6. Mahākapijātaka
Bārāṇasyaṁ ahū rājā, kāsīnaṁ raṭṭhavaḍḍhano;
Bārāṇasyaṁ → bārāṇassaṁ (bj, pts-vp-pli1) | bārāṇasyaṁ ahū → bārāṇassaṁ ahu (bj) | ahū → ahu (sya-all) | bārāṇasyaṁ → (pts) | bārāṇassaṁ → bārāṇasyaṁ (bj: syā); bārāṇasiyaṁ (bj: sī.vivi) | Bārāṇasyaṁ → bārāṇassaṁ (cck: sī. pī.) raṭṭhavaḍḍhano → vaddhano (bj: machasaṁ) Mittāmaccaparibyūḷho, agamāsi migājinaṁ.
mittāmaccaparibyūḷho → mittāmacca paribūḷho (bj, pts) | paribūḷho → paribyuḷho (bj: syā, machasaṁ) migājinaṁ → migājiraṁ (bj); migāciraṁ (pts-vp-pli1) | migājiraṁ → migājinaṁ (bj: syā, machasaṁ); mīgāciraṁ (bj: sī.vivi) | migājinaṁ → migājiraṁ (cck: sī.); migāciraṁ (cck: pī.)Tattha brāhmaṇamaddakkhi, setaṁ citraṁ kilāsinaṁ;
citraṁ kilāsinaṁ viddhastaṁ → citraṁkilāsinaṁ viddhasataṁ (bj) Viddhastaṁ koviḷāraṁva, kisaṁ dhamanisanthataṁ.
koviḷāraṁva → kuviḷāram va (pts) kisaṁ → kīsaṁ (sya-all)Paramakāruññataṁ pattaṁ, disvā kicchagataṁ naraṁ; Avaca byamhito rājā, “yakkhānaṁ katamo nusi.
Hatthapādā ca te setā, tato setataraṁ siro;
setataraṁ → setataro (pts-vp-pli1) | setataraṁ → setataro (bj: sī.vivi) | setataraṁ → setataro (cck: pī.) Gattaṁ kammāsavaṇṇaṁ te, kilāsabahulo casi.Vaṭṭanāvaḷi saṅkāsā, piṭṭhi te ninnatunnatā;
Vaṭṭanāvaḷi → vaṭṭanāvali (sya1ed, sya2ed); vaṭṭhanāvali (pts-vp-pli1) | vaṭṭanāvaḷi saṅkāsā → vaṭṭanāvalisaṅkāsā (sya-all) | Vaṭṭanāvaḷi → vaṭṭhanāvali (cck: pī.) ninnatunnatā → ninantunnatā (bj) Kāḷapabbāva te aṅgā, nāññaṁ passāmi edisaṁ.
Kāḷapabbāva → kāḷapabbā ca (sya1ed, sya2ed); kāḷā pabbā ca (pts-vp-pli1) | kāḷapabbāva → kāḷapabbā ca (sya-all); kāḷā pabbā ca (pts) | Kāḷapabbāva → kāḷapabbā ca (cck: syā.); kāḷā pabbā ca (cck: pī.)Ugghaṭṭapādo tasito, kiso dhamanisanthato;
ugghaṭṭapādo → ugghaṭṭhapādo (sya-all) kiso → kīso (sya-all) Chāto ātattarūposi, kutosi kattha gacchasi.
ātattarūposi → atittarūposi (sya1ed, sya2ed, Ma-aka); ādittarūposi (mr) | ātattarūposi → atittarūposi (sya-all) | ātattarūposi → ādittarūposi (cck: ka.); atittarūposi (cck: syā. ka. aṭṭha.) kutosi → kutonu tvaṁ gacchasi (bj: sī.vivi)Duddasī appakārosi, dubbaṇṇo bhīmadassano;
bhīmadassano → bhimma (bj: machasaṁ) Janetti yāpi te mātā, na taṁ iccheyya passituṁ.Kiṁ kammamakaraṁ pubbe, kaṁ avajjhaṁ aghātayi;
kammamakaraṁ → kammamakarā (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | kammamakaraṁ → kammamakarā (sya-all, pts) | kammamakarā → makaraṁ (bj: sī.vivi) | kammamakaraṁ → kammamakarā (cck: sī. syā. pī.) kaṁ → kiṁ (bj, sya-all) | kiṁ → kaṁ (bj: sī.vivi) Kibbisaṁ yaṁ karitvāna, idaṁ dukkhaṁ upāgami”.
