Avuṭṭhikasutta
Vuttañhetaṁ bhagavatā vuttamarahatāti me sutaṁ:
vuttañhetaṁ → (sya-all, pts) | vuttañhetaṁ → vuttaṁ hetaṁ (bjt) | vuttamarahatāti → vuttam-arahatā ti (pts)This was said by the Blessed One, said by the Arahant, so I have heard:
“Tayome, bhikkhave, puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.
bhikkhave → bh- om. B. (pts note) | tayome → tayo-me (pts)“Monks, these three types of persons can be found existing in the world.
Katame tayo?Which three?
Avuṭṭhikasamo, padesavassī, sabbatthābhivassī.One like a cloud without rain, one who rains locally, and one who rains everywhere.
Kathañca, bhikkhave, puggalo avuṭṭhikasamo hoti?
hoti → idaṁ padaṁ sya-all potthakesu | puggalo → (sya-all) | puggalo → p- om. B. C. P. (pts note)“And how is a person like a cloud without rain?
Idha, bhikkhave, ekacco puggalo sabbesaññeva na dātā hoti, samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavanibbakayācakānaṁ annaṁ pānaṁ vatthaṁ yānaṁ mālāgandhavilepanaṁ seyyāvasathapadīpeyyaṁ.
samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavanibbakayācakānaṁ → … vaṇibbakayācakānaṁ (bj) | samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavanibbakayācakānaṁ → samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhika vaṇibbaka yācakānaṁ (bj); samaṇabrāhmaṇakapaṇiddhikavanibbakayācakānaṁ (pts) | mālāgandhavilepanaṁ seyyāvasathapadīpeyyaṁ → mālāgandhaṁ vilepanaṁ seyyāvasathaṁ padīpeyyaṁ (sya-all) | samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavanibbakayācakānaṁ → … vaṇibbakayācakānaṁ (cck: sī.) | na → na sabbesaññeva, B. (pts note) | samaṇabrāhmaṇakapaṇiddhikavanibbakayācakānaṁ → -kapaṇaddhika-, M.; -brahmaṇaddhika-, B. (pts note) | seyyāvasathapadīpeyyaṁ → A. has: mālā ti . . . gandhan-ti . . . vilepanan-ti . . . seyyā ti . . . āvasathan-ti . . . p-; -gandhaṁ vi-, B.; -dīpayaṁ, B.; patipayan-ti, Aa. (pts note) | seyyāvasathapadīpeyyaṁ → seyyāvasatha padīpeyyaṁ (bjt) | samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavanibbakayācakānaṁ → samaṇabrāhmaṇa kapaṇaddhikavanibbakayācakānaṁ (th) | pānaṁ → pānam (pts)There is the case where a person is not a giver of food, drink, clothing, vehicles,
garlands, scents, ointments, beds, dwellings, or lights to anyone at all:
to contemplatives or brahmans, to any of the miserable, the homeless, or beggars.
Evaṁ kho, bhikkhave, puggalo avuṭṭhikasamo hoti.This is how a person is like a cloud without rain.
Kathañca, bhikkhave, puggalo padesavassī hoti?“And how is a person one who rains locally?
Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ekaccānaṁ dātā hoti, ekaccānaṁ na dātā hoti samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavanibbakayācakānaṁ annaṁ pānaṁ vatthaṁ yānaṁ mālāgandhavilepanaṁ seyyāvasathapadīpeyyaṁ.
samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavanibbakayācakānaṁ → samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhika vaṇibbaka yācakānaṁ (bj); samaṇabrāhmaṇakapaṇiddhikavanibbakayācakānaṁ (pts) | hoti → (sya-all) | mālāgandhavilepanaṁ seyyāvasathapadīpeyyaṁ → mālāgandhaṁ vilepanaṁ seyyāvasathaṁ padīpeyyaṁ (sya-all) | hoti → ( ) natthi syāmapotthake (cck note) | hoti → hoti om. D. E. P. Pa. (pts note) | samaṇabrāhmaṇakapaṇiddhikavanibbakayācakānaṁ → -kapaṇaddhika-, M.; -brahmaṇakapaṇaddh-, B.; -brahmaṇapaṇa adhika, P. Pa. (pts note) | mālāgandhavilepanaṁ → -gandhaṁ vi-, D. E. (pts note) | seyyāvasathapadīpeyyaṁ → seyyāvasatha padīpeyyaṁ (bjt)There is the case where a person is a giver of food, drink, clothing, vehicles, garlands, scents, ointments, beds,
dwellings, & lights to some contemplatives & brahmans,
to some of the miserable, the homeless, & beggars, but not to others.
Evaṁ kho, bhikkhave, puggalo padesavassī hoti.
puggalo → p- om. C. (pts note)This is how a person is one who rains locally.
Kathañca, bhikkhave, puggalo sabbatthābhivassī hoti?“And how is a person one who rains everywhere?
