4 Nimijātaka
Accheraṁ vata lokasmiṁ, uppajjanti vicakkhaṇā;
ca → yā va (bj, pts-vp-pli1) | aṭṭhamī → aṭṭhamiṁ (bj, pts-vp-pli1) Yadā ahu nimirājā, paṇḍito kusalatthiko.Rājā sabbavidehānaṁ, adā dānaṁ arindamo; Tassa taṁ dadato dānaṁ, saṅkappo udapajjatha; Dānaṁ vā brahmacariyaṁ vā, katamaṁ su mahapphalaṁ.
Tassa saṅkappamaññāya, maghavā devakuñjaro; Sahassanetto pāturahu, vaṇṇena vihanaṁ tamaṁ.
vihanaṁ → nihataṁ (bj); nihanaṁ (pts-vp-pli1); vihatan (sya1ed, sya2ed); vihataṁ (mr)Salomahaṭṭho manujindo, vāsavaṁ avacā nimi; “Devatā nusi gandhabbo, adu sakko purindado.
Na ca me tādiso vaṇṇo, diṭṭho vā yadi vā suto; Ācikkha me tvaṁ bhaddante, kathaṁ jānemu taṁ mayaṁ”.
Ācikkha … mayaṁ → etthantare pāṭho pts1ed potthakeSalomahaṭṭhaṁ ñatvāna, vāsavo avacā nimiṁ; “Sakkohamasmi devindo, āgatosmi tavantike; Alomahaṭṭho manujinda, puccha pañhaṁ yamicchasi”.
So ca tena katokāso, vāsavaṁ avacā nimi; “Pucchāmi taṁ mahārāja, sabbabhūtānamissara;
mahārāja → mahābāhu (bj, pts-vp-pli1); devarāja (mr) Dānaṁ vā brahmacariyaṁ vā, katamaṁ su mahapphalaṁ”.So puṭṭho naradevena, vāsavo avacā nimiṁ; Vipākaṁ brahmacariyassa, jānaṁ akkhāsijānato.
“Hīnena brahmacariyena, khattiye upapajjati; Majjhimena ca devattaṁ, uttamena visujjhati.
Na hete sulabhā kāyā, yācayogena kenaci; Ye kāye upapajjanti, anāgārā tapassino.
Dudīpo sāgaro selo, mujakindo bhagīraso;
Dudīpo → dutipo (mr) mujakindo → mucalindo (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1); mujakinto (mr) Usindaro kassapo ca, asako ca puthujjano.
Usindaro → usīnaro (bj, pts-vp-pli1); usinnaro (sya1ed, sya2ed) | kassapo ca → aṭṭhako ca (bj, pts-vp-pli1); atthako ca (sya1ed, sya2ed)Ete caññe ca rājāno, khattiyā brāhmaṇā bahū; Puthuyaññaṁ yajitvāna, petattaṁ nātivattisuṁ.
petattaṁ → petaṁ te (bj); petan te (pts-vp-pli1)(…)
(…) → (ye adutiyā na ramanti ekikā (?)Atha yīme avattiṁsu, anāgārā tapassino;
Atha yīme → addhā ime (bj, pts-vp-pli1); addhāyime (sya1ed, sya2ed) Sattisayo yāmahanu, somayāmo manojavo.
somayāmo → somayāgo (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)Samuddo māgho bharato ca, isi kālapurakkhato;
kālapurakkhato → kālikarikkhiyo (bj); kālapurakkhito (sya1ed, sya2ed); kālikarakkhiyo (pts-vp-pli1) Aṅgīraso kassapo ca, kisavaccho akatti ca.
akatti → akitti (bj, pts-vp-pli1); akanti (sya1ed, sya2ed)Uttarena nadī sīdā, gambhīrā duratikkamā; Naḷaggivaṇṇā jotanti, sadā kañcanapabbatā.
