Namo tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa.

Kosalānaṁ purā rammā, agamā dakkhiṇāpathaṁ; Ākiñcaññaṁ patthayāno, brāhmaṇo mantapāragū.
mantapāragū → … pārage (bj, sya-all, pts-vp-pli1)

So assakassa visaye, maḷakassa samāsane;
maḷakassa → aḷakassa (snp5.1:904 [Vatthugāthā]); mūlakassa (bj); muḷakassa (sya-all, pts-vp-pli1); mūḷhakassa (mr) | samāsane → samāsanne (mr) Vasi godhāvarīkūle, uñchena ca phalena ca.

Tasseva upanissāya, gāmo ca vipulo ahu;
Tasseva → taṁyeva (mr) Tato jātena āyena, mahāyaññamakappayi.

Mahāyaññaṁ yajitvāna, puna pāvisi assamaṁ; Tasmiṁ paṭipaviṭṭhamhi, añño āgañchi brāhmaṇo.
paṭipaviṭṭhamhi → patipaviṭṭhamhi (bj, pts-vp-pli1)

Ugghaṭṭapādo tasito, paṅkadanto rajassiro;
tasito → tassito (mr) So ca naṁ upasaṅkamma, satāni pañca yācati.

Tamenaṁ bāvarī disvā, āsanena nimantayi; Sukhañca kusalaṁ pucchi, idaṁ vacanamabravi.
vacanamabravi → vacanamabravī (bj)

“Yaṁ kho mama deyyadhammaṁ, sabbaṁ visajjitaṁ mayā; Anujānāhi me brahme, natthi pañcasatāni me”.

“Sace me yācamānassa, bhavaṁ nānupadassati;
nānupadassati → nānuppadissati (cck); nānuppadassati (sya1ed, sya2ed); nānupadessati (mr) Sattame divase tuyhaṁ, muddhā phalatu sattadhā”.

Abhisaṅkharitvā kuhako, bheravaṁ so akittayi; Tassa taṁ vacanaṁ sutvā, bāvarī dukkhito ahu.

Ussussati anāhāro, sokasallasamappito; Athopi evaṁ cittassa, jhāne na ramatī mano.

Utrastaṁ dukkhitaṁ disvā, devatā atthakāminī; Bāvariṁ upasaṅkamma, idaṁ vacanamabravi.

“Na so muddhaṁ pajānāti, kuhako so dhanatthiko; Muddhani muddhapāte vā, ñāṇaṁ tassa na vijjati”.
Muddhani muddhapāte → muddhani muddhādhipāte (sya-all); muddhanimmuddhapāte (mr)

“Bhotī carahi jānāti, taṁ me akkhāhi pucchitā;
Bhotī → pahotī (sya-all); bhoti (mr) | carahi → yo carati (mr) Muddhaṁ muddhādhipātañca, taṁ suṇoma vaco tava”.
muddhādhipātañca → muddhātipātañca (mr)

“Ahampetaṁ na jānāmi, ñāṇaṁ mettha na vijjati; Muddhani muddhādhipāte ca, jinānaṁ hettha dassanaṁ”.
jinānaṁ hettha → jinānaṁ heta (sya-all, pts-vp-pli1); janānañhettha (mr)

“Atha ko carahi jānāti, asmiṁ pathavimaṇḍale;
pathavimaṇḍale → puthavimaṇḍale (bj, pts-vp-pli1); paṭhavimaṇḍale (sya-all) Muddhaṁ muddhādhipātañca, taṁ me akkhāhi devate”.

“Purā kapilavatthumhā, nikkhanto lokanāyako; Apacco okkākarājassa, sakyaputto pabhaṅkaro.

So hi brāhmaṇa sambuddho, sabbadhammāna pāragū; Sabbābhiññābalappatto, sabbadhammesu cakkhumā;
Sabbābhiññābalappatto → … phalappatto (mr) Sabbakammakkhayaṁ patto, vimutto upadhikkhaye.
upadhikkhaye → upadhisaṅkhaye (bj)

Buddho so bhagavā loke, dhammaṁ deseti cakkhumā; Taṁ tvaṁ gantvāna pucchassu, so te taṁ byākarissati”.

Sambuddhoti vaco sutvā, udaggo bāvarī ahu; Sokassa tanuko āsi, pītiñca vipulaṁ labhi.

So bāvarī attamano udaggo, taṁ devataṁ pucchati vedajāto; “Katamamhi gāme nigamamhi vā pana, katamamhi vā janapade lokanātho; Yattha gantvāna passemu, sambuddhaṁ dvipaduttamaṁ”.
buddhaṁ → sambuddhaṁ (bj, sya-all, pts-vp-pli1)

“Sāvatthiyaṁ kosalamandire jino, pahūtapañño varabhūrimedhaso; So sakyaputto vidhuro anāsavo, muddhādhipātassa vidū narāsabho”.

Tato āmantayī sisse, brāhmaṇe mantapāragū; “Etha māṇavā akkhissaṁ, suṇātha vacanaṁ mama.

Yasseso dullabho loke, pātubhāvo abhiṇhaso; Svājja lokamhi uppanno, sambuddho iti vissuto; Khippaṁ gantvāna sāvatthiṁ, passavho dvipaduttamaṁ”.

“Kathaṁ carahi jānemu, disvā buddhoti brāhmaṇa; Ajānataṁ no pabrūhi, yathā jānemu taṁ mayaṁ”.

“Āgatāni hi mantesu, mahāpurisalakkhaṇā; Dvattiṁsāni ca byākkhātā, samattā anupubbaso.

Yassete honti gattesu, mahāpurisalakkhaṇā; Dveyeva tassa gatiyo, tatiyā hi na vijjati.

Sace agāraṁ āvasati, vijeyya pathaviṁ imaṁ; Adaṇḍena asatthena, dhammena anusāsati.

Sace ca so pabbajati, agārā anagāriyaṁ; Vivaṭṭacchado sambuddho, arahā bhavati anuttaro.
Vivaṭṭacchado → vivaṭacchado (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)

Jātiṁ gottañca lakkhaṇaṁ, mante sisse punāpare; Muddhaṁ muddhādhipātañca, manasāyeva pucchatha.

Anāvaraṇadassāvī, yadi buddho bhavissati; Manasā pucchite pañhe, vācāya visajjessati”.
visajjessati → vissajessati (sya-all, pts-vp-pli1); vissajissati (csp1ed)

Bāvarissa vaco sutvā, sissā soḷasa brāhmaṇā; Ajito tissametteyyo, puṇṇako atha mettagū.

Dhotako upasīvo ca, nando ca atha hemako; Todeyyakappā dubhayo, jatukaṇṇī ca paṇḍito.

Bhadrāvudho udayo ca, posālo cāpi brāhmaṇo; Mogharājā ca medhāvī, piṅgiyo ca mahāisi.

Paccekagaṇino sabbe, sabbalokassa vissutā; Jhāyī jhānaratā dhīrā, pubbavāsanavāsitā.

Bāvariṁ abhivādetvā, katvā ca naṁ padakkhiṇaṁ; Jaṭājinadharā sabbe, pakkāmuṁ uttarāmukhā.

Maḷakassa patiṭṭhānaṁ, puramāhissatiṁ tadā;
puramāhissatiṁ → purimaṁ māhissatiṁ (bj, sya-all, pts-vp-pli1); puramāhiyati (mr) | tadā → tathā (bj); sadā (mr) Ujjeniñcāpi gonaddhaṁ, vedisaṁ vanasavhayaṁ.

Kosambiñcāpi sāketaṁ, sāvatthiñca puruttamaṁ; Setabyaṁ kapilavatthuṁ, kusinārañca mandiraṁ.

Pāvañca bhoganagaraṁ, vesāliṁ māgadhaṁ puraṁ; Pāsāṇakaṁ cetiyañca, ramaṇīyaṁ manoramaṁ.

Tasitovudakaṁ sītaṁ, mahālābhaṁva vāṇijo; Chāyaṁ ghammābhitattova, turitā pabbatamāruhuṁ.

Bhagavā tamhi samaye, bhikkhusaṅghapurakkhato;
tamhi → tasmiṁ (bj); ca tamhi (sya-all, pts-vp-pli1) Bhikkhūnaṁ dhammaṁ deseti, sīhova nadatī vane.

Ajito addasa buddhaṁ, pītaraṁsiṁva bhāṇumaṁ;
pītaraṁsiṁva → sataraṁsiṁva (bj snp5.1:943 [Vatthugāthā]); vītaraṁsiṁva (sya-all); vītaraṁsiva (pts-vp-pli1); jitaraṁsiṁ sītaraṁsiṁ (mr) | bhāṇumaṁ → bhānumaṁ (bj) Candaṁ yathā pannarase, paripūraṁ upāgataṁ.
paripūraṁ upāgataṁ → pāripūrimupāgataṁ (bj); paripūriṁ upāgataṁ (sya-all, pts-vp-pli1 snp5.1:943 [Vatthugāthā])

Athassa gatte disvāna, paripūrañca byañjanaṁ; Ekamantaṁ ṭhito haṭṭho, manopañhe apucchatha.

“Ādissa jammanaṁ brūhi, gottaṁ brūhi salakkhaṇaṁ; Mantesu pāramiṁ brūhi, kati vāceti brāhmaṇo”.

“Vīsaṁ vassasataṁ āyu, so ca gottena bāvarī; Tīṇissa lakkhaṇā gatte, tiṇṇaṁ vedāna pāragū.

Lakkhaṇe itihāse ca, sanighaṇḍusakeṭubhe; Pañcasatāni vāceti, sadhamme pāramiṁ gato”.

“Lakkhaṇānaṁ pavicayaṁ, bāvarissa naruttama; Taṇhacchida pakāsehi, mā no kaṅkhāyitaṁ ahu”.
Taṇhacchida → kaṅkhacchida (mr snp5.1:948 [Vatthugāthā])

“Mukhaṁ jivhāya chādeti, uṇṇassa bhamukantare; Kosohitaṁ vatthaguyhaṁ, evaṁ jānāhi māṇava”.

Pucchañhi kiñci asuṇanto, sutvā pañhe viyākate; Vicinteti jano sabbo, vedajāto katañjalī.

“Ko nu devo vā brahmā vā, indo vāpi sujampati; Manasā pucchite pañhe, kametaṁ paṭibhāsati”.

“Muddhaṁ muddhādhipātañca, bāvarī paripucchati; Taṁ byākarohi bhagavā, kaṅkhaṁ vinaya no ise”.

“Avijjā muddhāti jānāhi, vijjā muddhādhipātinī; Saddhāsatisamādhīhi, chandavīriyena saṁyutā”.

Tato vedena mahatā, santhambhetvāna māṇavo;
santhambhetvāna → santhambhitvāna (bj, sya-all, pts-vp-pli1 snp5.1:954 [Vatthugāthā]) Ekaṁsaṁ ajinaṁ katvā, pādesu sirasā pati.

“Bāvarī brāhmaṇo bhoto, saha sissehi mārisa; Udaggacitto sumano, pāde vandati cakkhuma”.

“Sukhito bāvarī hotu, saha sissehi brāhmaṇo; Tvañcāpi sukhito hohi, ciraṁ jīvāhi māṇava.

Bāvarissa ca tuyhaṁ vā, sabbesaṁ sabbasaṁsayaṁ; Katāvakāsā pucchavho, yaṁ kiñci manasicchatha”.

Sambuddhena katokāso, nisīditvāna pañjalī; Ajito paṭhamaṁ pañhaṁ, tattha pucchi tathāgataṁ.

Vatthugāthā niṭṭhitā.