3 Suvaṇṇasāmajātaka
“Ko nu maṁ usunā vijjhi, pamattaṁ udahārakaṁ;
udahārakaṁ → hārikaṁ (sya1ed, sya2ed); hāriyaṁ (mr) | pamattaṁ → pattaṁ (bj) | udahārakaṁ → udahārikaṁ (sya-all) | udahārakaṁ → udahārayaṁ (bj: machasaṁ) | udahārakaṁ → hārikaṁ (cck: syā.); hāriyaṁ (cck: ka.) Khattiyo brāhmaṇo vesso, ko maṁ viddhā nilīyasi.
nilīyasi → nilīyasīti (pts) | nilīyasi → niliyyasi (bj: machasaṁ)Na me maṁsāni khajjāni, cammenattho na vijjati; Atha kena nu vaṇṇena, viddheyyaṁ maṁ amaññatha.
amaññatha → amaññathāti (pts)Ko vā tvaṁ kassa vā putto, kathaṁ jānemu taṁ mayaṁ;
tvaṁ kassa vā putto → tvañca kassa vā puttosi (bj, pts-vp-pli1) | putto → putte (bj) Puṭṭho me samma akkhāhi, kiṁ maṁ viddhā nilīyasi”.
nilīyasi rājāhamasmi → nilīyasīti āha rājāhaṁ asmi (pts)“Rājāhamasmi kāsīnaṁ, pīḷiyakkhoti maṁ vidū;
pīḷiyakkhoti → piliyakkhoti (bj, pts); pilayakkhoti (sya-all) Lobhā raṭṭhaṁ pahitvāna, migamesaṁ carāmahaṁ.
pahitvāna → pahatvāna (bj) | pahatvāna → pahitvāna (bj: machasaṁ, syā) migamesaṁ → migameso (bj: machasaṁ)Issatthe casmi kusalo, daḷhadhammoti vissuto; Nāgopi me na mucceyya, āgato usupātanaṁ.
mucceyya → muñceyya (bj, sya-all, pts)Ko vā tvaṁ kassa vā putto, kathaṁ jānemu taṁ mayaṁ;
ko → tvañca tassa (bj) | tvaṁ kassa vā putto → puttosi (bj) | putto → tvaṁ ca kassa vā puttosi (cck: sī. pī.) Pituno attano cāpi, nāmagottaṁ pavedaya”.
pavedaya → pavedayāti (pts)“Nesādaputto bhaddante, sāmo iti maṁ ñātayo; Āmantayiṁsu jīvantaṁ, svajjevāhaṁ gato saye.
svajjevāhaṁ gato → svājjevaṅgato (sya1ed, sya2ed); svājjevahaṁ gato (pts-vp-pli1); svajjevaṅgate (mr) | svajjevāhaṁ → svājjevāhaṁ (bj) | svajjevāhaṁ gato → svājjevaṅgato (sya-all) | svājjevāhaṁ → svajjevavaṁ (bj: machasaṁ) | gato → svājjevaṅgato (cck: syā.); svajjevaṅgate (cck: ka.)Viddhosmi puthusallena, savisena yathā migo; Sakamhi lohite rāja, passa semi paripluto.
Paṭivāmagataṁ sallaṁ, passa dhimhāmi lohitaṁ;
Paṭivāmagataṁ → paṭicamma gataṁ (bj, pts-vp-pli1) | paṭivāmagataṁ → paṭicammagataṁ (bj, pts) | paṭicammagataṁ → paṭivā (bj: machasaṁ, syā) | Paṭivāmagataṁ → paṭidhamma gataṁ (cck: sī. pī.) dhimhāmi → vihāmi (bj, pts-vp-pli1); thimhāmi (sya1ed, sya2ed) | dhimhāmi → thimhāmi (sya-all) | vihāmi → mimhāmi (bj: machasaṁ); thimhāmi (bj: syā) | dhimhāmi → vihāmhi (cck: sī. pī.) Āturo tyānupucchāmi, kiṁ maṁ viddhā nilīyasi.Ajinamhi haññate dīpi, nāgo dantehi haññate;
dīpi → dīpī (pts) dantehi → antehi (bj) | haññate → haññati (pts) Atha kena nu vaṇṇena, viddheyyaṁ maṁ amaññatha”.
maṁ amaññatha → mam amaññathāti (pts)“Migo upaṭṭhito āsi, āgato usupātanaṁ; Taṁ disvā ubbijī sāma, tena kodho mamāvisi”.
ubbijī → ubbijji (bj, sya-all, pts) | sāma → ubbijjissāmi (bj: machasaṁ) tena → na te (pts) | mamāvisi → mam āvisīti (pts)“Yato sarāmi attānaṁ, yato pattosmi viññutaṁ;
yato → yatho (bj) Na maṁ migā uttasanti, araññe sāpadānipi.
uttasanti → utrāsanti (sya-all); uttasānti (pts) | uttasanti → utrasanti (bj: machasaṁ, syā)Yato nidhiṁ parihariṁ, yato pattosmi yobbanaṁ;
parihariṁ → parihāriṁ (sya-all) Na maṁ migā uttasanti, araññe sāpadānipi.
uttasanti → utrāsanti (sya-all)Bhīrū kimpurisā rāja, pabbate gandhamādane; Sammodamānā gacchāma, pabbatāni vanāni ca.