Parūḷhakacchā tagarā, rūḷhakacchā vanā nagā; Tatrāsuṁ dasasahassā, porāṇā isayo pure.
Ahaṁ seṭṭhosmi dānena, saṁyamena damena ca; Anuttaraṁ vataṁ katvā, pakiracārī samāhite.
Jātimantaṁ ajaccañca, ahaṁ ujugataṁ naraṁ; Ativelaṁ namassissaṁ, kammabandhū hi māṇavā.
māṇavā → mātiyā (bj, pts-vp-pli1)Sabbe vaṇṇā adhammaṭṭhā, patanti nirayaṁ adho; Sabbe vaṇṇā visujjhanti, caritvā dhammamuttamaṁ”.
Idaṁ vatvāna maghavā, devarājā sujampati; Vedehamanusāsitvā, saggakāyaṁ apakkami.
“Imaṁ bhonto nisāmetha, yāvantettha samāgatā; Dhammikānaṁ manussānaṁ, vaṇṇaṁ uccāvacaṁ bahuṁ.
Yathā ayaṁ nimirājā, paṇḍito kusalatthiko; Rājā sabbavidehānaṁ, adā dānaṁ arindamo.
Tassa taṁ dadato dānaṁ, saṅkappo udapajjatha; Dānaṁ vā brahmacariyaṁ vā, katamaṁ su mahapphalaṁ”.
“Abbhuto vata lokasmiṁ, uppajji lomahaṁsano; Dibbo ratho pāturahu, vedehassa yasassino”.
Devaputto mahiddhiko, mātali devasārathi; Nimantayittha rājānaṁ, vedehaṁ mithilaggahaṁ.
Nimantayittha → nimantayi ca (bj, pts-vp-pli1)“Ehimaṁ rathamāruyha, rājaseṭṭha disampati; Devā dassanakāmā te, tāvatiṁsā saindakā; Saramānā hi te devā, sudhammāyaṁ samacchare”.
Tato rājā taramāno, vedeho mithilaggaho; Āsanā vuṭṭhahitvāna, pamukho rathamāruhi.
Abhirūḷhaṁ rathaṁ dibbaṁ, mātali etadabravi; “Kena taṁ nemi maggena, rājaseṭṭha disampati; Yena vā pāpakammantā, puññakammā ca ye narā”.
“Ubhayeneva maṁ nehi, mātali devasārathi; Yena vā pāpakammantā, puññakammā ca ye narā”.
“Kena taṁ paṭhamaṁ nemi, rājaseṭṭha disampati; Yena vā pāpakammantā, puññakammā ca ye narā”.
“Niraye tāva passāmi, āvāse pāpakamminaṁ;
Niraye → nirayaṁ (sya1ed, sya2ed, mr) āvāse → āvāsaṁ (sya1ed, sya2ed, mr) Ṭhānāni luddakammānaṁ, dussīlānañca yā gati”.
luddakammā → luddakāmā (csp1ed)Dassesi mātali rañño, duggaṁ vetaraṇiṁ nadiṁ; Kuthitaṁ khārasaṁyuttaṁ, tattaṁ aggisikhūpamaṁ.
aggisikhūpamaṁ → aggisamodakaṁ (mr)Nimī have mātalimajjhabhāsatha, disvā janaṁ patamānaṁ vidugge;
mātalimajjhabhāsatha → mātalimajjhabhāsi (sya1ed, sya2ed) “Bhayañhi maṁ vindati sūta disvā, pucchāmi taṁ mātali devasārathi; Ime nu maccā kimakaṁsu pāpaṁ, yeme janā vetaraṇiṁ patanti”.Tassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi; Vipākaṁ pāpakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato.
