6. Sumanabuddhavaṁsa
“Maṅgalassa aparena, sumano nāma nāyako; Sabbadhammehi asamo, sabbasattānamuttamo.
Tadā amatabheriṁ so, āhanī mekhale pure; Dhammasaṅkhasamāyuttaṁ, navaṅgaṁ jinasāsanaṁ.
Nijjinitvā kilese so, patvā sambodhimuttamaṁ; Māpesi nagaraṁ satthā, saddhammapuravaruttamaṁ.
Nirantaraṁ akuṭilaṁ, ujuṁ vipulavitthataṁ; Māpesi so mahāvīthiṁ, satipaṭṭhānavaruttamaṁ.
Phale cattāri sāmaññe, catasso paṭisambhidā; Chaḷabhiññāṭṭhasamāpattī, pasāresi tattha vīthiyaṁ.
Ye appamattā akhilā, hirivīriyehupāgatā; Te te ime guṇavare, ādiyanti yathā sukhaṁ.
Evametena yogena, uddharanto mahājanaṁ; Bodhesi paṭhamaṁ satthā, koṭisatasahassiyo.
Yamhi kāle mahāvīro, ovadī titthiye gaṇe; Koṭisahassābhisamiṁsu, dutiye dhammadesane.
Koṭisahassābhisamiṁsu → koṭisatasahassāni (sya1ed, sya2ed, km); koṭisatasahassānaṁ (mr)Yadā devā manussā ca, samaggā ekamānasā; Nirodhapañhaṁ pucchiṁsu, saṁsayañcāpi mānasaṁ.
Tadāpi dhammadesane, nirodhaparidīpane; Navutikoṭisahassānaṁ, tatiyābhisamayo ahu.
Sannipātā tayo āsuṁ, sumanassa mahesino; Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, santacittāna tādinaṁ.
Vassaṁvutthassa bhagavato, abhighuṭṭhe pavāraṇe; Koṭisatasahassehi, pavāresi tathāgato.
Tatoparaṁ sannipāte, vimale kañcanapabbate; Navutikoṭisahassānaṁ, dutiyo āsi samāgamo.
Yadā sakko devarājā, buddhadassanupāgami; Asītikoṭisahassānaṁ, tatiyo āsi samāgamo.
Ahaṁ tena samayena, nāgarājā mahiddhiko; Atulo nāma nāmena, ussannakusalasañcayo.
Tadāhaṁ nāgabhavanā, nikkhamitvā sañātibhi; Nāgānaṁ dibbaturiyehi, sasaṅghaṁ jinamupaṭṭhahiṁ.
Koṭisatasahassānaṁ, annapānena tappayiṁ; Paccekadussayugaṁ datvā, saraṇaṁ tamupāgamiṁ.
Sopi maṁ buddho byākāsi, sumano lokanāyako; ‘Aparimeyyito kappe, ayaṁ buddho bhavissati.
Padhānaṁ padahitvāna, …pe… hessāma sammukhā imaṁ’.
Tassāpi vacanaṁ sutvā, bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ; Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ, dasapāramipūriyā.
Nagaraṁ mekhalaṁ nāma, sudatto nāma khattiyo;
mekhalaṁ nāma → mekhalaṁ nāma nagaraṁ (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1-2) Sirimā nāma janikā, sumanassa mahesino.Navavassasahassāni, agāraṁ ajjha so vasi; Cando sucando vaṭaṁso ca, tayo pāsādamuttamā.
Tesaṭṭhisatasahassāni, nāriyo samalaṅkatā; Vaṭaṁsikā nāma nārī, anūpamo nāma atrajo.
Nimitte caturo disvā, hatthiyānena nikkhami; Anūnadasamāsāni, padhānaṁ padahī jino.
Brahmunā yācito santo, sumano lokanāyako; Vatti cakkaṁ mahāvīro, mekhale puramuttame.
Saraṇo bhāvitatto ca, ahesuṁ aggasāvakā; Udeno nāmupaṭṭhāko, sumanassa mahesino.
Soṇā ca upasoṇā ca, ahesuṁ aggasāvikā; Sopi buddho amitayaso, nāgamūle abujjhatha.
Varuṇo ceva saraṇo ca, ahesuṁ aggupaṭṭhakā; Cālā ca upacālā ca, ahesuṁ aggupaṭṭhikā.
Uccattanena so buddho, navutihatthamuggato;
Uccattanena → uccatarena (pts-vp-pli1, mr) Kañcanagghiyasaṅkāso, dasasahassī virocati.Navutivassasahassāni, āyu vijjati tāvade; Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṁ bahuṁ.
Tāraṇīye tārayitvā, bodhanīye ca bodhayi; Parinibbāyi sambuddho, uḷurājāva atthami.
Te ca khīṇāsavā bhikkhū, so ca buddho asādiso; Atulappabhaṁ dassayitvā, nibbutā ye mahāyasā.
Tañca ñāṇaṁ atuliyaṁ, tāni ca atulāni ratanāni; Sabbaṁ tamantarahitaṁ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.
Sumano yasadharo buddho, aṅgārāmamhi nibbuto; Tattheva tassa jinathūpo, catuyojanamuggato”ti.
