“Alaṅkatā kuṇḍalino suvatthā, veḷuriyamuttātharukhaggabandhā;
veḷuriyamuttātharukhaggabandhā → … baddhā (pts-vp-pli1) Rathesabhā tiṭṭhatha ke nu tumhe, kathaṁ vo jānanti manussaloke”.

“Ahamaṭṭhako bhīmaratho panāyaṁ, kāliṅgarājā pana uggatoyaṁ;
uggatoyaṁ → uggato ayaṁ (bj, pts-vp-pli1); uggatāyaṁ (mr) Susaññatānaṁ isīnaṁ dassanāya, idhāgatā pucchitāyemha pañhe”.
Susaññatānaṁ isīnaṁ → susaññatānisinaṁ (pts-vp-pli1)

“Vehāyasaṁ tiṭṭhasi antalikkhe, pathaddhuno pannaraseva cando;
tiṭṭhasi → tiṭṭhati (bj, pts-vp-pli1) Pucchāmi taṁ yakkha mahānubhāva, kathaṁ taṁ jānanti manussaloke”.

“Yamāhu devesu sujampatīti, maghavāti taṁ āhu manussaloke; Sa devarājā idamajja patto, susaññatānaṁ isīnaṁ dassanāya”.

“Dūre sutā no isayo samāgatā, mahiddhikā iddhiguṇūpapannā; Vandāmi te ayire pasannacitto, ye jīvalokettha manussaseṭṭhā”.

“Gandho isīnaṁ ciradikkhitānaṁ, kāyā cuto gacchati mālutena;
ciradikkhitānaṁ → … dakkhitānaṁ (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) Ito paṭikkamma sahassanetta, gandho isīnaṁ asuci devarāja”.

“Gandho isīnaṁ ciradikkhitānaṁ, kāyā cuto gacchatu mālutena; Vicitrapupphaṁ surabhiṁva mālaṁ, gandhañca etaṁ pāṭikaṅkhāma bhante; Na hettha devā paṭikkūlasaññino”.

“Purindado bhūtapatī yasassī, devānamindo sakko maghavā sujampati;
sakko → idaṁ padaṁ bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1 potthakesu Sa devarājā asuragaṇappamaddano, okāsamākaṅkhati pañha pucchituṁ.

Ko nevimesaṁ idha paṇḍitānaṁ, pañhe puṭṭho nipuṇe byākarissati; Tiṇṇañca raññaṁ manujādhipānaṁ, devānamindassa ca vāsavassa”.

“Ayaṁ isi sarabhaṅgo tapassī, yato jāto virato methunasmā;
isi → isī (bj, pts-vp-pli1) | tapassī → yasassī (bj) Āceraputto suvinītarūpo, so nesaṁ pañhāni viyākarissati”.
Āceraputto → ācariyaputto (bj, pts-vp-pli1, mr)

“Koṇḍañña pañhāni viyākarohi, yācanti taṁ isayo sādhurūpā; Koṇḍañña eso manujesu dhammo, yaṁ vuddhamāgacchati esa bhāro”.
vuddhamāgacchati → vuḍḍha … (sya1ed, sya2ed); vaddha … (pts-vp-pli1); buddha … (mr)

“Katāvakāsā pucchantu bhonto, yaṁ kiñci pañhaṁ manasābhipatthitaṁ; Ahañhi taṁ taṁ vo viyākarissaṁ, ñatvā sayaṁ lokamimaṁ parañca”.

Tato ca maghavā sakko, atthadassī purindado; Apucchi paṭhamaṁ pañhaṁ, yañcāsi abhipatthitaṁ.

“Kiṁ sū vadhitvā na kadāci socati, kissappahānaṁ isayo vaṇṇayanti;
sū → kiṁsu (bj) Kassīdha vuttaṁ pharusaṁ khametha, akkhāhi me koṇḍañña etamatthaṁ”.

“Kodhaṁ vadhitvā na kadāci socati, makkhappahānaṁ isayo vaṇṇayanti; Sabbesaṁ vuttaṁ pharusaṁ khametha, etaṁ khantiṁ uttamamāhu santo”.

“Sakkā ubhinnaṁ vacanaṁ titikkhituṁ, sadisassa vā seṭṭhatarassa vāpi;
Sakkā ubhinnaṁ → hi dvinnaṁ (pts-vp-pli1) seṭṭhatarassa → seṭṭhanarassa (pts-vp-pli1) Kathaṁ nu hīnassa vaco khametha, akkhāhi me koṇḍañña etamatthaṁ”.

“Bhayā hi seṭṭhassa vaco khametha, sārambhahetū pana sādisassa; Yo cīdha hīnassa vaco khametha, etaṁ khantiṁ uttamamāhu santo”.

“Kathaṁ vijaññā catupattharūpaṁ, seṭṭhaṁ sarikkhaṁ athavāpi hīnaṁ;
catupattharūpaṁ → catumaṭṭharūpaṁ (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) Virūparūpena caranti santo, tasmā hi sabbesaṁ vaco khametha”.

“Na hetamatthaṁ mahatīpi senā, sarājikā yujjhamānā labhetha; Yaṁ khantimā sappuriso labhetha, khantī balassūpasamanti verā”.

“Subhāsitaṁ te anumodiyāna, aññaṁ taṁ pucchāmi tadiṅgha brūhi; Yathā ahuṁ daṇḍakī nāḷikero, athajjuno kalābu cāpi rājā;
ahuṁ → ahū (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | nāḷikero → nāḷikīro (bj, pts-vp-pli1); nālikīro (sya1ed, sya2ed) Tesaṁ gatiṁ brūhi supāpakamminaṁ, katthūpapannā isinaṁ viheṭhakā”.

“Kisañhi vacchaṁ avakiriya daṇḍakī, ucchinnamūlo sajano saraṭṭho;
Kisañhi → kīsaṁ hi (sya1ed, sya2ed); kisaṁpi (pts-vp-pli1) Kukkuḷanāme nirayamhi paccati, tassa phuliṅgāni patanti kāye.

Yo saññate pabbajite aheṭhayi, dhammaṁ bhaṇante samaṇe adūsake;
aheṭhayi → avañcasi (pts-vp-pli1) Taṁ nāḷikeraṁ sunakhā parattha, saṅgamma khādanti viphandamānaṁ.

Athajjuno niraye sattisūle, avaṁsiro patito uddhampādo;
uddhampādo → uddhapādo (bj, sya1ed, sya2ed); addhapādo (pts-vp-pli1) Aṅgīrasaṁ gotamaṁ heṭhayitvā, khantiṁ tapassiṁ cirabrahmacāriṁ.

Yo khaṇḍaso pabbajitaṁ achedayi, khantiṁ vadantaṁ samaṇaṁ adūsakaṁ; Kalābuvīciṁ upapajja paccati, mahāpatāpaṁ kaṭukaṁ bhayānakaṁ.
mahāpatāpaṁ → mahābhitāpaṁ (pts-vp-pli1)

Etāni sutvā nirayāni paṇḍito, aññāni pāpiṭṭhatarāni cettha; Dhammaṁ care samaṇabrāhmaṇesu, evaṅkaro saggamupeti ṭhānaṁ”.

“Subhāsitaṁ te anumodiyāna, aññaṁ taṁ pucchāmi tadiṅgha brūhi; Kathaṁvidhaṁ sīlavantaṁ vadanti, kathaṁvidhaṁ paññavantaṁ vadanti; Kathaṁvidhaṁ sappurisaṁ vadanti, kathaṁvidhaṁ no siri no jahāti”.

“Kāyena vācāya ca yodha saññato, manasā ca kiñci na karoti pāpaṁ;
yodha → yo ca (pts-vp-pli1) Na attahetū alikaṁ bhaṇeti, tathāvidhaṁ sīlavantaṁ vadanti.
bhaṇeti → bhaṇāti (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)

Gambhīrapañhaṁ manasābhicintayaṁ, nāccāhitaṁ kamma karoti luddaṁ;
manasābhicintayaṁ → manasā vicintayaṁ (bj) Kālāgataṁ atthapadaṁ na riñcati, tathāvidhaṁ paññavantaṁ vadanti.
Kālāgataṁ → kālābhataṁ (pts-vp-pli1)

Yo ve kataññū katavedi dhīro, kalyāṇamitto daḷhabhatti ca hoti; Dukhitassa sakkacca karoti kiccaṁ, tathāvidhaṁ sappurisaṁ vadanti.

Etehi sabbehi guṇehupeto, saddho mudū saṁvibhāgī vadaññū; Saṅgāhakaṁ sakhilaṁ saṇhavācaṁ, tathāvidhaṁ no siri no jahāti”.

