8. Takkāriyajātaka
“Ahameva dubbhāsitaṁ bhāsi bālo, bhekovaraññe ahimavhāyamāno;
ahimavhāyamāno → ahimavhayāno (bj, pts-vp-pli1) | bhekovaraññe ahimavhāyamāno → bhoko va araññe ahimavhayāno (bj) | ahimavhayāno → syavhāyamāno (bj: machasaṁ) | ahimavhāyamāno → mavhayāno (cck: sī. pī.) Takkāriye sobbhamimaṁ patāmi, na kireva sādhu ativelabhāṇī”.
sobbhamimaṁ → sobbhamhi ahaṁ (mr) | sobbhamimaṁ → sobbhamhi ahaṁ (bj: machasaṁ) | sobbhamimaṁ → sobbhamhi ahaṁ (cck: ka.) sādhu ativelabhāṇī → sādhūtyativelabhāṇī (mr) | ativelabhāṇī → ativelabhāṇi (bj); ativelabhāṇīti (pts) | ativelabhāṇī → sādhūtyativelabhāṇī (cck: ka.)“Pappoti macco ativelabhāṇī, bandhaṁ vadhaṁ sokapariddavañca;
bandhaṁ → evaṁ (pts) Attānameva garahāsi ettha, ācera yaṁ taṁ nikhaṇanti sobbhe”.
attānameva → attānaṁ yeva (bj) | ettha → etto (bj) | yeva → attanāmeva (bj: machasaṁ) | etto → ettha (bj: machasaṁ) ācera yaṁ → ācariya (sya-all) | nikhaṇanti → ācariyataṁ nikkhananti (bj: machasaṁ, syā)“Kimevahaṁ tuṇḍilamanupucchiṁ, kareyya saṁ bhātaraṁ kāḷikāyaṁ;
kimevahaṁ tuṇḍilamanupucchiṁ → kimevāhaṁ tuṇḍila manupucchiṁ (bj) | kimevahaṁ tuṇḍilamanupucchiṁ kareyya saṁ → kimevāhaṁ tuṇḍilaṁ anupucchiṁ kareyyāsaṁ (sya-all) | manupucchiṁ → mānupuccheyyaṁ (bj: sī.vivi, machasaṁ) kareyya saṁ → kareyyāsaṁ (sya1ed, sya2ed); kareyya sa (mr); bhareyya saṁ (?) | kāḷikāyaṁ → kālikāya (sya1ed, sya2ed); kālikāyaṁ (pts-vp-pli1); kāḷikāya (mr) | kāḷikāyaṁ → kālikāya (sya-all) | kareyya → kareyyāsaṁ (bj: syā); kāme (bj: machasaṁ) | kāḷikāyaṁ → kalikāyya (bj: machasaṁ); kālikāya (bj: syā) | saṁ → kareyyāsaṁ (cck: syā.); kareyya sa (cck: ka.); bhareyya saṁ (cck: ?) | kāḷikāyaṁ → kāḷikāya (cck: syā. ka.) Naggovahaṁ vatthayugañca jīno, ayampi attho bahutādisova”.
Naggovahaṁ → naggoca'haṁ (?) | jīno → jino (sya-all) | Naggovahaṁ → naggoca’haṁ (cck: ?) bahutādisova → bahu tādiso vāti (pts)“Yo yujjhamānānamayujjhamāno, meṇḍantaraṁ accupatī kuliṅgo;
yujjhamānānamayujjhamāno → yujjhamānānaṁ ayujjhamāno (sya1ed, sya2ed); yujjhamānena ayujjhamāno (mr) | yujjhamānānamayujjhamāno → yujjhamānena ayujjhamāno (cck: ka.) kuliṅgo → kuliṁko (pts) So piṁsito meṇḍasirehi tattha, ayampi attho bahutādisova.
bahutādisova → bahu tādiso vāti (pts)Caturo janā potthakamaggahesuṁ, ekañca posaṁ anurakkhamānā; Sabbeva te bhinnasirā sayiṁsu, ayampi attho bahutādisova.
bahutādisova → bahu tādiso vāti (pts)Ajā yathā veḷugumbasmiṁ baddhā, avakkhipantī asimajjhagacchi;
baddhā → bandhā (sya1ed, sya2ed); bandhaṁ (mr) | baddhā avakkhipantī → bandhā avekkhipantī (sya-all) | baddhā → bandhaṁ (cck: syā. ka.) avakkhipantī asimajjhagacchi → avekkhipantī asimajjhagañji (bj) | asimajjhagañji → āsikapajhagañchaṁ (bj: sī.vivi, machasaṁ, syā) Teneva tassā galakāvakantaṁ, ayampi attho bahutādisova”.
galakāvakantaṁ → galakaṁ vikantā (sya1ed, sya2ed); galayā vikantuṁ (mr) | galakāvakantaṁ → galakaṁ vikantā (sya-all) | galakāvakantaṁ → galakaṁ vikattā (syā); vikantuṁ (machasaṁ); (gīlayā kattuṁ (machasaṁ)) (bj note) | galakāvakantaṁ → galayā vikantuṁ (cck: ka.); galakaṁ vikantā (cck: syā.) bahutādisova ime na → bahu tādisova nayime (sya-all)“Ime na devā na gandhabbaputtā, migā ime atthavasaṁ gatā me;
ime na → nayime (bj) | na → napi (bj, pts); nāpi (sya-all); (pts) | nayime → imena (bj: machasaṁ) | napi → nāpi (bj: syā, machasaṁ) atthavasaṁ gatā me → atthavasāhatā ime (bj); atthavasābhatā ime (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | atthavasaṁ gatā me → atthavasābhatā ime (sya-all) | ime → atthavasaṁgatā me (bj: machasaṁ) | me → atthavasābhatā ime (cck: sī. syā. pī.) Ekañca naṁ sāyamāse pacantu, ekaṁ punappātarāse pacantu”.
