10. Gandhatindukajātaka
“Appamādo amataṁ padaṁ, pamādo maccuno padaṁ;
amataṁ padaṁ → amatapadaṁ (bj, pts-vp-pli1) | pamādo → mā mado (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | bharatūsabha → bhāradhūsabha (mr) Appamattā na mīyanti, ye pamattā yathā matā.Madā pamādo jāyetha, pamādā jāyate khayo; Khayā padosā jāyanti, mā pamādo bharatūsabha.
Khayā padosā → khayā ca dosā (bj)Bahū hi khattiyā jīnā, atthaṁ raṭṭhaṁ pamādino; Athopi gāmino gāmā, anagārā agārino.
Khattiyassa pamattassa, raṭṭhasmiṁ raṭṭhavaḍḍhana; Sabbe bhogā vinassanti, rañño taṁ vuccate aghaṁ.
taṁ → tvaṁ (mr)Nesa dhammo mahārāja, ativelaṁ pamajjasi; Iddhaṁ phītaṁ janapadaṁ, corā viddhaṁsayanti naṁ.
Na te puttā bhavissanti, na hiraññaṁ na dhāniyaṁ;
na hiraññaṁ na dhāniyaṁ → na hiraññanidhāniyā (mr) Raṭṭhe viluppamānamhi, sabbabhogehi jiyyasi.Sabbabhogā parijiṇṇaṁ, rājānaṁ vāpi khattiyaṁ;
khattiyaṁ → khattiya (pts-vp-pli1, mr) Ñātimittā suhajjā ca, na taṁ maññanti māniyaṁ.
māniyaṁ → mantiyaṁ (sya1ed, sya2ed); khattiyaṁ (pts-vp-pli1)Hatthārohā anikaṭṭhā, rathikā pattikārakā; Tamevamupajīvantā, na taṁ maññanti māniyaṁ.
Asaṁvihitakammantaṁ, bālaṁ dummantimantinaṁ; Sirī jahati dummedhaṁ, jiṇṇaṁva urago tacaṁ.
Susaṁvihitakammantaṁ, kāluṭṭhāyiṁ atanditaṁ; Sabbe bhogābhivaḍḍhanti, gāvo sausabhāmiva.
Upassutiṁ mahārāja, raṭṭhe janapade cara; Tattha disvā ca sutvā ca, tato taṁ paṭipajjasi”.
“Evaṁ vedetu pañcālo, saṅgāme saramappito;
saramappito → sarasamappito (bj, pts-vp-pli1) Yathāhamajja vedemi, kaṇṭakena samappito”.“Jiṇṇo dubbalacakkhūsi, na rūpaṁ sādhu passasi; Kiṁ tattha brahmadattassa, yaṁ taṁ maggeyya kaṇṭako”.
maggeyya → maggheyya (pts-vp-pli1)“Bahvettha brahmadattassa, sohaṁ maggasmi brāhmaṇa;
sohaṁ → yohaṁ (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | maggasmi → maggosmi (pts-vp-pli1) Arakkhitā jānapadā, adhammabalinā hatā.Rattiñhi corā khādanti, divā khādanti tuṇḍiyā;
Rattiñhi → rattiñca (bj) Raṭṭhasmiṁ kūṭarājassa, bahu adhammiko jano.Etādise bhaye jāte, bhayaṭṭā tāta māṇavā;
jāte → tāta (bj, pts-vp-pli1) tāta → tāva (bj, pts-vp-pli1) Nillenakāni kubbanti, vane āhatva kaṇṭakaṁ”.“Kadāssu nāmayaṁ rājā, brahmadatto marissati; Yassa raṭṭhamhi jiyyanti, appatikā kumārikā”.
“Dubbhāsitañhi te jammi, anatthapadakovide; Kuhiṁ rājā kumārīnaṁ, bhattāraṁ pariyesati”.
“Na me dubbhāsitaṁ brahme, kovidatthapadā ahaṁ; Arakkhitā jānapadā, adhammabalinā hatā.
Rattiñhi corā khādanti, divā khādanti tuṇḍiyā; Raṭṭhasmiṁ kūṭarājassa, bahu adhammiko jano; Dujjīve dubbhare dāre, kuto bhattā kumāriyo”.
“Evaṁ sayatu pañcālo, saṅgāme sattiyā hato; Yathāyaṁ kapaṇo seti, hato phālena sāliyo”.
