁ → BN vīriyaṁ (pts note) nivatta → nivatti (bj, pts) | nivatti → mā nivatata (bj: machasaṁ) | nivatti → BNRT nivatta (pts note)
Mayampetaṁ vijānāma, dhuvaṁ buddho bhavissasi’.
vijānāma → pajānāma (bj) | pajānāma → BNRT vijānāma (pts note) bhavissasi → bhavissasīti (bj)

Buddhassa vacanaṁ sutvā, dasasahassīna cūbhayaṁ; Tuṭṭhahaṭṭho pamodito, evaṁ cintesahaṁ tadā.
pamodito → pamudito (bj) | tuṭṭhahaṭṭho → bhaṭaṭhatuṭeṭhā (bj: sīmu) | haṭṭhatuṭṭho → BTBvAJ tuṭṭhahaṭṭho (pts note) | pamudito → BNRT pamodito (pts note) cintesahaṁ tadā → cintesihantadā (sya-all) | ahaṁ → T cintesi'haṁ (pts note)

‘Advejjhavacanā buddhā, amoghavacanā jinā;
advejjhavacanā → advejjhāvacanā (bj)
Vitathaṁ natthi buddhānaṁ, dhuvaṁ buddho bhavāmahaṁ.
bhavāmahaṁ → bhavāmihaṁ (sya-all)

Yathā khittaṁ nabhe leḍḍu, dhuvaṁ patati bhūmiyaṁ;
leḍḍu → leṇḍaṁ (sya-all) | leḍḍu → T leṇḍaṁ (pts note)
Tatheva buddhaseṭṭhānaṁ, vacanaṁ dhuvasassataṁ; Vitathaṁ natthi buddhānaṁ, dhuvaṁ buddho bhavāmahaṁ.
bhavāmahaṁ → bhavāmihaṁ (sya-all)

Yathāpi sabbasattānaṁ, maraṇaṁ dhuvasassataṁ; Tatheva buddhaseṭṭhānaṁ, vacanaṁ dhuvasassataṁ; Vitathaṁ natthi buddhānaṁ, dhuvaṁ buddho bhavāmahaṁ.

Yathā rattikkhaye patte, sūriyuggamanaṁ dhuvaṁ;
sūriyuggamanaṁ → suriyassuggamanaṁ (bj, pts); suriyuggamanaṁ (sya-all) | uggamanaṁ → BNT suriy'ug- (pts note)
Tatheva buddhaseṭṭhānaṁ, vacanaṁ dhuvasassataṁ; Vitathaṁ natthi buddhānaṁ, dhuvaṁ buddho bhavāmahaṁ.

Yathā nikkhantasayanassa, sīhassa nadanaṁ dhuvaṁ;
nikkhantasayanassa sīhassa nadanaṁ → āpannasattānaṁ bhāramoropanaṁ (pts)
Tatheva buddhaseṭṭhānaṁ, vacanaṁ dhuvasassataṁ; Vitathaṁ natthi buddhānaṁ, dhuvaṁ buddho bhavāmahaṁ.

Yathā āpannasattānaṁ, bhāramoropanaṁ dhuvaṁ;
bhāramoropanaṁ → bhāramoronaṁ (bj)
Tatheva buddhaseṭṭhānaṁ, vacanaṁ dhuvasassataṁ; Vitathaṁ natthi buddhānaṁ, dhuvaṁ buddho bhavāmahaṁ.
ahaṁ → T bhavāmi'haṁ (pts note)

Handa buddhakare dhamme, vicināmi ito cito;
vicināmi → vivināmi (bj)
Uddhaṁ adho dasa disā, yāvatā dhammadhātuyā’.

Vicinanto tadā dakkhiṁ, paṭhamaṁ dānapāramiṁ;
dakkhiṁ → tadādakkhi (bj: sīmu, machasaṁ) | dakkhiṁ → BvA 'ddakkhiṁ (pts note)
Pubbakehi mahesīhi, anuciṇṇaṁ mahāpathaṁ.

