Pucchā
1. Ajitamāṇavapucchā
“Kenassu nivuto loko, (iccāyasmā ajito) Kenassu nappakāsati; kissābhilepanaṁ brūsi, Kiṁsu tassa mahabbhayaṁ”. “Avijjāya nivuto loko, (ajitāti bhagavā) Vevicchā pamādā nappakāsati; jappābhilepanaṁ brūmi, Dukkhamassa mahabbhayaṁ”. “Savanti sabbadhi sotā, (iccāyasmā ajito) Sotānaṁ kiṁ nivāraṇaṁ; sotānaṁ saṁvaraṁ brūhi, Kena sotā pidhiyyare”. “Yāni sotāni lokasmiṁ, (ajitāti bhagavā) Sati tesaṁ nivāraṇaṁ; sotānaṁ saṁvaraṁ brūmi, Paññāyete pidhiyyare”. “Paññā ceva sati cāpi,
sati cāpi → satī cāpi (bj); sati yañca (snp5.2:90 [Ajitamāṇavapucchā]) (iccāyasmā ajito) Nāmarūpañca mārisa; etaṁ me puṭṭho pabrūhi,
etaṁ → evaṁ (mr) Katthetaṁ uparujjhati”. “Yametaṁ pañhaṁ apucchi, ajita taṁ vadāmi te; yattha nāmañca rūpañca, asesaṁ uparujjhati; viññāṇassa nirodhena, etthetaṁ uparujjhati”. “Ye ca saṅkhātadhammāse, ye ca sekhā puthū idha; tesaṁ me nipako iriyaṁ,
sekhā → sekkhā (mr) | idha → ko'dha (bj, sya-all) | sibbinimaccagā → sibbanimaccagāti (bj, csp1ed); sibbanim'accagā (pts-vp-pli1) puṭṭho pabrūhi mārisa”. “Kāmesu nābhigijjheyya, Manasānāvilo siyā; kusalo sabbadhammānaṁ, Sato bhikkhu paribbaje”ti.
2. Tissametteyyamāṇavapucchā
“Kodha santusito loke, (iccāyasmā tissametteyyo) Kassa no santi iñjitā; ko ubhantamabhiññāya,
no → no muniṁ (bj, pts-vp-pli1 snp5.8:263 [Nandamāṇavapucchā]) Majjhe mantā na lippati; kaṁ brūsi mahāpurisoti,
na lippati → na limpati (sya-all) Ko idha sibbinimaccagā”. “Kāmesu brahmacariyavā, (metteyyāti bhagavā) Vītataṇho sadā sato; saṅkhāya nibbuto bhikkhu, Tassa no santi iñjitā. so ubhantamabhiññāya, Majjhe mantā na lippati; taṁ brūmi mahāpurisoti, So idha sibbinimaccagā”ti.
Tissametteyyamāṇavapucchā dutiyā.
3. Puṇṇakamāṇavapucchā
“Anejaṁ mūladassāviṁ, (iccāyasmā puṇṇako) Atthi pañhena āgamaṁ; kiṁ nissitā isayo manujā, Khattiyā brāhmaṇā devatānaṁ; yaññamakappayiṁsu puthūdha loke, Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ”. “Ye kecime isayo manujā, (puṇṇakāti bhagavā) Khattiyā brāhmaṇā devatānaṁ; yaññamakappayiṁsu puthūdha loke, Āsīsamānā puṇṇaka itthattaṁ; jaraṁ sitā yaññamakappayiṁsu”.
“Ye kecime isayo manujā, (iccāyasmā puṇṇako) Khattiyā brāhmaṇā devatānaṁ; yaññamakappayiṁsu puthūdha loke, Kaccisu te bhagavā yaññapathe appamattā; atāruṁ jātiñca jarañca mārisa, Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ”. “Āsīsanti thomayanti abhijappanti juhanti,
āsīsanti → āsiṁsanti (bj, sya-all, pts-vp-pli1) (puṇṇakāti bhagavā) Kāmābhijappanti paṭicca lābhaṁ; te yājayogā bhavarāgarattā, Nātariṁsu jātijaranti brūmi”. “Te ce nātariṁsu yājayogā, (iccāyasmā puṇṇako) Yaññehi jātiñca jarañca mārisa; atha ko carahi devamanussaloke, Atāri jātiñca jarañca mārisa; pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ”.“Saṅkhāya lokasmi paroparāni,
paroparāni → parovarāni (bj) (puṇṇakāti bhagavā) Yassiñjitaṁ natthi kuhiñci loke; santo vidhūmo anīgho nirāso, Atāri so jātijaranti brūmī”ti.
4. Mettagūmāṇavapucchā
“Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ, (iccāyasmā mettagū) Maññāmi taṁ vedaguṁ bhāvitattaṁ; kuto nu dukkhā samudāgatā ime, Ye keci lokasmimanekarūpā”. “Dukkhassa ve maṁ pabhavaṁ apucchasi, (mettagūti bhagavā) Taṁ te pavakkhāmi yathā pajānaṁ; upadhinidānā pabhavanti dukkhā, Ye keci lokasmimanekarūpā. yo ve avidvā upadhiṁ karoti, Punappunaṁ dukkhamupeti mando; tasmā pajānaṁ upadhiṁ na kayirā, Dukkhassa jātippabhavānupassī”. “Yaṁ taṁ apucchimha akittayī no, Aññaṁ taṁ pucchāma tadiṅgha brūhi; ‘Kathaṁ nu dhīrā vitaranti oghaṁ, Jātiṁ jaraṁ sokapariddavañca’; taṁ me muni sādhu viyākarohi, Tathā hi te vidito esa dhammo”. “Kittayissāmi te dhammaṁ, (mettagūti bhagavā) Diṭṭhe dhamme anītihaṁ; yaṁ viditvā sato caraṁ, Tare loke visattikaṁ”. “Tañcāhaṁ abhinandāmi, mahesi dhammamuttamaṁ; yaṁ viditvā sato caraṁ, tare loke visattikaṁ”. “Yaṁ kiñci sampajānāsi, (mettagūti bhagavā) Uddhaṁ adho tiriyañcāpi majjhe; etesu nandiñca nivesanañca, Panujja viññāṇaṁ bhave na tiṭṭhe. evaṁvihārī sato appamatto, Bhikkhu caraṁ hitvā mamāyitāni; jātiṁ jaraṁ sokapariddavañca, Idheva vidvā pajaheyya dukkhaṁ”. “Etābhinandāmi vaco mahesino, Sukittitaṁ gotamanūpadhīkaṁ; addhā hi bhagavā pahāsi dukkhaṁ, Tathā hi te vidito esa dhammo. te cāpi nūnappajaheyyu dukkhaṁ, Ye tvaṁ muni aṭṭhitaṁ ovadeyya; taṁ taṁ namassāmi samecca nāga, Appeva maṁ bhagavā aṭṭhitaṁ ovadeyya”. “Yaṁ brāhmaṇaṁ vedagumābhijaññā, Akiñcanaṁ kāmabhave asattaṁ; addhā hi so oghamimaṁ atāri, Tiṇṇo ca pāraṁ akhilo akaṅkho. vidvā ca yo vedagū naro idha, Bhavābhave saṅgamimaṁ visajja; so vītataṇho anīgho nirāso, Atāri so jātijaranti brūmī”ti.
5. Dhotakamāṇavapucchā
“Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ, (iccāyasmā dhotako) Vācābhikaṅkhāmi mahesi tuyhaṁ; tava sutvāna nigghosaṁ, Sikkhe nibbānamattano”. “Tenahātappaṁ karohi, (dhotakāti bhagavā) Idheva nipako sato; ito sutvāna nigghosaṁ, Sikkhe nibbānamattano”. “Passāmahaṁ devamanussaloke, Akiñcanaṁ brāhmaṇamiriyamānaṁ; taṁ taṁ namassāmi samantacakkhu, Pamuñca maṁ sakka kathaṅkathāhi”. “Nāhaṁ sahissāmi pamocanāya, Kathaṅkathiṁ dhotaka kañci loke; dhammañca seṭṭhaṁ abhijānamāno,
abhijānamāno → ājānamāno (bj, sya-all, pts-vp-pli1) Evaṁ tuvaṁ oghamimaṁ taresi”. “Anusāsa brahme karuṇāyamāno, Vivekadhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ; yathāhaṁ ākāsova abyāpajjamāno, Idheva santo asito careyyaṁ”. “Kittayissāmi te santiṁ, (dhotakāti bhagavā) Diṭṭhe dhamme anītihaṁ; yaṁ viditvā sato caraṁ, Tare loke visattikaṁ”. “Tañcāhaṁ abhinandāmi, mahesi santimuttamaṁ; yaṁ viditvā sato caraṁ, tare loke visattikaṁ”. “Yaṁ kiñci sampajānāsi, (dhotakāti bhagavā) Uddhaṁ adho tiriyañcāpi majjhe; etaṁ viditvā saṅgoti loke, Bhavābhavāya mākāsi taṇhan”ti.
6. Upasīvamāṇavapucchā
“Eko ahaṁ sakka mahantamoghaṁ, (iccāyasmā upasīvo) Anissito no visahāmi tārituṁ; ārammaṇaṁ brūhi samantacakkhu, Yaṁ nissito oghamimaṁ tareyyaṁ”. “Ākiñcaññaṁ pekkhamāno satimā, (upasīvāti bhagavā) Natthīti nissāya tarassu oghaṁ; kāme pahāya virato kathāhi, Taṇhakkhayaṁ nattamahābhipassa”. “Sabbesu kāmesu yo vītarāgo, (iccāyasmā upasīvo) Ākiñcaññaṁ nissito hitvā maññaṁ; saññāvimokkhe paramedhimutto,
hitvā maññaṁ → hitva aññaṁ (bj) paramedhimutto → parame vimutto (csp1ed snp5.7:669 [Upasīvamāṇavapucchā]) Tiṭṭhe nu so tattha anānuyāyī”. “Sabbesu kāmesu yo vītarāgo,
anānuyāyī → anānuyāyi (pts-vp-pli1); anānuvāyī (mr) (upasīvāti bhagavā) Ākiñcaññaṁ nissito hitvā maññaṁ; saññāvimokkhe paramedhimutto, Tiṭṭheyya so tattha anānuyāyī”. “Tiṭṭhe ce so tattha anānuyāyī, Pūgampi vassānaṁ samantacakkhu; tattheva so sītisiyā vimutto, Cavetha viññāṇaṁ tathāvidhassa”. “Acci yathā vātavegena khittā,
acci → accī (pts-vp-pli1 snp5.7:672 [Upasīvamāṇavapucchā]) (upasīvāti bhagavā) Atthaṁ paleti na upeti saṅkhaṁ; evaṁ munī nāmakāyā vimutto, Atthaṁ paleti na upeti saṅkhaṁ”. “Atthaṅgato so uda vā so natthi, Udāhu ve sassatiyā arogo; taṁ me munī sādhu viyākarohi, Tathā hi te vidito esa dhammo”. “Atthaṅgatassa na pamāṇamatthi, (upasīvāti bhagavā) Yena naṁ vajjuṁ taṁ tassa natthi; sabbesu dhammesu samūhatesu,
samūhatesu → samohatesu (snp5.7:674 [Upasīvamāṇavapucchā]) Samūhatā vādapathāpi sabbe”ti.