Idha, bhikkhave, ekacco puggalo sabbesaṁva deti, samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavanibbakayācakānaṁ annaṁ pānaṁ vatthaṁ yānaṁ mālāgandhavilepanaṁ seyyāvasathapadīpeyyaṁ.
sabbesaṁva → sabbesañca (bj) | samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavanibbakayācakānaṁ → samaṇabrāhmaṇa kapaṇaddhikavaṇibbaka yācakānaṁ (bj); samaṇabrāhmaṇakapaṇiddhikavanibbakayācakānaṁ (pts) | mālāgandhavilepanaṁ seyyāvasathapadīpeyyaṁ → mālāgandhaṁ vilepanaṁ seyyāvasathaṁ padīpeyyaṁ (sya-all) | sabbesaṁ → M. adds va. (pts note) | samaṇabrāhmaṇakapaṇiddhikavanibbakayācakānaṁ → -brahmaṇa-, B. Pa.; -kapaṇaddhika-, B. M. (pts note) | mālāgandhavilepanaṁ → -gandhaṁ vi-, C. (pts note) | seyyāvasathapadīpeyyaṁ → -vasathaṁ pa-, D. E.; -thadipayaṁ, B. (pts note) | seyyāvasathapadīpeyyaṁ → seyyāvasatha padīpeyyaṁ (bjt)There is the case where a person gives food, drink, clothing, vehicles, garlands, scents, ointments, beds,
dwellings, & lights to all contemplatives & brahmans, to all of the miserable, the homeless, & beggars.
Evaṁ kho, bhikkhave, puggalo sabbatthābhivassī hoti.
puggalo → (sya-all) | puggalo → p- om. B. C. (pts note)This is how a person is one who rains everywhere.
Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṁvijjamānā lokasmin”ti.
lokasminti → lokasmin-ti (pts)“These are the three types of persons who can be found existing in the world.”
Etamatthaṁ bhagavā avoca.
etamatthaṁ → etam-atthaṁ (pts)
Tatthetaṁ iti vuccati:
“Na samaṇe na brāhmaṇe, na kapaṇaddhikavanibbake;
kapaṇaddhikavanibbake → kapaṇaddhikavaṇibbake (bj); kapaṇaddhike na vanibbake (sya-all); kapaṇiddhike na vanibbake (pts) | vanibbake → P. Pa. omit all negations; samaṇabrahmaṇakap-, Pa.; na samaṇabrāhmaṇe, D. E.; kapaṇaddhike, B.; kapaṇaddhikavanibbake, M. (pts note)Not to contemplatives, to brahmans, to the miserable, nor to the homeless Laddhāna saṁvibhājeti, annaṁ pānañca bhojanaṁ;
saṁvibhājeti → saṁvibhajati (bj) | laddhāna → laddāna, B.; laddhānaṁ, C.; saddhāna, D. E. (pts note) | saṁvibhājeti → -bhājeti, C.; -bhajeti, M.; -bhajati, P. Pa.; -bhajjati, D. E.; -rājati, B. (pts note) annaṁ pānañca → annapānañca (sya-all)does he share what he’s gained: food, drinks, nourishment. Taṁ ve avuṭṭhikasamoti, āhu naṁ purisādhamaṁ.
ve → ce, B.; om. P. Pa. (pts note) | avuṭṭhikasamoti → avuṭṭhikasamo ti (pts) purisādhamaṁ → naṁ sādhamaṁ, D. E.; purisādhammaṁ, B. C. P.; Pa. corrupt. (pts note)He, that lowest of people, is called a cloud with no rain.Ekaccānaṁ na dadāti, ekaccānaṁ pavecchati;
dadāti → dātāti, D. E. (pts note) pavecchati → pavaccheti, B.; -vedhati, C.; -vedati, Pa. (pts note)To some he doesn’t give, to others he does: Taṁ ve padesavassīti, āhu medhāvino janā.
taṁ → etaṁ, C. Pa. (pts note) | ve → ce, B. (pts note) | padesavassīti → parassavassiti, Pa. (pts note)the intelligent call him one who rains locally.Subhikkhavāco puriso, sabbabhūtānukampako;
Subhikkhavāco → -vāco, B. M. A.; -vevo, C.; -vāso, P.; subhikkhacevāho, D. E. A. mentions a second reading subhikkhavassī. (pts note)A person responsive to requests, sympathetic to all beings, Āmodamāno pakireti, detha dethāti bhāsati.
dethāti → dethā-ti (pts)delighting in distributing alms: “Give to them! Give!” he says.Yathāpi megho thanayitvā, gajjayitvā pavassati;
Yathāpi → yathābhi, C. (pts note) | thanayitvā → dhan-, C. (pts note) gajjayitvā → tajjayitvā, D. E.; vijjayitvā, A.; B. and C. omit gajj-, but B. inserts pathavī, C. paṭhavi, after megho. (pts note)As a cloud–resounding, thundering–rains, Thalaṁ ninnañca pūreti, abhisandantova vārinā.
abhisandantova → abhisandanto ca (sya-all); abhisandanto (pts-vp-pli1); abhisandentova (?) | abhisandantova → abhisandentova (cck: ?) | abhisandanto → abhisanto, C. (pts note) | vārinā → va vārinā, B. M.; pa vārinā, C.; parivāri, D. E. (pts note)filling with water, drenching the plateaus & gullies:Evamevaṁ idhekacco, puggalo hoti tādiso;
evamevaṁ → evameva (my, bjt, th) | evamevaṁ idhekacco → evam-eva idh-ekacco (pts)a person like this is like that. Dhammena saṁharitvāna, uṭṭhānādhigataṁ dhanaṁ;
saṁharitvāna → saṁharitvā, B.; saṁhayitvāna, P. (pts note)Having rightly amassed wealth attained through initiative, Tappeti annapānena, sammā patte vanibbake”ti.
vanibbaketi → vaṇibbaketi (bj) | patte vanibbaketi → satte vanibbake ti (pts) | vanibbake → sammā vatte, D. E.; sabbasatte, P. Pa.; samā patte, M.; panibbake, P.; manibb-, Pa. B. is corrupt here, combining two different readings: tapp- ann- (pts note)he satisfies rightly with food & drink those fallen into the homeless state.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti.
ayampi → ayam-pi (pts) | sutanti → sutan-ti tik (pts)