‘Imaṁ tvaṁ paṭhamaṁ tāva, daḷhaṁ katvā samādiya;
tvaṁ → tvaṁpi (bj, pts-vp-pli1)
Dānapāramitaṁ gaccha, yadi bodhiṁ pattumicchasi.

Yathāpi kumbho sampuṇṇo, yassa kassaci adhokato; Vamatevudakaṁ nissesaṁ, na tattha parirakkhati.
vamatevudakaṁ → vamate udakaṁ (bj, sya-all, pts) | udakaṁ → BNR vudakaṁ (pts note)

Tatheva yācake disvā, hīnamukkaṭṭhamajjhime; Dadāhi dānaṁ nissesaṁ, kumbho viya adhokato.

Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare; Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’.

Vicinanto tadā dakkhiṁ, dutiyaṁ sīlapāramiṁ;
tadādakkhiṁ → tadādakkhi (bj: sīmu, machasaṁ)
Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṁ.
āsevitanisevitaṁ → asevitanisevitaṁ (bj); āsevitaṁ nisevitaṁ (sya-all)

‘Imaṁ tvaṁ dutiyaṁ tāva, daḷhaṁ katvā samādiya; Sīlapāramitaṁ gaccha, yadi bodhiṁ pattumicchasi.

Yathāpi camarī vālaṁ, kismiñci paṭilaggitaṁ;
camarī → cāmarī (sya-all) | vālaṁ → vāḷaṁ (bj: sīmu) | camarī → T cāmarī (pts note) | vālaṁ → RS vāḷaṁ (pts note) kismiñci paṭilaggitaṁ → kismici patilaggitaṁ (bj) | kismiñci → kismici (pts) | kismici → kisamiñci (bj: machasaṁ) | kismici → BN kismiñci (pts note) | paṭilaggitaṁ → R paṭivilaggitaṁ (pts note)
Upeti maraṇaṁ tattha, na vikopeti vāladhiṁ.

Tatheva tvaṁ catūsu bhūmīsu, sīlāni paripūraya;
catūsu bhūmīsu → catusu bhūmisu (bj) | tvaṁ → (sya-all) | tatheva tvaṁ catūsu → tath eva catusu (pts)
Parirakkha sabbadā sīlaṁ, camarī viya vāladhiṁ.
camarī → cāmarī (sya-all) | vāladhiṁ → R vāḷadhiṁ (pts note)

Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare; Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’.

Vicinanto tadā dakkhiṁ, tatiyaṁ nekkhammapāramiṁ; Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṁ.
āsevitanisevitaṁ → āsevitaṁ nisevitaṁ (sya-all)

‘Imaṁ tvaṁ tatiyaṁ tāva, daḷhaṁ katvā samādiya; Nekkhammapāramitaṁ gaccha, yadi bodhiṁ pattumicchasi.
nekkhammapāramitaṁ → nekkhammapāramiṁ (pts) | nekkhammapārami → nekkhamamapāramitaṁ (bj: syā, machasaṁ) | nekkhammapāramiṁ → BNT -pāramitaṁ (pts note)

Yathā andughare puriso, ciravuttho dukhaṭṭito;
andughare → aṭṭaghare (sya-all) dukhaṭṭito na → dukhaddito ta (bj) | ciravuttho dukhaṭṭito → ciraṁ vuṭṭho dukkhaddito (sya-all) | dukhaṭṭito → dukha ddito (pts) | ciravuttho → T ciraṁ vuṭṭho (pts note) | ddito → T dukkh'addito R dukkhaḍḍito, BN dukhaṭṭito (pts note)
Na tattha rāgaṁ janesi, muttiṁyeva gavesati.
janesi muttiṁyeva → abhijaneti muttiṁ yeva (bj, pts) | janesi → abhijaneti (sya-all) | abhijaneti → BN janesi (pts note)

Tatheva tvaṁ sabbabhave, passa andughare viya;
andughare → aṭṭaghare (sya-all) | andughare → T aṭṭaghare (pts note)
Nekkhammābhimukho hohi, bhavato parimuttiyā.

Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare; Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’.

