14. Ayogharajātaka
“Yamekarattiṁ paṭhamaṁ, gabbhe vasati māṇavo; Abbhuṭṭhitova so yāti, sagacchaṁ na nivattati.
yāti → sayati (bj, pts-vp-pli1); sa yāti (katthaci)Na yujjhamānā na balenavassitā, narā na jīranti na cāpi miyyare; Sabbaṁ hidaṁ jātijarāyupaddutaṁ, taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
hidaṁ → hi taṁ (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)Caturaṅginiṁ senaṁ subhiṁsarūpaṁ, jayanti raṭṭhādhipatī pasayha; Na maccuno jayitumussahanti, taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Hatthīhi assehi rathehi pattibhi, parivāritā muccare ekacceyyā;
ekacceyyā → ekaceyyā (bj, pts-vp-pli1) Na maccuno muccitumussahanti, taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.Hatthīhi assehi rathehi pattibhi, sūrā pabhañjanti padhaṁsayanti;
sūrā → purā (mr) Na maccuno bhañjitumussahanti, taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.Mattā gajā bhinnagaḷā pabhinnā, nagarāni maddanti janaṁ hananti; Na maccuno madditumussahanti, taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Issāsino katahatthāpi vīrā, dūrepātī akkhaṇavedhinopi;
vīrā → dhīrā (bj, pts-vp-pli1) dūrepātī → … patī (mr) Na maccuno vijjhitumussahanti, taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.Sarāni khīyanti saselakānanā, sabbaṁ hidaṁ khīyati dīghamantaraṁ;
hidaṁ → hi taṁ (bj, pts-vp-pli1); pi taṁ (sya1ed, sya2ed) Sabbaṁ hidaṁ bhañjare kālapariyāyaṁ, taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
hidaṁ → hi taṁ (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)Sabbesa mevaṁ hi narāna nārinaṁ, calācalaṁ pāṇabhunodha jīvitaṁ;
narāna nārinaṁ → nārīnarānaṁ (sya1ed, sya2ed); narānarīnaṁ (pts-vp-pli1); naranārīnaṁ (mr) Paṭova dhuttassa dumova kūlajo, taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.Dumapphalāneva patanti māṇavā, daharā ca vuddhā ca sarīrabhedā; Nāriyo narā majjhimaporisā ca, taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Nāyaṁ vayo tārakarājasannibho, yadabbhatītaṁ gatameva dāni taṁ; Jiṇṇassa hī natthi ratī kuto sukhaṁ, taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Yakkhā pisācā athavāpi petā, kupitā te assasanti manusse;
kupitā te → kupitāpi te (bj, pts-vp-pli1); kuppitā te (sya1ed, sya2ed) Na maccuno assasitussahanti, taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.Yakkhe pisāce athavāpi pete, kupitepi te nijjhapanaṁ karonti; Na maccuno nijjhapanaṁ karonti, taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Aparādhake dūsake heṭhake ca, rājāno daṇḍenti viditvāna dosaṁ; Na maccuno daṇḍayitussahanti, taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Aparādhakā dūsakā heṭhakā ca, labhanti te rājino nijjhapetuṁ; Na maccuno nijjhapanaṁ karonti, taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Na khattiyoti na ca brāhmaṇoti, na aḍḍhakā balavā tejavāpi; Na maccurājassa apekkhamatthi, taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Sīhā ca byagghā ca athopi dīpiyo, pasayha khādanti vipphandamānaṁ; Na maccuno khāditumussahanti, taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Māyākārā raṅgamajjhe karontā, mohenti cakkhūni janassa tāvade; Na maccuno mohayitussahanti, taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Āsīvisā kupitā uggatejā, ḍaṁsanti mārentipi te manusse; Na maccuno ḍaṁsitumussahanti, taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Āsīvisā kupitā yaṁ ḍaṁsanti, tikicchakā tesa visaṁ hananti; Na maccuno daṭṭhavisaṁ hananti, taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
daṭṭhavisaṁ → daṭṭhassa visaṁ (mr)Dhammantarī vettaraṇī ca bhojo, visāni hantvāna bhujaṅgamānaṁ;
vettaraṇī → vetaraṇī (bj, pts-vp-pli1); vettaruṇo (sya1ed, sya2ed) Suyyanti te kālakatā tatheva, taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.Vijjādharā ghoramadhīyamānā, adassanaṁ osadhehi vajanti; Na maccurājassa vajantadassanaṁ, taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
vajantadassanaṁ → vajanti adassanaṁ (sya1ed, sya2ed, mr)Dhammo have rakkhati dhammacāriṁ, dhammo suciṇṇo sukhamāvahāti; Esānisaṁso dhamme suciṇṇe, na duggatiṁ gacchati dhammacārī.
Na hi dhammo adhammo ca, ubho samavipākino; Adhammo nirayaṁ neti, dhammo pāpeti suggatin”ti.
Mātaṅga sambhūta sivi sirimanto, rohaṇa haṁsa sattigumbo bhallātiya; Somanassa campeyya brahma pañca- paṇḍita cirassaṁvata ayogharāti.