“Uddayhate janapado, raṭṭhañcāpi vinassati;
Uddayhate → uḍḍayhate (bj, pts-vp-pli1) Ehi niḷinike gaccha, taṁ me brāhmaṇamānaya”.
niḷinike → nilinike (bj); naḷinike (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | hi → mittaṁ hi (bj, pts-vp-pli1); mittañhi (sya1ed, sya2ed) | māṇavohu → māṇavāhu (bj, sya1ed, sya2ed); māṇavāhū (pts-vp-pli1)

“Nāhaṁ dukkhakkhamā rāja, nāhaṁ addhānakovidā; Kathaṁ ahaṁ gamissāmi, vanaṁ kuñjarasevitaṁ”.

“Phītaṁ janapadaṁ gantvā, hatthinā ca rathena ca; Dārusaṅghāṭayānena, evaṁ gaccha niḷinike.

Hatthiassarathe pattī, gacchevādāya khattiye; Taveva vaṇṇarūpena, vasaṁ tamānayissasi”.

“Kadalīdhajapaññāṇo, ābhujīparivārito; Eso padissati rammo, isisiṅgassa assamo.

Eso aggissa saṅkhāto, eso dhūmo padissati; Maññe no aggiṁ hāpeti, isisiṅgo mahiddhiko”.

“Tañca disvāna āyantiṁ, āmuttamaṇikuṇḍalaṁ; Isisiṅgo pāvisi bhīto, assamaṁ paṇṇachādanaṁ.

Assamassa ca sā dvāre, geṇḍukenassa kīḷati;
geṇḍukenassa → bheṇḍukenassa (bj, pts-vp-pli1) Vidaṁsayantī aṅgāni, guyhaṁ pakāsitāni ca.

Tañca disvāna kīḷantiṁ, paṇṇasālagato jaṭī; Assamā nikkhamitvāna, idaṁ vacanamabravi.

Ambho ko nāma so rukkho, yassa tevaṅgataṁ phalaṁ;
bho → kho (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) Dūrepi khittaṁ pacceti, na taṁ ohāya gacchati”.

“Assamassa mama brahme, samīpe gandhamādane;
mama → mamaṁ (bj) Bahavo tādisā rukkhā, yassa tevaṅgataṁ phalaṁ;
Bahavo → pabbate (bj) Dūrepi khittaṁ pacceti, na maṁ ohāya gacchati”.

“Etū bhavaṁ assamimaṁ adetu, pajjañca bhakkhañca paṭiccha dammi;
Etū → etu (bj, sya1ed, sya2ed, mr) Idamāsanaṁ atra bhavaṁ nisīdatu, ito bhavaṁ mūlaphalāni bhuñjatu.
bhuñjatu → khādatu (bj); bhuñjatūti (pts-vp-pli1)

Kiṁ te idaṁ ūrūnamantarasmiṁ, supicchitaṁ kaṇharivappakāsati; Akkhāhi me pucchito etamatthaṁ, kose nu te uttamaṅgaṁ paviṭṭhaṁ”.

“Ahaṁ vane mūlaphalesanaṁ caraṁ, āsādayiṁ acchaṁ sughorarūpaṁ;
āsādayiṁ → assādayiṁ (mr) So maṁ patitvā sahasājjhapatto, panujja maṁ abbahi uttamaṅgaṁ.
abbahi → abbuhi (sya1ed, sya2ed, mr)

Svāyaṁ vaṇo khajjati kaṇḍuvāyati, sabbañca kālaṁ na labhāmi sātaṁ; Paho bhavaṁ kaṇḍumimaṁ vinetuṁ, kurutaṁ bhavaṁ yācito brāhmaṇatthaṁ”.

“Gambhīrarūpo te vaṇo salohito, apūtiko vaṇagandho mahā ca;
vaṇagandho → pakkagandho (bj); pannagandho (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) Karomi te kiñci kasāyayogaṁ, yathā bhavaṁ paramasukhī bhaveyya”.