Vicinanto tadā dakkhiṁ, catutthaṁ paññāpāramiṁ; Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṁ.
āsevitanisevitaṁ → āsevitaṁ nisevitaṁ (sya-all)

‘Imaṁ tvaṁ catutthaṁ tāva, daḷhaṁ katvā samādiya; Paññāpāramitaṁ gaccha, yadi bodhiṁ pattumicchasi.
paññāpāramitaṁ → paññāya pāramiṁ (bj: a.bud) | paññāpāramitaṁ → BvA paññāya pāramiṁ (pts note)

Yathāpi bhikkhu bhikkhanto, hīnamukkaṭṭhamajjhime;
yathā’pi → yathāhi (bj: a.bud)
Kulāni na vivajjento, evaṁ labhati yāpanaṁ.
vivajjento → vivajjanto (sya-all) | vivajjento → T vivajjanto (pts note)

Tatheva tvaṁ sabbakālaṁ, paripucchaṁ budhaṁ janaṁ;
sabbakālaṁ → J sabbakāle (pts note) paripucchaṁ → paripucchanto (bj, sya-all) | paripucchaṁ → TJ -pucchanto (pts note) | budhaṁ → R buddhaṁ (pts note)
Paññāpāramitaṁ gantvā, sambodhiṁ pāpuṇissasi.
paññāpāramitaṁ → paññāya pāramiṁ (bj: a.bud) | paññāpāramitaṁ → BvA paññāya pāramiṁ (pts note)

Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare; Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’.

Vicinanto tadā dakkhiṁ, pañcamaṁ vīriyapāramiṁ;
pañcamaṁ vīriyapāramiṁ → pañcamiṁ viriya pāramiṁ (bj) | pāramiṁ → viriya pāramiṁ (bj: machasaṁ)
Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṁ.
āsevitanisevitaṁ → āsevitaṁ nisevitaṁ (sya-all)

‘Imaṁ tvaṁ pañcamaṁ tāva, daḷhaṁ katvā samādiya;
samādiya vīriyapāramitaṁ → sādiya viriyapāramitaṁ (sya-all) | samādiya → T sādiya (pts note)
Vīriyapāramitaṁ gaccha, yadi bodhiṁ pattumicchasi.

Yathāpi sīho migarājā, nisajjaṭṭhānacaṅkame; Alīnavīriyo hoti, paggahitamano sadā.
alīnavīriyo → alīnaciriyo (bj) sadā → tadā (bj) | paggahītamano → BNSTBvA paggahita- (pts note)

Tatheva tvaṁ sabbabhave, paggaṇha vīriyaṁ daḷhaṁ;
sabbabhave paggaṇha vīriyaṁ → sabba bhave paggayha viriyaṁ (sya-all) | tvaṁ → tvamapi (bj: sīmu) | tvaṁ → tvaṁpi (cck: sī.) | tvaṁ → RSJ add pi (pts note)
Vīriyapāramitaṁ gantvā, sambodhiṁ pāpuṇissasi.

Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare; Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’.

Vicinanto tadā dakkhiṁ, chaṭṭhamaṁ khantipāramiṁ;
khantipāramiṁ → khantiparamiṁ (pts)
Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṁ.
āsevitanisevitaṁ → āsevitaṁ nisevitaṁ (sya-all)

‘Imaṁ tvaṁ chaṭṭhamaṁ tāva, daḷhaṁ katvā samādiya; Tattha advejjhamānaso, sambodhiṁ pāpuṇissasi.
advejjhamānaso → advejjhamanaso (bj, sya-all) | advejjhamanaso → adevajjhamānaso (bj: machasaṁ) | advejjhamānaso → TBvA -manaso (pts note)

Yathāpi pathavī nāma, sucimpi asucimpi ca;
pathavī → paṭhavī (bj, sya-all) | yathāpi pathavī → yathā pi paṭhavī (pts) | paṭhavī → pathavi (bj: machasaṁ)
Sabbaṁ sahati nikkhepaṁ, na karoti paṭighaṁ tayā.
tayā → dayaṁ (bj) | tayā tatheva → dayaṁ tath eva (pts) | dayaṁ → tayā (bj: a.pu) | dayaṁ → BBvA tayā; (= tāya vuttiyā tāya nikhantiyā); dayan-ti pi pāṭho---BvA (pts note)

Tatheva tvampi sabbesaṁ, sammānāvamānakkhamo;
sammānāvamānakkhamo → sammānanāvamānanakkhamo-mavi sabbabhave samamānanavimāna kakhamo (bj: a.pu) | sammānāvamānakkhamo → BvA -avamānana- (pts note)
Khantipāramitaṁ gantvā, sambodhiṁ pāpuṇissasi.

Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare; Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’.

Vicinanto tadā dakkhiṁ, sattamaṁ saccapāramiṁ; Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṁ.
āsevitanisevitaṁ → āsevitaṁ nisevitaṁ (sya-all)

‘Imaṁ tvaṁ sattamaṁ tāva, daḷhaṁ katvā samādiya; Tattha advejjhavacano, sambodhiṁ pāpuṇissasi.

Yathāpi osadhī nāma, tulābhūtā sadevake;
osadhī → osadhi (sya-all)
Samaye utuvasse vā, na vokkamati vīthito.
utuvasse → utuvaṭṭe (bj: a.pu) | utuvasse → J(R) utupasse; BvA (comments on) utuvaṭṭe too as a "ti pi pāṭho". (pts note) na vokkamati → nevokkamati (bj) | nevokkamati → na vokkamati (bj: sīmu, machasaṁ, syā); na okkamati (bj: a.dhasaṁ) | vokkamati → BvA n'ev'okka- (pts note)

Tatheva tvampi saccesu, mā vokkama hi vīthito;
vokkama → okkami (bj) | vokkama hi → vokkamasi (sya-all) | mā vokkama → nātikkamma (pts) | hi → nātikkama hi (bj: sīmu); mā vokkama hi (bj: machasaṁ); mā vokkami hi (bj: a.bud); mā vokkamasi (bj: syā) | hi → N mā vokkama hi, RT mā vokkamasi, J mā vokkami, BvA retains hi (pts note)
Saccapāramitaṁ gantvā, sambodhiṁ pāpuṇissasi.

Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare; Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’.

Vicinanto tadā dakkhiṁ, aṭṭhamaṁ adhiṭṭhānapāramiṁ; Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṁ.
āsevitanisevitaṁ → āsevitaṁ nisevitaṁ (sya-all)

‘Imaṁ tvaṁ aṭṭhamaṁ tāva, daḷhaṁ katvā samādiya; Tattha tvaṁ acalo hutvā, sambodhiṁ pāpuṇissasi.
acalo → niccalo (sya-all) | acalo → T niccalo (pts note)

Yathāpi pabbato selo, acalo suppatiṭṭhito;
suppatiṭṭhito → T supatiṭṭhito (pts note)
Na kampati bhusavātehi, sakaṭṭhāneva tiṭṭhati.
bhusavātehi → bhūsavātehi (sya-all) | bhusavātehi → T bhūsa- (pts note) sakaṭṭhāneva → sakaṭṭhane va (pts)

Tatheva tvampi adhiṭṭhāne, sabbadā acalo bhava;
tatheva → tatheca (bj) | tvampi → tvaṁ (sya-all) | tvam-pi → T omits pi (pts note)
Adhiṭṭhānapāramitaṁ gantvā, sambodhiṁ pāpuṇissasi.
adhiṭṭhānapāramitaṁ → adhiṭṭhānapāramiṁ (bj) | adhiṭṭhānapāramiṁ → adhiṭṭhāna pāramitaṁ (bj: sīmu, machasaṁ)

Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare; Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’.

Vicinanto tadā dakkhiṁ, navamaṁ mettāpāramiṁ; Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṁ.
āsevitanisevitaṁ → āsevitaṁ nisevitaṁ (sya-all) | āsevitanisevitaṁ → R -nivesitaṁ (w.r.) (pts note)

‘Imaṁ tvaṁ navamaṁ tāva, daḷhaṁ katvā samādiya; Mettāya asamo hohi, yadi bodhiṁ pattumicchasi.

Yathāpi udakaṁ nāma, kalyāṇe pāpake jane;
kalyāṇe → BvA kaḷyāṇe (pts note)
Samaṁ pharati sītena, pavāheti rajomalaṁ.
rajomalaṁ → rajaṁ malaṁ (bj: a.pu)

Tatheva tvaṁ hitāhite, samaṁ mettāya bhāvaya;
tvaṁ → tvampi (bj) | hitāhite → ahitahite (pts) | hitāhite → tvaṁ hitāhite (bj: syā, machasaṁ, tvaṁ ahitahite – sīmu, a.bud) | ahitahite → BNRT hitāhite (pts note)
Mettāpāramitaṁ gantvā, sambodhiṁ pāpuṇissasi.
mettāpāramitaṁ → RJ -pāramiṁ (pts note)

Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare; Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’.

Vicinanto tadā dakkhiṁ, dasamaṁ upekkhāpāramiṁ;
upekkhāpāramiṁ → upekkhāparamiṁ (pts)
Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṁ.
āsevitanisevitaṁ → āsevitaṁ nisevitaṁ (sya-all)

‘Imaṁ tvaṁ dasamaṁ tāva, daḷhaṁ katvā samādiya;
dasamaṁ → asamaṁ (bj)
Tulābhūto daḷho hutvā, sambodhiṁ pāpuṇissasi.
pāpuṇissasi → pāpuṇissati (sya-all) | pāpuṇissasi → T pāpuṇissati (pts note)

Yathāpi pathavī nāma, nikkhittaṁ asuciṁ suciṁ;
pathavī → paṭhavī (bj, sya-all) | yathāpi pathavī → yathā pi paṭhavī (pts) | paṭhavī → pathavi (bj: machasaṁ)
Upekkhati ubhopete, kopānunayavajjitā.
kopānunayavajjitā → kodhānunaya vajjitā (sya-all) | kopānunayavajjitā → R kodha-, S -vajjito (pts note)

Tatheva tvaṁ sukhadukkhe, tulābhūto sadā bhava;
tvaṁ → tvampi (bj) | tatheva tvaṁ → tath eva tvampi (pts)
Upekkhāpāramitaṁ gantvā, sambodhiṁ pāpuṇissasi.
upekkhāpāramitaṁ → upekkhāpāramiṁ (bj)

Ettakāyeva te loke, ye dhammā bodhipācanā; Tatuddhaṁ natthi aññatra, daḷhaṁ tattha patiṭṭhaha’.
tatuddhaṁ → taduddhaṁ (sya-all) | uddhaṁ → RT tad- (pts note) patiṭṭhaha → patiṭṭhahi (sya-all)

Ime dhamme sammasato, sabhāvasarasalakkhaṇe;
sabhāvasarasalakkhaṇe → sabhāvasarasalakkhaṇā (bj) | sabhāvasarasalakkhaṇā → sabhāva sarasalakkhaṇe (bj: syā, machasaṁ, a.bud) | sabhāvasarasalakkhaṇe → R sabhāvarasa-, S -lakkhaṇā (pts note)
Dhammatejena vasudhā, dasasahassī pakampatha.

Calatī ravatī pathavī, ucchuyantaṁva pīḷitaṁ;
calatī ravatī pathavī → calati ravati paṭhavī (sya-all) | paṭhavī → calatī ravatī pathavī (bj: machasaṁ, calatī ravatī puthūvī – a.bud) | ravati → BNRJBvA calatī ravatī (pts note) | paṭhavī → BN pathavī, R puṭhavī, J puthavī, BvA puthuvī (pts note) pīḷitaṁ → guḷayantaṁva pīḷitaṁ (bj: a.pu)
Telayante yathā cakkaṁ, evaṁ kampati medanī.
telayante → telayantaṁ (sya-all) | telayante → T telayantaṁ (pts note) medanī → medinī (bj) | medanī yāvatā → medinī yavatā (pts)

Yāvatā parisā āsi, buddhassa parivesane;
āsi → āsī (bj) | parisā → sā tadā parisā (bj: a.pu)
Pavedhamānā sā tattha, mucchitā seti bhūmiyaṁ.
bhūmiyaṁ → bhūmiyā (pts) | bhūmiyā → BSTBvA bhūmiyaṁ (pts note)

Ghaṭānekasahassāni, kumbhīnañca satā bahū; Sañcuṇṇamathitā tattha, aññamaññaṁ paghaṭṭitā.
sañcuṇṇamathitā → sañcuṇṇā mathitā (bj) | sañcuṇṇamathitā → BvA sañcuṇṇā mathitā (pts note) paghaṭṭitā → aññamaññapaghaṭṭitā (bj: a.dhasaṁ)

Ubbiggā tasitā bhītā, bhantā byathitamānasā;
ubbiggā → ubbhiggā (sya-all) | Ubbiggā → T ubbhiggā (pts note) byathitamānasā → vyādhitamānasā (pts-vp-pli1-2); byāthitamānasā (csp1ed) | byathitamānasā → byādhitamānasā (bj); byāthitamānasā (cck) | vyādhitamānasā → T vyathita-, N vyāthita- (sic) (pts note)
Mahājanā samāgamma, dīpaṅkaramupāgamuṁ.

‘Kiṁ bhavissati lokassa, kalyāṇamatha pāpakaṁ; Sabbo upadduto loko, taṁ vinodehi cakkhuma’.
cakkhuma → cakkhumā (sya-all) | cakkhuma → RSTJ cakkhumā (pts note)

Tesaṁ tadā saññapesi, dīpaṅkaro mahāmuni;
saññapesi → saññāpesi (sya-all); saññapesī (pts) | tadā → J sadā (pts note)
‘Visaṭṭhā hotha mā bhetha, imasmiṁ pathavikampane.
bhetha → bhātha (sabbattha) | visaṭṭhā → vissatthā (bj, pts) | bhetha → bhātha (bj, sya-all, pts) | bhātha → haṅgatha (bj: machasaṁ) | bhetha → bhātha (cck: sabbattha) | vissatthā → BN vissaṭṭhā (sic) (pts note) | bhātha → BN bhetha (pts note) pathavikampane → paṭhavikampane (bj, sya-all); puthuvikampane (pts) | puthuvikampane → BRT paṭhavi-, J puthavi- (pts note)

Yamahaṁ ajja byākāsiṁ, buddho loke bhavissati; Eso sammasati dhammaṁ, pubbakaṁ jinasevitaṁ.
sammasati → sammasatī (sya-all, pts) | sammasatī → BNR sammasati (pts note)

Tassa sammasato dhammaṁ, buddhabhūmiṁ asesato; Tenāyaṁ kampitā pathavī, dasasahassī sadevake’.
pathavī → paṭhavī (bj); puthuvī (pts) | kampitā pathavī → kampatī paṭhavī (sya-all) | paṭhavī → pathavī (bj: machasaṁ, puthuvī – sīmu) | puthuvī → R puṭhavī, T paṭhavī, J puthavī, BN pathavī (pts note)

Buddhassa vacanaṁ sutvā, mano nibbāyi tāvade;
nibbāyi → nibbāti (sya-all)
Sabbe maṁ upasaṅkamma, punāpi abhivandisuṁ.
abhivandisuṁ → abhivādayuṁ (bj) | punāpi → punapi (sya-all) | abhivādayuṁ → punapi maṁ abhīvandisuṁ (bj: sīmu, a.bud); punāpi abhivandisuṁ (bj: machasaṁ, syā) | abhivandisuṁ → NR abhivandiṁsu, J(R) -vandiyuṁ, BvA -vandayuṁ (pts note)

Samādiyitvā buddhaguṇaṁ, daḷhaṁ katvāna mānasaṁ;
samādiyitvā → samādayitvā (sya-all)
Dīpaṅkaraṁ namassitvā, āsanā vuṭṭhahiṁ tadā.
vuṭṭhahiṁ → uṭṭhahiṁ (bj) | tadā → R tādā (w.r.) (pts note)

Dibbaṁ mānusakaṁ pupphaṁ, devā mānusakā ubho;
mānusakaṁ → māsusakaṁ (bj); mānussikaṁ (sya-all) | mānusakaṁ → T mānussikam (pts note)
Samokiranti pupphehi, vuṭṭhahantassa āsanā.
pupphehi → puppehi (pts) vuṭṭhahantassa → vuṭṭhāhantassa (bj)

Vedayanti ca te sotthiṁ, devā mānusakā ubho;
mānusakā → R devamānusakā (pts note)
‘Mahantaṁ patthitaṁ tuyhaṁ, taṁ labhassu yathicchitaṁ.