Na maṁ migā uttasanti, araññe sāpadānipi;
Na maṁ migā … araññe sāpadānipi → etthantare pāṭho si, sya1ed, sya2ed, pts1ed potthakesu sāpadānipi → ( ) natthi sī. syā. pī. potthakesu (cck note) Atha kena nu vaṇṇena, utrāsanti migā mamaṁ”.
utrāsanti migā mamaṁ → uttrase so migo mamaṁ (bj); utrase so migo mamanti (pts-vp-pli1) | utrāsanti migā → uttrase so migo (bj) | mamaṁ → utrāse so migo mamaṁ (cck: sī. pī.)“Na taṁ tasa migo sāma, kiṁ tāhaṁ alikaṁ bhaṇe;
Na taṁ tasa → na taddasā (bj, pts-vp-pli1) | taddasā → na taṁ tasa (bj: machasaṁ, syā) | tasa → na taddasā (cck: sī. pī.) alikaṁ → aliko (bj: machasaṁ) Kodhalobhābhibhūtāhaṁ, usuṁ te taṁ avassajiṁ.
kodhalobhābhibhūtāhaṁ → kodhalobhābhibhūtohaṁ (bj, pts) avassajiṁ → avissajiṁ (sya1ed, sya2ed); avissajīti (pts-vp-pli1) | avassajiṁ → avissajiṁ (sya-all) | avassajiṁ → avissajiṁ (cck: syā.)Kuto nu sāma āgamma, kassa vā pahito tuvaṁ;
sāma → samma (bj, pts) Udahāro nadiṁ gaccha, āgato migasammataṁ”.
migasammataṁ → migasammatanti (pts)“Andhā mātāpitā mayhaṁ, te bharāmi brahāvane; Tesāhaṁ udakāhāro, āgato migasammataṁ.
udakāhāro → udahārako (bj); udakahāro (sya-all) | tesāhaṁ udakāhāro → tes āham udahārako (pts) | udahārako → udakaṁ hāṇa (bj: machasaṁ) migasammataṁ → migasammatanti (pts)Atthi nesaṁ usāmattaṁ, atha sāhassa jīvitaṁ;
nesaṁ usāmattaṁ → tesaṁ usāmantaṁ (bj) Udakassa alābhena, maññe andhā marissare.
udakassa → udakassa ca (bj) | alābhena → cālābhena (pts)Na me idaṁ tathā dukkhaṁ, labbhā hi pumunā idaṁ;
hi → pi (pts) Yañca ammaṁ na passāmi, taṁ me dukkhataraṁ ito.Na me idaṁ tathā dukkhaṁ, labbhā hi pumunā idaṁ; Yañca tātaṁ na passāmi, taṁ me dukkhataraṁ ito.
Sā nūna kapaṇā ammā, cirarattāya rucchati;
rucchati → rucchiti (pts-vp-pli1); ruccati (mr) | cirarattāya rucchati aḍḍharatte va → ciraṁ rattāya rucchaci aḍḍharatteva (sya-all) | rucchati aḍḍharatte → rucchiti addharatte (pts) | rucchati → ruccati (bj: machasaṁ, syā, sī.vivi) | rucchati → ruccati (cck: ka.) Aḍḍharatte va ratte vā, nadīva avasucchati.
va → ca (bj) avasucchati → avasussati (sya1ed, sya2ed) | avasucchati → avasussati (sya-all) | avasucchati → avasussati (cck: syā.)So nūna kapaṇo tāto, cirarattāya rucchati;
tāto → tato (bj) rucchati → ruccati (mr) | cirarattāya rucchati aḍḍharatte va → ciraṁ rattāya ruccati aḍḍharatteva (sya-all) | rucchati → rucchiti (pts) | rucchati → ruccati (cck: ka.) Aḍḍharatte va ratte vā, nadīva avasucchati.
va → ca (bj) avasucchati → avasussati (sya1ed, sya2ed) | avasucchati → avasussati (sya-all) | avasucchati → avasussati (cck: syā.)Uṭṭhānapādacariyāya, pādasambāhanassa ca;
Uṭṭhānapādacariyāya → … pāricariyāya (bj, pts-vp-pli1) | uṭṭhānapādacariyāya pādasambāhanassa → uṭṭhānapāricariyāya pādaṁ sambāhanassa (bj) | uṭṭhānapādacariyāya → uṭṭhānapāricariyāya (pts) | pādaṁ → rāja (bj: machasaṁ) | Uṭṭhānapādacariyāya → pāricariyāya (cck: sī. pī.) pādasambāhanassa → rāja sambāhanassa (sya-all) Sāma tāta vilapantā, hiṇḍissanti brahāvane.
tāta → tātā ti (bj) hiṇḍissanti → hindisasantī (bj: machasaṁ)Idampi dutiyaṁ sallaṁ, kampeti hadayaṁ mamaṁ;
idampi dutiyaṁ → idaṁ dutiyakaṁ (pts) Yañca andhe na passāmi, maññe hissāmi jīvitaṁ”.