“Na mantayogā na kasāyayogā, na osadhā brahmacāri kamanti;
brahmacāri → brahmacārī (bj, sya1ed, pts-vp-pli1) Yaṁ te mudu tena vinehi kaṇḍuṁ, yathā ahaṁ paramasukhī bhaveyyaṁ”.
Yaṁ te mudu tena → ghaṭṭe mudukena aṅgena (sya1ed, sya2ed); yaṁ te mudū tena (pts-vp-pli1); ghaṭṭe mudukena (csp1ed) | kaṇḍuṁ → kaṇḍukaṁ (pts-vp-pli1)

“Ito nu bhoto katamena assamo, kacci bhavaṁ abhiramasi araññe;
abhiramasi → abhiramasī (bj, pts-vp-pli1) Kacci nu te mūlaphalaṁ pahūtaṁ, kacci bhavantaṁ na vihiṁsanti vāḷā”.
Kacci nu te → kacci te (pts-vp-pli1)

“Ito ujuṁ uttarāyaṁ disāyaṁ, khemānadī himavatā pabhāvī;
pabhāvī → pabhāti (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) Tassā tīre assamo mayha rammo, aho bhavaṁ assamaṁ mayhaṁ passe.

Ambā ca sālā tilakā ca jambuyo, uddālakā pāṭaliyo ca phullā; Samantato kimpurisābhigītaṁ, aho bhavaṁ assamaṁ mayhaṁ passe.

Tālā ca mūlā ca phalā ca mettha, vaṇṇena gandhena upetarūpaṁ; Taṁ bhūmibhāgehi upetarūpaṁ, aho bhavaṁ assamaṁ mayhaṁ passe.

Phalā ca mūlā ca pahūtamettha, vaṇṇena gandhena rasenupetā; Āyanti ca luddakā taṁ padesaṁ, mā me tato mūlaphalaṁ ahāsuṁ”.

“Pitā mamaṁ mūlaphalesanaṁ gato, idāni āgacchati sāyakāle; Ubhova gacchāmase assamaṁ taṁ, yāva pitā mūlaphalato etu”.

“Aññe bahū isayo sādhurūpā, rājīsayo anumagge vasanti; Teyeva pucchesi mamassamaṁ taṁ, te taṁ nayissanti mamaṁ sakāse”.

“Na te kaṭṭhāni bhinnāni, na te udakamābhataṁ; Aggīpi te na hāpito, kiṁ nu mandova jhāyasi.
Aggīpi → aggipi (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | hāpito → hāsito (bj, sya1ed, sya2ed)

Bhinnāni kaṭṭhāni huto ca aggi, tapanīpi te samitā brahmacārī;
brahmacārī → brahmacāri (bj) Pīṭhañca mayhaṁ udakañca hoti, ramasi tuvaṁ brahmabhūto puratthā.
tuvaṁ → tvaṁ (bj)

Abhinnakaṭṭhosi anābhatodako, ahāpitaggīsi asiddhabhojano;
ahāpitaggīsi → ahāsitaggīsi (bj, sya1ed, sya2ed); ahāpitaggīpi (mr) | asiddhabhojano → asiṭṭhabhojano (mr) Na me tuvaṁ ālapasī mamajja, naṭṭhaṁ nu kiṁ cetasikañca dukkhaṁ”.

“Idhāgamā jaṭilo brahmacārī, sudassaneyyo sutanū vineti; Nevātidīgho na panātirasso, sukaṇhakaṇhacchadanehi bhoto.

Amassujāto apurāṇavaṇṇī, ādhārarūpañca panassa kaṇṭhe; Dve yamā gaṇḍā ure sujātā, suvaṇṇatindukanibhā pabhassarā.
yamā → dvepassa (bj); dvāssa (pts-vp-pli1) suvaṇṇatindukanibhā → sovaṇṇapiṇḍūpanibhā (bj, pts-vp-pli1); suvaṇṇatiṇḍusannibhā (sya1ed, sya2ed)

Mukhañca tassa bhusadassaneyyaṁ, kaṇṇesu lambanti ca kuñcitaggā; Te jotare carato māṇavassa, suttañca yaṁ saṁyamanaṁ jaṭānaṁ.

Aññā ca tassa saṁyamāni catasso, nīlā pītā lohitikā ca setā;
saṁyamāni → saññamanī (bj, pts-vp-pli1) nīlā pītā → nīlāpi tā (pts-vp-pli1) | lohitikā → lohitakā (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1, mr) Tā piṁsare carato māṇavassa, tiriṭisaṅghāriva pāvusamhi.
piṁsare → saṁsare (bj, sya1ed, sya2ed) tiriṭisaṅghāriva → cirīṭi … (bj, pts-vp-pli1)

Na mikhalaṁ muñjamayaṁ dhāreti, na santhare no pana pabbajassa;
mikhalaṁ → mekhalaṁ (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) santhare → santace (bj); santacaṁ (pts-vp-pli1); santare (mr) Tā jotare jaghanantare vilaggā, sateratā vijjurivantalikkhe.
jaghanantare → jaṅghanantare (sya1ed, sya2ed); jaghanavare (pts-vp-pli1)

Akhīlakāni ca avaṇṭakāni, heṭṭhā nabhyā kaṭisamohitāni; Aghaṭṭitā niccakīḷaṁ karonti, haṁ tāta kiṁrukkhaphalāni tāni.

Jaṭā ca tassa bhusadassaneyyā, parosataṁ vellitaggā sugandhā; Dvedhā siro sādhu vibhattarūpo, aho nu kho mayha tathā jaṭāssu.

Yadā ca so pakirati tā jaṭāyo, vaṇṇena gandhena upetarūpā; Nīluppalaṁ vātasameritaṁva, tatheva saṁvāti panassamo ayaṁ.

Paṅko ca tassa bhusadassaneyyo, netādiso yādiso mayhaṁ kāye;
mayhaṁ kāye → mayhakāyo (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) So vāyatī erito mālutena, vanaṁ yathā aggagimhe suphullaṁ.

Nihanti so rukkhaphalaṁ pathabyā, sucittarūpaṁ ruciraṁ dassaneyyaṁ; Khittañca tassa punareti hatthaṁ, haṁ tāta kiṁrukkhaphalaṁ nu kho taṁ.

Dantā ca tassa bhusadassaneyyā, suddhā samā saṅkhavarūpapannā; Mano pasādenti vivariyamānā, na hi nūna so sākamakhādi tehi.
na hi → naha (bj, pts-vp-pli1)

Akakkasaṁ aggaḷitaṁ muhuṁ muduṁ, ujuṁ anuddhataṁ acapalamassa bhāsitaṁ; Rudaṁ manuññaṁ karavīkasussaraṁ, hadayaṅgamaṁ rañjayateva me mano.

Bindussaro nātivisaṭṭhavākyo, na nūna sajjhāyamatippayutto;
nātivisaṭṭhavākyo → nātivissaṭṭhavākyo (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) na nūna → naha nūna (bj, pts-vp-pli1) Icchāmi bho taṁ punadeva daṭṭhuṁ, mitto hi me māṇavohu puratthā.

Susandhi sabbattha vimaṭṭhimaṁ vaṇaṁ, puthū sujātaṁ kharapattasannitaṁ;
puthū → puthu (sya1ed, sya2ed, mr); puthuṁ (pts-vp-pli1) Teneva maṁ uttariyāna māṇavo, vivaritaṁ ūruṁ jaghanena piḷayi.

Tapanti ābhanti virocare ca, sateratā vijjurivantalikkhe; Bāhā mudū añjanalomasādisā, vicitravaṭṭaṅgulikāssa sobhare.

Akakkasaṅgo na ca dīghalomo, nakhāssa dīghā api lohitaggā; Mudūhi bāhāhi palissajanto, kalyāṇarūpo ramayaṁ upaṭṭhahi.
ramayaṁ → ramayhaṁ (mr)

Dumassa tūlūpanibhā pabhassarā, suvaṇṇakambutalavaṭṭasucchavi; Hatthā mudū tehi maṁ samphusitvā, ito gato tena maṁ dahanti tāta.

Na nūna so khārividhaṁ ahāsi, na nūna so kaṭṭhāni sayaṁ abhañji; Na nūna so hanti dume kuṭhāriyā, na hissa hatthesu khilāni atthi.
kuṭhāriyā → kudhāriyā (mr) na hissa → na pissa (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)

Accho ca kho tassa vaṇaṁ akāsi, so maṁbravi sukhitaṁ maṁ karohi; Tāhaṁ kariṁ tena mamāsi sokhyaṁ, so cabravi ‘sukhitosmī’ti brahme.

Ayañca te māluvapaṇṇasanthatā, vikiṇṇarūpāva mayā ca tena ca; Kilantarūpā udake ramitvā, punappunaṁ paṇṇakuṭiṁ vajāma.

Na majja mantā paṭibhanti tāta, na aggihuttaṁ napi yaññatantaṁ;
yaññatantaṁ → yaññatantraṁ (bj); yañña tatra (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1); yaññaṁ tatra (mr) Na cāpi te mūlaphalāni bhuñje, yāva na passāmi taṁ brahmacāriṁ.

Addhā pajānāsi tuvampi tāta, yassaṁ disaṁ vasate brahmacārī;
disaṁ → disāyaṁ (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1, mr) Taṁ maṁ disaṁ pāpaya tāta khippaṁ, mā te ahaṁ amarimassamamhi.

Vicitraphullaṁ hi vanaṁ sutaṁ mayā, dijābhighuṭṭhaṁ dijasaṅghasevitaṁ;
Vicitraphullaṁ → vicitrapupphaṁ (bj, pts-vp-pli1) Taṁ maṁ vanaṁ pāpaya tāta khippaṁ, purā te pāṇaṁ vijahāmi assame”.

“Imasmāhaṁ jotirase vanamhi, gandhabbadevaccharasaṅghasevite; Isīnamāvāse sanantanamhi, netādisaṁ aratiṁ pāpuṇetha.

Bhavanti mittāni atho na honti, ñātīsu mittesu karonti pemaṁ; Ayañca jammo kissa vā niviṭṭho, yo neva jānāti kutomhi āgato.

Saṁvāsena hi mittāni, sandhīyanti punappunaṁ;
sandhīyanti → sandhiyanti (sya1ed, sya2ed, csp1ed) Sveva mitto asaṅgantu, asaṁvāsena jīrati.
Sveva mitto → sā ca metti (pts-vp-pli1)

Sace tuvaṁ dakkhasi brahmacāriṁ, sace tuvaṁ sallape brahmacārinā; Sampannasassaṁva mahodakena, tapoguṇaṁ khippamimaṁ pahissasi.
pahissasi → pahassasi (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)

Punapi ce dakkhasi brahmacāriṁ, punapi ce sallape brahmacārinā;
Punapi → punappi (pts-vp-pli1) punapi → punappi (pts-vp-pli1) Sampannasassaṁva mahodakena, usmāgataṁ khippamimaṁ pahissasi.

Bhūtāni hetāni caranti tāta, virūparūpena manussaloke;
hetāni → etāni (pts-vp-pli1) Na tāni sevetha naro sapañño, āsajja naṁ nassati brahmacārī”ti.

Niḷinikājātakaṁ paṭhamaṁ.
Niḷinikājātakaṁ → nalinijātakaṁ (bj); naḷinijātakaṁ (pts-vp-pli1)