“Idaṁ te raṭṭhaṁ sadhanaṁ sayoggaṁ, sakāyuraṁ sabbakāmūpapannaṁ;
na → kiṁ nu (sya1ed, sya2ed, mr) Idaṁ te rajjaṁ anusāsa amma, gacchāmahaṁ yattha piyā pabhāvatī”.
rajjaṁ → raṭṭhaṁ (mr)

“Anujjubhūtena haraṁ mahantaṁ, divā ca ratto ca nisīthakāle;
nisīthakāle → nisīda kāle (mr) Paṭigaccha tvaṁ khippaṁ kusāvatiṁ kusa, nicchāmi dubbaṇṇamahaṁ vasantaṁ”.
kusāvatiṁ kusa → kusāvatiṁ (sya1ed, sya2ed, mr)

“Nāhaṁ gamissāmi ito kusāvatiṁ, pabhāvatī vaṇṇapalobhito tava; Ramāmi maddassa niketaramme, hitvāna raṭṭhaṁ tava dassane rato.
madda → mama (bj); maddo (pts-vp-pli1)

Pabhāvatī vaṇṇapalobhito tava, sammūḷharūpo vicarāmi mediniṁ;
mediniṁ → medaniṁ (sya1ed, sya2ed, mr) Disaṁ na jānāmi kutomhi āgato, tayamhi matto migamandalocane.

Suvaṇṇacīravasane, jātarūpasumekhale; Sussoṇi tava kāmā hi, nāhaṁ rajjena matthiko”.

“Abbhūti tassa bho hoti, yo anicchantamicchati;
Abbhūti → abbhū hi (bj); abhūti (sya1ed, sya2ed); abbhu hi (pts-vp-pli1) Akāmaṁ rāja kāmesi, akantaṁ kantumicchasi”.
kāmesi → kāmehi (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) akantaṁ kantumicchasi → akanto kantamicchasi (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)

“Akāmaṁ vā sakāmaṁ vā, yo naro labhate piyaṁ; Lābhamettha pasaṁsāma, alābho tattha pāpako”.

“Pāsāṇasāraṁ khaṇasi, kaṇikārassa dārunā; Vātaṁ jālena bādhesi, yo anicchantamicchasi”.

“Pāsāṇo nūna te hadaye, ohito mudulakkhaṇe; Yo te sātaṁ na vindāmi, tirojanapadāgato.

Yadā maṁ bhakuṭiṁ katvā, rājaputtī udikkhati;
bhakuṭiṁ → bhūkuṭiṁ (bj, pts-vp-pli1) rājaputtī udikkhati → rājaputti udikkhasi (bj, pts-vp-pli1) Āḷāriko tadā homi, rañño maddassantepure.
maddassantepure → maddassa thīpure (bj, pts-vp-pli1)

Yadā umhayamānā maṁ, rājaputtī udikkhati;
rājaputtī udikkhati → rājaputti udikkhasi (bj, pts-vp-pli1) Nāḷāriko tadā homi, rājā homi tadā kuso”.
rājā → kusarājā (sabbattha)

“Sace hi vacanaṁ saccaṁ, nemittānaṁ bhavissati; Neva me tvaṁ patī assa, kāmaṁ chindantu sattadhā”.

“Sace hi vacanaṁ saccaṁ, aññesaṁ yadi vā mamaṁ;
mamaṁ → mama (pts-vp-pli1) Neva tuyhaṁ patī atthi, añño sīhassarā kusā”.

“Nekkhaṁ gīvaṁ te kāressaṁ, patvā khujje kusāvatiṁ; Sace maṁ nāganāsūrū, olokeyya pabhāvatī.

Nekkhaṁ gīvaṁ te kāressaṁ, patvā khujje kusāvatiṁ; Sace maṁ nāganāsūrū, ālapeyya pabhāvatī.

Nekkhaṁ gīvaṁ te kāressaṁ, patvā khujje kusāvatiṁ; Sace maṁ nāganāsūrū, umhāyeyya pabhāvatī.

Nekkhaṁ gīvaṁ te kāressaṁ, patvā khujje kusāvatiṁ; Sace maṁ nāganāsūrū, pamhāyeyya pabhāvatī.

Nekkhaṁ gīvaṁ te kāressaṁ, patvā khujje kusāvatiṁ; Sace maṁ nāganāsūrū, pāṇīhi upasamphuse”.

“Na hi nūnāyaṁ rājaputtī, kuse sātampi vindati; Āḷārike bhate pose, vetanena anatthike”.

“Na hi nūnāyaṁ sā khujjā, labhati jivhāya chedanaṁ;
nūnāyaṁ sā → nūna ayaṁ (bj, sya1ed, sya2ed) Sunisitena satthena, evaṁ dubbhāsitaṁ bhaṇaṁ”.

“Mā naṁ rūpena pāmesi, ārohena pabhāvati; Mahāyasoti katvāna, karassu rucire piyaṁ.
katvāna → karitvāna (bj)

Mā naṁ rūpena pāmesi, ārohena pabhāvati; Mahaddhanoti katvāna, karassu rucire piyaṁ.

Mā naṁ rūpena pāmesi, ārohena pabhāvati; Mahabbaloti katvāna, karassu rucire piyaṁ.

Mā naṁ rūpena pāmesi, ārohena pabhāvati; Mahāraṭṭhoti katvāna, karassu rucire piyaṁ.

Mā naṁ rūpena pāmesi, ārohena pabhāvati; Mahārājāti katvāna, karassu rucire piyaṁ.

Mā naṁ rūpena pāmesi, ārohena pabhāvati; Sīhassaroti katvāna, karassu rucire piyaṁ.

Mā naṁ rūpena pāmesi, ārohena pabhāvati; Vaggussaroti katvāna, karassu rucire piyaṁ.

Mā naṁ rūpena pāmesi, ārohena pabhāvati; Bindussaroti katvāna, karassu rucire piyaṁ.

Mā naṁ rūpena pāmesi, ārohena pabhāvati; Mañjussaroti katvāna, karassu rucire piyaṁ.

Mā naṁ rūpena pāmesi, ārohena pabhāvati; Madhussaroti katvāna, karassu rucire piyaṁ.
Madhussaroti → madhurassaroti (bj, sya1ed, sya2ed)

Mā naṁ rūpena pāmesi, ārohena pabhāvati; Satasippoti katvāna, karassu rucire piyaṁ.

Mā naṁ rūpena pāmesi, ārohena pabhāvati; Khattiyotipi katvāna, karassu rucire piyaṁ.

Mā naṁ rūpena pāmesi, ārohena pabhāvati; Kusarājāti katvāna, karassu rucire piyaṁ”.

“Ete nāgā upatthaddhā, sabbe tiṭṭhanti vammitā;
vammitā → vammikā (sya1ed, sya2ed) Purā maddanti pākāraṁ, ānentetaṁ pabhāvatiṁ”.

“Satta bile karitvāna, ahametaṁ pabhāvatiṁ;
bile → khaṇḍe (bj, pts-vp-pli1) Khattiyānaṁ padassāmi, ye maṁ hantuṁ idhāgatā”.

“Avuṭṭhahi rājaputtī, sāmā koseyyavāsinī; Assupuṇṇehi nettehi, dāsīgaṇapurakkhatā”.

“Taṁ nūna kakkūpanisevitaṁ mukhaṁ, ādāsadantātharupaccavekkhitaṁ; Subhaṁ sunettaṁ virajaṁ anaṅgaṇaṁ, chuddhaṁ vane ṭhassati khattiyehi.

Te nūna me asite vellitagge, kese mudū candanasāralitte; Samākule sīvathikāya majjhe, pādehi gijjhā parikaḍḍhissanti.
parikaḍḍhissanti → parikaḍḍhayanti (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)

Tā nūna me tambanakhā sulomā, bāhā mudū candanasāralittā; Chinnā vane ujjhitā khattiyehi, gayha dhaṅko gacchati yenakāmaṁ.
dhaṅko → vako (pts-vp-pli1)

Te nūna tālūpanibhe alambe, nisevite kāsikacandanena; Thanesu me lambissati siṅgālo, mātūva putto taruṇo tanūjo.
lambissati → lambahīti (pts-vp-pli1) | siṅgālo → sigālo (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)

Taṁ nūna soṇiṁ puthulaṁ sukoṭṭitaṁ, nisevitaṁ kañcanamekhalāhi; Chinnaṁ vane khattiyehī avatthaṁ, siṅgālasaṅghā parikaḍḍhissanti.
siṅgālasaṅghā parikaḍḍhissanti → siṅgālasaṅghā parikaḍḍhayanti (bj); sigālasaṅghā parikaḍḍhayanti (sya1ed, sya2ed); gayhā vako gacchati yenakāmaṁ (pts-vp-pli1)

Soṇā dhaṅkā siṅgālā ca, ye caññe santi dāṭhino;
dhaṅkā → vakā (pts-vp-pli1) Ajarā nūna hessanti, bhakkhayitvā pabhāvatiṁ.

Sace maṁsāni hariṁsu, khattiyā dūragāmino; Aṭṭhīni amma yācitvā, anupathe dahātha naṁ.

Khettāni amma kāretvā, kaṇikārettha ropaya;
ropaya → ropaye (sya1ed, sya2ed, mr) Yadā te pupphitā assu, hemantānaṁ himaccaye; Sareyyātha mamaṁ amma, evaṁvaṇṇā pabhāvatī”.

“Tassā mātā udaṭṭhāsi, khattiyā devavaṇṇinī; Disvā asiñca sūnañca, rañño maddassantepure”.

“Iminā nūna asinā, susaññaṁ tanumajjhimaṁ; Dhītaraṁ madda hantvāna, khattiyānaṁ padassasi.
padassasi → padassatīti (pts-vp-pli1); padassati (mr)

Na me akāsi vacanaṁ, atthakāmāya puttike; Sājja lohitasañchannā, gacchasi yamasādhanaṁ.
gacchasi → gañchisi (bj, pts-vp-pli1)

Evamāpajjatī poso, pāpiyañca nigacchati; Yo ve hitānaṁ vacanaṁ, na karoti atthadassinaṁ.
na karoti → na karaṁ (bj)

Sace ca ajja dhāresi, kumāraṁ cārudassanaṁ;
Sace ca ajja → tvaṁ amma (bj); saceva ajja (sya1ed, sya2ed); tvaṁ ajja (pts-vp-pli1) | dhāresi → vāresi (pts-vp-pli1) Kusena jātaṁ khattiyaṁ, suvaṇṇamaṇimekhalaṁ; Pūjitaṁ ñātisaṅghehi, na gacchasi yamakkhayaṁ.
Pūjitaṁ → pūjitā (pts-vp-pli1) gacchasi → gañchisi (bj, pts-vp-pli1)

Yatthassu bherī nadati, kuñjaro ca nikūjati;
nikūjati → paṭikujjati (bj); nikuñjati (pts-vp-pli1) Khattiyānaṁ kule bhadde, kiṁ nu sukhataraṁ tato.

Asso ca sisati dvāre, kumāro uparodati;
ca sisati → asso hasisati (bj); asso hasiyati (sya1ed, sya2ed); asso ca siṁsati (pts-vp-pli1) Khattiyānaṁ kule bhadde, kiṁ nu sukhataraṁ tato.

Mayūrakoñcābhirude, kokilābhinikūjite; Khattiyānaṁ kule bhadde, kiṁ nu sukhataraṁ tato”.

“Kahaṁ nu so sattumaddano, pararaṭṭhappamaddano; Kuso soḷārapaññāṇo, yo no dukkhā pamocaye”.

“Idheva so sattumaddano, pararaṭṭhappamaddano; Kuso soḷārapaññāṇo, yo te sabbe vadhissati”.
sabbe vadhissati → yo no dukkhā pamocaye (bj); yo ne sabbe vadhissati (sya1ed, sya2ed); so no sabbe vadhissatīti (pts-vp-pli1)

“Ummattikā nu bhaṇasi, andhabālā pabhāsasi;
andhabālā pabhāsasi → ādu bālāva bhāsasi (bj, pts-vp-pli1) Kuso ce āgato assa, kiṁ na jānemu taṁ mayaṁ”.

“Eso āḷāriko poso, kumārīpuramantare; Daḷhaṁ katvāna saṁvelliṁ, kumbhiṁ dhovati oṇato”.

“Veṇī tvamasi caṇḍālī, adūsi kulagandhinī; Kathaṁ maddakule jātā, dāsaṁ kayirāsi kāmukaṁ”.

“Namhi veṇī na caṇḍālī, na camhi kulagandhinī; Okkākaputto bhaddante, tvaṁ nu dāsoti maññasi”.

“Yo brāhmaṇasahassāni, sadā bhojeti vīsatiṁ; Okkākaputto bhaddante, tvaṁ nu dāsoti maññasi.

Yassa nāgasahassāni, sadā yojenti vīsatiṁ; Okkākaputto bhaddante, tvaṁ nu dāsoti maññasi.

Yassa assasahassāni, sadā yojenti vīsatiṁ; Okkākaputto bhaddante, tvaṁ nu dāsoti maññasi.

Yassa rathasahassāni, sadā yojenti vīsatiṁ; Okkākaputto bhaddante, tvaṁ nu dāsoti maññasi.

Yassa usabhasahassāni, sadā yojenti vīsatiṁ;
Yassa usabhasahassāni … → ayaṁ gāthā pts1ed potthakeyeva Okkākaputto bhaddante, tvaṁ nu dāsoti maññasi.

Yassa dhenusahassāni, sadā duhanti vīsatiṁ;
duhanti vīsatiṁ → duyhanti vīsati (bj, pts-vp-pli1); dūhanti vīsati (sya1ed, sya2ed) Okkākaputto bhaddante, tvaṁ nu dāsoti maññasi”.

“Taggha te dukkaṭaṁ bāle, yaṁ khattiyaṁ mahabbalaṁ; Nāgaṁ maṇḍūkavaṇṇena, na naṁ akkhāsidhāgataṁ”.
na naṁ → na taṁ (bj, pts-vp-pli1) | akkhāsidhāgataṁ → akkhāsi āgataṁ (bj); akkhāsi māgataṁ (sya1ed, sya2ed)

“Aparādhaṁ mahārāja, tvaṁ no khama rathesabha; Yaṁ taṁ aññātavesena, nāññāsimhā idhāgataṁ”.

“Mādisassa na taṁ channaṁ, yohaṁ āḷāriko bhave; Tvaññeva me pasīdassu, natthi te deva dukkaṭaṁ”.

“Gaccha bāle khamāpehi, kusarājaṁ mahabbalaṁ; Khamāpito kuso rājā, so te dassati jīvitaṁ”.

“Pitussa vacanaṁ sutvā, devavaṇṇī pabhāvatī; Sirasā aggahī pāde, kusarājaṁ mahabbalaṁ”.

“Yāmā ratyo atikkantā, tāmā deva tayā vinā; Vande te sirasā pāde, mā me kujjha rathesabha.

Sabbaṁ te paṭijānāmi, mahārāja suṇohi me;
Sabbaṁ → saccan (bj, sya1ed, sya2ed); sacaṁ (pts-vp-pli1) Na cāpi appiyaṁ tuyhaṁ, kareyyāmi ahaṁ puna.

Evañce yācamānāya, vacanaṁ me na kāhasi; Idāni maṁ tāto hantvā, khattiyānaṁ padassati”.

“Evaṁ te yācamānāya, kiṁ na kāhāmi te vaco; Vikuddho tyasmi kalyāṇi, mā tvaṁ bhāyi pabhāvati.

Sabbaṁ te paṭijānāmi, rājaputti suṇohi me;
Sabbaṁ → saccan (bj, sya1ed, sya2ed); sacaṁ (pts-vp-pli1) Na cāpi appiyaṁ tuyhaṁ, kareyyāmi ahaṁ puna.

Tava kāmā hi sussoṇi, pahu dukkhaṁ titikkhisaṁ;
pahu → bahuṁ (bj, pts-vp-pli1, mr); bahu (sya1ed, sya2ed) | titikkhisaṁ → titikkhissaṁ (pts-vp-pli1) Bahuṁ maddakulaṁ hantvā, nayituṁ taṁ pabhāvati”.

“Yojayantu rathe asse, nānācitte samāhite; Atha dakkhatha me vegaṁ, vidhamantassa sattavo”.
vidhamantassa → vidhamentassa (sabbattha)

“Tañca tattha udikkhiṁsu, rañño maddassantepure; Vijambhamānaṁ sīhaṁva, phoṭentaṁ diguṇaṁ bhujaṁ.

Hatthikkhandhañca āruyha, āropetvā pabhāvatiṁ; Saṅgāmaṁ otaritvāna, sīhanādaṁ nadī kuso.

Tassa taṁ nadato sutvā, sīhassevitare migā; Khattiyā vipalāyiṁsu, kusasaddabhayaṭṭitā.
kusasaddabhayaṭṭitā → kusaddasabhayaṭṭitā (bj); kusasaddabhayaṭṭhitā (pts-vp-pli1)

Hatthārohā anīkaṭṭhā, rathikā pattikārakā; Aññamaññassa chindanti, kusasaddabhayaṭṭitā.

Tasmiṁ saṅgāmasīsasmiṁ, passitvā haṭṭhamānaso;
haṭṭhamānaso → tuṭṭhamānaso (bj) Kusassa rañño devindo, adā verocanaṁ maṇiṁ.

So taṁ vijitvā saṅgāmaṁ, laddhā verocanaṁ maṇiṁ; Hatthikkhandhagato rājā, pāvekkhi nagaraṁ puraṁ.

Jīvaggāhaṁ gahetvāna, bandhitvā satta khattiye;
Jīvaggāhaṁ → jīvagāhaṁ (bj, pts-vp-pli1) Sasurassupanāmesi, ime te deva sattavo.

Sabbeva te vasaṁ gatā, amittā vihatā tava; Kāmaṁ karohi te tayā, muñca vā te hanassu vā”.

“Tuyheva sattavo ete, na hi te mayha sattavo; Tvaññeva no mahārāja, muñca vā te hanassu vā”.

“Imā te dhītaro satta, devakaññūpamā subhā; Dadāhi nesaṁ ekekaṁ, hontu jāmātaro tava”.

“Amhākañceva tāsañca, tvaṁ no sabbesamissaro; Tvaññeva no mahārāja, dehi nesaṁ yadicchasi”.

Ekamekassa ekekaṁ, adā sīhassaro kuso; Khattiyānaṁ tadā tesaṁ, rañño maddassa dhītaro.

Pīṇitā tena lābhena, tuṭṭhā sīhassare kuse; Sakaraṭṭhāni pāyiṁsu, khattiyā satta tāvade.

Pabhāvatiñca ādāya, maṇiṁ verocanaṁ subhaṁ;
subhaṁ → tadā (pts-vp-pli1) Kusāvatiṁ kuso rājā, agamāsi mahabbalo.

Tyassu ekarathe yantā, pavisantā kusāvatiṁ; Samānā vaṇṇarūpena, nāññamaññātirocisuṁ.
nāññamaññātirocisuṁ → nāññamaññamatirocayuṁ (bj)

Mātā puttena saṅgacchi, ubhayo ca jayampatī;
saṅgacchi → saṅgañchi (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) Samaggā te tadā āsuṁ, phītaṁ dharaṇimāvasunti.

Kusajātakaṁ paṭhamaṁ.