Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Cūḷaniddesa
  • Pārāyanavaggagāthā

Pucchā

1. Ajitamāṇavapucchā

“Kenassu nivuto loko,
kenassu → (pts)
(iccāyasmā ajito)
iccāyasmā → icciāyasmā (pts)
Kenassu nappakāsati; kissābhilepanaṁ brūsi,
brūsi kiṁsu → brūhi kiṁ su (bj) | ābhilepanaṁ → ābhisecanaṁ Scp. (pts note)
Kiṁsu tassa mahabbhayaṁ”. “Avijjāya nivuto loko,
mahabbhayaṁ → mahambhayaṁ Brp, ----------------------------------- See exposition in Introduction, c. 7, § 3 (p. xxii sqq.). (pts note)
(ajitāti bhagavā) Vevicchā pamādā nappakāsati; jappābhilepanaṁ brūmi,
vevicchā → vivicchā (bj: machasaṁ)
Dukkhamassa mahabbhayaṁ”. “Savanti sabbadhi sotā, (iccāyasmā ajito) Sotānaṁ kiṁ nivāraṇaṁ; sotānaṁ saṁvaraṁ brūhi,
brūhi → brūsi (sya-all: yu.)
Kena sotā pidhiyyare”. “Yāni sotāni lokasmiṁ,
pidhiyyare → pithiyare (bj) | pithiyare → piḍīyare (bj: machasaṁ)
(ajitāti bhagavā) Sati tesaṁ nivāraṇaṁ; sotānaṁ saṁvaraṁ brūmi, Paññāyete pidhiyyare”. “Paññā ceva sati cāpi,
pidhiyyare → pithiyare (bj) sati cāpi → satī cāpi (bj); sati yañca (snp5.2:90 [Ajitamāṇavapucchā]) | sati → satī (bj) | cāpi → satīceva (bj: suni) | cāpi → satī ceva (cck: sī.)
(iccāyasmā ajito) Nāmarūpañca mārisa; etaṁ me puṭṭho pabrūhi,
etaṁ → evaṁ (mr)
Katthetaṁ uparujjhati”. “Yametaṁ pañhaṁ apucchi, ajita taṁ vadāmi te; yattha nāmañca rūpañca, asesaṁ uparujjhati; viññāṇassa nirodhena, etthetaṁ uparujjhati”. “Ye ca saṅkhātadhammāse,
saṅkhātadhammā → sabbata dhammā (bj: sī.vaṭ)
ye ca sekhā puthū idha; tesaṁ me nipako iriyaṁ,
sekhā → sekkhā (mr) | idha → ko'dha (bj, sya-all) | sibbinimaccagā → sibbanimaccagāti (bj, csp1ed); sibbanim'accagā (pts-vp-pli1) | sekhā → sekkhā (cck: ka.)
puṭṭho pabrūhi mārisa”. “Kāmesu nābhigijjheyya, Manasānāvilo siyā; kusalo sabbadhammānaṁ,
dhammānaṁ → sabbadhammesu (bj: a.nid)
Sato bhikkhu paribbaje”ti.

Ajitamāṇavapucchā paṭhamā.

2. Tissametteyyamāṇavapucchā

“Kodha santusito loke,
ko’dha → koidha santussito (bj: sī.vaṭ)
(iccāyasmā tissametteyyo) Kassa no santi iñjitā; ko ubhantamabhiññāya,
no → no muniṁ (bj, pts-vp-pli1 snp5.8:263 [Nandamāṇavapucchā])
Majjhe mantā na lippati; kaṁ brūsi mahāpurisoti,
na lippati → na limpati (sya-all) | lippati → nalimpati (bj: sī.vaṭ) | lippati → na pimpati (cck: bahūsu)
Ko idha sibbinimaccagā”. “Kāmesu brahmacariyavā,
ko idha sibbinimaccagā → kodha sibbanimaccagā (bj) | sibbinimaccagā → sibbinimaccagāti (cck) | sibbanimaccagā → majjhagā (bj: sī.vaṭ) | sibbinimaccagā’’ti → sibbanimaccagā (cck: sī. syā.)
(metteyyāti bhagavā) Vītataṇho sadā sato; saṅkhāya nibbuto bhikkhu, Tassa no santi iñjitā. so ubhantamabhiññāya, Majjhe mantā na lippati; taṁ brūmi mahāpurisoti,
mahāpurisoti so idha sibbinimaccagāti → mahā purisoti sodha sibbanimaccagā (bj)
So idha sibbinimaccagā”ti.
so’dha → sodha (bj: suni)

Tissametteyyamāṇavapucchā dutiyā.