upāgami → upāgamīti (pts)“Taggha te ahamakkhissaṁ, yathāpi kusalo tathā; Saccavādiñhi lokasmiṁ, pasaṁsantīdha paṇḍitā.
pasaṁsantīdha → pasaṁsant idha (pts)Eko caraṁ gogaveso, mūḷho accasariṁ vane;
gogaveso → gogavese (bj) mūḷho → muḷho (sya-all) Araññe irīṇe vivane, nānākuñjarasevite.
irīṇe → īriṇe (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | aññe → aññaṁ (pts-vp-pli1) | irīṇe → īriṇe (sya-all) | irīṇe vivane → īriṇe vane (pts) | īriṇe → iriṇe (bj: machasaṁ); iraṇe (bj: sī.vivi) | irīṇe → īriṇe (cck: sī. syā. pī.) nānākuñjarasevite → nānākuñajarasevite (bj)Vāḷamigānucarite, vippanaṭṭhosmi kānane; Acariṁ tattha sattāhaṁ, khuppipāsasamappito.
khuppipāsasamappito → khuppipāsā samappito (bj, pts-vp-pli1) | khuppipāsasamappito → khuppipāsāsamappito (bj, pts) | khuppipāsa → khuppipāsā (cck: sī. pī.)Tattha tindukamaddakkhiṁ, visamaṭṭhaṁ bubhukkhito;
tindukamaddakkhiṁ → tiṇḍukamaddakkhiṁ (sya-all) | tindukamaddakkhiṁ → tiṇḍuka (bj: machasaṁ, syā) Papātamabhilambantaṁ, sampannaphaladhārinaṁ.
papātamabhilambantaṁ → papātambhi lambantaṁ (bj)Vātassitāni bhakkhesiṁ, tāni rucciṁsu me bhusaṁ;
vātassitāni → vātasītāni (bj, pts) | vātasītāni → vātassitāni (bj: machasaṁ, syā) Atitto rukkhamārūhiṁ, tattha hessāmi āsito.
rukkhamārūhiṁ → … māruyha (bj, sya1ed, sya2ed) | rukkhamārūhiṁ → rukkhamāruyha (bj, sya-all) | rukkhamāruyha → rukkhamāruhi (bj: sī.vivi, machasaṁ) | rukkhamārūhiṁ → māruyha (cck: sī. syā.) āsito → assito (sya-all) | āsito → assito (bj: syā)Ekaṁ me bhakkhitaṁ āsi, dutiyaṁ abhipatthitaṁ; Tato sā bhañjatha sākhā, chinnā pharasunā viya.
bhañjatha → bhajjitā (bj: sī.vivi)Sohaṁ sahāva sākhāhi, uddhampādo avaṁsiro;
uddhampādo → uddhapādo (bj, pts) Appatiṭṭhe anālambe, giriduggasmi pāpataṁ.
giriduggasmi → giriduggasmiṁ (bj)Yasmā ca vāri gambhīraṁ, tasmā na samapajjisaṁ;
samapajjisaṁ → samapajjasiṁ (bj); samabhajjisaṁ (pts-vp-pli1) | samapajjasiṁ → sampajjisaṁ (bj: machasaṁ, syā) | samapajjisaṁ → samapajjasiṁ (cck: sī.); samabhajjisaṁ (cck: pī.) Tattha sesiṁ nirānando, anūnā dasa rattiyo.