“Subhāsitaṁ te anumodiyāna, aññaṁ taṁ pucchāmi tadiṅgha brūhi; Sīlaṁ siriñcāpi satañca dhammaṁ, paññañca kaṁ seṭṭhataraṁ vadanti”.

“Paññā hi seṭṭhā kusalā vadanti, nakkhattarājāriva tārakānaṁ; Sīlaṁ sīrī cāpi satañca dhammo, anvāyikā paññavato bhavanti”.
Sīlaṁ sīrī cāpi → siriñcāpi (bj); sirī cāpi (aṭṭha.) | dhammo → dhammā (pts-vp-pli1)

“Subhāsitaṁ te anumodiyāna, aññaṁ taṁ pucchāmi tadiṅgha brūhi; Kathaṅkaro kintikaro kimācaraṁ, kiṁ sevamāno labhatīdha paññaṁ; Paññāya dāni paṭipadaṁ vadehi, kathaṅkaro paññavā hoti macco”.
Paññāya dāni paṭipadaṁ → paññāyidāni paṭipadaṁ (bj); paññāyadānippaṭipadaṁ (sya1ed, sya2ed); paññāya dānippaṭipaṁ (csp1ed)

“Sevetha vuddhe nipuṇe bahussute, uggāhako ca paripucchako siyā; Suṇeyya sakkacca subhāsitāni, evaṅkaro paññavā hoti macco.

Sa paññavā kāmaguṇe avekkhati, aniccato dukkhato rogato ca; Evaṁ vipassī pajahāti chandaṁ, dukkhesu kāmesu mahabbhayesu.

Sa vītarāgo pavineyya dosaṁ, mettaṁ cittaṁ bhāvaye appamāṇaṁ;
mettaṁ → metta (sya1ed, sya2ed, mr) | bhāvaye → bhāveyya (sya1ed, sya2ed, mr) Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṁ, anindito brahmamupeti ṭhānaṁ”.

“Mahatthiyaṁ āgamanaṁ ahosi, tavamaṭṭhakā bhīmarathassa cāpi;
Mahatthiyaṁ → mahiddhiyaṁ (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) tavamaṭṭhakā → … vaṭṭhaka (bj, mr); … maṭṭhaka (sya1ed, sya2ed) Kāliṅgarājassa ca uggatassa, sabbesa vo kāmarāgo pahīno”.

“Evametaṁ paracittavedi, sabbesa no kāmarāgo pahīno; Karohi okāsamanuggahāya, yathā gatiṁ te abhisambhavema”.

“Karomi okāsamanuggahāya, tathā hi vo kāmarāgo pahīno; Pharātha kāyaṁ vipulāya pītiyā, yathā gatiṁ me abhisambhavetha”.

“Sabbaṁ karissāma tavānusāsaniṁ, yaṁ yaṁ tuvaṁ vakkhasi bhūripañña; Pharāma kāyaṁ vipulāya pītiyā, yathā gatiṁ te abhisambhavema”.

“Katāya vacchassa kisassa pūjā, gacchantu bhonto isayo sādhurūpā;
Katāya → katāyaṁ (bj, pts-vp-pli1) Jhāne ratā hotha sadā samāhitā, esā ratī pabbajitassa seṭṭhā”.

Sutvāna gāthā paramatthasaṁhitā, subhāsitā isinā paṇḍitena; Te vedajātā anumodamānā, pakkāmu devā devapuraṁ yasassino.
pakkāmu → pakkamu (mr)

Gāthā imā atthavatī subyañjanā, subhāsitā isinā paṇḍitena; Yo kocimā aṭṭhikatvā suṇeyya, labhetha pubbāpariyaṁ visesaṁ;
aṭṭhikatvā → aṭṭhiṁ katvā (mr) Laddhāna pubbāpariyaṁ visesaṁ, adassanaṁ maccurājassa gacche.

“Sālissaro sāriputto, meṇḍissaro ca kassapo; Pabbato anuruddho ca, kaccāyano ca devalo.
devalo → devilo (sya1ed, sya2ed, mr)

Anusisso ca ānando, kisavaccho ca kolito; Nārado udāyitthero, parisā buddhaparisā;
Nārado udāyitthero → nārado puṇṇo mantāniputto (bj); nārado udāyī thero (sya1ed, sya2ed, csp1ed) Sarabhaṅgo lokanātho, evaṁ dhāretha jātakan”ti.

Sarabhaṅgajātakaṁ dutiyaṁ.