maññe hissāmi → maññe hessāmi (bj); yañca hessāmi (pts-vp-pli1); taṁ me hissāmi (mr) | hessāmi → na me hissāmi (bj: machasaṁ) | hissāmi → yañca hessāmi (cck: sī. pī.); taṁ meṁ hissāmi (cck: ka.)“Mā bāḷhaṁ paridevesi, sāma kalyāṇadassana; Ahaṁ kammakaro hutvā, bharissaṁ te brahāvane.
bharissaṁ → bhariyassan (pts)Issatthe casmi kusalo, daḷhadhammoti vissuto; Ahaṁ kammakaro hutvā, bharissaṁ te brahāvane.
kammakaro → kammakāro (bj) bharissaṁ → bhariyassan (pts)Migānaṁ vighāsamanvesaṁ, vanamūlaphalāni ca;
Migānaṁ → magānaṁ (mr) | Migānaṁ → magānaṁ (cck: ka.) Ahaṁ kammakaro hutvā, bharissaṁ te brahāvane.
bharissaṁ → bhariyassan (pts)Katamaṁ taṁ vanaṁ sāma, yattha mātāpitā tava; Ahaṁ te tathā bharissaṁ, yathā te abharī tuvaṁ”.
abharī tuvaṁ → abhari tuvanti (pts)“Ayaṁ ekapadī rāja, yoyaṁ ussīsake mama; Ito gantvā aḍḍhakosaṁ, tattha nesaṁ agārakaṁ;
aḍḍhakosaṁ → aḍḍhaghosaṁ (sya-all) nesaṁ → tesaṁ (bj, pts) | tattha → yattha (bj: machasaṁ) Yattha mātāpitā mayhaṁ, te bharassu ito gato.
yattha mātāpitā → tattha mātā pitā (bj) | yattha → tattha (pts) gato → gatoti (pts)Namo te kāsirājatthu, namo te kāsivaḍḍhana;
kāsivaḍḍhana → kāsivaddhana (pts) Andhā mātāpitā mayhaṁ, te bharassu brahāvane.
te → (bj)Añjaliṁ te paggaṇhāmi, kāsirāja namatthu te; Mātaraṁ pitaraṁ mayhaṁ, vutto vajjāsi vandanaṁ”.
vandanaṁ → vandananti (pts)Idaṁ vatvāna so sāmo, yuvā kalyāṇadassano; Mucchito visavegena, visaññī samapajjatha.
visaññī → visaññi (bj) | samapajjatha → samapajjathāti (pts)Sa rājā paridevesi, bahuṁ kāruññasañhitaṁ;
paridevesi → parideyesi (pts) kāruññasañhitaṁ ajarāmarohaṁ → kāruññasaṁhitaṁ ajarāmaro vahaṁ (bj) “Ajarāmarohaṁ āsiṁ, ajjetaṁ ñāmi no pure;
ajjetaṁ ñāmi → ajjahaññāmi (mr) | ñāmi → ñāsi (bj) | ajjetaṁ → ajjabhaññāmi (bj: machasaṁ); ajjetaṁ ñāmi (bj: syā) | ñāmi → ajjahaññāmi (cck: ka.) Sāmaṁ kālaṅkataṁ disvā, natthi maccussa nāgamo.
kālaṅkataṁ → kālakataṁ (bj, sya-all, pts)Yassu maṁ paṭimanteti, savisena samappito;
paṭimanteti → patimanteti (bj) | paṭimanteti savisena → patimanteti sa visena (pts) Svajja evaṁ gate kāle, na kiñci mabhibhāsati.
Svajja evaṁ → svajjevaṁ (bj); svājjevaṅ (sya1ed, sya2ed); svājjevaṁ (pts-vp-pli1) | svajja evaṁ → svājjevaṁ (bj); svajjevaṁ (cck) | svajja evaṁ gate → svājjevaṅgate (sya-all) mabhibhāsati → mabhihāsati (bj)Nirayaṁ nūna gacchāmi, ettha me natthi saṁsayo; Tadā hi pakataṁ pāpaṁ, cirarattāya kibbisaṁ.
cirarattāya → ciraṁ rattāya (sya-all)Bhavanti tassa vattāro, gāme kibbisakārako;
kibbisakārako → kibbisakarakaṁ (pts) Araññe nimmanussamhi, ko maṁ vattumarahati.Sārayanti hi kammāni, gāme saṅgaccha māṇavā;
māṇavā → mānavā (bj) Araññe nimmanussamhi, ko nu maṁ sārayissati”.
nu → (pts) | sārayissati → sārayissatīti (pts)Sā devatā antarahitā, pabbate gandhamādane; Raññova anukampāya, imā gāthā abhāsatha.
“Āguṁ kira mahārāja, akari kamma dukkaṭaṁ;
kira → kari (bj, pts-vp-pli1) akari → akarā (bj) | akari kamma dukkaṭaṁ → akarā kammadukkaṭaṁ (bj) | akarā → akari (bj: machasaṁ, syā, sī.vivi); akāraṁ (bj: sīmu) | akari → akarā (cck: sī.) Adūsakā pitāputtā, tayo ekūsunā hatā.Ehi taṁ anusikkhāmi, yathā te sugatī siyā;
sugatī → sugati (pts) Dhammenandhe vane posa, maññehaṁ sugatī tayā”.
dhammenandhe → dhammena te (bj: machasaṁ) tayā → siyā (sya-all) | maññehaṁ sugatī tayā → maññe haṁ sugatiṁ tayāti (pts)Sa rājā paridevitvā, bahuṁ kāruññasañhitaṁ; Udakakumbhamādāya, pakkāmi dakkhiṇāmukho.
ādāya → ādā (bj, pts-vp-pli1) dakkhiṇāmukho → dakkhiṇāmukhoti (pts)“Kassa nu eso padasaddo, manussasseva āgato;
nu → na (bj) Neso sāmassa nigghoso, ko nu tvamasi mārisa.
neso → no (bj: machasaṁ) tvamasi → tvamahi (?) | mārisa santañhi → mārisaṁ santaṁ hi (bj)Santañhi sāmo vajati, santaṁ pādāni neyati;
neyati → ñattati (bj) | neyati neso → ñattati noso (bj) | ñattati → neyati (bj: machasaṁ) | neyati → uttahi (cck: sī.) Neso sāmassa nigghoso, ko nu tvamasi mārisa”.
tvamasi → tvamahi (?)“Rājāhamasmi kāsīnaṁ, pīḷiyakkhoti maṁ vidū;
rājāhamasmi → rājāhamassami (bj) pīḷiyakkhoti → piḷiyakkhoti (bj); pilayakkhoti (sya-all); piliyakkhoti (pts) Lobhā raṭṭhaṁ pahitvāna, migamesaṁ carāmahaṁ.
pahitvāna → pahatvāna (bj) | pahatvāna → pahitvāna (bj: machasaṁ) migamesaṁ → migameso (bj: machasaṁ)Issatthe casmi kusalo, daḷhadhammoti vissuto; Nāgopi me na mucceyya, āgato usupātanaṁ”.
mucceyya → muñceyya (bj, sya-all, pts) usupātanaṁ svāgataṁ → usupātananti svāgatan (pts)“Svāgataṁ te mahārāja, atho te adurāgataṁ; Issarosi anuppatto, yaṁ idhatthi pavedaya.
Tindukāni piyālāni, madhuke kāsumāriyo;
tindukāni → tiṇḍukāni (sya-all, pts) kāsumāriyo → kāsamāriyo (sya-all) Phalāni khuddakappāni, bhuñja rāja varaṁ varaṁ.Idampi pānīyaṁ sītaṁ, ābhataṁ girigabbharā; Tato piva mahārāja, sace tvaṁ abhikaṅkhasi”.
tato → ito (sya-all) abhikaṅkhasi nālaṁ → abhikaṁkhasīti nālam (pts)“Nālaṁ andhā vane daṭṭhuṁ, ko nu vo phalamāhari;
vo phalamāhari → me phalamāharī (bj) | phalamāhari anandhassevayaṁ → phalam āhari anandhass evāyaṁ (pts) | me → vo (bj: machasaṁ, syā) Anandhassevayaṁ sammā, nivāpo mayha khāyati”.
anandhassevayaṁ → anandhassevāyaṁ (sya-all) mayha khāyati → mayhaṁ khāyatīti (pts) | nivāpo → nivāto (bj: machasaṁ)“Daharo yuvā nātibrahā, sāmo kalyāṇadassano; Dīghassa kesā asitā, atho sūnaggavellitā.
sūnaggavellitā → sunagga … (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1); sonagga … (mr) | sūnaggavellitā → sunaggavellitā (sya-all, pts) | sūnagga → sonagga (cck: ka.)So have phalamāharitvā, ito ādāya kamaṇḍaluṁ;
have phalamāharitvā → bhave phalamāhatvā (bj) | phalamāharitvā → phalam āhatvā (pts) ādāya → ādā (cck: sī. pī.) Nadiṁ gato udahāro, maññe na dūramāgato”.
dūramāgato ahaṁ → dūram āgatoti ahan (pts)“Ahaṁ taṁ avadhiṁ sāmaṁ, yo tuyhaṁ paricārako;
paricārako → paricāriko (sya-all) Yaṁ kumāraṁ pavedetha, sāmaṁ kalyāṇadassanaṁ.Dīghassa kesā asitā, atho sūnaggavellitā;
sūnaggavellitā → sunaggavellitā (sya-all, pts) Tesu lohitalittesu, seti sāmo mayā hato”.
hato → hatoti (pts)“Kena dukūla mantesi, hato sāmoti vādinā;
dukūla mantesi → dukūlamantesī (bj) Hato sāmoti sutvāna, hadayaṁ me pavedhati.
sāmoti → sāmāti (bj)Assatthasseva taruṇaṁ, pavāḷaṁ māluteritaṁ;
pavāḷaṁ → pavālaṁ (sya-all, pts) Hato sāmoti sutvāna, hadayaṁ me pavedhati”.
pavedhati → pavedhatīti (pts)“Pārike kāsirājāyaṁ, so sāmaṁ migasammate; Kodhasā usunā vijjhi, tassa mā pāpamicchimhā”.