“Adhammena tuvaṁ jamma, brahmadattassa kujjhasi; Yo tvaṁ sapasi rājānaṁ, aparajjhitvāna attano”.
attano → attanā (pts-vp-pli1)“Dhammena brahmadattassa, ahaṁ kujjhāmi brāhmaṇa; Arakkhitā jānapadā, adhammabalinā hatā.
Rattiñhi corā khādanti, divā khādanti tuṇḍiyā; Raṭṭhasmiṁ kūṭarājassa, bahu adhammiko jano.
Sā nūna puna re pakkā, vikāle bhattamāhari; Bhattahāriṁ apekkhanto, hato phālena sāliyo”.
“Evaṁ haññatu pañcālo, saṅgāme asinā hato;
asinā hato → daḷhaṁ (pts-vp-pli1) Yathāhamajja pahato, khīrañca me pavaṭṭitaṁ”.“Yaṁ pasu khīraṁ chaḍḍeti, pasupālaṁ vihiṁsati;
pasupālaṁ vihiṁsati → pasupālañca hiṁsati (bj); pasu phālaṁ vihiṁsati (sya1ed, sya2ed); pasu phālañca hiṁsati (pts-vp-pli1) Kiṁ tattha brahmadattassa, yaṁ no garahate bhavaṁ”.
garahate → garahato (pts-vp-pli1)“Gārayho brahme pañcālo, brahmadattassa rājino; Arakkhitā jānapadā, adhammabalinā hatā.
Rattiñhi corā khādanti, divā khādanti tuṇḍiyā; Raṭṭhasmiṁ kūṭarājassa, bahu adhammiko jano.
Caṇḍā aṭanakā gāvī, yaṁ pure na duhāmase;
aṭanakā → ākaḍḍhanā (sya1ed, sya2ed); aṭanaka (pts-vp-pli1); akaṭanā (mr) Taṁ dāni ajja dohāma, khīrakāmehupaddutā”.“Evaṁ kandatu pañcālo, viputto vippasukkhatu; Yathāyaṁ kapaṇā gāvī, viputtā paridhāvati”.
“Yaṁ pasu pasupālassa, sambhameyya raveyya vā;
sambhameyya → pabbhameyya (bj, pts-vp-pli1) Ko nīdha aparādhatthi, brahmadattassa rājino”.“Aparādho mahābrahme, brahmadattassa rājino; Arakkhitā jānapadā, adhammabalinā hatā.
Rattiñhi corā khādanti, divā khādanti tuṇḍiyā; Raṭṭhasmiṁ kūṭarājassa, bahu adhammiko jano; Kathaṁ no asikosatthā, khīrapā haññate pajā”.
“Evaṁ khajjatu pañcālo, hato yuddhe saputtako; Yathāhamajja khajjāmi, gāmikehi araññajo”.
gāmikehi → gāmakehi (bj, pts-vp-pli1)“Na sabbabhūtesu vidhenti rakkhaṁ, rājāno maṇḍūka manussaloke;
vidhenti → vidhanti (mr) Nettāvatā rājā adhammacārī, yaṁ tādisaṁ jīvamadeyyu dhaṅkā”.“Adhammarūpo vata brahmacārī, anuppiyaṁ bhāsasi khattiyassa; Viluppamānāya puthuppajāya, pūjesi rājaṁ paramappamādaṁ.
rājaṁ paramappamādaṁ → rājaṁ paramappavādaṁ (bj); rājaṁ paramappavādiṁ (sya1ed, sya2ed); rājā paramappavādiṁ (pts-vp-pli1)Sace idaṁ brahme surajjakaṁ siyā, phītaṁ raṭṭhaṁ muditaṁ vippasannaṁ;
muditaṁ → pūritaṁ (mr) Bhutvā baliṁ aggapiṇḍañca kākā, na mādisaṁ jīvamadeyyu dhaṅkā”ti.
Gandhatindukajātakaṁ dasamaṁ.
Gandhatindukajātakaṁ → bhaṇḍutiṇḍukajātakaṁ (sya1ed, sya2ed); gaṇḍatindukajātakaṁ (pts-vp-pli1)
Kiṁchanda kumbha jayaddisa chaddanta, atha paṇḍitasambhava sirakapi; Dakarakkhasa paṇḍaranāgavaro, atha sambula tindukadevasutoti.