“Ye dubbale balavantā jīvaloke, hiṁsanti rosanti supāpadhammā;
supāpadhammā → supāpadhammino (mr) Te luddakammā pasavetva pāpaṁ, teme janā vetaraṇiṁ patanti”.“Sāmā ca soṇā sabalā ca gijjhā, kākolasaṅghā adanti bheravā;
adanti → adenti (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) Bhayañhi maṁ vindati sūta disvā, pucchāmi taṁ mātali devasārathi; Ime nu maccā kimakaṁsu pāpaṁ, yeme jane kākolasaṅghā adanti”.Tassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi; Vipākaṁ pāpakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato.
“Ye kecime maccharino kadariyā, paribhāsakā samaṇabrāhmaṇānaṁ; Hiṁsanti rosanti supāpadhammā, te luddakammā pasavetva pāpaṁ; Teme jane kākolasaṅghā adanti”.
“Sajotibhūtā pathaviṁ kamanti, tattehi khandhehi ca pothayanti; Bhayañhi maṁ vindati sūta disvā, pucchāmi taṁ mātali devasārathi; Ime nu maccā kimakaṁsu pāpaṁ, yeme janā khandhahatā sayanti”.
Tassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi; Vipākaṁ pāpakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato.
“Ye jīvalokasmi supāpadhammino, narañca nāriñca apāpadhammaṁ; Hiṁsanti rosanti supāpadhammā, te luddakammā pasavetva pāpaṁ; Teme janā khandhahatā sayanti”.
“Aṅgārakāsuṁ apare phuṇanti, narā rudantā paridaḍḍhagattā;
phuṇanti → thunanti (bj, sya1ed, sya2ed); phunanti (pts-vp-pli1) Bhayañhi maṁ vindati sūta disvā, pucchāmi taṁ mātali devasārathi; Ime nu maccā kimakaṁsu pāpaṁ, yeme janā aṅgārakāsuṁ phuṇanti”.Tassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi; Vipākaṁ pāpakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato.
“Ye keci pūgāya dhanassa hetu, sakkhiṁ karitvā iṇaṁ jāpayanti;
pūgāya dhanassa → pūgāyatanassa (bj, pts-vp-pli1) Te jāpayitvā janataṁ janinda, te luddakammā pasavetva pāpaṁ; Teme janā aṅgārakāsuṁ phuṇanti”.“Sajotibhūtā jalitā padittā, padissati mahatī lohakumbhī; Bhayañhi maṁ vindati sūta disvā, pucchāmi taṁ mātali devasārathi; Ime nu maccā kimakaṁsu pāpaṁ, yeme janā avaṁsirā lohakumbhiṁ patanti”.
Tassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi; Vipākaṁ pāpakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato.
“Ye sīlavantaṁ samaṇaṁ brāhmaṇaṁ vā, hiṁsanti rosanti supāpadhammā;
sīlavantaṁ → sīlavaṁ (pts-vp-pli1) Te luddakammā pasavetva pāpaṁ, teme janā avaṁsirā lohakumbhiṁ patanti”.“Luñcanti gīvaṁ atha veṭhayitvā, uṇhodakasmiṁ pakiledayitvā;
veṭhayitvā → aviveṭhayitvā (mr) pakiledayitvā → pakilodayitvā (sya1ed, sya2ed); pakilotayitvā (csp1ed) Bhayañhi maṁ vindati sūta disvā, pucchāmi taṁ mātali devasārathi; Ime nu maccā kimakaṁsu pāpaṁ, yeme janā luttasirā sayanti”.Tassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi; Vipākaṁ pāpakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato.
“Ye jīvalokasmi supāpadhammino, pakkhī gahetvāna viheṭhayanti te; Viheṭhayitvā sakuṇaṁ janinda, te luddakammā pasavetva pāpaṁ; Teme janā luttasirā sayanti”.
“Pahūtatoyā anigādhakūlā, nadī ayaṁ sandati suppatitthā;
anigādhakūlā → anikhātakūlā (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) Ghammābhitattā manujā pivanti, pītañca tesaṁ bhusa hoti pāni.
pītañca → pivatañca (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1, mr)Bhayañhi maṁ vindati sūta disvā, pucchāmi taṁ mātali devasārathi; Ime nu maccā kimakaṁsu pāpaṁ, pītañca tesaṁ bhusa hoti pāni”.
Tassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi; Vipākaṁ pāpakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato.
“Ye suddhadhaññaṁ palāsena missaṁ, asuddhakammā kayino dadanti; Ghammābhitattāna pipāsitānaṁ, pītañca tesaṁ bhusa hoti pāni”.
“Usūhi sattīhi ca tomarehi, dubhayāni passāni tudanti kandataṁ; Bhayañhi maṁ vindati sūta disvā, pucchāmi taṁ mātali devasārathi; Ime nu maccā kimakaṁsu pāpaṁ, yeme janā sattihatā sayanti”.
Tassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi; Vipākaṁ pāpakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato.
“Ye jīvalokasmi asādhukammino, adinnamādāya karonti jīvikaṁ; Dhaññaṁ dhanaṁ rajataṁ jātarūpaṁ, ajeḷakañcāpi pasuṁ mahiṁsaṁ;
mahiṁsaṁ → mahīsaṁ (bj, pts-vp-pli1) Te luddakammā pasavetva pāpaṁ, teme janā sattihatā sayanti”.“Gīvāya baddhā kissa ime puneke, aññe vikantā bilakatā sayanti;
vikantā → vikattā (bj, pts-vp-pli1) | sayanti → puneke (bj, pts-vp-pli1) Bhayañhi maṁ vindati sūta disvā, pucchāmi taṁ mātali devasārathi; Ime nu maccā kimakaṁsu pāpaṁ, yeme janā bilakatā sayanti”.Tassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi; Vipākaṁ pāpakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato.
“Orabbhikā sūkarikā ca macchikā, pasuṁ mahiṁsañca ajeḷakañca; Hantvāna sūnesu pasārayiṁsu, te luddakammā pasavetva pāpaṁ; Teme janā bilakatā sayanti”.
“Rahado ayaṁ muttakarīsapūro, duggandharūpo asuci pūti vāti; Khudāparetā manujā adanti, bhayañhi maṁ vindati sūta disvā; Pucchāmi taṁ mātali devasārathi, ime nu maccā kimakaṁsu pāpaṁ; Yeme janā muttakarīsabhakkhā”.
Tassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi; Vipākaṁ pāpakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato.
“Ye kecime kāraṇikā virosakā, paresaṁ hiṁsāya sadā niviṭṭhā; Te luddakammā pasavetva pāpaṁ, mittadduno mīḷhamadanti bālā”.
“Rahado ayaṁ lohitapubbapūro, duggandharūpo asuci pūti vāti; Ghammābhitattā manujā pivanti, bhayañhi maṁ vindati sūta disvā; Pucchāmi taṁ mātali devasārathi, ime nu maccā kimakaṁsu pāpaṁ; Yeme janā lohitapubbabhakkhā”.
Tassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi; Vipākaṁ pāpakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato.
“Ye mātaraṁ vā pitaraṁ vā jīvaloke, pārājikā arahante hananti;
pitaraṁ vā jīvaloke → pitaraṁ va loke (pts-vp-pli1) Te luddakammā pasavetva pāpaṁ, teme janā lohitapubbabhakkhā”.“Jivhañca passa baḷisena viddhaṁ, vihataṁ yathā saṅkusatena cammaṁ; Phandanti macchāva thalamhi khittā, muñcanti kheḷaṁ rudamānā kimete.
Bhayañhi maṁ vindati sūta disvā, pucchāmi taṁ mātali devasārathi; Ime nu maccā kimakaṁsu pāpaṁ, yeme janā vaṅkaghastā sayanti”.
Tassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi; Vipākaṁ pāpakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato.