anūnā → anātho (bj) | anūnā → anātho (cck: sī.)Athettha kapi māgañchi, gonaṅgulo darīcaro;
māgañchi → māgacchi (sya1ed, sya2ed, mr) | māgañchi gonaṅgulo darīcaro → magañchi gonaṅguṭṭho darīvaro (bj) | māgañchi → māgacchi (sya-all) | athettha kapi māgañchi gonaṅgulo → ath ettha kapimāgañchi gonāgulo (pts) | māgañchi → māgacchi (cck: syā. ka.) gonaṅguṭṭho → gonaṅguḷo (bj: sī.vivi, machasaṁ, syā) Sākhāhi sākhaṁ vicaranto, khādamāno dumapphalaṁ.So maṁ disvā kisaṁ paṇḍuṁ, kāruññamakaraṁ mayi;
kisaṁ → kīsaṁ (sya-all) kāruññamakaraṁ → kāruññamakarā (bj) | kāruññamakarā → kāruññamakaraṁ (bj: sī.vivi, machasaṁ, syā) Ambho ko nāma so ettha, evaṁ dukkhena aṭṭito.Manusso amanusso vā, attānaṁ me pavedaya; Tassañjaliṁ paṇāmetvā, idaṁ vacanamabraviṁ.
Manussohaṁ byasampatto, sā me natthi ito gati;
byasampatto → vasampatto (sya1ed, mr); vasaṁ patto (pts-vp-pli1) | byasampatto → vasampatto (sya-all) | byasampatto → vasampatto (bj: sī.vivi, machasaṁ, syā) | byasampatto → vasampatto (cck: syā. ka.) Taṁ vo vadāmi bhaddaṁ vo, tvañca me saraṇaṁ bhava.
bhaddaṁ vo → bhaddante (sya-all) | vadāmi → bhaddante (bj: machasaṁ, syā)Garuṁ silaṁ gahetvāna, vicarī pabbate kapi;
Garuṁ → garu (bj, pts-vp-pli1) | garuṁ silaṁ → garusilaṁ (bj, pts) | garusilaṁ → garuṁ (bj: sī.vivi, machasaṁ, syā) | Garuṁ → garu (cck: sī. pī.) vicarī → vicaraṁ (bj); vicari (pts-vp-pli1) | vicaraṁ → vivari (bj: sī.vivi, machasaṁ) | vicarī → vicari (cck: pī.) Silāya yoggaṁ katvāna, nisabho etadabravi.
yoggaṁ → yottaṁ (sya-all)Ehi me piṭṭhimāruyha, gīvaṁ gaṇhāhi bāhubhi;
bāhubhi → bāhuhi (bj) | bāhubhi ahaṁ taṁ → bāhuhi ahantaṁ (sya-all) | bāhubhi ahaṁ → bāhuhi ahan (pts) Ahaṁ taṁ uddharissāmi, giriduggata vegasā.
giriduggata → giriduggato (pts)Tassa taṁ vacanaṁ sutvā, vānarindassa sirīmato; Piṭṭhimāruyha dhīrassa, gīvaṁ bāhāhi aggahiṁ.
piṭṭhimāruyha → piṭṭhimārūyha (bj)So maṁ tato samuṭṭhāsi, tejassī balavā kapi;
tejassī → tejasī (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1, mr) | tejassī → tejasī (cck: syā. pī. ka.) Vihaññamāno kicchena, giriduggata vegasā.
giriduggata → giriduggato (pts)Uddharitvāna maṁ santo, nisabho etadabravi; Iṅgha maṁ samma rakkhassu, pasupissaṁ muhuttakaṁ.
pasupissaṁ → passupisasaṁ (bj)Sīhā byagghā ca dīpī ca, acchakokataracchayo;
dīpī → dīpi (sya-all) | sīhā byagghā → sīhavyagghā (pts) Te maṁ pamattaṁ hiṁseyyuṁ, te tvaṁ disvā nivāraya.
tvaṁ disvā nivāraya → disvāna vāraya (pts-vp-pli1) | disvā nivāraya evaṁ → disvānā vāraya evam (pts) | nivāraya → disvāna vāraya (cck: pī.)Evaṁ me parittātūna, pasupī so muhuttakaṁ;
parittātūna → paritātūna (pts-vp-pli1); parittātuna (mr) | parittātūna pasupī → paritātūna passupi (pts) | parittātūna → parittātuna (cck: ka.) pasupī → passupi (cck, sya-all) Tadāhaṁ pāpikaṁ diṭṭhiṁ, paṭilacchiṁ ayoniso.
pāpikaṁ → pāpakaṁ (bj)Bhakkho ayaṁ manussānaṁ, yathā caññe vane migā; Yaṁ nūnimaṁ vadhitvāna, chāto khādeyya vānaraṁ.
khādeyya → khādeyyaṁ (bj)Asito ca gamissāmi, maṁsamādāya sambalaṁ;
Asito → āsito (pts-vp-pli1) | asito → āsito (pts) | Asito → āsiko (cck: pī.) Kantāraṁ nittharissāmi, pātheyyaṁ me bhavissati.Tato silaṁ gahetvāna, matthakaṁ sannitāḷayiṁ; Mama gattakilantassa, pahāro dubbalo ahu.
gattakilantassa → bhatta … (bj, sya1ed, sya2ed); hattha … (pts-vp-pli1) | gattakilantassa → bhattakilantassa (bj, sya-all); hatthakilantassa (pts) | bhattakilantassa → ganta (bj: machasaṁ) | gatta → bhatta (cck: sī. syā.); hattha (cck: pī.)So ca vegenudappatto, kapi ruhira makkhito;
ruhira → rudhira (bj) | ruhira makkhito → rudhiramakkhito (bj); rubiramakkhito (pts) | rudhiramakkhito → kapiruhira (bj: sī.vivi, machasaṁ) | ruhira → rudhira (cck: sī.) Assupuṇṇehi nettehi, rodanto maṁ udikkhati.‘Māyyomaṁ kari bhaddante, tvañca nāmedisaṁ kari;
bhaddante → bhaddaṁ vo (bj, pts-vp-pli1) Tvañca kho nāma dīghāvu, aññe vāretumarahasi.
dīghāvu → dīghāyu (bj, pts-vp-pli1) | dīghāvu aññe vāretumarahasi → dīghāyu aññaṁ vāretuṁ arahasi (pts) | dīghāvu → dīghāyu (cck: pī.) aññe → aññaṁ (cck: pī.)Aho vata re purisa, tāvadukkarakāraka; Edisā visamā duggā, papātā uddhato mayā.
uddhato → uddhaṭo (pts-vp-pli1) | uddhato → uddhaṭo (cck: pī.)Ānīto paralokāva, dubbheyyaṁ maṁ amaññatha;
ānīto paralokāva → anīto paralokā va (pts) Taṁ tena pāpadhammena, pāpaṁ pāpena cintitaṁ.Mā heva tvaṁ adhammaṭṭha, vedanaṁ kaṭukaṁ phusi; Mā heva pāpakammaṁ taṁ, phalaṁ veḷuṁva taṁ vadhi.
Tayime natthi vissāso, pāpadhamma asaññata;
pāpadhamma asaññata → pāpadhammo asaññato (bj); pāpadhammaṁ amaññatha (pts-vp-pli1) | pāpadhamma asaññata → pāpadhammo asasaññato (bj) | asasaññato → pāpadhamme asaññate (bj: a.pu) | asaññata → pāpadhammaṁ amaññatha (cck: pī.) Ehi me piṭṭhito gaccha, dissamānova santike.Muttosi hatthā vāḷānaṁ, pattosi mānusiṁ padaṁ;
vāḷānaṁ → vālānaṁ (bj) | muttosi → muttoti (bj: nāgā) Esa maggo adhammaṭṭha, tena gaccha yathāsukhaṁ’.Idaṁ vatvā giricaro, rahade pakkhalya matthakaṁ;
rahade → ruhiraṁ (sya1ed, sya2ed, mr) | rahade pakkhalya → ruhiraṁ pakkhālya (bj) | rahade → ruhiraṁ (sya-all) | pakkhālya → pakkhalya (bj: sī.vivi, machasaṁ, syā) | rahade → ruhiraṁ (cck: syā. ka.) Assūni sampamajjitvā, tato pabbatamāruhi.Sohaṁ tenābhisattosmi, pariḷāhena aṭṭito;
pariḷāhena aṭṭito → parilāhena addito (bj) | addito → aṭṭito bhavitabbaṁ (bj: sī.vivi, machasaṁ) Ḍayhamānena gattena, vāriṁ pātuṁ upāgamiṁ.Agginā viya santatto, rahado ruhiramakkhito;
ruhiramakkhito → rudhiramakkhito (bj) Pubbalohitasaṅkāso, sabbo me samapajjatha.Yāvanto udabindūni, kāyasmiṁ nipatiṁsu me;
udabindūni → udakhindūni (bj) Tāvanto gaṇḍa jāyetha, addhabeluvasādisā.
gaṇḍa → gaṇḍū (bj, pts-vp-pli1); gaṇḍu (sya1ed, sya2ed) | gaṇḍa → gaṇḍu (sya-all) | gaṇḍa → gaṇḍū (cck: sī. pī.); gaṇḍu (cck: syā.) addhabeluvasādisā → aḍḍhabeḷuvasādisā (bj); aḍḍhaveluvasādisā (sya-all)Pabhinnā pagghariṁsu me, kuṇapā pubbalohitā; Yena yeneva gacchāmi, gāmesu nigamesu ca.
Daṇḍahatthā nivārenti, itthiyo purisā ca maṁ; Okkitā pūtigandhena, māssu orena āgamā.
Okkitā → okiṇṇā (bj) | okkitā → okiṇṇā (bj) | okiṇṇā → okkiṇā (bj: sī.vivi, machasaṁ) | Okkitā → okiṇṇā (cck: sī.) āgamā → māgamā (pts-vp-pli1) | orena āgamā → orenamāgamā (pts) | āgamā → māgamā (cck: sī. pī.)Etādisaṁ idaṁ dukkhaṁ, satta vassāni dāni me; Anubhomi sakaṁ kammaṁ, pubbe dukkaṭamattano.
dukkaṭamattano → dukkatam attano (pts)Taṁ vo vadāmi bhaddante, yāvantettha samāgatā;
bhaddante → bhaddaṁ vo (bj) | bhaddante → bhaddaṁ vo (cck: sī. pī.) Māssu mittāna dubbhittho, mittadubbho hi pāpako.
mittāna → mittānaṁ (pts-vp-pli1) | mittāna → mittānaṁ (cck: sī. pī.) pāpako kuṭṭhī kilāsī → pāpāko kuṭṭhi kilāsi (bj)Kuṭṭhī kilāsī bhavati, yo mittānidha dubbhati;
mittānidha dubbhati → yo mittānaṁ idhaddubhi (bj); yo mittānīdha dubbhati (sya1ed, sya2ed); yo mittānaṁ idha dubbhati (pts-vp-pli1) | mittānidha dubbhati → mittānaṁ idhaddubhī (bj) | mittānidha → mittānīdha (sya-all); mittānaṁ idha (pts) | mittānaṁ → mittānidha dubbhati (bj: machasaṁ) | dubbhati → yo mittānaṁ idhaddubhi (cck: sī. aṭṭha.); yo mittānaṁ idha dubbhati (cck: pī.) Kāyassa bhedā mittaddu, nirayaṁ sopapajjatī”ti.
mittaddu → mittadubbhī (sya1ed, sya2ed, mr) | mittaddu → mittadubbhī (sya-all) | mittaddu → mittadubbhi (bj: machasaṁ) | mittaddu → mittadubbhī (cck: syā. ka.) sopapajjatī”ti → so upapajjatīti (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | sopapajjatīti → so upapajjatīti (bj, sya-all) | sopapajjatīti → so upapajjatīti (cck: sī. syā. pī.)
