6. Cūḷahaṁsajātaka
“Ete haṁsā pakkamanti, vakkaṅgā bhayameritā;
vakkaṅgā → vaṅkaṅgā (sya-all) Harittaca hemavaṇṇa, kāmaṁ sumukha pakkama.Ohāya maṁ ñātigaṇā, ekaṁ pāsavasaṁ gataṁ; Anapekkhamānā gacchanti, kiṁ eko avahiyyasi.
Anapekkhamānā → nāpekkhamānā (mr) | Anapekkhamānā → nāpekkhamānā (cck: ka.) avahiyyasi → avahīyasi (bj) | eko → eso (cck) | avahiyyasi pateva → avahīyasi pat eva (pts)Pateva patataṁ seṭṭha, natthi baddhe sahāyatā;
sahāyatā → sahāyakā (sya1ed, sya2ed) | baddhe sahāyatā → bandhe sahāyakā (sya-all) | sahāyatā → sahāyakā (cck: syā.) Mā anīghāya hāpesi, kāmaṁ sumukha pakkama”.
pakkama → pakkamāti (pts)“Nāhaṁ ‘dukkhapareto’ti, dhataraṭṭha tuvaṁ jahe;
dukkhapareto’ti → dukkhaparetopi (mr) | dukkhapareto’’ti → dukkhaparetopi (cck: ka.) tuvaṁ → tavaṁ (pts-vp-pli1) | tuvaṁ → tavaṁ (cck: sī. pī.) Jīvitaṁ maraṇaṁ vā me, tayā saddhiṁ bhavissati”.
bhavissati etadariyassa → bhavissatīti etad ariyassa (pts)“Etadariyassa kalyāṇaṁ, yaṁ tvaṁ sumukha bhāsasi; Tañca vīmaṁsamānohaṁ, ‘patatetaṁ’ avassajiṁ”.
vīmaṁsamānohaṁ patatetaṁ → vīmaṁsamānāhaṁ patate taṁ (sya-all)“Apadena padaṁ yāti, antalikkhacaro dijo;
antalikkhacaro → antalikkhe caro (bj, pts-vp-pli1) | antalikkhacaro → antalikkhe caro (cck: sī. pī.) Ārā pāsaṁ na bujjhi tvaṁ, haṁsānaṁ pavaruttama”.
pavaruttama → pavaruttamo (bj, pts-vp-pli1) | pavaruttama → pavaruttamoti (pts) | pavaruttama → pavaruttamo (cck: ka. sī. pī.)“Yadā parābhavo hoti, poso jīvitasaṅkhaye; Atha jālañca pāsañca, āsajjāpi na bujjhati”.
bujjhati → bujjhatīti (pts)“Ete haṁsā pakkamanti, vakkaṅgā bhayameritā;
vakkaṅgā → vaṅkaṅgā (sya-all) Harittaca hemavaṇṇa, tvaññeva avahiyyasi.
tvaññeva → tvañca taṁ (bj); tvañca naṁ (pts-vp-pli1) | tvaññeva avahiyyasi → tvañca taṁ avahīyasi (bj) | tvaññeva → tvañca taṁ (cck: sī.); tvañca (cck: pī.)Ete bhutvā ca pitvā ca, pakkamanti vihaṅgamā;
ca pitvā → pivitvā (bj, pts) Anapekkhamānā vakkaṅgā, tvaññeveko upāsasi.
vakkaṅgā tvaññeveko → cakkaṅga tvaññeceko (bj); vaṅkaṅgā tvañceveko (sya-all) tvaññeveko → tvaṁ ñev eko (pts)Kiṁ nu tyāyaṁ dijo hoti, mutto baddhaṁ upāsasi;
tyāyaṁ → tāyaṁ (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | kiṁ nu tyāyaṁ → kinnu tāyaṁ (bj) | tyāyaṁ → tāyaṁ (sya-all) | tyāyaṁ → tāyaṁ (cck: sī. syā. pī.) baddhaṁ → bandhaṁ (sya-all) Ohāya sakuṇā yanti, kiṁ eko avahiyyasi”.
avahiyyasi → avahīyasīti (pts)“Rājā me so dijo mitto, sakhā pāṇasamo ca me;
rājā me so → rājo meso (bj) Neva naṁ vijahissāmi, yāva kālassa pariyāyaṁ”.
vijahissāmi → vijabhissāmi (bj) pariyāyaṁ → pariyāyanti (pts)“Yo ca tvaṁ sakhino hetu, pāṇaṁ cajitumicchasi;
hetu → hotu (pts) So te sahāyaṁ muñcāmi, hotu rājā tavānugo”.
