3. Alambusājātaka
Atha bravi brahā indo, vatrabhū jayataṁ pitā; Devakaññaṁ parābhetvā, sudhammāyaṁ alambusaṁ.
“Misse devā taṁ yācanti, tāvatiṁsā saindakā; Isippalobhane gaccha, isisiṅgaṁ alambuse.
Isippalobhane → isipalobhike (bj, sya1ed, sya2ed); isiṁpalobhike (pts-vp-pli1)Purāyaṁ amhe acceti, vattavā brahmacariyavā;
acceti → nācceti (sya1ed, sya2ed, mr) vattavā → vatavā (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) Nibbānābhirato vuddho, tassa maggāni āvara”.
vuddho → buddho (sya1ed, sya2ed, mr); vaddho (pts-vp-pli1)“Devarāja kimeva tvaṁ, mameva tuvaṁ sikkhasi; Isippalobhane gaccha, santi aññāpi accharā.
Isippalobhane → isipalobhike (bj, sya1ed, sya2ed); isiṁpalobhike (pts-vp-pli1)Mādisiyo pavarā ceva, asoke nandane vane; Tāsampi hotu pariyāyo, tāpi yantu palobhanā”.
palobhanā → palobhikā (bj, sya1ed, sya2ed); palobhikāti (pts-vp-pli1)“Addhā hi saccaṁ bhaṇasi, santi aññāpi accharā; Tādisiyo pavarā ceva, asoke nandane vane.
Na tā evaṁ pajānanti, pāricariyaṁ pumaṁ gatā; Yādisaṁ tvaṁ pajānāsi, nāri sabbaṅgasobhane.
Tvameva gaccha kalyāṇi, itthīnaṁ pavarā casi; Taveva vaṇṇarūpena, savasamānayissasi”.
savasamānayissasi → vasamānāpayissasi (sya1ed, sya2ed); vasamānāmayissasīti (pts-vp-pli1); taṁ vasamānayissasi (mr)“Na vāhaṁ na gamissāmi, devarājena pesitā; Vibhemi cetaṁ āsāduṁ, uggatejo hi brāhmaṇo.
Aneke nirayaṁ pattā, isimāsādiyā janā; Āpannā mohasaṁsāraṁ, tasmā lomāni haṁsaye”.
Idaṁ vatvāna pakkāmi, accharā kāmavaṇṇinī; Missā missitumicchantī, isisiṅgaṁ alambusā.
missitumicchantī → missetu … (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)Sā ca taṁ vanamogayha, isisiṅgena rakkhitaṁ; Bimbajālakasañchannaṁ, samantā addhayojanaṁ.
Pātova pātarāsamhi, udaṇhasamayaṁ pati;
udaṇhasamayaṁ → udanhasamayaṁ (bj); udayasamayaṁ (sya1ed, sya2ed); udantasamayaṁ (mr) Aggiṭṭhaṁ parimajjantaṁ, isisiṅgaṁ upāgami.“Kā nu vijjurivābhāsi, osadhī viya tārakā; Vicittahatthābharaṇā, āmuttamaṇikuṇḍalā.
Vicittahatthābharaṇā → vicittavatthābharaṇā (bj); vicitrahatthābharaṇā (pts-vp-pli1) āmuttamaṇikuṇḍalā → āmukkamaṇikuṇḍalā (?)Ādiccavaṇṇasaṅkāsā, hemacandanagandhinī; Saññatūrū mahāmāyā, kumārī cārudassanā.
Vilaggā mudukā suddhā, pādā te suppatiṭṭhitā;
Vilaggā → vilākā (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) Gamanā kāmanīyā te, harantiyeva me mano.
Gamanā kāmanīyā → kamanā kamanīyā (bj, pts-vp-pli1)Anupubbāva te ūrū, nāganāsasamūpamā; Vimaṭṭhā tuyhaṁ sussoṇī, akkhassa phalakaṁ yathā.
Uppalasseva kiñjakkhā, nābhi te sādhu saṇṭhitā; Pūrā kaṇhañjanasseva, dūrato paṭidissati.
Duvidhā jātā urajā, avaṇṭā sādhupaccudā; Payodharā apatitā, aḍḍhalābusamā thanā.
apatitā → appatītā (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)Dīghā kambutalābhāsā, gīvā eṇeyyakā yathā; Paṇḍarāvaraṇā vaggu, catutthamanasannibhā.
Uddhaggā ca adhaggā ca, dumaggaparimajjitā; Duvijā nelasambhūtā, dantā tava sudassanā.
Apaṇḍarā lohitantā, jiñjūkaphalasannibhā;
jiñjūkaphalasannibhā → jiñjuka … (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) Āyatā ca visālā ca, nettā tava sudassanā.Nātidīghā susammaṭṭhā, kanakabyā samocitā;
kanakabyā → kanakaggā (pts-vp-pli1) Uttamaṅgaruhā tuyhaṁ, kesā candanagandhikā.Yāvatā kasigorakkhā, vāṇijānaṁ ca yā gati;
vāṇijānaṁ → vaṇijānañ (pts-vp-pli1) Isīnañca parakkantaṁ, saññatānaṁ tapassinaṁ.Na te samasamaṁ passe, asmiṁ pathavimaṇḍale;
pathavimaṇḍale → paṭhavi … (bj, sya1ed, sya2ed); puthuvi … (pts-vp-pli1) Ko vā tvaṁ kassa vā putto, kathaṁ jānemu taṁ mayaṁ”.“Na pañhakālo bhaddante, kassapevaṁ gate sati; Ehi samma ramissāma, ubho asmākamassame; Ehi taṁ upagūhissaṁ, ratīnaṁ kusalo bhava”.
upagūhissaṁ → upaguyhissaṁ (sya1ed, sya2ed)Idaṁ vatvāna pakkāmi, accharā kāmavaṇṇinī; Missā missitumicchantī, isisiṅgaṁ alambusā.
So ca vegena nikkhamma, chetvā dandhaparakkamaṁ;
dandhaparakkamaṁ → dandhapadakkamaṁ (mr) Tamuttamāsu veṇīsu, ajjhappatto parāmasi.
ajjhappatto → ajjhāpatto (pts-vp-pli1)Tamudāvatta kalyāṇī, palissaji susobhanā;
susobhanā → susobhaṇī (sya1ed, sya2ed, mr) Cavitamhi brahmacariyā, yathā taṁ atha tositā.
Cavitamhi → cavi tamhā (sya1ed, sya2ed, mr)Manasā agamā indaṁ, vasantaṁ nandane vane; Tassā saṅkappamaññāya, maghavā devakuñjaro.
Pallaṅkaṁ pahiṇī khippaṁ, sovaṇṇaṁ sopavāhanaṁ; Sauttaracchadapaññāsaṁ, sahassapaṭiyatthataṁ.
sahassapaṭiyatthataṁ → paṭikatthataṁ (bj)Tamenaṁ tattha dhāresi, ure katvāna sobhanā; Yathā ekamuhuttaṁva, tīṇi vassāni dhārayi.
Vimado tīhi vassehi, pabujjhitvāna brāhmaṇo; Addasāsi haritarukkhe, samantā aggiyāyanaṁ.
haritarukkhe → harīrukkhe (pts-vp-pli1)Navapattavanaṁ phullaṁ, kokilaggaṇaghositaṁ; Samantā paviloketvā, rudaṁ assūni vattayi.
“Na juhe na jape mante, aggihuttaṁ pahāpitaṁ;
jape → jappe (mr) Ko nu me pāricariyāya, pubbe cittaṁ palobhayi.Araññe me viharato, yo me tejā ha sambhutaṁ;
sambhutaṁ → sambhataṁ (bj, pts-vp-pli1) Nānāratnaparipūraṁ, nāvaṁva gaṇhi aṇṇave”.“Ahaṁ te pāricariyāya, devarājena pesitā; Avadhiṁ cittaṁ cittena, pamādo tvaṁ na bujjhasi”.
Avadhiṁ → avadhi (sya1ed, sya2ed); avadhī (pts-vp-pli1, mr) pamādo → pamādā (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)“Imāni kira maṁ tāto, kassapo anusāsati; Kamalāsadisitthiyo, tāyo bujjhesi māṇava.
Kamalāsadisitthiyo → … sarisitthiyo (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)Uregaṇḍāyo bujjhesi, tāyo bujjhesi māṇava; Iccānusāsi maṁ tāto, yathā maṁ anukampako.
Tassāhaṁ vacanaṁ nākaṁ, pitu vuddhassa sāsanaṁ; Araññe nimmanussamhi, svajja jhāyāmi ekako.
svajja jhāyāmi → svājjajjhāyāmi (bj, pts-vp-pli1)Sohaṁ tathā karissāmi, dhiratthu jīvitena me; Puna vā tādiso hessaṁ, maraṇaṁ me bhavissati”.
Tassa tejaṁ vīriyañca, dhitiṁ ñatvā avaṭṭhitaṁ;
tejaṁ → tejañca (bj, pts-vp-pli1) dhitiṁ → dhitiñca (pts-vp-pli1) | avaṭṭhitaṁ → suvaḍḍhitaṁ (bj); avatthitaṁ (pts-vp-pli1) Sirasā aggahī pāde, isisiṅgaṁ alambusā.“Mā me kujjha mahāvīra, mā me kujjha mahāise;
kujjha → kujjhi (pts-vp-pli1) kujjha → kujjhi (pts-vp-pli1) Mahā attho mayā ciṇṇo, tidasānaṁ yasassinaṁ; Tayā saṅkampitaṁ āsi, sabbaṁ devapuraṁ tadā”.“Tāvatiṁsā ca ye devā, tidasānañca vāsavo; Tvañca bhadde sukhī hohi, gaccha kaññe yathāsukhaṁ”.
Tassa pāde gahetvāna, katvā ca naṁ padakkhiṇaṁ; Añjaliṁ paggahetvāna, tamhā ṭhānā apakkami.
Yo ca tassāsi pallaṅko, sovaṇṇo sopavāhano; Sauttaracchadapaññāso, sahassapaṭiyatthato; Tameva pallaṅkamāruyha, agā devāna santike.
Tamokkamiva āyantiṁ, jalantiṁ vijjutaṁ yathā; Patīto sumano vitto, devindo adadā varaṁ.
“Varañce me ado sakka, sabbabhūtānamissara; Nisippalobhikā gacche, etaṁ sakka varaṁ vare”ti.
Nisippalobhikā → na isipalobhikā (sya1ed, sya2ed); na isipalobhiyaṁ (pts-vp-pli1)