3. Puṇṇakamāṇavapucchā

“Anejaṁ mūladassāviṁ, (iccāyasmā puṇṇako) Atthi pañhena āgamaṁ; kiṁ nissitā isayo manujā,
pañhena → pañhenāgamaṁ (bj: suni)
Khattiyā brāhmaṇā devatānaṁ; yaññamakappayiṁsu puthūdha loke,
brāhmaṇā → brāhmaṇa (dadaca) (suni) (bj note) puthūdha → puthu idha (bj) | puthu → puthūdha (bj: PTS)
Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ”. “Ye kecime isayo manujā, (puṇṇakāti bhagavā) Khattiyā brāhmaṇā devatānaṁ; yaññamakappayiṁsu puthūdha loke,
puthūdha → puthu idha (bj)
Āsīsamānā puṇṇaka itthattaṁ; jaraṁ sitā yaññamakappayiṁsu”.
āsīsamānā → āsiṁsamānā (bj) | itthattaṁ jaraṁ sitā → itthabhāvaṁ jaraṁsitā (bj) | āsiṁsamānā → āsīsamānā (bj: sī.vaṭ)

“Ye kecime isayo manujā, (iccāyasmā puṇṇako) Khattiyā brāhmaṇā devatānaṁ; yaññamakappayiṁsu puthūdha loke,
puthūdha → puthu idha (bj)
Kaccisu te bhagavā yaññapathe appamattā; atāruṁ jātiñca jarañca mārisa, Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ”. “Āsīsanti thomayanti abhijappanti juhanti,
āsīsanti → āsiṁsanti (bj, sya-all, pts-vp-pli1) | āsīsanti → āsiṁsanti (bj) | āsiṁsanti → āsisanti (bj: sī.vaṭ)
(puṇṇakāti bhagavā) Kāmābhijappanti paṭicca lābhaṁ; te yājayogā bhavarāgarattā,
kāmābhijappanti → kāmehi (bj: aṭṭhakathā)
Nātariṁsu jātijaranti brūmi”. “Te ce nātariṁsu yājayogā,
nātariṁsu → nātāriṁsu (bj: machasaṁ)
(iccāyasmā puṇṇako) Yaññehi jātiñca jarañca mārisa; atha ko carahi devamanussaloke, Atāri jātiñca jarañca mārisa; pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ”.

“Saṅkhāya lokasmi paroparāni,
paroparāni → parovarāni (bj) | lokasmi paroparāni → lokasmiṁ parovarāni (bj) | parovarāni → paroparāni (bj: sī.vaṭ, PTS)
(puṇṇakāti bhagavā) Yassiñjitaṁ natthi kuhiñci loke; santo vidhūmo anīgho nirāso, Atāri so jātijaranti brūmī”ti.

Puṇṇakamāṇavapucchā tatiyā.