tavānugo → tavānugoti (pts)“Evaṁ luddaka nandassu, saha sabbehi ñātibhi; Yathāhamajja nandāmi, muttaṁ disvā dijādhipaṁ”.
yathāhamajja → iii yathāham ajja (pts) dijādhipaṁ kaccinnu → dijādhipanti kaccin nu (pts)“Kaccinnu bhoto kusalaṁ, kacci bhoto anāmayaṁ;
kaccinnu → kacci nu (sya-all) Kacci raṭṭhamidaṁ phītaṁ, dhammena manusāsasi”.
manusāsasi → anusāsasi (sya-all)“Kusalañceva me haṁsa, atho haṁsa anāmayaṁ;
haṁsa → (bj) Atho raṭṭhamidaṁ phītaṁ, dhammena manusāsahaṁ”.
manusāsahaṁ → anusāsahaṁ (sya-all) | dhammena manusāsahaṁ → dhammenamanusāsati (pts)“Kacci bhoto amaccesu, doso koci na vijjati; Kacci ārā amittā te, chāyā dakkhiṇatoriva”.
“Athopi me amaccesu, doso koci na vijjati; Atho ārā amittā me, chāyā dakkhiṇatoriva”.
me → te (bj)“Kacci te sādisī bhariyā, assavā piyabhāṇinī;
assavā piyabhāṇinī puttarūpayasūpetā → asvā piyabhāṇini punatarūpayasūpetā (bj) Puttarūpayasūpetā, tava chandavasānugā”.“Atho me sādisī bhariyā, assavā piyabhāṇinī; Puttarūpayasūpetā, mama chandavasānugā”.
“Kacci te bahavo puttā, sujātā raṭṭhavaḍḍhana; Paññājavena sampannā, sammodanti tato tato”.
“Satameko ca me puttā, dhataraṭṭha mayā sutā; Tesaṁ tvaṁ kiccamakkhāhi, nāvarujjhanti te vaco”.
kiccamakkhāhi nāvarujjhanti → kiccam akkhāhi nāvarajjhanti (pts) nāvarujjhanti → nāvarajjhanti (bj, pts-vp-pli1) | vaco upapannopi → vacoti upapanno pi (pts) | nāvarujjhanti → nāvarajjhanti (cck: ka. sī. pī.)“Upapannopi ce hoti, jātiyā vinayena vā; Atha pacchā kurute yogaṁ, kicche āpāsu sīdati.
kicche → kicce (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | āpāsu → āvāsu (sya1ed, sya2ed); āpadāsu (mr) | kicche āpāsu → kicce āvāsu (sya-all) | kicche → kicce (cck: sī. syā. pī.) | āpāsu → āvāsu (cck: syā.); āpadāsu (cck: ka.)Tassa saṁhīrapaññassa, vivaro jāyate mahā; Rattimandhova rūpāni, thūlāni manupassati.
Rattimandhova → nattamandhova (bj, pts-vp-pli1) | rattimandhova → nattamandhova (bj, pts) | Rattimandhova → nattamandhova (cck: sī. pī.) thūlāni manupassati → thullāni manussati (bj); phullānimanupassati (pts) | manussati → manupassati (bj: machasaṁ)Asāre sārayogaññū, matiṁ na tveva vindati;
sārayogaññū → sārayogaññu (bj) Sarabhova giriduggasmiṁ, antarāyeva sīdati.Hīnajaccopi ce hoti, uṭṭhātā dhitimā naro;
hīnajaccopi → hinajaccopi (bj) Ācārasīlasampanno, nise aggīva bhāsati.Etaṁ me upamaṁ katvā, putte vijjāsu vācaya;
me → ve (sya-all, pts) vācaya → ṭhāpaya (sya1ed, sya2ed, mr) | vācaya → ṭhāpaya (sya-all) | vācaya → ṭhāpasa (cck: syā. ka.) Saṁvirūḷhetha medhāvī, khette bījaṁva vuṭṭhiyā”ti.
saṁvirūḷhetha → saṁvirūhetha (pts) khette bījaṁva → khettabījaṁva (bj, pts-vp-pli1) | khette bījaṁva → khettabījaṁ va (pts) | bījaṁva → khettabījaṁva (cck: sī. pī.)
Cūḷahaṁsajātakaṁ chaṭṭhaṁ.
Cūḷahaṁsajātakaṁ → cūlahaṁsajātakaṁ (bj); haṁsajātakaṁ (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)