ekaṁ punappātarāse → ekañca puna pātarāse (bj); ekañca naṁ pātarāse (pts-vp-pli1) | ekaṁ punappātarāse → ekañca puna pātarāse (bj) | pātarāse → punappātarāse (bj: machasaṁ, syā) | punappātarāse → ekañca naṁ pātarāse (cck: ka. sī. pī.)“Sataṁ sahassāni dubhāsitāni, kalampi nāgghanti subhāsitassa;
sahassāni dubhāsitāni → sahassānaṁ dubbhāsitānaṁ (bj); sahassāna dubbhāsitānaṁ (sya-all) | sahassāni dubhāsitāni kalampi → sahassaṁ dubbhāsitānaṁ kalam pi (pts) | dubbhāsitānaṁ → satasahassāni dubhāsitāni (bj: machasaṁ) nāgghanti → nāgghati (sya-all) Dubbhāsitaṁ saṅkamāno kileso, tasmā tuṇhī kimpurisā na bālyā”.
kileso → kilissati (?) | kileso → kilissati (cck: ?) kimpurisā → kimpuriso (bj, sya1ed, sya2ed) | kimpurisā → kiṁpuriso (sya-all) | bālyā → balyāti (pts) | kimpurisā → kiṁpuriso (cck: sī. syā.)“Yā mesā byāhāsi pamuñcathetaṁ, giriñca naṁ himavantaṁ nayantu;
byāhāsi → vyākāsi (bj); byākāsi (sya1ed, sya2ed) | byāhāsi → byākāsi (sya-all) | byāhāsi → byākāsi (cck: sī. syā. pī.) giriñca naṁ → giriṁ varaṁ (mr) | giriñca → giravaraṁ (bj: machasaṁ) | naṁ → giriṁ varaṁ (cck: ka.) Imañca kho dentu mahānasāya, pātova naṁ pātarāse pacantu”.
pātova → pāto ca (pts) | pacantu → pacantūti (pts)“Pajjunnanāthā pasavo, pasunāthā ayaṁ pajā; Tvaṁ nāthosi mahārāja, nāthohaṁ bhariyāya me;
Tvaṁ nāthosi → tvaṁ-nātho'smi (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | nāthosi → nāthosmi (bj) | tvaṁ nāthosi → tvaṁnāthosmi (sya-all, pts) | nāthosi → tvaṁ-nātho’smi (cck: sī. syā. pī.) | tvaṁnāthosmi → ba. tvaṁ nāthosi (sya-all note) nāthohaṁ bhariyāya me → amha-nāthā mama bhariyā (bj, sya1ed, sya2ed); nāthohaṁ bhariyāya ca (pts-vp-pli1) | nāthohaṁ bhariyāya me → ambhanāthā mama bhariyā (bj); amhanāthā mama bhariyā (sya-all) | me dvinnamaññataraṁ → ca dvinnam aññataraṁ (pts) | bhariyā → nāthohaṁ bhariyāya me (bj: machasaṁ) | me → amha-nāthā mama bhariyā (cck: ka. sī. syā.) | bhariyā → ba. nāthohaṁ bhariyāya me (sya-all note) Dvinnamaññataraṁ ñatvā, mutto gaccheyya pabbataṁ.
mutto → mutetā (bj) | pabbataṁ → pabbatanti (pts)Na ve nindā suparivajjayetha, nānā janā sevitabbā janinda;
suparivajjayetha → suparivajjayātha (sya1ed, sya2ed); suparivajjayā ce (pts-vp-pli1) | ve → ce (bj) | suparivajjayetha nānā janā → suparivajjayātha nānājanā (sya-all) | suparivajjayetha → suparivajjayātha (cck: syā.) Yeneva eko labhate pasaṁsaṁ, teneva añño labhate ninditāraṁ.Sabbo loko paricitto aticitto, sabbo loko cittavā samhi citte;
paricitto aticitto → paracittena acitto (bj); paracittena aticitto (sya1ed, sya2ed); paracitto acitto (pts-vp-pli1) | paricitto aticitto → paricittona acitto (bj) | paricitto → paracittena (sya-all) | acitto → atacitto (bj: machasaṁ) | aticitto → paracittena aticitto (cck: sī. syā.); paracittena acitto (cck: sī. aṭṭha.) cittavā samhi → vittavāsambhi (bj) | cittavā samhi citte → cittavasamhi citto (pts) Paccekacittā puthu sabbasattā, kassīdha cittassa vasena vatte”.
vatte tuṇhī → vattati tuṇhi (bj) | vasena vatte → vase na vatteti (pts)“Tuṇhī ahū kimpuriso sabhariyo, yo dāni byāhāsi bhayassa bhīto;
sabhariyo → abhāṇī (mr) | ahū kimpuriso → ahu kiṁpuriso (sya-all) | sabhariyo → abhāṇī (cck: ka.) | sabhariyo → abhāṇisotipi (sya-all note) yo dāni byāhāsi → yodāni vyākāsi (bj, sya-all) So dāni mutto sukhito arogo, vācākirevatthavatī narānan”ti.
arogo vācākirevatthavatī → ārogo vācā kirevatthavatī (bj) vācākirevatthavatī → vācākirevattavatī (cck)