pāpamicchimhā → pāpam icchimhāti (pts)“Kicchā laddho piyo putto, yo andhe abharī vane; Taṁ ekaputtaṁ ghātimhi, kathaṁ cittaṁ na kopaye”.
ghātimhi → ghātimbhi (bj) | taṁ ekaputtaṁ ghātimhi → tamekaputtaghātimhi (sya-all) kopaye → kopayeti (pts)“Kicchā laddho piyo putto, yo andhe abharī vane;
andhe → andho (bj) Taṁ ekaputtaṁ ghātimhi, akkodhaṁ āhu paṇḍitā”.
ghātimhi → ghātimbhi (bj) | taṁ ekaputtaṁ ghātimhi → tamekaputtaghātimhi (sya-all) paṇḍitā → paṇḍitāti (pts)“Mā bāḷhaṁ paridevetha, hato sāmoti vādinā;
bāḷhaṁ → bālhaṁ (pts) sāmoti → sāmāti (bj) Ahaṁ kammakaro hutvā, bharissāmi brahāvane.Issatthe casmi kusalo, daḷhadhammoti vissuto; Ahaṁ kammakaro hutvā, bharissāmi brahāvane.
Migānaṁ vighāsamanvesaṁ, vanamūlaphalāni ca;
migānaṁ → magānaṁ (bj: machasaṁ) Ahaṁ kammakaro hutvā, bharissāmi brahāvane”.“Nesa dhammo mahārāja, netaṁ amhesu kappati; Rājā tvamasi amhākaṁ, pāde vandāma te mayaṁ”.
pāde → pade (bj) | mayaṁ → mayanti (pts)“Dhammaṁ nesādā bhaṇatha, katā apacitī tayā;
nesādā → nesāda (bj, cck, sya-all) apacitī → apavitī (bj) | katā → kato (pts) Pitā tvamasi amhākaṁ, mātā tvamasi pārike”.
tvamasi amhākaṁ → tvam asi asmākaṁ (pts) | tvamasi → tvamahi (cck: ?) tvamasi pārike → tvam asi pāriketi (pts)“Namo te kāsirājatthu, namo te kāsivaḍḍhana;
kāsivaḍḍhana añjaliṁ → kāsivaddhana añjalin (pts) Añjaliṁ te paggaṇhāma, yāva sāmānupāpaya.Tassa pāde samajjantā, mukhañca bhujadassanaṁ;
samajjantā → pamajjantā (bj); pavaṭṭantā (pts-vp-pli1) | pamajjantā → pavaṭṭantā (bj: sī.vivi); samajjantā (bj: machasaṁ, syā) | samajjantā → pavaṭṭantā (cck: pī.) | samajjantā → si. pavaṭṭantā (sya-all note) Saṁsumbhamānā attānaṁ, kālamāgamayāmase”.“Brahā vāḷamigākiṇṇaṁ, ākāsantaṁva dissati;
ākāsantaṁva dissati → ākāsantaṁ padissati (bj) Yattha sāmo hato seti, candova patito chamā.Brahā vāḷamigākiṇṇaṁ, ākāsantaṁva dissati;
brahā vāḷamigākiṇṇaṁ ākāsantaṁva dissati → brahāvāḷamigākiṇṇaṁ ākāsantaṁ padissati (pts) ākāsantaṁva dissati → ākāsantaṁ padissati (bj) Yattha sāmo hato seti, sūriyova patito chamā.
sūriyova → suriyova (bj, sya-all, pts)Brahā vāḷamigākiṇṇaṁ, ākāsantaṁva dissati;
brahā vāḷamigākiṇṇaṁ ākāsantaṁva dissati → brahāvāḷamigākiṇṇaṁ ākāsantaṁ padissati (pts) ākāsantaṁva dissati → ākāsantaṁ padissati (bj) Yattha sāmo hato seti, paṁsunā patikunthito.
patikunthito → patikuṇṭhito (bj); parikuṇṭhito (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | patikunthito → patikuntito (cck) | patikunthito brahā vāḷamigākiṇṇaṁ → parikuṇṭhito brahāvāḷamigākiṇṇaṁ (sya-all) | patikuntito → kuṇṭhito (sī. syā. pī.) evamuparipi (cck note)Brahā vāḷamigākiṇṇaṁ, ākāsantaṁva dissati;
ākāsantaṁva dissati → ākāsantaṁ padissati (bj) Yattha sāmo hato seti, idheva vasathassame”.
vasathassame → vasatha assame (bj)“Yadi tattha sahassāni, satāni niyutāni ca;
niyutāni → nahutāni (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | niyutāni → nahutāni (sya-all) | niyutāni → nahutāni (cck: sī. syā. pī.) Nevamhākaṁ bhayaṁ koci, vane vāḷesu vijjati”.
nevamhākaṁ → nevamhakāṁ (bj) vijjati → vijjatīti (pts)Tato andhānamādāya, kāsirājā brahāvane; Hatthe gahetvā pakkāmi, yattha sāmo hato ahu.
ahu → ahūti (pts)Disvāna patitaṁ sāmaṁ, puttakaṁ paṁsukunthitaṁ;
paṁsukunthitaṁ → paṁsukuṇṭhitaṁ (bj, sya-all); paṁsukuṇḍitaṁ (pts) Apaviddhaṁ brahāraññe, candaṁva patitaṁ chamā.Disvāna patitaṁ sāmaṁ, puttakaṁ paṁsukunthitaṁ;
paṁsukunthitaṁ → paṁsukuṇṭhitaṁ (bj, sya-all); paṁsukuṇḍitaṁ (pts) Apaviddhaṁ brahāraññe, sūriyaṁva patitaṁ chamā.
sūriyaṁva → suriyaṁva (bj, sya-all, pts)Disvāna patitaṁ sāmaṁ, puttakaṁ paṁsukunthitaṁ;
paṁsukunthitaṁ → paṁsukuṇṭhitaṁ (bj, sya-all); paṁsukuṇḍitaṁ (pts) Apaviddhaṁ brahāraññe, kalūnaṁ paridevayuṁ.
kalūnaṁ → karuṇaṁ (bj, pts-vp-pli1) | kalūnaṁ → karuṇaṁ (cck: sī. pī.)Disvāna patitaṁ sāmaṁ, puttakaṁ paṁsukunthitaṁ;
paṁsukunthitaṁ → paṁsukuṇṭhitaṁ (bj, sya-all); paṁsukuṇḍitaṁ (pts) Bāhā paggayha pakkanduṁ, “adhammo kira bho iti.Bāḷhaṁ kho tvaṁ pamattosi, sāma kalyāṇadassana;
tvaṁ pamattosi → si sutto (pts) | pamattosi → pasuttosi (bj: machasaṁ) Yo ajjevaṁ gate kāle, na kiñci mabhibhāsasi.
ajjevaṁ → svajjevaṁ (mr) | ajjevaṁ → svajjevaṁ (ka.) evamuparipi (cck note)Bāḷhaṁ kho tvaṁ padittosi, sāma kalyāṇadassana;
tvaṁ padittosi → si matto (pts) | kuddho → patuddhosi (bj: machasaṁ) | ditto → paditto (bj: machasaṁ) Yo ajjevaṁ gate kāle, na kiñci mabhibhāsasi.Bāḷhaṁ kho tvaṁ pakuddhosi, sāma kalyāṇadassana;
tvaṁ pakuddhosi → si pamatto (pts) Yo ajjevaṁ gate kāle, na kiñci mabhibhāsasi.Bāḷhaṁ kho tvaṁ pasuttosi, sāma kalyāṇadassana;
tvaṁ pasuttosi → si kuddho (pts) Yo ajjevaṁ gate kāle, na kiñci mabhibhāsasi.Bāḷhaṁ kho tvaṁ vimanosi, sāma kalyāṇadassana;
tvaṁ vimanosi → si ditto (pts) Yo ajjevaṁ gate kāle, na kiñci mabhibhāsasi.
ajjevaṁ → ajj evaṁ (pts)Jaṭaṁ valinaṁ paṁsugataṁ, ko dāni saṇṭhapessati;
paṁsugataṁ → paṅkagataṁ (bj, pts-vp-pli1) | valinaṁ paṁsugataṁ ko dāni → valitaṁ paṅkagataṁ kodāni (bj) | valinaṁ paṁsugataṁ → vaḷīnaṁ paṁkagataṁ (pts) | paṅkagataṁ → paṁsu (bj: machasaṁ) | paṁsugataṁ → paṅkahataṁ (cck: sī. pī.) saṇṭhapessati → saṇṭhapessāmi (bj) | saṇṭhapessati → saṇṭhapessati (cck: sī. syā. pī.) Sāmo ayaṁ kālaṅkato, andhānaṁ paricārako.
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all, pts) | kālakato → kālaṅkato (bj: machasaṁ) paricārako → paricāriko (sya-all)Ko me sammajjamādāya, sammajjissati assamaṁ;
sammajjamādāya → ce sammajjanādāya (bj); no sammajjanādāya (sya1ed, sya2ed); vā sammajjanādāya (pts-vp-pli1) | me sammajjamādāya → ce sammajjanādāya (bj); no sammajjanādāya (sya-all); ve sammajjan ādāya (pts) | sammajjanādāya → sammajjamādāya (bj: machasaṁ) | sammajjamādāya → ce sammajjanādāya (cck: sī.); no sammajjanādāya (cck: syā.); me sammajjanādāya (cck: pī.) Sāmo ayaṁ kālaṅkato, andhānaṁ paricārako.
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all, pts) paricārako ko dāni → paricāriko kodāni (sya-all)Ko dāni nhāpayissati, sītenuṇhodakena ca;
ko dāni nhāpayissati → kodāni nabhāpayissati (bj) | nhāpayissati sītenuṇhodakena → nahāpayissati sīten uṇhodakena (pts) Sāmo ayaṁ kālaṅkato, andhānaṁ paricārako.
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all, pts) paricārako ko dāni → paricāriko kodāni (sya-all)Ko dāni bhojayissati, vanamūlaphalāni ca;
bhojayissati → bhuñjayissati (pts) Sāmo ayaṁ kālaṅkato, andhānaṁ paricārako”.
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all, pts) paricārako → paricāriko (sya-all); paricārakoti (pts)Disvāna patitaṁ sāmaṁ, puttakaṁ paṁsukunthitaṁ;
paṁsukunthitaṁ → paṁsukuṇṭhitaṁ (bj, sya-all, pts) Aṭṭitā puttasokena, mātā saccaṁ abhāsatha.“Yena saccenayaṁ sāmo, dhammacārī pure ahu;
ahu → ahū (bj) Etena saccavajjena, visaṁ sāmassa haññatu.Yena saccenayaṁ sāmo, brahmacārī pure ahu;
ahu → ahū (bj) Etena saccavajjena, visaṁ sāmassa haññatu.Yena saccenayaṁ sāmo, saccavādī pure ahu;
ahu → ahū (bj) Etena saccavajjena, visaṁ sāmassa haññatu.Yena saccenayaṁ sāmo, mātāpettibharo ahu;
mātāpettibharo → mātāpetibharo (sya1ed, sya2ed); mātāpittibharo (mr) | mātāpettibharo ahu → mātā pettibharo ahū (bj) | pettibharo → pitati (bj: machasaṁ) | mātāpettibharo → mātāpetibharo (cck: syā.); mātāpittibharo (cck: ka.) Etena saccavajjena, visaṁ sāmassa haññatu.Yena saccenayaṁ sāmo, kule jeṭṭhāpacāyiko; Etena saccavajjena, visaṁ sāmassa haññatu.
Yena saccenayaṁ sāmo, pāṇā piyataro mama; Etena saccavajjena, visaṁ sāmassa haññatu.
Yaṁ kiñcitthi kataṁ puññaṁ, mayhañceva pitucca te;
kiñcitthi → kiñcatthi (bj, pts-vp-pli1) | kiñcitthi → kiñc atthi (pts) Sabbena tena kusalena, visaṁ sāmassa haññatu”.
sabbena → saccena (bj) | saccena → sabbena (bj: machasaṁ) haññatu → haññatūti (pts)Disvāna patitaṁ sāmaṁ, puttakaṁ paṁsukunthitaṁ;
paṁsukunthitaṁ → paṁsukuṇṭhitaṁ (bj, sya-all, pts) Aṭṭito puttasokena, pitā saccaṁ abhāsatha.“Yena saccenayaṁ sāmo, dhammacārī pure ahu;
ahu → ahū (bj) Etena saccavajjena, visaṁ sāmassa haññatu.Yena saccenayaṁ sāmo, brahmacārī pure ahu;
brahmacārī → brahmacāri (bj) Etena saccavajjena, visaṁ sāmassa haññatu.Yena saccenayaṁ sāmo, saccavādī pure ahu;
ahu → ahū (bj) Etena saccavajjena, visaṁ sāmassa haññatu.Yena saccenayaṁ sāmo, mātāpettibharo ahu;
ahu → ahū (bj) Etena saccavajjena, visaṁ sāmassa haññatu.Yena saccenayaṁ sāmo, kule jeṭṭhāpacāyiko; Etena saccavajjena, visaṁ sāmassa haññatu.
Yena saccenayaṁ sāmo, pāṇā piyataro mama; Etena saccavajjena, visaṁ sāmassa haññatu.
Yaṁ kiñcitthi kataṁ puññaṁ, mayhañceva mātucca te;
kiñcitthi → kiñcatthi (bj, pts-vp-pli1) | kiñcitthi → kiñc atthi (pts) | kiñcitthi → kiñcatthi (cck: sī. pī.) mayhañceva mātucca → mayhaṁ ca mātuyā ca (bj) Sabbena tena kusalena, visaṁ sāmassa haññatu.
sabbena → saccena (bj) haññatu → haññatūti (pts)Sā devatā antarahitā, pabbate gandhamādane; Sāmassa anukampāya, imaṁ saccaṁ abhāsatha.
Pabbatyāhaṁ gandhamādane, cirarattanivāsinī;
cirarattanivāsinī → ciraṁ rattaṁ nivāsinī (sya1ed, sya2ed) | cirarattanivāsinī → ciraṁ rattaṁ nivāsinī (sya-all) | cirarattanivāsinī → ciraṁ rattaṁ nivāsinī (cck: syā.) Na me piyataro koci, añño sāmena vijjati;
sāmena → sāmā na (bj, pts-vp-pli1) | sāmā → sāmo (bj: machasaṁ); sāmena (bj: syā) | sāmena → sāmā na (cck: sī. pī.) Etena saccavajjena, visaṁ sāmassa haññatu.Sabbe vanā gandhamayā, pabbate gandhamādane; Etena saccavajjena, visaṁ sāmassa haññatu”.
Tesaṁ lālappamānānaṁ, bahuṁ kāruññasañhitaṁ; Khippaṁ sāmo samuṭṭhāsi, yuvā kalyāṇadassano.
kalyāṇadassano sāmohamasmi → kalyāṇadassanoti sāmo ham asmi (pts)“Sāmohamasmi bhaddaṁ vo, sotthināmhi samuṭṭhito;
bhaddaṁ vo → bhaddante (mr) | vo → bhaddante (cck: ka.) sotthināmhi → sotthin amhi (pts) Mā bāḷhaṁ paridevetha, mañjunābhivadetha maṁ”.
maṁ svāgataṁ → manti svāgatan (pts)“Svāgataṁ te mahārāja, atho te adurāgataṁ; Issarosi anuppatto, yaṁ idhatthi pavedaya.
Tindukāni piyālāni, madhuke kāsumāriyo;
tindukāni → tiṇḍukāni (sya-all, pts) | tindukāni → tiṇḍunānitipi pāṭho (bj note) kāsumāriyo → kāsamāriyo (sya-all) Phalāni khuddakappāni, bhuñja rāja varaṁ varaṁ.Atthi me pānīyaṁ sītaṁ, ābhataṁ girigabbharā;
me → maṁ (bj) Tato piva mahārāja, sace tvaṁ abhikaṅkhasi”.
abhikaṅkhasi → abhikaṁkhasīti (pts)“Sammuyhāmi pamuyhāmi, sabbā muyhanti me disā; Petaṁ taṁ sāma maddakkhiṁ, ko nu tvaṁ sāma jīvasi”.
maddakkhiṁ ko nu → addakkhiṁ konu (bj) | maddakkhiṁ → addakkhiṁ (pts) | addakkhiṁ → mamadakkhi (bj: machasaṁ) jīvasi → jīvasīti (pts)“Api jīvaṁ mahārāja, purisaṁ gāḷhavedanaṁ; Upanītamanasaṅkappaṁ, jīvantaṁ maññate mataṁ.
upanītamanasaṅkappaṁ → upanītamanasakappaṁ (pts)Api jīvaṁ mahārāja, purisaṁ gāḷhavedanaṁ;
mahārāja → maharāja (pts) Taṁ nirodhagataṁ santaṁ, jīvantaṁ maññate mataṁ.
mataṁ → matanti (pts)Yo mātaraṁ pitaraṁ vā, macco dhammena posati;
mātaraṁ → mātaraṁ vā (bj) Devāpi naṁ tikicchanti, mātāpettibharaṁ naraṁ.
mātāpettibharaṁ naraṁ → mātāpetti bharaṁ janaṁ (bj) | naraṁ → janaṁ (pts) | janaṁ → naraṁ (bj: machasaṁ, syā)Yo mātaraṁ pitaraṁ vā, macco dhammena posati;
mātaraṁ → mātaraṁ vā (bj) Idheva naṁ pasaṁsanti, pecca sagge pamodati”.
idheva → idha ceva (bj) pamodati → ca modati (bj); ca modatīti (pts)“Esa bhiyyo pamuyhāmi, sabbā muyhanti me disā; Saraṇaṁ taṁ sāma gacchāmi, tvañca me saraṇaṁ bhava”.
Saraṇaṁ taṁ sāma gacchāmi → saraṇaṁ sāma gacchāmi (sya1ed, sya2ed, mr) | taṁ → (sya-all) | gacchāmi → saraṇaṁ sāma gacchāmi (cck: syā. ka.) bhava → bhavāti (pts)“Dhammaṁ cara mahārāja, mātāpitūsu khattiya;
mātāpitūsu → mātāpitusu (bj, pts) Idha dhammaṁ caritvāna, rāja saggaṁ gamissasi.Dhammaṁ cara mahārāja, puttadāresu khattiya; Idha dhammaṁ caritvāna, rāja saggaṁ gamissasi.
Dhammaṁ cara mahārāja, mittāmaccesu khattiya; Idha dhammaṁ caritvāna, rāja saggaṁ gamissasi.
Dhammaṁ cara mahārāja, vāhanesu balesu ca; Idha dhammaṁ caritvāna, rāja saggaṁ gamissasi.
Dhammaṁ cara mahārāja, gāmesu nigamesu ca; Idha dhammaṁ caritvāna, rāja saggaṁ gamissasi.
Dhammaṁ cara mahārāja, raṭṭhesu janapadesu ca; Idha dhammaṁ caritvāna, rāja saggaṁ gamissasi.
Dhammaṁ cara mahārāja, samaṇabrāhmaṇesu ca;
samaṇabrāhmaṇesu → samaṇe brāhmaṇesu (sya-all) Idha dhammaṁ caritvāna, rāja saggaṁ gamissasi.Dhammaṁ cara mahārāja, migapakkhīsu khattiya;
migapakkhīsu → migapakkhisu (pts) Idha dhammaṁ caritvāna, rāja saggaṁ gamissasi.Dhammaṁ cara mahārāja, dhammo ciṇṇo sukhāvaho; Idha dhammaṁ caritvāna, rāja saggaṁ gamissasi.
Dhammaṁ cara mahārāja, saindā devā sabrahmakā;
saindā → indā (sya-all) | saindā devā → saindadevā (pts) Suciṇṇena divaṁ pattā, mā dhammaṁ rāja pāmado”ti.
Suvaṇṇasāmajātakaṁ tatiyaṁ.
Suvaṇṇasāmajātakaṁ → sāmajātakaṁ (bj, pts-vp-pli1) | Suvaṇṇasāmajātakaṁ → sāmajātakaṁ (cck: sī. pī.)