4. Mettagūmāṇavapucchā

“Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ, (iccāyasmā mettagū) Maññāmi taṁ vedaguṁ bhāvitattaṁ; kuto nu dukkhā samudāgatā ime,
dukkhā → dukkhāya sadāgatā (bj: suni)
Ye keci lokasmimanekarūpā”. “Dukkhassa ve maṁ pabhavaṁ apucchasi,
maṁ → cemaṁ (bj: sī.vaṭ, sī.vipi)
(mettagūti bhagavā) Taṁ te pavakkhāmi yathā pajānaṁ; upadhinidānā pabhavanti dukkhā, Ye keci lokasmimanekarūpā. yo ve avidvā upadhiṁ karoti,
ve → yoce (bj: sī.vaṭ, sī.vipi)
Punappunaṁ dukkhamupeti mando; tasmā pajānaṁ upadhiṁ na kayirā,
pajānaṁ → tasmābhijānaṁ (bj: suni)
Dukkhassa jātippabhavānupassī”. “Yaṁ taṁ apucchimha akittayī no,
no → no iccāyasmā mettagū (bj) | akittayī → akittiyīno (bj: sī.vaṭ, sī.vipi)
Aññaṁ taṁ pucchāma tadiṅgha brūhi; ‘Kathaṁ nu dhīrā vitaranti oghaṁ,
taṁ → aññetvaṁ (bj: sī.vipi) | pucchāma → pucchāmi (bj: __u__, suni)
Jātiṁ jaraṁ sokapariddavañca’; taṁ me muni sādhu viyākarohi,
ca → paridevaṁca (bj: sī.vaṭ, sī.vipi); pariddaṁca (bj: suni) muni → munī (bj)
Tathā hi te vidito esa dhammo”. “Kittayissāmi te dhammaṁ, (mettagūti bhagavā) Diṭṭhe dhamme anītihaṁ; yaṁ viditvā sato caraṁ,
diṭṭhe → diṭṭheva dhammeva (bj: sī.vaṭ, suni, sī.vipi)
Tare loke visattikaṁ”. “Tañcāhaṁ abhinandāmi, mahesi dhammamuttamaṁ; yaṁ viditvā sato caraṁ,
mahesi → mahesī (bj)
tare loke visattikaṁ”. “Yaṁ kiñci sampajānāsi,
sampajānāsi → saṁjānisi (bj: sī.vaṭ, sī.vipi)
(mettagūti bhagavā) Uddhaṁ adho tiriyañcāpi majjhe; etesu nandiñca nivesanañca,
nandiṁ → nandi ca (bj: sī.vaṭ, sī.vipi)
Panujja viññāṇaṁ bhave na tiṭṭhe. evaṁvihārī sato appamatto, Bhikkhu caraṁ hitvā mamāyitāni; jātiṁ jaraṁ sokapariddavañca,
sokapariddavañca → paridevaṁca (bj: sī.vaṭ, sī.vipi)
Idheva vidvā pajaheyya dukkhaṁ”. “Etābhinandāmi vaco mahesino,
mahesino → mahesino iccāyasmā mettagū (bj)
Sukittitaṁ gotamanūpadhīkaṁ; addhā hi bhagavā pahāsi dukkhaṁ, Tathā hi te vidito esa dhammo. te cāpi nūnappajaheyyu dukkhaṁ, Ye tvaṁ muni aṭṭhitaṁ ovadeyya; taṁ taṁ namassāmi samecca nāga,
muni → munī (bj)
Appeva maṁ bhagavā aṭṭhitaṁ ovadeyya”. “Yaṁ brāhmaṇaṁ vedagumābhijaññā,
vedagumābhijaññā → vedaguṁ ābhijaññā mettagūti bhagavā (bj) | vedaguṁ → vedagu mabhijaññā (bj: suni)
Akiñcanaṁ kāmabhave asattaṁ; addhā hi so oghamimaṁ atāri,
atāri → atārī (bj)
Tiṇṇo ca pāraṁ akhilo akaṅkho. vidvā ca yo vedagū naro idha,
yo → vidvāca so (bj: PTS)
Bhavābhave saṅgamimaṁ visajja; so vītataṇho anīgho nirāso, Atāri so jātijaranti brūmī”ti.

Mettagūmāṇavapucchā catutthī.

5. Dhotakamāṇavapucchā

“Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ, (iccāyasmā dhotako) Vācābhikaṅkhāmi mahesi tuyhaṁ; tava sutvāna nigghosaṁ,
nigghosaṁ → nighosaṁ (bj: sī.vaṭ, sī.vipi)
Sikkhe nibbānamattano”. “Tenahātappaṁ karohi, (dhotakāti bhagavā) Idheva nipako sato; ito sutvāna nigghosaṁ, Sikkhe nibbānamattano”. “Passāmahaṁ devamanussaloke, Akiñcanaṁ brāhmaṇamiriyamānaṁ; taṁ taṁ namassāmi samantacakkhu, Pamuñca maṁ sakka kathaṅkathāhi”. “Nāhaṁ sahissāmi pamocanāya,
sakka → maṁ magga (bj: sī.vaṭ, sī.vipi) pamocanāya → pamocanāya dhotakāti bhagavā (bj) | sahissāmi → sa gamissāmi (bj: sī, __mu__)
Kathaṅkathiṁ dhotaka kañci loke; dhammañca seṭṭhaṁ abhijānamāno,
abhijānamāno → ājānamāno (bj, sya-all, pts-vp-pli1) | abhijānamāno → ājānamāno (cck: sī. syā. pī.)
Evaṁ tuvaṁ oghamimaṁ taresi”. “Anusāsa brahme karuṇāyamāno,
karuṇāyamāno → karuṇāyamāno iccāyasmā dhotako (bj)
Vivekadhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ; yathāhaṁ ākāsova abyāpajjamāno,
yathāhaṁ → yathāhamākāso (bj: suni) | avyāpajjamāno → abyāpajjhamāno (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, PTS)
Idheva santo asito careyyaṁ”. “Kittayissāmi te santiṁ,
santiṁ → te santi (bj: sī.vaṭ, sī.vipi)
(dhotakāti bhagavā) Diṭṭhe dhamme anītihaṁ; yaṁ viditvā sato caraṁ, Tare loke visattikaṁ”. “Tañcāhaṁ abhinandāmi,
abhinandāmi → abhinandāmi iccāyasmā dhotako (bj) | taṁ → taṁcāhamabhinandāmi (bj: suni)
mahesi santimuttamaṁ; yaṁ viditvā sato caraṁ, tare loke visattikaṁ”. “Yaṁ kiñci sampajānāsi, (dhotakāti bhagavā) Uddhaṁ adho tiriyañcāpi majjhe; etaṁ viditvā saṅgoti loke, Bhavābhavāya mākāsi taṇhan”ti.

