4. Sirīmantajātaka
“Paññāyupetaṁ siriyā vihīnaṁ, yasassinaṁ vāpi apetapaññaṁ; Pucchāmi taṁ senaka etamatthaṁ, kamettha seyyo kusalā vadanti”.
“Dhīrā ca bālā ca have janinda, sippūpapannā ca asippino ca; Sujātimantopi ajātimassa, yasassino pesakarā bhavanti;
pesakarā → pessakarā (bj, pts-vp-pli1) Etampi disvāna ahaṁ vadāmi, pañño nihīno sirīmāva seyyo”.
sirīmāva → sirimāva (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)“Tuvampi pucchāmi anomapañña, mahosadha kevaladhammadassi; Bālaṁ yasassiṁ paṇḍitaṁ appabhogaṁ, kamettha seyyo kusalā vadanti”.
“Pāpāni kammāni karoti bālo, idhameva seyyo iti maññamāno;
kammāni karoti bālo → karonti bālā (sya1ed, sya2ed, mr) idhameva → idameva (bj, sya1ed, sya2ed, Ma-aka); imameva (mr) | maññamāno → maññamānā (sya1ed, sya2ed, mr) Idhalokadassī paralokamadassī, ubhayattha bālo kalimaggahesi; Etampi disvāna ahaṁ vadāmi, paññova seyyo na yasassi bālo”.“Na sippametaṁ vidadhāti bhogaṁ, na bandhuvā na sarīravaṇṇo yo;
na bandhuvā → na bandhavā (bj, sya1ed, sya2ed, mr) | na sarīravaṇṇo yo → na sarīrāvakāso (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) Passeḷamūgaṁ sukhamedhamānaṁ, sirī hi naṁ bhajate goravindaṁ;
goravindaṁ → gorimandaṁ (bj, pts-vp-pli1) | hi naṁ → sirihīnaṁ (bj, mr); sirīhīnaṁ (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | na paññā → na paññaṁ (sya1ed, sya2ed, mr) Etampi disvāna ahaṁ vadāmi, pañño nihīno sirīmāva seyyo”.“Laddhā sukhaṁ majjati appapañño, dukkhena phuṭṭhopi pamohameti; Āgantunā dukkhasukhena phuṭṭho, pavedhati vāricarova ghamme; Etampi disvāna ahaṁ vadāmi, paññova seyyo na yasassi bālo”.
“Dumaṁ yathā sāduphalaṁ araññe, samantato samabhisaranti pakkhī;
samabhisaranti → sambhi caranti (bj); samabhicaranti (pts-vp-pli1) Evampi aḍḍhaṁ sadhanaṁ sabhogaṁ, bahujjano bhajati atthahetu; Etampi disvāna ahaṁ vadāmi, pañño nihīno sirīmāva seyyo”.“Na sādhu balavā bālo, sāhasā vindate dhanaṁ; Kandantametaṁ dummedhaṁ, kaḍḍhanti nirayaṁ bhusaṁ; Etampi disvāna ahaṁ vadāmi, paññova seyyo na yasassi bālo”.
“Yā kāci najjo gaṅgamabhissavanti, sabbāva tā nāmagottaṁ jahanti; Gaṅgā samuddaṁ paṭipajjamānā, na khāyate iddhiṁ paññopi loke;
iddhiṁ paññopi loke → iddhiparo hi loke (bj, sya1ed, sya2ed); iddhiparo hi loko (pts-vp-pli1) Etampi disvāna ahaṁ vadāmi, pañño nihīno sirīmāva seyyo”.“Yametamakkhā udadhiṁ mahantaṁ, savanti najjo sabbakālamasaṅkhyaṁ; So sāgaro niccamuḷāravego, velaṁ na acceti mahāsamuddo.
Evampi bālassa pajappitāni, paññaṁ na acceti sirī kadāci; Etampi disvāna ahaṁ vadāmi, paññova seyyo na yasassi bālo”.
“Asaññato cepi paresamatthaṁ, bhaṇāti sandhānagato yasassī;
sandhānagato → santhānagato (bj); saṇṭhānagato (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) Tasseva taṁ rūhati ñātimajjhe, sirī hi naṁ kārayate na paññā; Etampi disvāna ahaṁ vadāmi, pañño nihīno sirīmāva seyyo”.“Parassa vā attano vāpi hetu, bālo musā bhāsati appapañño; So nindito hoti sabhāya majjhe, pacchāpi so duggatigāmī hoti;
pacchāpi → peccāpi (bj); peccampi (pts-vp-pli1) Etampi disvāna ahaṁ vadāmi, paññova seyyo na yasassi bālo”.“Atthampi ce bhāsati bhūripañño, anāḷhiyo appadhano daliddo;
anāḷhiyo → anāḷiyo (sya1ed, sya2ed); anālayo (pts-vp-pli1) Na tassa taṁ rūhati ñātimajjhe, sirī ca paññāṇavato na hoti; Etampi disvāna ahaṁ vadāmi, pañño nihīno sirīmāva seyyo”.“Parassa vā attano vāpi hetu, na bhāsati alikaṁ bhūripañño; So pūjito hoti sabhāya majjhe, pacchāpi so suggatigāmī hoti; Etampi disvāna ahaṁ vadāmi, paññova seyyo na yasassi bālo”.
“Hatthī gavassā maṇikuṇḍalā ca, thiyo ca iddhesu kulesu jātā; Sabbāva tā upabhogā bhavanti, iddhassa posassa aniddhimanto; Etampi disvāna ahaṁ vadāmi, pañño nihīno sirīmāva seyyo”.
“Asaṁvihitakammantaṁ, bālaṁ dummedhamantinaṁ; Sirī jahati dummedhaṁ, jiṇṇaṁva urago tacaṁ; Etampi disvāna ahaṁ vadāmi, paññova seyyo na yasassi bālo”.
“Pañca paṇḍitā mayaṁ bhaddante, sabbe pañjalikā upaṭṭhitā; Tvaṁ no abhibhuyya issarosi, sakkova bhūtapati devarājā; Etampi disvāna ahaṁ vadāmi, pañño nihīno sirīmāva seyyo”.
“Dāsova paññassa yasassi bālo, atthesu jātesu tathāvidhesu; Yaṁ paṇḍito nipuṇaṁ saṁvidheti, sammohamāpajjati tattha bālo; Etampi disvāna ahaṁ vadāmi, paññova seyyo na yasassi bālo.
Addhā hi paññāva sataṁ pasatthā, kantā sirī bhogaratā manussā; Ñāṇañca buddhānamatulyarūpaṁ, paññaṁ na acceti sirī kadāci”.
“Yaṁ taṁ apucchimha akittayī no, mahosadha kevaladhammadassī; Gavaṁ sahassaṁ usabhañca nāgaṁ, ājaññayutte ca rathe dasa ime; Pañhassa veyyākaraṇena tuṭṭho, dadāmi te gāmavarāni soḷasā”ti.
Sirīmantajātakaṁ catutthaṁ.
Sirīmantajātakaṁ → sirimandajātakaṁ (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)