7. Nandamāṇavapucchā
“Santi loke munayo, (iccāyasmā nando) Janā vadanti tayidaṁ kathaṁsu; ñāṇūpapannaṁ muni no vadanti, Udāhu ve jīvitenūpapannaṁ”. “Na diṭṭhiyā na sutiyā na ñāṇena, Munīdha nanda kusalā vadanti; visenikatvā anīghā nirāsā, Caranti ye te munayoti brūmi”. “Ye kecime samaṇabrāhmaṇāse, (iccāyasmā nando) Diṭṭhassutenāpi vadanti suddhiṁ; sīlabbatenāpi vadanti suddhiṁ,
Diṭṭhassutenāpi → diṭṭhe sutenāpi (bj); diṭṭha-sutenāpi (pts-vp-pli1) Anekarūpena vadanti suddhiṁ; kaccissu te bhagavā tattha yatā carantā, Atāru jātiñca jarañca mārisa; pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ”.“Ye kecime samaṇabrāhmaṇāse, (nandāti bhagavā) Diṭṭhassutenāpi vadanti suddhiṁ; sīlabbatenāpi vadanti suddhiṁ, Anekarūpena vadanti suddhiṁ; kiñcāpi te tattha yatā caranti, Nātariṁsu jātijaranti brūmi”. “Ye kecime samaṇabrāhmaṇāse, (iccāyasmā nando) Diṭṭhassutenāpi vadanti suddhiṁ; sīlabbatenāpi vadanti suddhiṁ, Anekarūpena vadanti suddhiṁ; te ce muni brūsi anoghatiṇṇe, Atha ko carahi devamanussaloke; atāri jātiñca jarañca mārisa, Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ”. “Nāhaṁ sabbe samaṇabrāhmaṇāse, (nandāti bhagavā) Jātijarāya nivutāti brūmi; ye sīdha diṭṭhaṁ va sutaṁ mutaṁ vā, Sīlabbataṁ vāpi pahāya sabbaṁ; anekarūpampi pahāya sabbaṁ, Taṇhaṁ pariññāya anāsavāse; te ve narā oghatiṇṇāti brūmi”.
“Etābhinandāmi vaco mahesino, sukittitaṁ gotamanūpadhīkaṁ; Ye sīdha diṭṭhaṁ va sutaṁ mutaṁ vā, sīlabbataṁ vāpi pahāya sabbaṁ; Anekarūpampi pahāya sabbaṁ, taṇhaṁ pariññāya anāsavāse; Ahampi te oghatiṇṇāti brūmī”ti.
8. Hemakamāṇavapucchā
“Ye me pubbe viyākaṁsu, (iccāyasmā hemako) Huraṁ gotamasāsanā; iccāsi iti bhavissati, Sabbaṁ taṁ itihītihaṁ; sabbaṁ taṁ takkavaḍḍhanaṁ, Nāhaṁ tattha abhiramiṁ. tvañca me dhammamakkhāhi, taṇhānigghātanaṁ muni; yaṁ viditvā sato caraṁ, tare loke visattikaṁ”. “Idha diṭṭhasutamutaviññātesu, Piyarūpesu hemaka; chandarāgavinodanaṁ, Nibbānapadamaccutaṁ. etadaññāya ye satā, Diṭṭhadhammābhinibbutā; upasantā ca te sadā, Tiṇṇā loke visattikan”ti.
9. Todeyyamāṇavapucchā
“Yasmiṁ kāmā na vasanti, (iccāyasmā todeyyo) Taṇhā yassa na vijjati; kathaṅkathā ca yo tiṇṇo, Vimokkho tassa kīdiso”. “Yasmiṁ kāmā na vasanti, (todeyyāti bhagavā) Taṇhā yassa na vijjati; kathaṅkathā ca yo tiṇṇo, Vimokkho tassa nāparo”. “Nirāsaso so uda āsasāno,
nirāsaso → nirāsaṁso (pts-vp-pli1) | āsasāno → āsayāno (mr) Paññāṇavā so uda paññakappī; muniṁ ahaṁ sakka yathā vijaññaṁ, Taṁ me viyācikkha samantacakkhu”. “Nirāsaso so na ca āsasāno, Paññāṇavā so na ca paññakappī; evampi todeyya muniṁ vijāna, Akiñcanaṁ kāmabhave asattan”ti.
10. Kappamāṇavapucchā
“Majjhe sarasmiṁ tiṭṭhataṁ, (iccāyasmā kappo) Oghe jāte mahabbhaye; jarāmaccuparetānaṁ, Dīpaṁ pabrūhi mārisa; tvañca me dīpamakkhāhi, Yathāyidaṁ nāparaṁ siyā”. “Majjhe sarasmiṁ tiṭṭhataṁ, (kappāti bhagavā) Oghe jāte mahabbhaye; jarāmaccuparetānaṁ, Dīpaṁ pabrūmi kappa te. akiñcanaṁ anādānaṁ, etaṁ dīpaṁ anāparaṁ; nibbānaṁ iti naṁ brūmi, jarāmaccuparikkhayaṁ. etadaññāya ye satā, Diṭṭhadhammābhinibbutā; na te māravasānugā, Na te mārassa paddhagū”ti.
paddhagū”ti → paṭṭhagū (sya-all, csp1ed)
11. Jatukaṇṇimāṇavapucchā
“Sutvānahaṁ vīramakāmakāmiṁ, (iccāyasmā jatukaṇṇi) Oghātigaṁ puṭṭhumakāmamāgamaṁ; santipadaṁ brūhi sahajanetta, Yathātacchaṁ bhagavā brūhi metaṁ. bhagavā hi kāme abhibhuyya iriyati, Ādiccova pathaviṁ tejī tejasā; parittapaññassa me bhūripañña, Ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ; jātijarāya idha vippahānaṁ”.
“Kāmesu vinaya gedhaṁ, (jatukaṇṇīti bhagavā) Nekkhammaṁ daṭṭhu khemato; uggahitaṁ nirattaṁ vā, Mā te vijjittha kiñcanaṁ. yaṁ pubbe taṁ visosehi, pacchā te māhu kiñcanaṁ; majjhe ce no gahessasi, upasanto carissasi. sabbaso nāmarūpasmiṁ, Vītagedhassa brāhmaṇa; āsavāssa na vijjanti, Yehi maccuvasaṁ vaje”ti.
Jatukaṇṇimāṇavapucchā ekādasamā.
12. Bhadrāvudhamāṇavapucchā
“Okañjahaṁ taṇhacchidaṁ anejaṁ, (iccāyasmā bhadrāvudho) Nandiñjahaṁ oghatiṇṇaṁ vimuttaṁ; kappañjahaṁ abhiyāce sumedhaṁ, Sutvāna nāgassa apanamissanti ito. nānājanā janapadehi saṅgatā, Tava vīra vākyaṁ abhikaṅkhamānā; tesaṁ tuvaṁ sādhu viyākarohi, Tathā hi te vidito esa dhammo”. “Ādānataṇhaṁ vinayetha sabbaṁ, (bhadrāvudhāti bhagavā) Uddhaṁ adho tiriyañcāpi majjhe; yaṁ yañhi lokasmimupādiyanti, Teneva māro anveti jantuṁ. tasmā pajānaṁ na upādiyetha, Bhikkhu sato kiñcanaṁ sabbaloke; ādānasatte iti pekkhamāno, Pajaṁ imaṁ maccudheyye visattan”ti.
Bhadrāvudhamāṇavapucchā dvādasamā.
13. Udayamāṇavapucchā
“Jhāyiṁ virajamāsīnaṁ, (iccāyasmā udayo) Katakiccaṁ anāsavaṁ; pāraguṁ sabbadhammānaṁ, Atthi pañhena āgamaṁ; aññāvimokkhaṁ pabrūhi, Avijjāya pabhedanaṁ”. “Pahānaṁ kāmacchandānaṁ, (udayāti bhagavā) Domanassāna cūbhayaṁ; thinassa ca panūdanaṁ, Kukkuccānaṁ nivāraṇaṁ. upekkhāsatisaṁsuddhaṁ, dhammatakkapurejavaṁ; aññāvimokkhaṁ pabrūmi, avijjāya pabhedanaṁ”. “Kiṁsu saṁyojano loko, kiṁsu tassa vicāraṇaṁ; kissassa vippahānena, nibbānaṁ iti vuccati”. “Nandisaṁyojano loko, vitakkassa vicāraṇaṁ; taṇhāya vippahānena, nibbānaṁ iti vuccati”. “Kathaṁ satassa carato, viññāṇaṁ uparujjhati; bhagavantaṁ puṭṭhumāgamma, taṁ suṇoma vaco tava”. “Ajjhattañca bahiddhā ca, Vedanaṁ nābhinandato; evaṁ satassa carato, Viññāṇaṁ uparujjhatī”ti.
14. Posālamāṇavapucchā
“Yo atītaṁ ādisati, (iccāyasmā posālo) Anejo chinnasaṁsayo; pāraguṁ sabbadhammānaṁ, Atthi pañhena āgamaṁ. vibhūtarūpasaññissa, sabbakāyappahāyino; ajjhattañca bahiddhā ca, natthi kiñcīti passato; ñāṇaṁ sakkānupucchāmi, kathaṁ neyyo tathāvidho”. “Viññāṇaṭṭhitiyo sabbā, (posālāti bhagavā) Abhijānaṁ tathāgato; tiṭṭhantamenaṁ jānāti, Vimuttaṁ tapparāyaṇaṁ. ākiñcaññasambhavaṁ ñatvā, Nandī saṁyojanaṁ iti; evametaṁ abhiññāya, Tato tattha vipassati; etaṁ ñāṇaṁ tathaṁ tassa, Brāhmaṇassa vusīmato”ti.
15. Mogharājamāṇavapucchā
“Dvāhaṁ sakkaṁ apucchissaṁ, (iccāyasmā mogharājā) Na me byākāsi cakkhumā; yāvatatiyañca devīsi, Byākarotīti me sutaṁ. ayaṁ loko paro loko, brahmaloko sadevako; diṭṭhiṁ te nābhijānāti, gotamassa yasassino. evaṁ abhikkantadassāviṁ, atthi pañhena āgamaṁ; kathaṁ lokaṁ avekkhantaṁ, maccurājā na passati”. “Suññato lokaṁ avekkhassu, Mogharāja sadā sato; attānudiṭṭhiṁ ūhacca, Evaṁ maccutaro siyā; evaṁ lokaṁ avekkhantaṁ, Maccurājā na passatī”ti.
Mogharājamāṇavapucchā pannarasamā.
16. Piṅgiyamāṇavapucchā
“Jiṇṇohamasmi abalo vītavaṇṇo, (iccāyasmā piṅgiyo) Nettā na suddhā savanaṁ na phāsu; māhaṁ nassaṁ momuho antarāva, Ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ; jātijarāya idha vippahānaṁ”.
“Disvāna rūpesu vihaññamāne, (piṅgiyāti bhagavā) Ruppanti rūpesu janā pamattā; tasmā tuvaṁ piṅgiya appamatto, Jahassu rūpaṁ apunabbhavāya”. “Disā catasso vidisā catasso, Uddhaṁ adho dasa disā imāyo; na tuyhaṁ adiṭṭhaṁ asutaṁ amutaṁ,
asutaṁ amutaṁ → asutāmutaṁ vā (sya-all) Atho aviññātaṁ kiñcanamatthi loke; ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ,
kiñcanamatthi → kiñci natthi (bj, pts-vp-pli1); kañci namatthi (sya-all); kiñcinamatthi (mr) Jātijarāya idha vippahānaṁ”. “Taṇhādhipanne manuje pekkhamāno, (piṅgiyāti bhagavā) Santāpajāte jarasā parete; tasmā tuvaṁ piṅgiya appamatto, Jahassu taṇhaṁ apunabbhavāyā”ti.