Dhotakamāṇavapucchā pañcamī.

6. Upasīvamāṇavapucchā

“Eko ahaṁ sakka mahantamoghaṁ, (iccāyasmā upasīvo) Anissito no visahāmi tārituṁ; ārammaṇaṁ brūhi samantacakkhu,
tārituṁ → tarituṁ (bj) | tarituṁ → tārituṁ (bj: machasaṁ)
Yaṁ nissito oghamimaṁ tareyyaṁ”. “Ākiñcaññaṁ pekkhamāno satimā,
satimā → satīmā (bj)
(upasīvāti bhagavā) Natthīti nissāya tarassu oghaṁ; kāme pahāya virato kathāhi, Taṇhakkhayaṁ nattamahābhipassa”. “Sabbesu kāmesu yo vītarāgo,
nattamahābhipassa → ratatimahābhipassa (bj: sī.vaṭ, sī.vipi)
(iccāyasmā upasīvo) Ākiñcaññaṁ nissito hitvā maññaṁ; saññāvimokkhe paramedhimutto,
hitvā maññaṁ → hitva aññaṁ (bj) | hitvā maññaṁ saññāvimokkhe → hitva aññaṁ saññā vimokkhe (bj) | aññaṁ → hitvā maññaṁ (bj: machasaṁ) paramedhimutto → parame vimutto (csp1ed snp5.7:669 [Upasīvamāṇavapucchā]) | paramedhimutto → parame vimutto (cck) | vimutto → dhimutto (cck: ka.)
Tiṭṭhe nu so tattha anānuyāyī”. “Sabbesu kāmesu yo vītarāgo,
anānuyāyī → anānuyāyi (pts-vp-pli1); anānuvāyī (mr) | anānuyāyī → anānuvāyī (bj: sī.vaṭ, sī.vipi); adhimutto (bj: PTS) | anānuyāyī → anānuvāyī (cck: syā. ka.)
(upasīvāti bhagavā) Ākiñcaññaṁ nissito hitvā maññaṁ; saññāvimokkhe paramedhimutto,
hitvā maññaṁ → hitvamaññaṁ (bj) paramedhimutto → parame vimutto (cck)
Tiṭṭheyya so tattha anānuyāyī”. “Tiṭṭhe ce so tattha anānuyāyī, Pūgampi vassānaṁ samantacakkhu; tattheva so sītisiyā vimutto,
pūgampi → iccāyasmā upasīvo yugampi (bj) sītisiyā → sītī siyā (bj) | siyā → so tiyā vimutto (bj: sī.vaṭ, sī.vipi)
Cavetha viññāṇaṁ tathāvidhassa”. “Acci yathā vātavegena khittā,
cavetha → bhāvetha (bj: __u__, sī.vaṭ, sī.vipi) acci → accī (pts-vp-pli1 snp5.7:672 [Upasīvamāṇavapucchā])
(upasīvāti bhagavā) Atthaṁ paleti na upeti saṅkhaṁ; evaṁ munī nāmakāyā vimutto, Atthaṁ paleti na upeti saṅkhaṁ”. “Atthaṅgato so uda vā so natthi,
upeti → nopeti (bj: suni) uda vā → udvā (bj) | natthi → natthi iccāyasmā upasīvo (bj) | udvā → udātiso natthi, sī.vaṭ, sī.vipi (bj note)
Udāhu ve sassatiyā arogo; taṁ me munī sādhu viyākarohi, Tathā hi te vidito esa dhammo”. “Atthaṅgatassa na pamāṇamatthi, (upasīvāti bhagavā) Yena naṁ vajjuṁ taṁ tassa natthi; sabbesu dhammesu samūhatesu,
samūhatesu → samohatesu (snp5.7:674 [Upasīvamāṇavapucchā])
Samūhatā vādapathāpi sabbe”ti.

Upasīvamāṇavapucchā chaṭṭhī.

7. Nandamāṇavapucchā

“Santi loke munayo, (iccāyasmā nando) Janā vadanti tayidaṁ kathaṁsu; ñāṇūpapannaṁ muni no vadanti,
muni → (bj) | no → no muniṁ (bj)
Udāhu ve jīvitenūpapannaṁ”. “Na diṭṭhiyā na sutiyā na ñāṇena,
ñāṇena → ñāṇena nandāti bhagavā (bj)
Munīdha nanda kusalā vadanti; visenikatvā anīghā nirāsā, Caranti ye te munayoti brūmi”. “Ye kecime samaṇabrāhmaṇāse, (iccāyasmā nando) Diṭṭhassutenāpi vadanti suddhiṁ; sīlabbatenāpi vadanti suddhiṁ,
Diṭṭhassutenāpi → diṭṭhe sutenāpi (bj); diṭṭha-sutenāpi (pts-vp-pli1) | diṭṭhassutenāpi → diṭṭhe sutenāpi (bj) | diṭṭhe → diṭṭhena (bj: su); diṭṭhasutena (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, PTS); diṭṭhassutena (bj: machasaṁ)
Anekarūpena vadanti suddhiṁ; kaccissu te bhagavā tattha yatā carantā,
yatā → yathā (bj)
Atāru jātiñca jarañca mārisa; pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ”.

“Ye kecime samaṇabrāhmaṇāse, (nandāti bhagavā) Diṭṭhassutenāpi vadanti suddhiṁ; sīlabbatenāpi vadanti suddhiṁ,
diṭṭhassutenāpi → diṭṭhe sutenāpi (bj)
Anekarūpena vadanti suddhiṁ; kiñcāpi te tattha yatā caranti,
yatā → yathā (bj)
Nātariṁsu jātijaranti brūmi”. “Ye kecime samaṇabrāhmaṇāse, (iccāyasmā nando) Diṭṭhassutenāpi vadanti suddhiṁ; sīlabbatenāpi vadanti suddhiṁ,
diṭṭhassutenāpi → diṭṭhe sutenāpi (bj) | diṭṭhe → kaccissu (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, PTS)
Anekarūpena vadanti suddhiṁ; te ce muni brūsi anoghatiṇṇe,
muni brūsi → munī brūhi (bj) | te → sace (bj: __u__, suni) | anoghatiṇṇe → anogha tiṇṇo (bj: __u__, sī.vaṭ, sī.vipi)
Atha ko carahi devamanussaloke; atāri jātiñca jarañca mārisa, Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ”. “Nāhaṁ sabbe samaṇabrāhmaṇāse,
nāhaṁ → nāvāhaṁ (bj: sī.vaṭ, sī.vipi)
(nandāti bhagavā) Jātijarāya nivutāti brūmi; ye sīdha diṭṭhaṁ va sutaṁ mutaṁ vā,
sīdha → sūdha (bj)
Sīlabbataṁ vāpi pahāya sabbaṁ; anekarūpampi pahāya sabbaṁ, Taṇhaṁ pariññāya anāsavāse; te ve narā oghatiṇṇāti brūmi”.
te → ye te narā (bj: __u__)

“Etābhinandāmi vaco mahesino, sukittitaṁ gotamanūpadhīkaṁ;
mahesino → mahesino iccāyasmā nando (bj)
Ye sīdha diṭṭhaṁ va sutaṁ mutaṁ vā, sīlabbataṁ vāpi pahāya sabbaṁ;
sīdha → sūdha (bj)
Anekarūpampi pahāya sabbaṁ, taṇhaṁ pariññāya anāsavāse; Ahampi te oghatiṇṇāti brūmī”ti.

Nandamāṇavapucchā sattamā.

8. Hemakamāṇavapucchā

“Ye me pubbe viyākaṁsu,
viyākaṁsu → vyākaṁsu (bj)
(iccāyasmā hemako) Huraṁ gotamasāsanā; iccāsi iti bhavissati,
huraṁ → hudaṁ (bj: sī.vaṭ, sī.vipi) iccāsi → icchāmi iti (bj: sī.vaṭ, sī.vipi)
Sabbaṁ taṁ itihītihaṁ; sabbaṁ taṁ takkavaḍḍhanaṁ, Nāhaṁ tattha abhiramiṁ. tvañca me dhammamakkhāhi, taṇhānigghātanaṁ muni; yaṁ viditvā sato caraṁ, tare loke visattikaṁ”. “Idha diṭṭhasutamutaviññātesu,
muta → sutamutaṁ (bj: suni, sī.vaṭ, sī.vipi)
Piyarūpesu hemaka; chandarāgavinodanaṁ,
chandarāgavinodanaṁ → chandā haṭa vinodanaṁ (bj: sī.vaṭ, sī.vipi)
Nibbānapadamaccutaṁ. etadaññāya ye satā,
ye → eta maññāya mesata (bj: sī.vaṭ, sī.vipi)
Diṭṭhadhammābhinibbutā; upasantā ca te sadā, Tiṇṇā loke visattikan”ti.

Hemakamāṇavapucchā aṭṭhamā.

9. Todeyyamāṇavapucchā

“Yasmiṁ kāmā na vasanti, (iccāyasmā todeyyo) Taṇhā yassa na vijjati; kathaṅkathā ca yo tiṇṇo, Vimokkho tassa kīdiso”. “Yasmiṁ kāmā na vasanti, (todeyyāti bhagavā) Taṇhā yassa na vijjati; kathaṅkathā ca yo tiṇṇo, Vimokkho tassa nāparo”. “Nirāsaso so uda āsasāno,
nirāsaso → nirāsaṁso (pts-vp-pli1) | āsasāno → āsayāno (mr) | nirāsaso → nirāsaṁso (bj: PTS) | āsasāno → āsayāno (cck: ka.)
Paññāṇavā so uda paññakappī; muniṁ ahaṁ sakka yathā vijaññaṁ,
paññāṇavā → iccāyasmā todeyyo paññāṇa vā (bj) | paññāṇa → paññānaṁ vā so (bj: machasaṁ)
Taṁ me viyācikkha samantacakkhu”. “Nirāsaso so na ca āsasāno,
nirāsaso → nirāsāso (bj) | ca → so (bj)
Paññāṇavā so na ca paññakappī; evampi todeyya muniṁ vijāna, Akiñcanaṁ kāmabhave asattan”ti.

Todeyyamāṇavapucchā navamā.

10. Kappamāṇavapucchā

“Majjhe sarasmiṁ tiṭṭhataṁ,
sarasmiṁ → parasmiṁ (bj: sī.vaṭ, sī.vipi) | tiṭṭhataṁ → tiṭṭhanti (bj: sī.vaṭ, sī.vipi)
(iccāyasmā kappo) Oghe jāte mahabbhaye; jarāmaccuparetānaṁ, Dīpaṁ pabrūhi mārisa; tvañca me dīpamakkhāhi,
dīpaṁ → disaṁ (bj: sī.vaṭ, sī.vipi)
Yathāyidaṁ nāparaṁ siyā”. “Majjhe sarasmiṁ tiṭṭhataṁ,
yathāyidaṁ → yathayidaṁ (bj) tiṭṭhataṁ → tiṭṭhitaṁ (bj)
(kappāti bhagavā) Oghe jāte mahabbhaye; jarāmaccuparetānaṁ, Dīpaṁ pabrūmi kappa te. akiñcanaṁ anādānaṁ,
akiñcanaṁ → āciñcanaṁ (bj: __u__, sī.vaṭ, sī.vipi)
etaṁ dīpaṁ anāparaṁ; nibbānaṁ iti naṁ brūmi, jarāmaccuparikkhayaṁ. etadaññāya ye satā, Diṭṭhadhammābhinibbutā; na te māravasānugā, Na te mārassa paddhagū”ti.
paddhagū”ti → paṭṭhagū (sya-all, csp1ed) | paddhagūti → paṭṭhagūti (cck) | paṭṭhagū’’ti → paddhagū (cck: sī.)

Kappamāṇavapucchā dasamā.

11. Jatukaṇṇimāṇavapucchā

“Sutvānahaṁ vīramakāmakāmiṁ, (iccāyasmā jatukaṇṇi)
jatukaṇṇi → jatukaṇṇī (bj)
Oghātigaṁ puṭṭhumakāmamāgamaṁ; santipadaṁ brūhi sahajanetta, Yathātacchaṁ bhagavā brūhi metaṁ. bhagavā hi kāme abhibhuyya iriyati,
iriyati → irīyati (bj)
Ādiccova pathaviṁ tejī tejasā; parittapaññassa me bhūripañña,
pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj)
Ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ; jātijarāya idha vippahānaṁ”.

“Kāmesu vinaya gedhaṁ, (jatukaṇṇīti bhagavā) Nekkhammaṁ daṭṭhu khemato; uggahitaṁ nirattaṁ vā,
nirattaṁ → niratthaṁ (bj)
Mā te vijjittha kiñcanaṁ. yaṁ pubbe taṁ visosehi,
visosehi → vīsoseti (bj: suni); vīsodheti (bj: sī.vipi, sī.kayi); vinodeti (bj: sī.vaṭ)
pacchā te māhu kiñcanaṁ; majjhe ce no gahessasi,
majjhe → macche (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi)
upasanto carissasi. sabbaso nāmarūpasmiṁ, Vītagedhassa brāhmaṇa; āsavāssa na vijjanti,
vītagedhassa → vītarovassa (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi) āsavā’ssa → āsavāya (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi)
Yehi maccuvasaṁ vaje”ti.

Jatukaṇṇimāṇavapucchā ekādasamā.
okaṁ → ōgha (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi)

12. Bhadrāvudhamāṇavapucchā

“Okañjahaṁ taṇhacchidaṁ anejaṁ, (iccāyasmā bhadrāvudho) Nandiñjahaṁ oghatiṇṇaṁ vimuttaṁ; kappañjahaṁ abhiyāce sumedhaṁ, Sutvāna nāgassa apanamissanti ito. nānājanā janapadehi saṅgatā,
apanamissanti → aghanavissanti (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi) saṅgatā → saṁkatā (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi)
Tava vīra vākyaṁ abhikaṅkhamānā; tesaṁ tuvaṁ sādhu viyākarohi,
vīra → dhīra (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi) | abhikaṅkhamānā → abhisaṁkhamāno (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi)
Tathā hi te vidito esa dhammo”. “Ādānataṇhaṁ vinayetha sabbaṁ, (bhadrāvudhāti bhagavā) Uddhaṁ adho tiriyañcāpi majjhe; yaṁ yañhi lokasmimupādiyanti, Teneva māro anveti jantuṁ. tasmā pajānaṁ na upādiyetha, Bhikkhu sato kiñcanaṁ sabbaloke; ādānasatte iti pekkhamāno, Pajaṁ imaṁ maccudheyye visattan”ti.

Bhadrāvudhamāṇavapucchā dvādasamā.

13. Udayamāṇavapucchā

“Jhāyiṁ virajamāsīnaṁ,
virajamāsīnaṁ → jhāyī vīrajaṁ āsinaṁ (bj: PTS)
(iccāyasmā udayo) Katakiccaṁ anāsavaṁ; pāraguṁ sabbadhammānaṁ, Atthi pañhena āgamaṁ; aññāvimokkhaṁ pabrūhi, Avijjāya pabhedanaṁ”. “Pahānaṁ kāmacchandānaṁ,
kāma → kāma chandānaṁ (bj: suni)
(udayāti bhagavā) Domanassāna cūbhayaṁ; thinassa ca panūdanaṁ,
thinassa → thīnassa (bj)
Kukkuccānaṁ nivāraṇaṁ. upekkhāsatisaṁsuddhaṁ, dhammatakkapurejavaṁ; aññāvimokkhaṁ pabrūmi, avijjāya pabhedanaṁ”. “Kiṁsu saṁyojano loko, kiṁsu tassa vicāraṇaṁ; kissassa vippahānena,
kiṁsu → iccāyasmā udayo kiṁ su (bj) kissassa → kiṁ yassa vippahānena (bj: machasaṁ, sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi)
nibbānaṁ iti vuccati”. “Nandisaṁyojano loko,
loko → loko udayāti bhagavā (bj)
vitakkassa vicāraṇaṁ; taṇhāya vippahānena,
vicāraṇaṁ → vicāraṇā (bj)
nibbānaṁ iti vuccati”. “Kathaṁ satassa carato,
carato → carato iccāyasmā udayo (bj)
viññāṇaṁ uparujjhati; bhagavantaṁ puṭṭhumāgamma, taṁ suṇoma vaco tava”. “Ajjhattañca bahiddhā ca, Vedanaṁ nābhinandato; evaṁ satassa carato, Viññāṇaṁ uparujjhatī”ti.

Udayamāṇavapucchā terasamā.

14. Posālamāṇavapucchā

“Yo atītaṁ ādisati, (iccāyasmā posālo) Anejo chinnasaṁsayo; pāraguṁ sabbadhammānaṁ, Atthi pañhena āgamaṁ. vibhūtarūpasaññissa, sabbakāyappahāyino; ajjhattañca bahiddhā ca, natthi kiñcīti passato; ñāṇaṁ sakkānupucchāmi,
sakkānu → sakkannu (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi)
kathaṁ neyyo tathāvidho”. “Viññāṇaṭṭhitiyo sabbā, (posālāti bhagavā) Abhijānaṁ tathāgato; tiṭṭhantamenaṁ jānāti, Vimuttaṁ tapparāyaṇaṁ. ākiñcaññasambhavaṁ ñatvā,
vimuttaṁ → dhimuttaṁ (bj) ākiñcaññasambhavaṁ → ākiñcaññā sambhavaṁ (bj) | ñatvā → sambhavaṁ (bj: __u__, suni)
Nandī saṁyojanaṁ iti; evametaṁ abhiññāya,
nandī → nandi (bj) evametaṁ → evamevaṁ (bj: kesuci)
Tato tattha vipassati; etaṁ ñāṇaṁ tathaṁ tassa,
tathaṁ → tathā (bj) | Etaṁ → evaṁ (cck: syā. ka.)
Brāhmaṇassa vusīmato”ti.

Posālamāṇavapucchā cuddasamā.

15. Mogharājamāṇavapucchā

“Dvāhaṁ sakkaṁ apucchissaṁ,
apucchissaṁ → apucchiyaṁ (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi)
(iccāyasmā mogharājā) Na me byākāsi cakkhumā; yāvatatiyañca devīsi,
devīsi → desi (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi)
Byākarotīti me sutaṁ. ayaṁ loko paro loko, brahmaloko sadevako; diṭṭhiṁ te nābhijānāti,
diṭṭhinte → diṭṭhante (bj: katthaci)
gotamassa yasassino. evaṁ abhikkantadassāviṁ,
evaṁ → etaṁ (bj: suni)
atthi pañhena āgamaṁ; kathaṁ lokaṁ avekkhantaṁ, maccurājā na passati”. “Suññato lokaṁ avekkhassu, Mogharāja sadā sato; attānudiṭṭhiṁ ūhacca, Evaṁ maccutaro siyā; evaṁ lokaṁ avekkhantaṁ, Maccurājā na passatī”ti.

Mogharājamāṇavapucchā pannarasamā.

16. Piṅgiyamāṇavapucchā

“Jiṇṇohamasmi abalo vītavaṇṇo, (iccāyasmā piṅgiyo) Nettā na suddhā savanaṁ na phāsu; māhaṁ nassaṁ momuho antarāva,
savanaṁ → savaṇaṁ (bj)
Ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ; jātijarāya idha vippahānaṁ”.

“Disvāna rūpesu vihaññamāne, (piṅgiyāti bhagavā) Ruppanti rūpesu janā pamattā; tasmā tuvaṁ piṅgiya appamatto, Jahassu rūpaṁ apunabbhavāya”. “Disā catasso vidisā catasso,
catasso → catasso iccāyasmā piṅgiyo (bj)
Uddhaṁ adho dasa disā imāyo; na tuyhaṁ adiṭṭhaṁ asutaṁ amutaṁ,
asutaṁ amutaṁ → asutāmutaṁ vā (sya-all) | amutaṁ → asutaṁ amutaṁ vā (cck: sī.); asutāmutaṁ vā (cck: syā.); asutaṁ’mutaṁ vā (cck: pī.)
Atho aviññātaṁ kiñcanamatthi loke; ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ,
kiñcanamatthi → kiñci natthi (bj, pts-vp-pli1); kañci namatthi (sya-all); kiñcinamatthi (mr) | kiñcanamatthi → kañci matthi (cck: syā.); kiñci natthi (cck: pī.); kiñcinamatthi (cck: ka.)
Jātijarāya idha vippahānaṁ”. “Taṇhādhipanne manuje pekkhamāno, (piṅgiyāti bhagavā) Santāpajāte jarasā parete; tasmā tuvaṁ piṅgiya appamatto, Jahassu taṇhaṁ apunabbhavāyā”ti.

Piṅgiyamāṇavapucchā soḷasamā.

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions