26. Kassapabuddhavaṁsa
“Koṇāgamanassa aparena, sambuddho dvipaduttamo; Kassapo nāma gottena, dhammarājā pabhaṅkaro.
Sañchaḍḍitaṁ kulamūlaṁ, bahvannapānabhojanaṁ; Datvāna yācake dānaṁ, pūrayitvāna mānasaṁ; Usabhova āḷakaṁ bhetvā, patto sambodhimuttamaṁ.
Dhammacakkaṁ pavattente, kassape lokanāyake; Vīsakoṭisahassānaṁ, paṭhamābhisamayo ahu.
Catumāsaṁ yadā buddho, loke carati cārikaṁ; Dasakoṭisahassānaṁ, dutiyābhisamayo ahu.
Yamakaṁ vikubbanaṁ katvā, ñāṇadhātuṁ pakittayi; Pañcakoṭisahassānaṁ, tatiyābhisamayo ahu.
Sudhammā devapure ramme, tattha dhammaṁ pakittayi; Tīṇikoṭisahassānaṁ, devānaṁ bodhayī jino.
Naradevassa yakkhassa, apare dhammadesane; Etesānaṁ abhisamayā, gaṇanāto asaṅkhiyā.
Tassāpi devadevassa, eko āsi samāgamo; Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, santacittāna tādinaṁ.
Vīsabhikkhusahassānaṁ, tadā āsi samāgamo; Atikkantabhavantānaṁ, hirisīlena tādinaṁ.
Ahaṁ tadā māṇavako, jotipāloti vissuto; Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṁ vedāna pāragū.
Lakkhaṇe itihāse ca, sadhamme pāramiṁ gato; Bhūmantalikkhakusalo, katavijjo anāvayo.
Kassapassa bhagavato, ghaṭīkāro nāmupaṭṭhāko; Sagāravo sappatisso, nibbuto tatiye phale.
Ādāya maṁ ghaṭīkāro, upagañchi kassapaṁ jinaṁ; Tassa dhammaṁ suṇitvāna, pabbajiṁ tassa santike.
Āraddhavīriyo hutvā, vattāvattesu kovido; Na kvaci parihāyāmi, pūresiṁ jinasāsanaṁ.
Yāvatā buddhabhaṇitaṁ, navaṅgaṁ jinasāsanaṁ; Sabbaṁ pariyāpuṇitvāna, sobhayiṁ jinasāsanaṁ.
Mama acchariyaṁ disvā, sopi buddho viyākari; ‘Imamhi bhaddake kappe, ayaṁ buddho bhavissati.
Ahu kapilavhayā rammā, nikkhamitvā tathāgato; Padhānaṁ padahitvāna, katvā dukkarakārikaṁ.
Ajapālarukkhamūle, nisīditvā tathāgato; Tattha pāyāsaṁ paggayha, nerañjaramupehiti.
Nerañjarāya tīramhi, pāyāsaṁ paribhuñjiya; Paṭiyattavaramaggena, bodhimūlamupehiti.
Tato padakkhiṇaṁ katvā, bodhimaṇḍaṁ anuttaro; Aparājitaṭṭhānamhi, bodhipallaṅkamuttame;
Aparājitaṭṭhānamhi → aparājitaṭṭhānamhi … nisīditvā → assatthamūle sambodhiṁ (sya1ed, sya2ed) | aparājitaṭṭhānamhi → aparājitanīyatṭhāne (pts-vp-pli1); aparājitaṭhānamhi (pts-vp-pli2); aparājitanisabhaṭṭhāne (mr) Pallaṅkena nisīditvā, bujjhissati mahāyaso.Imassa janikā mātā, māyā nāma bhavissati; Pitā suddhodano nāma, ayaṁ hessati gotamo.
Anāsavā vītarāgā, santacittā samāhitā; Kolito upatisso ca, aggā hessanti sāvakā; Ānando nāmupaṭṭhāko, upaṭṭhissatimaṁ jinaṁ.
Khemā uppalavaṇṇā ca, aggā hessanti sāvikā; Anāsavā santacittā, vītarāgā samāhitā; Bodhi tassa bhagavato, assatthoti pavuccati.
Citto hatthāḷavako ca, aggā hessantupaṭṭhakā; Nandamātā ca uttarā, aggā hessantupaṭṭhikā’.
Idaṁ sutvāna vacanaṁ, assamassa mahesino; Āmoditā naramarū, buddhabījaṁ kira ayaṁ.
Ukkuṭṭhisaddā pavattanti, apphoṭenti hasanti ca; Katañjalī namassanti, dasasahassī sadevakā.
‘Yadimassa lokanāthassa, virajjhissāma sāsanaṁ; Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṁ.
Yathā manussā nadiṁ tarantā, paṭititthaṁ virajjhiya; Heṭṭhā titthe gahetvāna, uttaranti mahānadiṁ.
Evamevaṁ mayaṁ sabbe, yadi muñcāmimaṁ jinaṁ; Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṁ’.
Tassāpi vacanaṁ sutvā, bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ; Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ, dasapāramipūriyā.
Evamahaṁ saṁsaritvā, parivajjento anācaraṁ; Dukkarañca kataṁ mayhaṁ, bodhiyāyeva kāraṇā.
Nagaraṁ bārāṇasī nāma, kikī nāmāsi khattiyo; Vasate tattha nagare, sambuddhassa mahākulaṁ.
Brāhmaṇo brahmadattova, āsi buddhassa so pitā; Dhanavatī nāma janikā, kassapassa mahesino.
Duve vassasahassāni, agāraṁ ajjha so vasi; Haṁso yaso sirinando, tayo pāsādamuttamā.
Tisoḷasasahassāni, nāriyo samalaṅkatā; Sunandā nāma sā nārī, vijitaseno nāma atrajo.
Nimitte caturo disvā, pāsādenābhinikkhami; Sattāhaṁ padhānacāraṁ, acarī purisuttamo.
Brahmunā yācito santo, kassapo lokanāyako; Vatti cakkaṁ mahāvīro, migadāye naruttamo.
Tisso ca bhāradvājo ca, ahesuṁ aggasāvakā; Sabbamitto nāmupaṭṭhāko, kassapassa mahesino.
Anuḷā uruvelā ca, ahesuṁ aggasāvikā; Bodhi tassa bhagavato, nigrodhoti pavuccati.
Sumaṅgalo ghaṭikāro ca, ahesuṁ aggupaṭṭhakā; Vicitasenā bhaddā ca, ahesuṁ aggupaṭṭhikā.
Vicitasenā bhaddā → vijitasenā ca bhaddā (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1-2); vicitasenā bhadrā (mr)Uccattanena so buddho, vīsatiratanuggato; Vijjulaṭṭhīva ākāse, candova gahapūrito.
Vīsativassasahassāni, āyu tassa mahesino; Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṁ bahuṁ.
Dhammataḷākaṁ māpayitvā, sīlaṁ datvā vilepanaṁ; Dhammadussaṁ nivāsetvā, dhammamālaṁ vibhajjiya.
Dhammavimalamādāsaṁ, ṭhapayitvā mahājane; Keci nibbānaṁ patthentā, passantu me alaṅkaraṁ.
Sīlakañcukaṁ datvāna, jhānakavacavammitaṁ; Dhammacammaṁ pārupitvā, datvā sannāhamuttamaṁ.
Satiphalakaṁ datvāna, tikhiṇañāṇakuntimaṁ;
tikhiṇañāṇakuntimaṁ → tikhinaṁ ñāṇakuntimaṁ (aṭṭha.) Dhammakhaggavaraṁ datvā, sīlasaṁsaggamaddanaṁ.Tevijjābhūsanaṁ datvāna, āveḷaṁ caturo phale; Chaḷabhiññābharaṇaṁ datvā, dhammapupphapiḷandhanaṁ.
Saddhammapaṇḍaracchattaṁ, datvā pāpanivāraṇaṁ; Māpayitvābhayaṁ pupphaṁ, nibbuto so sasāvako.
Eso hi sammāsambuddho, appameyyo durāsado; Eso hi dhammaratano, svākkhāto ehipassiko.
Eso hi saṅgharatano, suppaṭipanno anuttaro; Sabbaṁ tamantarahitaṁ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.
Mahākassapo jino satthā, setabyārāmamhi nibbuto; Tatthevassa jinathūpo, yojanubbedhamuggato”ti.