Sabbītiyo vivajjantu, soko rogo vinassatu;
vinassatu → vivajjatu (sya-all) | rogo → sabbarogo (bj: sīmu) | rogo → RSJ sabbarogo (pts note) | vinassatu → T vivajjatu (pts note)
Mā te bhavantvantarāyā, phusa khippaṁ bodhimuttamaṁ.
bhavantvantarāyā → bhavatvantarāyo (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli2); bhavantvantarāyo (pts-vp-pli1) | bhavantvantarāyā → bhavatthavantarāyo (bj) | bhavantvantarāyā phusa → bhavatvantarāyo phussa (sya-all) | bhavatthavantarāyo → bhavanatvantarāyā (bj: machasaṁ) | bhavantvantarāyā → bhavatvantarāyo (cck: sī. syā.) | bhavatvantarāyo → J bhavatu antarāyo, R bhavantvantarāyo (w.r.), BN bhavantvantarāyā (pts note)

Yathāpi samaye patte, pupphanti pupphino dumā;
patte → sampatte (sya-all) | patte → T samaye sampatte, BvA pi samaye sampatte (pts note)
Tatheva tvaṁ mahāvīra, buddhañāṇena pupphasi.
mahāvīra → buddhavīra (bj)

Yathā ye keci sambuddhā, pūrayuṁ dasa pāramī;
sambuddhā → sumbuddhā (pts) dasa pāramī → dasapāramiṁ (sya-all)
Tatheva tvaṁ mahāvīra, pūraya dasa pāramī.
dasa pāramī → dasapāramiṁ (sya-all) | dasapāramī → RTJ pāramiṁ (pts note)

Yathā ye keci sambuddhā, bodhimaṇḍamhi bujjhare; Tatheva tvaṁ mahāvīra, bujjhassu jinabodhiyaṁ.

Yathā ye keci sambuddhā, dhammacakkaṁ pavattayuṁ; Tatheva tvaṁ mahāvīra, dhammacakkaṁ pavattaya.

Puṇṇamāye yathā cando, parisuddho virocati;
puṇṇamāye → puṇṇamāse (bj, pts); puṇṇamāyaṁ (sya-all) | Puṇṇamāse → BNBvA puṇṇamāye, T puṇṇamāyaṁ (pts note) parisuddho → paripuṇṇo (sya-all) | parisuddho → T paripuṇṇo (pts note)
Tatheva tvaṁ puṇṇamano, viroca dasasahassiyaṁ.

Rāhumutto yathā sūriyo, tāpena atirocati;
sūriyo → suriyo (bj, sya-all, pts) atirocati → abhirocati (bj) | abhirocati → atirocati (bj: machasaṁ) | atirocati → S abhirocati (pts note)
Tatheva lokā muñcitvā, viroca siriyā tuvaṁ.
lokā → J lokam (pts note) | muñcitvā → BvA muccitvā (pts note) tuvaṁ → tvaṁ (pts)

Yathā yā kāci nadiyo, osaranti mahodadhiṁ; Evaṁ sadevakā lokā, osarantu tavantike’.
osarantu → osaranti (sya-all) | osarantu → osaranati (bj: sīmu) | osarantu → ST osaranti 194 BN Sumedhapatthanākathā, R Sumedhavatthukathā (pts note)

Tehi thutappasattho so, dasa dhamme samādiya;
thutappasattho → thutippasattho (bj: sīmu)
Te dhamme paripūrento, pavanaṁ pāvisī tadā”ti.
pāvisī → pāvisī (bj: machasaṁ)

Sumedhapatthanākathā niṭṭhitā.

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions