2. Soṇanandajātaka
“Devatā nusi gandhabbo, adu sakko purindado;
adu → ādu (bj); ādū (sya1ed, sya2ed) | adu → ādū (sya-all) | adu → ādu (cck: sī. syā.) Manussabhūto iddhimā, kathaṁ jānemu taṁ mayaṁ”.“Nāpi devo na gandhabbo, nāpi sakko purindado;
nāpi → namhi (bj, sya-all) nāpi → namhi (bj, sya-all); na pi (pts) Manussabhūto iddhimā, evaṁ jānāhi bhāradha”.
bhāradha → bhārata (bj); bhāratha (sya1ed, sya2ed); bhāratāti (pts-vp-pli1); bhārabha (mr) | bhāradha → bhāratha (sya-all) | bhāradha katarūpamidaṁ bhoto → bhāratāti katarūpam idaṁ bhotā (pts) | bhārata → bhāradha (bj: machasaṁ) | bhāradha → bhārabha (cck: ka.)“Katarūpamidaṁ bhoto, veyyāvaccaṁ anappakaṁ;
bhoto → bhotā (bj, pts-vp-pli1) | bhotā → bhoto (bj: syā) | bhoto → bhoto (cck: sī. pī.) Devamhi vassamānamhi, anovassaṁ bhavaṁ akā.
devamhi → devambhi (bj) | vassamānamhi → vassanāmamhi (sya-all) anovassaṁ → anvāvassaṁ (pts)Tato vātātape ghore, sītacchāyaṁ bhavaṁ akā;
vātātape → vātātāpe (pts) Tato amittamajjhesu, saratāṇaṁ bhavaṁ akā.
amittamajjhesu → amittamajjhe ca (bj) | amittamajjhe → amittamajjhesu (bj: machasaṁ, syā) | amittamajjhesu → amittamajjhe ca (cck: sī.) saratāṇaṁ → suratānaṁ (pts)Tato phītāni raṭṭhāni, vasino te bhavaṁ akā; Tato ekasataṁ khatye, anuyante bhavaṁ akā.
khatye anuyante → khatte anuyutte (pts) anuyante → anuyutte (pts-vp-pli1) | anuyante → anuyutte (cck: pī.)Patītāssu mayaṁ bhoto, vada taṁ bhañjamicchasi;
patītāssu → patitāssu (sya-all); patīt assu (pts) | patītāssu → patītassu (bj: machasaṁ) vada taṁ → vara taṁ (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | bhañjamicchasi → bhaññamicchasi (bj, pts-vp-pli1); bhuñjamicchasi (sya1ed, sya2ed, mr) | vada → vara (bj, sya-all, pts) | bhañjamicchasi → bhuñjamicchasi (sya-all) | bhaññamicchasi → vadataṁ bhuñjamicchasi (bj: machasaṁ) | taṁ → vara taṁ (cck: sī. syā. pī.) | bhañja → bhañña (cck: sī. pī.); bhuñja (cck: syā. ka.) Hatthiyānaṁ assarathaṁ, nāriyo ca alaṅkatā; Nivesanāni rammāni, mayaṁ bhoto dadāmase.Atha vaṅge vā magadhe, mayaṁ bhoto dadāmase;
Atha vaṅge → atha vā aṅge (bj, pts-vp-pli1) | magadhe → magadhe vā (pts) | magadhe → athavaṅgavā magadhe (bj: machasaṁ, syā) | vaṅge → atha vā saṅge (cck: sī. pī.) Atha vā assakāvantī, sumanā damma te mayaṁ.
assakāvantī → assakāvantiṁ (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | atha vā assakāvantī → athavā assakāvantiṁ (sya-all) | assakāvantī → assakāvantiṁ (cck: sī. syā. pī.)Upaḍḍhaṁ vāpi rajjassa, mayaṁ bhoto dadāmase; Sace te attho rajjena, anusāsa yadicchasi”.
yadicchasi → yad icchasīti (pts)“Na me atthopi rajjena, nagarena dhanena vā;
atthopi → attho hi (pts) Athopi janapadena, attho mayhaṁ na vijjati.
mayhaṁ → amhaṁ (bj, pts-vp-pli1) | vijjati bhotova → vijjatīti bhoto ca (pts)Bhotova raṭṭhe vijite, araññe atthi assamo; Pitā mayhaṁ janettī ca, ubho sammanti assame.
Tesāhaṁ pubbācariyesu, puññaṁ na labhāmi kātave;
Tesāhaṁ → tesvahaṁ (mr) | tesāhaṁ pubbācariyesu → tes āhaṁ pubbacariyesu (pts) | Tesāhaṁ → tesvahaṁ (cck: ka.) labhāmi → labbhāmi (bj: machasaṁ) Bhavantaṁ ajjhāvaraṁ katvā, soṇaṁ yācemu saṁvaraṁ”.
ajjhāvaraṁ → ajjhācaraṁ (bj); ajjhācāraṁ (pts) soṇaṁ → sonaṁ (pts-vp-pli1) | yācemu → yācāmu (bj) | soṇaṁ yācemu saṁvaraṁ → sonaṁ yācāmu saṁvaranti (pts) | yācāmu → yācemu (bj: machasaṁ) | soṇaṁ → sonaṁ (cck: pī.)“Karomi te taṁ vacanaṁ, yaṁ maṁ bhaṇasi brāhmaṇa; Etañca kho no akkhāhi, kīvanto hontu yācakā”.
hontu yācakā → bhontu yācakāti (pts)“Parosataṁ jānapadā, mahāsālā ca brāhmaṇā;
jānapadā → janapadā (pts-vp-pli1) | jānapadā → janapadā (bj: sī.vivi, machasaṁ) Ime ca khattiyā sabbe, abhijātā yasassino; Bhavañca rājā manojo, alaṁ hessanti yācakā”.
yācakā → yācakāti (pts)“Hatthī asse ca yojentu, rathaṁ sannayha sārathi;
hatthī → hatthi (bj) sārathi → naṁ rathi (pts-vp-pli1) | sannayha → santayha (bj) | sārathi → naṁ rathi (cck: pī.) Ābandhanāni gaṇhātha, pādāsussārayaddhaje;
gaṇhātha pādāsussārayaddhaje → gaṇhatha pādesussārayaṁ dhaje (bj) pādāsussārayaddhaje → pādesussārayaṁ dhaje (bj); pādāsussārayaṁ dhaje (pts-vp-pli1) | pādāsussārayaddhaje assamaṁ → pādās ussārayaṁ dhaje assaman (pts) | pādāsussārayaddhaje → pādesussārayaṁ dhaje (cck: sī.); pādāsussārayaṁ dhaje (cck: pī.) Assamaṁ taṁ gamissāmi, yattha sammati kosiyo”.
kosiyo → kosiyoti (pts)Tato ca rājā pāyāsi, senāya caturaṅginī; Agamā assamaṁ rammaṁ, yattha sammati kosiyo.
agamā → agamāsi (bj, sya-all) | agamāsi → agāmā (bj: sī.vivi, machasaṁ) kosiyo → kosiyoti (pts)“Kassa kādambayo kājo, vehāsaṁ caturaṅgulaṁ;
Kassa kādambayo → kassa kādambamayo (mr) | kājo → kāco (pts) | kādambayo → kādambamayo (bj: machasaṁ) | kādambayo → kassa kādambamayo (cck: ka.) Aṁsaṁ asamphusaṁ eti, udahārāya gacchato”.
udahārāya → udahārassa (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | udahārāya → udahārassa (sya-all) | udahārāya → udahārassa (cck: sī. syā. pī.)“Ahaṁ soṇo mahārāja, tāpaso sahitabbato;
so → yaṁ (bj); yaṁ so (pts-vp-pli1) | soṇo → sono (pts) sahitabbato → sahitaṁ vato (pts-vp-pli1) | sahitabbato → sahitaṁvato (pts) | sahitabbato → sahitaṁ vato (cck: pī.) Bharāmi mātāpitaro, rattindivamatandito.Vane phalañca mūlañca, āharitvā disampati;
vane phalañca → vanaphalañca (sya-all) Posemi mātāpitaro, pubbe katamanussaraṁ”.
pubbe katamanussaraṁ icchāma → pubbekatamanussaraṁ icchāmi (bj) | pubbe katamanussaraṁ → pubbekatam anussaranti (pts)“Icchāma assamaṁ gantuṁ, yattha sammati kosiyo; Maggaṁ no soṇa akkhāhi, yena gacchemu assamaṁ”.
soṇa → sona (pts) assamaṁ → assamanti (pts) | gacchemu → gacchāma (cck: sī.)“Ayaṁ ekapadī rāja, yenetaṁ meghasannibhaṁ;
yenetaṁ → yena taṁ (mr) | meghasannibhaṁ → meghasannihaṁ (bj) | yenetaṁ → yena taṁ (cck: ka.) Koviḷārehi sañchannaṁ, ettha sammati kosiyo”.
koviḷārehi → kovilārehi (sya-all)Idaṁ vatvāna pakkāmi, taramāno mahāisi; Vehāse antalikkhasmiṁ, anusāsitvāna khattiye.
vehāse → vehāsi (pts) anusāsitvāna → anusāsetvāna (sya-all)Assamaṁ parimajjitvā, paññāpetvāna āsanaṁ;
paññāpetvāna → paññapetvāna (sya1ed, sya2ed) | paññāpetvāna → paññapetvāna (cck, sya-all) | paññapetvāna → paññapetvāna (cck: sī. syā.) Paṇṇasālaṁ pavisitvā, pitaraṁ paṭibodhayi.“Ime āyanti rājāno, abhijātā yasassino; Assamā nikkhamitvāna, nisīda tvaṁ mahāise”.
nisīda tvaṁ → nisīdāhi (bj) | nisīda tvaṁ mahāise → nisīdāhi mahāisi (bj) | nisīdāhi → nisīda tvaṁ mahā ise (bj: sī.vivi, machasaṁ, syā) | tvaṁ → nisīdāhi (cck: sī.)Tassa taṁ vacanaṁ sutvā, taramāno mahāisi; Assamā nikkhamitvāna, sadvāramhi upāvisi.
sadvāramhi → padvārambhi (bj)Tañca disvāna āyantaṁ, jalantaṁriva tejasā;
jalantaṁriva → jalantariva (bj, pts) Khatyasaṅghaparibyūḷhaṁ, kosiyo etadabravi.
khatyasaṅghaparibyūḷhaṁ → khatta saṅghaparibbūḷhaṁ (bj, pts); khattasaṅghaparibyūḷhaṁ (sya-all) | khatta → khatya (bj: machasaṁ)Kassa bherī mudiṅgā ca, saṅkhā paṇavadindimā;
Kassa bherī mudiṅgā ca → mutiṅgā ca (pts-vp-pli1) | mudiṅgā → mutiṅgā (pts) | ca → mutiṅgā ca (cck: pī.) paṇavadindimā → … deṇḍimā (bj, pts-vp-pli1) | paṇavadindimā → paṇavadeṇḍimā (bj, pts) | paṇavadeṇḍimā → nindimā (bj: machasaṁ) | paṇavadindimā → deṇḍimā (cck: sī. pī.) Purato paṭipannāni, hāsayantā rathesabhaṁ.Kassa kañcanapaṭṭena, puthunā vijjuvaṇṇinā; Yuvā kalāpasannaddho, ko eti siriyā jalaṁ.
Ukkāmukhapahaṭṭhaṁva, khadiraṅgārasannibhaṁ;
ukkāmukhapahaṭṭhaṁva → ukkā mukhe pahaṭṭhaṁva (bj, pts) | mukhe → mukhaṁ (bj: machasaṁ) Mukhañca rucirā bhāti, ko eti siriyā jalaṁ.
rucirā → ruciraṁ (bj) | mukhañca rucirā bhāti → mukhaṁ cāru rivābhāti (pts)Kassa paggahitaṁ chattaṁ, sasalākaṁ manoramaṁ;
kassa → tassa (bj) Ādiccaraṁsāvaraṇaṁ, ko eti siriyā jalaṁ.
ādiccaraṁsāvaraṇaṁ → ādicca rasāvaraṇaṁ (bj: machasaṁ)Kassa aṅgaṁ pariggayha, vāḷabījanimuttamaṁ;
aṅgaṁ → aṁkaṁ (pts) vāḷabījanimuttamaṁ → vālavījanimuttamā (bj); vālavījanimuttamaṁ (sya-all) | vāḷabījanimuttamaṁ caranti varapuññassa → vālavījaniṁ uttamaṁ carati varapaññassa (pts) Caranti varapuññassa, hatthikkhandhena āyato.
varapuññassa → varapaññassa (bj, pts-vp-pli1) | varapaññassa → varapuññassa (bj: machasaṁ) | varapuññassa → varapaññassa (cck: sī. pī.)Kassa setāni chattāni, ājānīyā ca vammitā;
vammitā → vammikā (sya-all) | vammitā → camimikā (bj: machasaṁ) Samantā parikīrenti, ko eti siriyā jalaṁ.
parikīrenti → parikīranti (bj); parikiranti (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | parikīrenti → parikirenti (cck); parikiranti (sya-all) | parikirenti → parikiranti (cck: sī. syā. pī.)Kassa ekasataṁ khatyā, anuyantā yasassino;
anuyantā → anuyuttā (pts-vp-pli1) | anuyantā → anuyuttā (cck: pī.) Samantānupariyanti, ko eti siriyā jalaṁ.
Samantānupariyanti → samantā anupariyanti (bj, sya1ed, sya2ed); samantā anupariyāti (pts-vp-pli1) | samantānupariyanti → samantā anupariyanti (bj, sya-all)Hatthi assaratha patti, senā ca caturaṅginī;
Hatthi assaratha patti → hatthī assā rathā patti (bj) | assaratha → assā rathā (bj) | patti → hatthī assā rathā pattī (cck: sī.) senā ca → senāya (bj) Samantānupariyanti, ko eti siriyā jalaṁ.
samantānupariyanti → samantā anupariyanti (bj, sya-all) | Samantānupariyanti → samantā anupariyāti (cck: pī.)Kassesā mahatī senā, piṭṭhito anuvattati;
anuvattati akkhobhaṇī → anuvatattī akkhobhanī (bj) Akkhobhaṇī apariyantā, sāgarasseva ūmiyo.
Akkhobhaṇī → akkhobhanī (bj); akkhobhinī (sya1ed, sya2ed) | akkhobhaṇī → akkhobhinī (sya-all) | Akkhobhaṇī → akkhābhanī (cck: sī.); akkhobhinī (cck: syā.)Rājābhirājā manojo, indova jayataṁ pati;
Rājābhirājā → rājādhirājā (mr) | Rājābhirājā → rājādhirājā (cck: ka.) indova → indeva (bj) Nandassajjhāvaraṁ eti, assamaṁ brahmacārinaṁ.Tassesā mahatī senā, piṭṭhito anuvattati;
anuvattati akkhobhaṇī → anuvattatī akkhobhanī (bj) Akkhobhaṇī apariyantā, sāgarasseva ūmiyo.
akkhobhaṇī → akkhobhinī (sya-all) ūmiyo → ūmiyoti (pts)Anulittā candanena, kāsikuttamadhārino;
kāsikuttamadhārino → kāsikavatthadhārino (pts-vp-pli1) | kāsikuttamadhārino → kāsikavatthadhārino (cck: pī.) Sabbe pañjalikā hutvā, isīnaṁ ajjhupāgamuṁ.
isīnaṁ → isinaṁ (bj) | isīnaṁ ajjhupāgamuṁ → isīnam ajjhupāgamunti (pts)“Kacci nu bhoto kusalaṁ, kacci bhoto anāmayaṁ; Kacci uñchena yāpetha, kacci mūlaphalā bahū.
Kacci ḍaṁsā makasā ca, appameva sarīsapā;
ḍaṁsā → ḍaṁsā ca (pts) sarīsapā → siriṁsapā (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | sarīsapā → siriṁsapā (sya-all) | appameva sarīsapā → appam eva siriṁsapā (pts) | sarīsapā → siriṁsapā (cck: sī. syā. pī.) Vane vāḷamigākiṇṇe, kacci hiṁsā na vijjati”.
vāḷamigākiṇṇe → vālamigākiṇṇe (bj); bāḷamigākiṇṇe (sya-all)“Kusalañceva no rāja, atho rāja anāmayaṁ;
atho → matho (pts-vp-pli1); atha (an3.31:1 [31. Sabrahmakasutta]; an4.63:1 [63. Brahmasutta]; iti106:1 [Sabrahmakasutta]) Atho uñchena yāpema, atho mūlaphalā bahū.Atho ḍaṁsā makasā ca, appameva sarīsapā;
Atho ḍaṁsā makasā ca → ḍaṁsā ca makasā (bj); ḍaṁsā ca makasā ca (pts-vp-pli1) | ḍaṁsā → ḍaṁsā ca (pts) | ca → ḍaṁsā ca makasā (cck: sī.); ḍaṁsā ca makasā ca (cck: pī.) sarīsapā → siriṁsapā (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | sarīsapā → siriṁsapā (sya-all) | appameva sarīsapā → appam eva siriṁsapā (pts) | siriṁsapā → sarisapā (bj: machasaṁ) | sarīsapā → siriṁsapā (cck: sī. syā. pī.) Vane vāḷamigākiṇṇe, hiṁsā mayhaṁ na vijjati.
vāḷamigākiṇṇe → vālamigākiṇṇe (bj); bāḷamigākiṇṇe (sya-all) | vāḷamigākiṇṇe hiṁsā mayhaṁ → vīḷamigākiṇṇe biṁsā amhaṁ (pts) mayhaṁ → amhaṁ (bj) | amhaṁ → mayhaṁ (bj: machasaṁ) | mayhaṁ → a mhaṁ (cck: sī. pī.)Bahūni vassapūgāni, assame sammataṁ idha;
sammataṁ → vasato (bj) | vasato → samamato (bj: machasaṁ); sammataṁ (bj: sī.vivi) | sammataṁ → vasato (cck: sī.) Nābhijānāmi uppannaṁ, ābādhaṁ amanoramaṁ.Svāgataṁ te mahārāja, atho te adurāgataṁ;
mahārāja → mahāraja (pts) Issarosi anuppatto, yaṁ idhatthi pavedaya.
issarosi → iv issaro si (pts) pavedaya → pavedhaya (bj: machasaṁ)Tindukāni piyālāni, madhuke kāsumāriyo;
tindukāni → tiṇḍukāni (sya-all, pts) | tindukāni → tiṇḍukāni (bj: machasaṁ) kāsumāriyo → kāsamāriyo (bj, sya1ed, sya2ed) | kāsumāriyo → kāsa māriyo (bj, sya-all) | kāsa → kāsu (bj: sī.vivi, machasaṁ) | kāsumāriyo → kāsamāriyo (cck: sī. syā.) Phalāni khuddakappāni, bhuñja rāja varaṁ varaṁ.Idampi pānīyaṁ sītaṁ, ābhataṁ girigabbharā; Tato piva mahārāja, sace tvaṁ abhikaṅkhasi”.
“Paṭiggahitaṁ yaṁ dinnaṁ, sabbassa agghiyaṁ kataṁ;
paṭiggahitaṁ → paṭiggahītaṁ (bj, pts) Nandassāpi nisāmetha, vacanaṁ so pavakkhati.
so → yaṁ (bj) | yaṁ → so (bj: machasaṁ) | so → yaṁ (cck: sī.); yaṁ so (cck: pī.)Ajjhāvaramhā nandassa, bhoto santikamāgatā;
ajjhāvaramhā → ajjhavarambhā (bj); ajjhāvar amha (pts) Suṇātu bhavaṁ vacanaṁ, nandassa parisāya ca”.
Suṇātu → suṇātu me (bj, sya1ed, sya2ed) | suṇātu → suṇātu me (bj, sya-all) | Suṇātu → suṇātu me (cck: sī. syā.) ca → cāti (pts)“Parosataṁ jānapadā, mahāsālā ca brāhmaṇā;
jānapadā → janapadā (pts) | jānapadā → janapadā (cck: pī.) Ime ca khattiyā sabbe, abhijātā yasassino; Bhavañca rājā manojo, anumaññantu me vaco.Ye ca santi samītāro, yakkhāni idha massame;
ca santi → ye vasanti (bj); ye hi santi (pts-vp-pli1) | samītāro → samitāro (sya-all) | ca → hi (pts) | santi → ye vasanti (cck: sī.); ye hi santi (cck: pī.) massame → assame (bj, pts) Araññe bhūtabhabyāni, suṇantu vacanaṁ mama.Namo katvāna bhūtānaṁ, isiṁ vakkhāmi subbataṁ; So tyāhaṁ dakkhiṇā bāhu, tava kosiya sammato.
dakkhiṇā → dakkhiṇo (bj, pts) | dakkhiṇo → dakkhiṇaṁ (bj: machasaṁ)Pitaraṁ me janettiñca, bhattukāmassa me sato;
janetti → janettī (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) Vīra puññamidaṁ ṭhānaṁ, mā maṁ kosiya vāraya.Sabbhi hetaṁ upaññātaṁ, mametaṁ upanissaja; Uṭṭhānapāricariyāya, dīgharattaṁ tayā kataṁ;
pāricariyāya → paricariyāya (pts-vp-pli1) Mātāpitūsu puññāni, mama lokadado bhava.
mātāpitūsu → mātāpitusu (bj, pts)Tatheva santi manujā, dhamme dhammapadaṁ vidū;
vidū → vida (bj: machasaṁ) Maggo saggassa lokassa, yathā jānāsi tvaṁ ise.Uṭṭhānapāricariyāya, mātāpitusukhāvahaṁ; Taṁ maṁ puññā nivāreti, ariyamaggāvaro naro”.
puññā nivāreti → puññābhivāreti (bj) | puññā nivāreti ariyamaggāvaro naro → puññābhivāreti ariyamaggavaro naroti (pts)“Suṇantu bhonto vacanaṁ, bhāturajjhāvarā mama;
bhātu → bhāta (bj: sī.vivi, machasaṁ) Kulavaṁsaṁ mahārāja, porāṇaṁ parihāpayaṁ; Adhammacārī jeṭṭhesu, nirayaṁ sopapajjati.
jeṭṭhesu → yo jeṭṭho (bj) | adhammacārī → adhammacāri (pts) | adhammacārī → adhammacārī jeṭṭhesu (bj: machasaṁ, syā); adhacāri jeṭṭho (bj: sī.vivi) | jeṭṭhesu → yo jeṭṭho (cck: sī.) sopapajjati → so upapajjati (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | sopapajjati → so upapajjati (sya-all) | sopapajjati → so upapajjati (cck: sī. syā. pī.)Ye ca dhammassa kusalā, porāṇassa disampati;
porāṇassa → poraṇassa (pts) Cārittena ca sampannā, na te gacchanti duggatiṁ.Mātā pitā ca bhātā ca, bhaginī ñātibandhavā; Sabbe jeṭṭhassa te bhārā, evaṁ jānāhi bhāradha.
bhāradha → bhārata (bj, pts-vp-pli1); bhāratha (sya1ed, sya2ed) | bhāradha → bhāratha (sya-all) | bhārata → bhāradha (bj: machasaṁ) | bhāradha → bhāratha (cck: syā.)Ādiyitvā garuṁ bhāraṁ, nāviko viya ussahe; Dhammañca nappamajjāmi, jeṭṭho casmi rathesabha”.
nappamajjāmi → pamajjāmi na (bj: machasaṁ)“Adhigamā tame ñāṇaṁ, jālaṁva jātavedato;
Adhigamā → adhigatamhā (bj, sya1ed, sya2ed); adhigatamha (pts-vp-pli1) | adhigamā → adhigatambhā (bj); adhigatamhā (sya-all) | adhigatambhā → adhigamā (bj: machasaṁ); adhigamahā (bj: syā) | Adhigamā → adhigatamhā (cck: sī.); adhigamhā (cck: syā.); adhigatamha (cck: pī.) jātavedato → jātavedaso (bj: machasaṁ) Evameva no bhavaṁ dhammaṁ, kosiyo pavidaṁsayi.Yathā udayamādicco, vāsudevo pabhaṅkaro;
udayamādicco → udadhim ādicco (pts) Pāṇīnaṁ pavidaṁseti, rūpaṁ kalyāṇapāpakaṁ;
pāṇīnaṁ → pāṇinaṁ (bj, pts) Evameva no bhavaṁ dhammaṁ, kosiyo pavidaṁsayi”.
pavidaṁsayi → pavidaṁsayīti (pts)“Evaṁ me yācamānassa, añjaliṁ nāvabujjhatha;
nāvabujjhatha → nāvakhujjhatha (bj); nāvabujjhasi (pts) Tava paddhacaro hessaṁ, vuṭṭhito paricārako”.
Tava paddhacaro → tava paṭṭhacaro (sya1ed, sya2ed); tava baddhañcaro (pts-vp-pli1); tavupaṭṭhacaro (mr) | paddhacaro → baddhacaro (bj); paṭṭhacaro (sya-all) | baddhacaro → tavupaṭṭhacaro (bj: machasaṁ); tavapaṭṭhacaro (bj: syā) | paddhacaro → tava paṭṭhacaro (cck: syā.); tava baddhañcaro (cck: pī.); tavupaṭṭhacaro (cck: ka.) paricārako → paricārakoti (pts) | paricārako → paricārīko (bj: machasaṁ)“Addhā nanda vijānāsi, saddhammaṁ sabbhi desitaṁ;
vijānāsi → pajānāsi (bj) | vijānāsi → pajānāsi (cck: sī.) Ariyo ariyasamācāro, bāḷhaṁ tvaṁ mama ruccasi.Bhavantaṁ vadāmi bhotiñca, suṇātha vacanaṁ mama; Nāyaṁ bhāro bhāramato, ahu mayhaṁ kudācanaṁ.
bhāramato → bhāramatto (bj, sya1ed, sya2ed) | bhāramato → bhāramatto (cck: sī. syā.)Taṁ maṁ upaṭṭhitaṁ santaṁ, mātāpitusukhāvahaṁ; Nando ajjhāvaraṁ katvā, upaṭṭhānāya yācati.
ajjhāvaraṁ → ajjhācaraṁ (bj)Yo ve icchati kāmena, santānaṁ brahmacārinaṁ;
ve → ce (bj, sya-all) Nandaṁ vo varatha eko, kaṁ nando upatiṭṭhatu”.
varatha eko → vadatha eke (pts-vp-pli1) | varatha → caratha (bj) | varatha eko kaṁ → vadatha eke kam (pts) | eko → nandaṁ vadatha eke (cck: pī.) upatiṭṭhatu → upatiṭṭhatūti (pts)“Tayā tāta anuññātā, soṇa taṁ nissitā mayaṁ;
soṇa → sona (pts) Upaghātuṁ labhe nandaṁ, muddhani brahmacārinaṁ.
Upaghātuṁ → upaghāyituṁ (bj) | upaghātuṁ → upaghāyituṁ (bj) | upaghāyituṁ → upaghātuṁ (bj: machasaṁ, syā) | Upaghātuṁ → upaghāyituṁ (cck: sī.)Assatthasseva taruṇaṁ, pavāḷaṁ māluteritaṁ;
pavāḷaṁ → pavālaṁ (sya-all) | pavālaṁ → pallavaṁ (sya-all note) Cirassaṁ nandaṁ disvāna, hadayaṁ me pavedhati.Yadā suttāpi supine, nandaṁ passāmi āgataṁ;
supine → suppante (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | supine → suppante (sya-all) | supine → suppanne (bj: machasaṁ, syā) | supine → suppante (cck: syā. pī.) | suppante → supine (sya-all note) Udaggā sumanā homi, nando no āgato ayaṁ.
sumanā → sumadā (pts)Yadā ca paṭibujjhitvā, nandaṁ passāmi nāgataṁ; Bhiyyo āvisatī soko, domanassañcanappakaṁ.
bhiyyo → bhīyo (bj) | āvisatī → āvisati (sya-all) | bhīyo → hiyo (bj: machasaṁ)Sāhaṁ ajja cirassampi, nandaṁ passāmi āgataṁ; Bhattucca mayhañca piyo, nando no pāvisī gharaṁ.
Bhattucca → bhattu ca (bj, sya1ed, sya2ed); bhattuñca (mr) | Bhattucca → bhattuñca (cck: ka.)Pitupi nando suppiyo, yaṁ nando nappavase gharā;
pitupi → pitu ca (bj, sya-all) | ca → pitupi (bj: sī.vivi, machasaṁ) | suppiyo → supiyo (bj: machasaṁ) nappavase → pāvisī (pts-vp-pli1) | gharā → gharaṁ (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1, mr) | gharā labhatū → gharaṁ labhatu (sya-all) | nappavase gharā labhatū → pāvisī gharaṁ labhatu (pts) | gharā → gharaṁ (bj: machasaṁ, syā) | nappavase → pāvisī (cck: pī.) | gharā → gharaṁ (cck: syā. pī. ka.) Labhatū tāta nando taṁ, maṁ nando upatiṭṭhatu”.
labhatū → labhatu (bj) upatiṭṭhatu anukampikā → upatiṭṭhatūti anukampakā (pts)“Anukampikā patiṭṭhā ca, pubbe rasadadī ca no;
anukampikā → anukampakā (sya-all) | anukampikā → anukamapakā (bj: machasaṁ, syā) Maggo saggassa lokassa, mātā taṁ varate ise.Pubbe rasadadī gottī, mātā puññūpasaṁhitā; Maggo saggassa lokassa, mātā taṁ varate ise”.
ise → iseti (pts)“Ākaṅkhamānā puttaphalaṁ, devatāya namassati;
ākaṅkhamānā → ākakkhamānā (bj) Nakkhattāni ca pucchati, utusaṁvaccharāni ca.Tassā utumhi nhātāya, hoti gabbhassa vokkamo;
utumhi nhātāya → utusinātāya (bj, pts-vp-pli1); utusi nhātāya (sya1ed, sya2ed) | utumhi → utusi (sya-all) | nhātāya → utusinātāya (cck: pī.) gabbhassa vokkamo → gabbhassa'vakkamo (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | gabbhassa vokkamo → gabbhassavakkamo (bj, sya-all, pts) | gabbhassavakkamo → vokkamo (bj: sī.vivi, machasaṁ) | vokkamo → gabbhassa’vakkamo (cck: sī. syā. pī.) Tena dohaḷinī hoti, suhadā tena vuccati.Saṁvaccharaṁ vā ūnaṁ vā, pariharitvā vijāyati; Tena sā janayantīti, janetti tena vuccati.
janayantīti janetti → janayantī addti janettī (pts) janetti → janettī (bj, sya-all) | janetti → janettī (cck: sī. syā. pī.)Thanakhīrena gītena, aṅgapāvuraṇena ca;
Thanakhīrena → thanakkhīrena (bj, sya1ed, sya2ed) | gītena aṅgapāvuraṇena → gitena aṅgapāpuraṇena (pts) | Thanakhīrena → thanakkhīrena (cck: sī.) aṅgapāvuraṇena → aṅgapāpuraṇena (bj, pts-vp-pli1) | aṅgapāvuraṇena → aṅgapāpūraṇena (bj) | aṅgapāvuraṇena → aṅgapāpuraṇena (cck: pī.) Rodantaṁ puttaṁ toseti, tosentī tena vuccati.
puttaṁ → eva (pts-vp-pli1) | puttaṁ → add eva (pts) | toseti → tosenti (bj: sī.vivi, machasaṁ) | puttaṁ → eva (cck: pī.) tosentī → tosenti (bj)Tato vātātape ghore, mamaṁ katvā udikkhati;
mamaṁ → mammaṁ (bj: machasaṁ); mamiṁ (bj: sī.vivi) Dārakaṁ appajānantaṁ, posentī tena vuccati.
appajānantaṁ → apajānattaṁ (bj: sī.vivi, machasaṁ) posentī → posenti (bj)Yañca mātudhanaṁ hoti, yañca hoti pituddhanaṁ;
pituddhanaṁ ubhayampetassa → pitū dhanaṁ ubhayam etassa (pts) Ubhayampetassa gopeti, api puttassa no siyā.Evaṁ putta aduṁ putta, iti mātā vihaññati;
aduṁ → adū (pts) Pamattaṁ paradāresu, nisīthe pattayobbane;
nisīthe → nissive (sya-all) | nisīthe → nisīde (bj: machasaṁ); nissive (bj: syā) | nissive → ba. nisīde (sya-all note) Sāyaṁ puttaṁ anāyantaṁ, iti mātā vihaññati.Evaṁ kicchā bhato poso, mātu aparicārako; Mātari micchā caritvāna, nirayaṁ sopapajjati.
sopapajjati → so upapajjati (bj, sya-all, pts)Evaṁ kicchā bhato poso, pitu aparicārako;
aparicārako → aparivārako (bj) | aparivārako → aparicāriko (bj: machasaṁ) Pitari micchā caritvāna, nirayaṁ sopapajjati.
sopapajjati → so upapajjati (bj) | sopapajjati dhanāpi → so upapajjati dhanampi (sya-all); so upapajjati dhan āpi (pts)Dhanāpi dhanakāmānaṁ, nassati iti me sutaṁ;
dhanāpi → dhanaṁpi (bj: machasaṁ, syā) Mātaraṁ aparicaritvāna, kicchaṁ vā so nigacchati.Dhanāpi dhanakāmānaṁ, nassati iti me sutaṁ;
dhanāpi → dhanampi (sya-all, pts) Pitaraṁ aparicaritvāna, kicchaṁ vā so nigacchati.Ānando ca pamodo ca, sadā hasitakīḷitaṁ;
pamodo → pamādo (bj, pts) Mātaraṁ paricaritvāna, labbhametaṁ vijānato.
labbhametaṁ → labbatena (bj: machasaṁ, syā)Ānando ca pamodo ca, sadā hasitakīḷitaṁ;
pamodo → pamādo (bj, pts) hasitakīḷitaṁ → hasitākīḷitaṁ (pts) Pitaraṁ paricaritvāna, labbhametaṁ vijānato.Dānañca piyavācā ca, atthacariyā ca yā idha;
piyavācā ca → piyavācañca (sya1ed, sya2ed); peyyavāsañ ca (pts-vp-pli1); peyyavajjañca (csp1ed) | piyavācā ca → peyyavajjañca (cck); piyavācañca (sya-all) | peyyavajjañca → piyavācā ca (cck: sī. syā. ka.) Samānattatā ca dhammesu, tattha tattha yathārahaṁ;
Samānattatā → samānattā (pts-vp-pli1) | samānattatā → samānattā (pts) | Samānattatā → samānattā (cck: pī.) Ete kho saṅgahā loke, rathassāṇīva yāyato.
saṅgahā → saṅgahe (dn31:56 [Siṅgālasutta/13. Chaddisāpaṭicchādanakaṇḍa]; an4.32:1 [32. Saṅgahasutta] tadaṭṭhakathāyo oloketabbā) | saṅgahā → saṅghā (pts)Ete ca saṅgahā nāssu, na mātā puttakāraṇā;
ca → va (pts) Labhetha mānaṁ pūjaṁ vā, pitā vā puttakāraṇā.
pūjaṁ vā → pūjañca (pts-vp-pli1) | labhetha → uabhetha (bj) | vā → pūjañca (cck: pī.) vā → va (pts)Yasmā ca saṅgahā ete, sammapekkhanti paṇḍitā;
saṅgahā → saṅghahe (bj: machasaṁ) | saṅgahā → saṅgahe (dī. ni. 3.273; a. ni. 4.32) tadaṭṭhakathāyo oloketabbā (cck note) sammapekkhanti → samavekkhanti (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1 an4.32:1 [32. Saṅgahasutta]) | sammapekkhanti → samavekkhanti (sya-all) | sammapekkhanti → samavekkhanti (sī. syā. pī.) a. ni. 4.32 (cck note) Tasmā mahattaṁ papponti, pāsaṁsā ca bhavanti te.
mahattaṁ → mahantaṁ (bj) pāsaṁsā → pasaṁsā (bj: sī.vivi, machasaṁ)Brahmāti mātāpitaro, pubbācariyāti vuccare;
Brahmāti → brahmā hi (pts-vp-pli1) | brahmāti → brahmamāti (bj) | brahmāti mātāpitaro → brahmā hi nātāpitaro (pts) | Brahmāti → brahmā hi (cck: pī.) Āhuneyyā ca puttānaṁ, pajāya anukampakā.Tasmā hi ne namasseyya, sakkareyya ca paṇḍito;
ne → te (bj, sya-all, pts) sakkareyya ca → sakkareyyātha (bj, pts) | sakkareyyātha → sakakareyyava (bj: machasaṁ) Annena atho pānena, vatthena sayanena ca;
annena atho → annenamatho (pts) | atho → matho (cck: pī.); atha (cck: a. ni. 4.63; itivu. 106) Ucchādanena nhāpanena, pādānaṁ dhovanena ca.
nhāpanena → nahāpanena (bj, pts-vp-pli1); nhānena (sya1ed, sya2ed) | nhāpanena → nahāpanne (bj); nhānena (sya-all) | nhāpanena → nahāpanena (cck: sī. pī.)Tāya naṁ pāricariyāya, mātāpitūsu paṇḍitā;
pāricariyāya mātāpitūsu → paricariyāya mātāpitusu (pts) | pāricariyāya → paricariyāya (cck: pī.) mātāpitūsu → mātāpitusu (bj) | paṇḍitā → paṇḍito (bj: machasaṁ) Idheva naṁ pasaṁsanti, pecca sagge pamodatī”ti.
naṁ → (bj) | idheva → idhaceva (bj: sī.vivi)
Atha sattatimamhi nipātavare, sabhāvantu kusāvatirājavaro; Atha soṇasunandavaro ca puna, abhivāsitasattatimamhi suteti.
soṇasunandavaro → soṇanandavaro (bj) | puna abhivāsitasattatimamhi suteti → modatīti (pts) abhivāsitasattatimamhi → abhivāsita sattatimambhi (bj)
