23. Vessabhūbuddhavaṁsa
“Tattheva maṇḍakappamhi, asamo appaṭipuggalo; Vessabhū nāma nāmena, loke uppajji nāyako.
nāyako → so jino (sya1ed, sya2ed, km, pts-vp-pli1, mr)Ādittaṁ vata rāgaggi, taṇhānaṁ vijitaṁ tadā; Nāgova bandhanaṁ chetvā, patto sambodhimuttamaṁ.
Dhammacakkaṁ pavattente, vessabhūlokanāyake; Asītikoṭisahassānaṁ, paṭhamābhisamayo ahu.
Pakkante cārikaṁ raṭṭhe, lokajeṭṭhe narāsabhe; Sattatikoṭisahassānaṁ, dutiyābhisamayo ahu.
Mahādiṭṭhiṁ vinodento, pāṭiheraṁ karoti so; Samāgatā naramarū, dasasahassī sadevake.
Mahāacchariyaṁ disvā, abbhutaṁ lomahaṁsanaṁ; Devā ceva manussā ca, bujjhare saṭṭhikoṭiyo.
Sannipātā tayo āsuṁ, vessabhussa mahesino; Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, santacittāna tādinaṁ.
Asītibhikkhusahassānaṁ, paṭhamo āsi samāgamo; Sattatibhikkhusahassānaṁ, dutiyo āsi samāgamo.
Saṭṭhibhikkhusahassānaṁ, tatiyo āsi samāgamo; Jarādibhayabhītānaṁ, orasānaṁ mahesino.
Ahaṁ tena samayena, sudassano nāma khattiyo; Nimantetvā mahāvīraṁ, dānaṁ datvā mahārahaṁ; Annapānena vatthena, sasaṅghaṁ jinapūjayiṁ.
Tassa buddhassa asamassa, cakkaṁ vattitamuttamaṁ; Sutvāna paṇitaṁ dhammaṁ, pabbajjamabhirocayiṁ.
Mahādānaṁ pavattetvā, rattindivamatandito; Pabbajjaṁ guṇasampannaṁ, pabbajiṁ jinasantike.
Ācāraguṇasampanno, vattasīlasamāhito; Sabbaññutaṁ gavesanto, ramāmi jinasāsane.
Saddhāpītiṁ upagantvā, buddhaṁ vandāmi sattharaṁ; Pīti uppajjati mayhaṁ, bodhiyāyeva kāraṇā.
Anivattamānasaṁ ñatvā, sambuddho etadabravi; ‘Ekatiṁse ito kappe, ayaṁ buddho bhavissati.
Ahu kapilavhayā rammā, …pe… hessāma sammukhā imaṁ’.
Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā, bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ; Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ, dasapāramipūriyā.
Anomaṁ nāma nagaraṁ, suppatīto nāma khattiyo; Mātā yasavatī nāma, vessabhussa mahesino.
Cha ca vassasahassāni, agāraṁ ajjha so vasi; Ruci suruci rativaḍḍhano, tayo pāsādamuttamā.
Anūnatiṁsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā; Sucittā nāma sā nārī, suppabuddho nāma atrajo.
Nimitte caturo disvā, sivikāyābhinikkhami; Chamāsaṁ padhānacāraṁ, acarī purisuttamo.
Brahmunā yācito santo, vessabhūlokanāyako; Vatti cakkaṁ mahāvīro, aruṇārāme naruttamo.
Soṇo ca uttaro ceva, ahesuṁ aggasāvakā; Upasanto nāmupaṭṭhāko, vessabhussa mahesino.
Rāmā ceva samālā ca, ahesuṁ aggasāvikā;
Rāmā → dāmā (bj, pts-vp-pli1-2) Bodhi tassa bhagavato, mahāsāloti vuccati.Sotthiko ceva rambho ca, ahesuṁ aggupaṭṭhakā;
rambho → rammo (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1-2) Gotamī sirimā ceva, ahesuṁ aggupaṭṭhikā.Saṭṭhiratanamubbedho, hemayūpasamūpamo; Kāyā niccharati rasmi, rattiṁva pabbate sikhī.
Saṭṭhivassasahassāni, āyu tassa mahesino; Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṁ bahuṁ.
Dhammaṁ vitthārikaṁ katvā, vibhajitvā mahājanaṁ; Dhammanāvaṁ ṭhapetvāna, nibbuto so sasāvako.
Dassaneyyaṁ sabbajanaṁ, vihāraṁ iriyāpathaṁ; Sabbaṁ tamantarahitaṁ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.
Vessabhū jinavaro satthā, khemārāmamhi nibbuto; Dhātuvitthārikaṁ āsi, tesu tesu padesato”ti.
