“Ariyāvakāsosi pasannanetto, maññe bhavaṁ pabbajito kulamhā; Kathaṁ nu vittāni pahāya bhoge, pabbaji nikkhamma gharā sapañña”.
sapañña → sapañño (sya1ed, sya2ed); sapaññā (pts-vp-pli1)

“Sayaṁ vimānaṁ naradeva disvā, mahānubhāvassa mahoragassa; Disvāna puññāna mahāvipākaṁ, saddhāyahaṁ pabbajitomhi rāja”.

“Na kāmakāmā na bhayā na dosā, vācaṁ musā pabbajitā bhaṇanti; Akkhāhi me pucchito etamatthaṁ, sutvāna me jāyihitippasādo”.

“Vāṇijja raṭṭhādhipa gacchamāno, pathe addasāsimhi bhojaputte;
Vāṇijja → vaṇijja (pts-vp-pli1) bhojaputte → milācaputte (bj, pts-vp-pli1) Pavaddhakāyaṁ uragaṁ mahantaṁ, ādāya gacchante pamodamāne.
taṁ → te (pts-vp-pli1)

Sohaṁ samāgamma janinda tehi, pahaṭṭhalomo avacamhi bhīto; ‘Kuhiṁ ayaṁ nīyati bhīmakāyo, nāgena kiṁ kāhatha bhojaputtā’.
nīyati → niyyati (mr)

‘Nāgo ayaṁ nīyati bhojanatthā, pavaddhakāyo urago mahanto;
bhojanatthā → bhojanatthaṁ (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) Sāduñca thūlañca muduñca maṁsaṁ, na tvaṁ rasaññāsi videhaputta.
tvaṁ → taṁ (bj, pts-vp-pli1)

Ito mayaṁ gantvā sakaṁ niketaṁ, ādāya satthāni vikopayitvā;
niketaṁ → niketanaṁ (pts-vp-pli1) Maṁsāni bhokkhāma pamodamānā, mayañhi ve sattavo pannagānaṁ’.
bhokkhāma → bhakkhāma (sya1ed, sya2ed)

‘Sace ayaṁ nīyati bhojanatthā, pavaddhakāyo urago mahanto; Dadāmi vo balibaddāni soḷasa, nāgaṁ imaṁ muñcatha bandhanasmā’.
balibaddāni → balivaddāni (bj, pts-vp-pli1); balibaddhāni (sya1ed, sya2ed)

‘Addhā hi no bhakkho ayaṁ manāpo, bahū ca no uragā bhuttapubbā;
bahū ca no uragā bhuttapubbā → … oragā … (sya1ed, sya2ed); bahuṁ ca no urago bhuttapubbo (mr) Karoma te taṁ vacanaṁ aḷāra, mittañca no hohi videhaputta’.
aḷāra → āḷāra (mr)

Tadāssu te bandhanā mocayiṁsu, yaṁ natthuto paṭimokkassa pāse; Mutto ca so bandhanā nāgarājā, pakkāmi pācīnamukho muhuttaṁ.

Gantvāna pācīnamukho muhuttaṁ, puṇṇehi nettehi palokayī maṁ; Tadāssahaṁ piṭṭhito anvagacchiṁ, dasaṅguliṁ añjaliṁ paggahetvā.

‘Gaccheva kho tvaṁ taramānarūpo, mā taṁ amittā punaraggahesuṁ; Dukkho hi luddehi punā samāgamo, adassanaṁ bhojaputtāna gaccha’.

Agamāsi so rahadaṁ vippasannaṁ, nīlobhāsaṁ ramaṇīyaṁ sutitthaṁ; Samotataṁ jambuhi vetasāhi, pāvekkhi nittiṇṇabhayo patīto.
Samotataṁ → samonataṁ (sya1ed, sya2ed, mr)

So taṁ pavissa na cirassa nāgo, dibbena me pāturahuṁ janinda; Upaṭṭhahī maṁ pitaraṁva putto, hadayaṅgamaṁ kaṇṇasukhaṁ bhaṇanto.

‘Tvaṁ mesi mātā ca pitā aḷāra, abbhantaro pāṇadado sahāyo;
pitā → pitā ca (pts-vp-pli1) Sakañca iddhiṁ paṭilābhakosmi, aḷāra passa me nivesanāni;
paṭilābhakosmi → paṭilābhitosmi (bj, pts-vp-pli1) Pahūtabhakkhaṁ bahuannapānaṁ, masakkasāraṁ viya vāsavassa.

Taṁ bhūmibhāgehi upetarūpaṁ, asakkharā ceva mudū subhā ca; Nīcattiṇā apparajā ca bhūmi, pāsādikā yattha jahanti sokaṁ.
Nīcattiṇā → nīcatiṇā (bj); nīcātiṇā (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)

Anāvakulā veḷuriyūpanīlā, catuddisaṁ ambavanaṁ surammaṁ; Pakkā ca pesī ca phalā suphullā, niccotukā dhārayantī phalāni’.

Tesaṁ vanānaṁ naradeva majjhe, nivesanaṁ bhassarasannikāsaṁ; Rajataggaḷaṁ sovaṇṇamayaṁ uḷāraṁ, obhāsatī vijjurivantalikkhe.

Maṇīmayā soṇṇamayā uḷārā, anekacittā satataṁ sunimmitā;
soṇṇamayā → sovaṇṇamayā (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) Paripūrā kaññāhi alaṅkatābhi, suvaṇṇakāyūradharāhi rāja.

So saṅkhapālo taramānarūpo, pāsādamāruyha anomavaṇṇo; Sahassathambhaṁ atulānubhāvaṁ, yatthassa bhariyā mahesī ahosi.

Ekā ca nārī taramānarūpā, ādāya veḷuriyamayaṁ mahagghaṁ; Subhaṁ maṇiṁ jātimantūpapannaṁ, acoditā āsanamabbhihāsi.

Tato maṁ urago hatthe gahetvā, nisīdayī pāmukhaāsanasmiṁ; ‘Idamāsanaṁ atra bhavaṁ nisīdatu, bhavañhi me aññataro garūnaṁ’.

Aññā ca nārī taramānarūpā, ādāya vāriṁ upasaṅkamitvā; Pādāni pakkhālayī me janinda, bhariyāva bhattū patino piyassa.
bhariyāva → bhariyā ca (pts-vp-pli1)

Aparā ca nārī taramānarūpā, paggayha sovaṇṇamayāya pātiyā;
sovaṇṇamayāya → sovaṇṇamayā (pts-vp-pli1) Anekasūpaṁ vividhaṁ viyañjanaṁ, upanāmayī bhatta manuññarūpaṁ.

Turiyehi maṁ bhārata bhuttavantaṁ, upaṭṭhahuṁ bhattu mano viditvā;
Turiyehi → tūriyehi (mr) Tatuttariṁ maṁ nipatī mahantaṁ, dibbehi kāmehi anappakehi.
Tatuttariṁ → taduttariṁ (mr)

‘Bhariyā mametā tisatā aḷāra, sabbattamajjhā padumuttarābhā; Aḷāra etāssu te kāmakārā, dadāmi te tā paricārayassu’.

Saṁvaccharaṁ dibbarasānubhutvā, tadāssuhaṁ uttarimajjhabhāsiṁ;
tadāssuhaṁ → tadassahaṁ (bj, pts-vp-pli1) | uttarimajjhabhāsiṁ → uttariṁ paccabhāsiṁ (bj, pts-vp-pli1); uttari paccabhāsiṁ (sya1ed, sya2ed) ‘Nāgassidaṁ kinti kathañca laddhaṁ, kathajjhagamāsi vimānaseṭṭhaṁ.

Adhiccaladdhaṁ pariṇāmajaṁ te, sayaṅkataṁ udāhu devehi dinnaṁ; Pucchāmi taṁ nāgarājetamatthaṁ, kathajjhagamāsi vimānaseṭṭhaṁ’.

‘Nādhiccaladdhaṁ na pariṇāmajaṁ me, na sayaṅkataṁ nāpi devehi dinnaṁ; Sakehi kammehi apāpakehi, puññehi me laddhamidaṁ vimānaṁ’.

‘Kiṁ te vataṁ kiṁ pana brahmacariyaṁ, kissa suciṇṇassa ayaṁ vipāko; Akkhāhi me nāgarājetamatthaṁ, kathaṁ nu te laddhamidaṁ vimānaṁ’.

‘Rājā ahosiṁ magadhānamissaro, duyyodhano nāma mahānubhāvo; So ittaraṁ jīvitaṁ saṁviditvā, asassataṁ vipariṇāmadhammaṁ.

Annañca pānañca pasannacitto, sakkacca dānaṁ vipulaṁ adāsiṁ;
adāsiṁ → adāsi (pts-vp-pli1) Opānabhūtaṁ me gharaṁ tadāsi, santappitā samaṇabrāhmaṇā ca.

Mālañca gandhañca vilepanañca, padīpiyaṁ yānamupassayañca;
Mālañca gandhañca … → ayaṁ gāthā pts1ed potthake padīpiyaṁ → padīpayaṁ (sya1ed, sya2ed, mr) Acchādanaṁ seyyamathannapānaṁ, sakkacca dānāni adamha tattha.

Taṁ me vataṁ taṁ pana brahmacariyaṁ, tassa suciṇṇassa ayaṁ vipāko; Teneva me laddhamidaṁ vimānaṁ, pahūtabhakkhaṁ bahuannapānaṁ; Naccehi gītehi cupetarūpaṁ, ciraṭṭhitikaṁ na ca sassatāyaṁ’.

‘Appānubhāvā taṁ mahānubhāvaṁ, tejassinaṁ hanti atejavanto; Kimeva dāṭhāvudha kiṁ paṭicca, hatthattamāgacchi vanibbakānaṁ.
hatthattamāgacchi → hatthattha … (bj, sya1ed, sya2ed) | vanibbakānaṁ → vaṇibbakānaṁ (bj)

Bhayaṁ nu te anvagataṁ mahantaṁ, tejo nu te nānvagaṁ dantamūlaṁ; Kimeva dāṭhāvudha kiṁ paṭicca, kilesamāpajji vanibbakānaṁ’.

‘Na me bhayaṁ anvagataṁ mahantaṁ, tejo na sakkā mama tehi hantuṁ;
tehi hantuṁ → tebhihantuṁ (sya1ed, sya2ed, mr) Satañca dhammāni sukittitāni, samuddavelāva duraccayāni.

Cātuddasiṁ pañcadasiṁ aḷāra, uposathaṁ niccamupāvasāmi; Athāgamuṁ soḷasa bhojaputtā, rajjuṁ gahetvāna daḷhañca pāsaṁ.

Bhetvāna nāsaṁ atikassa rajjuṁ, nayiṁsu maṁ samparigayha luddā;
atikassa → antakassa (mr) Etādisaṁ dukkhamahaṁ titikkhaṁ, uposathaṁ appaṭikopayanto’.
titikkhaṁ → titikkhiṁ (pts-vp-pli1)

‘Ekāyane taṁ pathe addasaṁsu, balena vaṇṇena cupetarūpaṁ; Siriyā paññāya ca bhāvitosi, kiṁ patthayaṁ nāga tapo karosi’.
patthayaṁ → kimatthiyaṁ (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)

‘Na puttahetū na dhanassa hetu, na āyuno cāpi aḷāra hetu; Manussayoniṁ abhipatthayāno, tasmā parakkamma tapo karomi’.

‘Tvaṁ lohitakkho vihatantaraṁso, alaṅkato kappitakesamassu; Surosito lohitacandanena, gandhabbarājāva disā pabhāsasi.
pabhāsasi → pabhāsi (mr)

Deviddhipattosi mahānubhāvo, sabbehi kāmehi samaṅgibhūto; Pucchāmi taṁ nāgarājetamatthaṁ, seyyo ito kena manussaloko’.

‘Aḷāra nāññatra manussalokā, suddhī va saṁvijjati saṁyamo vā; Ahañca laddhāna manussayoniṁ, kāhāmi jātimaraṇassa antaṁ’.

‘Saṁvaccharo me vasato tavantike, annena pānena upaṭṭhitosmi;
vasato → usito (bj); vusito (pts-vp-pli1) Āmantayitvāna palemi nāga, cirappavutthosmi ahaṁ janinda’.
cirappavutthosmi → cirappavuṭṭhosmi (sya1ed, sya2ed, csp1ed); cirappavuttho asmi (pts-vp-pli1)

‘Puttā ca dārā anujīvino ca, niccānusiṭṭhā upatiṭṭhathetaṁ;
ca dārā anujīvino ca → ca'nujīvino (bj, pts-vp-pli1) Kaccinnu taṁ nābhisapittha koci, piyañhi me dassanaṁ tuyhaṁ aḷāra’.
nābhisapittha → nābhisaṁsittha (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) tuyhaṁ aḷāra → tuyhaḷāra (bj); tuyha (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)

‘Yathāpi mātū ca pitū agāre, putto piyo paṭivihito vaseyya;
vaseyya → va seyyo (pts-vp-pli1) Tatopi mayhaṁ idhameva seyyo, cittañhi te nāga mayī pasannaṁ’.

‘Maṇī mamaṁ vijjati lohitaṅko, dhanāharo maṇiratanaṁ uḷāraṁ;
lohitaṅko → lohitaṅgo (sya1ed, sya2ed, mr) Ādāya tvaṁ gaccha sakaṁ niketaṁ, laddhā dhanaṁ taṁ maṇimossajassu’.

Diṭṭhā mayā mānusakāpi kāmā, asassatā vipariṇāmadhammā; Ādīnavaṁ kāmaguṇesu disvā, saddhāyahaṁ pabbajitomhi rāja.

Dumapphalānīva patanti māṇavā, daharā ca vuddhā ca sarīrabhedā; Etampi disvā pabbajitomhi rāja, apaṇṇakaṁ sāmaññameva seyyo”.

“Addhā have sevitabbā sapaññā, bahussutā ye bahuṭhānacintino; Nāgañca sutvāna tavañcaḷāra, kāhāmi puññāni anappakāni”.

“Addhā have sevitabbā sapaññā, bahussutā ye bahuṭhānacintino; Nāgañca sutvāna mamañca rāja, karohi puññāni anappakānī”ti.

Saṅkhapālajātakaṁ catutthaṁ.