“Ye keci sandhānagatā manussā, agghena agghaṁ kayaṁ hāpayanti;
sandhānagatā → santhānagatā (bj, pts-vp-pli1); saṇṭhānagatā (sya1ed, sya2ed) Kuṭena kuṭaṁ dhanalobhahetu, channaṁ yathā vāricaraṁ vadhāya.Na hi kuṭakārissa bhavanti tāṇā, sakehi kammehi purakkhatassa; Te luddakammā pasavetva pāpaṁ, teme janā vaṅkaghastā sayanti”.
“Nārī imā samparibhinnagattā, paggayha kandanti bhuje dujaccā; Sammakkhitā lohitapubbalittā, gāvo yathā āghātane vikantā;
Sammakkhitā → samakkhitā (sya1ed, sya2ed); samakkhikā (mr) Tā bhūmibhāgasmiṁ sadā nikhātā, khandhātivattanti sajotibhūtā.Bhayañhi maṁ vindati sūta disvā, pucchāmi taṁ mātali devasārathi; Imā nu nāriyo kimakaṁsu pāpaṁ, yā bhūmibhāgasmiṁ sadā nikhātā; Khandhātivattanti sajotibhūtā”.
Tassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi; Vipākaṁ pāpakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato.
“Kolitthiyāyo idha jīvaloke, asuddhakammā asataṁ acāruṁ;
Kolitthiyāyo → koliniyāyo (bj); kolīniyāyo (pts-vp-pli1) Tā dittarūpā pati vippahāya, aññaṁ acāruṁ ratikhiḍḍahetu;
dittarūpā → dhuttarūpā (mr) Tā jīvalokasmiṁ ramāpayitvā, khandhātivattanti sajotibhūtā”.“Pāde gahetvā kissa ime puneke, avaṁsirā narake pātayanti; Bhayañhi maṁ vindati sūta disvā, pucchāmi taṁ mātali devasārathi; Ime nu maccā kimakaṁsu pāpaṁ, yeme janā avaṁsirā narake pātayanti”.
Tassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi; Vipākaṁ pāpakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato.
“Ye jīvalokasmi asādhukammino, parassa dārāni atikkamanti; Te tādisā uttamabhaṇḍathenā, teme janā avaṁsirā narake pātayanti.
Te vassapūgāni bahūni tattha, nirayesu dukkhaṁ vedanaṁ vedayanti; Na hi pāpakārissa bhavanti tāṇā, sakehi kammehi purakkhatassa;
pāpakārissa → kūṭakārissa (mr) Te luddakammā pasavetva pāpaṁ, teme janā avaṁsirā narake pātayanti”.“Uccāvacāme vividhā upakkamā, nirayesu dissanti sughorarūpā; Bhayañhi maṁ vindati sūta disvā, pucchāmi taṁ mātali devasārathi; Ime nu maccā kimakaṁsu pāpaṁ, yeme janā adhimattā dukkhā tibbā; Kharā kaṭukā vedanā vedayanti”.
Tassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi; Vipākaṁ pāpakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato.
“Ye jīvalokasmi supāpadiṭṭhino, vissāsakammāni karonti mohā; Parañca diṭṭhīsu samādapenti, te pāpadiṭṭhiṁ pasavetva pāpaṁ;
pāpadiṭṭhiṁ → pāpadiṭṭhī (bj, sya1ed, sya2ed); pāpadiṭṭhīsu (pts-vp-pli1) Teme janā adhimattā dukkhā tibbā, kharā kaṭukā vedanā vedayanti”.“Viditāni te mahārāja, āvāsaṁ pāpakamminaṁ;
Viditāni → viditā (csp1ed) āvāsaṁ → āvāsā (csp1ed) Ṭhānāni luddakammānaṁ, dussīlānañca yā gati; Uyyāhi dāni rājīsi, devarājassa santike.
(…)
(…) → (nirayakaṇḍaṁ niṭṭhitaṁ) (bj)
Pañcathūpaṁ dissatidaṁ vimānaṁ, mālāpiḷandhā sayanassa majjhe; Tatthacchati nārī mahānubhāvā, uccāvacaṁ iddhi vikubbamānā”.
“Vittī hi maṁ vindati sūta disvā, pucchāmi taṁ mātali devasārathi; Ayaṁ nu nārī kimakāsi sādhuṁ, yā modati saggapattā vimāne”.
Tassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi; Vipākaṁ puññakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato.
“Yadi te sutā bīraṇī jīvaloke, āmāyadāsī ahu brāhmaṇassa; Sā pattakāle atithiṁ viditvā, mātāva puttaṁ sakimābhinandī;
pattakāle → pattakālaṁ (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) Saṁyamā saṁvibhāgā ca, sā vimānasmi modati.Daddallamānā ābhenti, vimānā satta nimmitā;
ābhenti → ābhanti (sya1ed, sya2ed, mr) Tattha yakkho mahiddhiko, sabbābharaṇabhūsito; Samantā anupariyāti, nārīgaṇapurakkhato”.“Vittī hi maṁ vindati sūta disvā, pucchāmi taṁ mātali devasārathi; Ayaṁ nu macco kimakāsi sādhuṁ, yo modati saggapatto vimāne”.
Tassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi; Vipākaṁ puññakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato.
“Soṇadinno gahapati, esa dānapatī ahu; Esa pabbajituddissa, vihāre satta kārayi.
Sakkaccaṁ te upaṭṭhāsi, bhikkhavo tattha vāsike; Acchādanañca bhattañca, senāsanaṁ padīpiyaṁ; Adāsi ujubhūtesu, vippasannena cetasā.
Cātuddasiṁ pañcadasiṁ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāhitaṁ.
Uposathaṁ upavasī, sadā sīlesu saṁvuto; Saṁyamā saṁvibhāgā ca, so vimānasmi modati.
Pabhāsati midaṁ byamhaṁ, phalikāsu sunimmitaṁ;
phalikāsu → phaḷikāsu (pts-vp-pli1) Nārīvaragaṇākiṇṇaṁ, kūṭāgāravarocitaṁ; Upetaṁ annapānehi, naccagītehi cūbhayaṁ”.“Vittī hi maṁ vindati sūta disvā, pucchāmi taṁ mātali devasārathi; Ime nu maccā kimakaṁsu sādhuṁ, ye modare saggapattā vimāne”.
Tassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi; Vipākaṁ puññakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato.
“Yā kāci nāriyo idha jīvaloke, sīlavantiyo upāsikā; Dāne ratā niccaṁ pasannacittā, sacce ṭhitā uposathe appamattā; Saṁyamā saṁvibhāgā ca, tā vimānasmi modare”.
“Pabhāsati midaṁ byamhaṁ, veḷuriyāsu nimmitaṁ; Upetaṁ bhūmibhāgehi, vibhattaṁ bhāgaso mitaṁ.
Āḷambarā mudiṅgā ca, naccagītā suvāditā; Dibbā saddā niccharanti, savanīyā manoramā.
Nāhaṁ evaṅgataṁ jātu, evaṁsuruciraṁ pure;
jātu → jātaṁ (mr) evaṁsuruciraṁ → evaṁsuruciyaṁ (csp1ed) Saddaṁ samabhijānāmi, diṭṭhaṁ vā yadi vā sutaṁ.Vittī hi maṁ vindati sūta disvā, pucchāmi taṁ mātali devasārathi; Ime nu maccā kimakaṁsu sādhuṁ, ye modare saggapattā vimāne”.
Tassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi; Vipākaṁ puññakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato.
“Ye keci maccā idha jīvaloke, sīlavantā upāsakā;
sīlavantā → sīlavanto (bj, pts-vp-pli1) Ārāme udapāne ca, papā saṅkamanāni ca; Arahante sītibhūte, sakkaccaṁ paṭipādayuṁ.
Arahante sītibhūte → arahantesu sītibhūtesu (mr)Cīvaraṁ piṇḍapātañca, paccayaṁ sayanāsanaṁ; Adaṁsu ujubhūtesu, vippasannena cetasā.
Cātuddasiṁ pañcadasiṁ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāhitaṁ.
Uposathaṁ upavasuṁ, sadā sīlesu saṁvutā; Saṁyamā saṁvibhāgā ca, te vimānasmi modare”.
“Pabhāsati midaṁ byamhaṁ, phalikāsu sunimmitaṁ; Nārīvaragaṇākiṇṇaṁ, kūṭāgāravarocitaṁ.
Upetaṁ annapānehi, naccagītehi cūbhayaṁ; Najjo cānupariyāti, nānāpupphadumāyutā.
Vittī hi maṁ vindati sūta disvā, pucchāmi taṁ mātali devasārathi; Ayaṁ nu macco kimakāsi sādhuṁ, yo modatī saggapatto vimāne”.
Tassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi; Vipākaṁ puññakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato.
“Mithilāyaṁ gahapati, esa dānapatī ahu; Ārāme udapāne ca, papā saṅkamanāni ca; Arahante sītibhūte, sakkaccaṁ paṭipādayi.
Cīvaraṁ piṇḍapātañca, paccayaṁ sayanāsanaṁ; Adāsi ujubhūtesu, vippasannena cetasā.
Cātuddasiṁ pañcadasiṁ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāhitaṁ.
Uposathaṁ upavasī, sadā sīlesu saṁvuto; Saṁyamā saṁvibhāgā ca, so vimānasmi modati”.
“Pabhāsati midaṁ byamhaṁ, phalikāsu sunimmitaṁ; Nārīvaragaṇākiṇṇaṁ, kūṭāgāravarocitaṁ.
Upetaṁ annapānehi, naccagītehi cūbhayaṁ; Najjo cānupariyāti, nānāpupphadumāyutā.
Rājāyatanā kapitthā ca, ambā sālā ca jambuyo; Tindukā ca piyālā ca, dumā niccaphalā bahū.
Vittī hi maṁ vindati sūta disvā, pucchāmi taṁ mātali devasārathi; Ayaṁ nu macco kimakāsi sādhuṁ, yo modatī saggapatto vimāne”.
Tassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi; Vipākaṁ puññakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato.
“Mithilāyaṁ gahapati, esa dānapatī ahu; Ārāme udapāne ca, papā saṅkamanāni ca; Arahante sītibhūte, sakkaccaṁ paṭipādayi.
Cīvaraṁ piṇḍapātañca, paccayaṁ sayanāsanaṁ; Adāsi ujubhūtesu, vippasannena cetasā.
Cātuddasiṁ pañcadasiṁ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāhitaṁ.
Uposathaṁ upavasī, sadā sīlesu saṁvuto; Saṁyamā saṁvibhāgā ca, so vimānasmi modati”.
“Pabhāsati midaṁ byamhaṁ, veḷuriyāsu nimmitaṁ; Upetaṁ bhūmibhāgehi, vibhattaṁ bhāgaso mitaṁ.
Āḷambarā mudiṅgā ca, naccagītā suvāditā; Dibyā saddā niccharanti, savanīyā manoramā.
Nāhaṁ evaṅgataṁ jātu, evaṁsuruciraṁ pure;
jātu → jātuṁ (pts-vp-pli1); jātaṁ (mr) Saddaṁ samabhijānāmi, diṭṭhaṁ vā yadi vā sutaṁ.Vittī hi maṁ vindati sūta disvā, pucchāmi taṁ mātali devasārathi; Ayaṁ nu macco kimakāsi sādhuṁ, yo modatī saggapatto vimāne”.
Tassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi; Vipākaṁ puññakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato.
“Bārāṇasiyaṁ gahapati, esa dānapatī ahu; Ārāme udapāne ca, papā saṅkamanāni ca; Arahante sītibhūte, sakkaccaṁ paṭipādayi.
Cīvaraṁ piṇḍapātañca, paccayaṁ sayanāsanaṁ; Adāsi ujubhūtesu, vippasannena cetasā.
Cātuddasiṁ pañcadasiṁ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāhitaṁ.
Uposathaṁ upavasī, sadā sīlesu saṁvuto; Saṁyamā saṁvibhāgā ca, so vimānasmi modati”.
“Yathā udayamādicco, hoti lohitako mahā; Tathūpamaṁ idaṁ byamhaṁ, jātarūpassa nimmitaṁ.
Vittī hi maṁ vindati sūta disvā, pucchāmi taṁ mātali devasārathi; Ayaṁ nu macco kimakāsi sādhuṁ, yo modatī saggapatto vimāne”.
Tassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi; Vipākaṁ puññakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato.
“Sāvatthiyaṁ gahapati, esa dānapatī ahu; Ārāme udapāne ca, papā saṅkamanāni ca; Arahante sītibhūte, sakkaccaṁ paṭipādayi.
Cīvaraṁ piṇḍapātañca, paccayaṁ sayanāsanaṁ; Adāsi ujubhūtesu, vippasannena cetasā.
Cātuddasiṁ pañcadasiṁ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāhitaṁ.
Uposathaṁ upavasī, sadā sīlesu saṁvuto; Saṁyamā saṁvibhāgā ca, so vimānasmi modati”.
“Vehāyasāme bahukā, jātarūpassa nimmitā;
Vehāyasāme → vehāyasā me (csp1ed) Daddallamānā ābhenti, vijjuvabbhaghanantare.(…)
(…) → tattha yakkhā mahiddhikā (?)Vittī hi maṁ vindati sūta disvā, pucchāmi taṁ mātali devasārathi; Ime nu maccā kimakaṁsu sādhuṁ, ye modare saggapattā vimāne”.
Tassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi; Vipākaṁ puññakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato.
“Saddhāya suniviṭṭhāya, saddhamme suppavedite; Akaṁsu satthu vacanaṁ, sammāsambuddhasāsane;
sammāsambuddhasāsane → sammāsambuddhasāvakā (sya1ed, sya2ed); sammāsambuddhasāsanaṁ (pts-vp-pli1) Tesaṁ etāni ṭhānāni, yāni tvaṁ rāja passasi.Viditāni te mahārāja, āvāsaṁ pāpakamminaṁ;
Viditāni → viditā (pts-vp-pli1, csp1ed) āvāsaṁ → āvāsā (pts-vp-pli1, csp1ed) Atho kalyāṇakammānaṁ, ṭhānāni viditāni te; Uyyāhi dāni rājīsi, devarājassa santike”.Sahassayuttaṁ hayavāhiṁ, dibbayānamadhiṭṭhito; Yāyamāno mahārājā, addā sīdantare nage; Disvānāmantayī sūtaṁ, “ime ke nāma pabbatā”.
Tassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi;
Tassa puṭṭho viyākāsi … → ayaṁ gāthā si, sya1ed, sya2ed, pts1ed potthakesu aṭṭhakathāyañca na Vipākaṁ puññakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato“Sudassano karavīko, īsadharo yugandharo;
īsadharo → isindharo (sya1ed, sya2ed); īsandharo (mr) Nemindharo vinatako, assakaṇṇo girī brahā.Ete sīdantare nagā, anupubbasamuggatā; Mahārājānamāvāsā, yāni tvaṁ rāja passasi”.
“Anekarūpaṁ ruciraṁ, nānācitraṁ pakāsati; Ākiṇṇaṁ indasadisehi, byaggheheva surakkhitaṁ.
surakkhitaṁ → purakkhitaṁ (sya1ed, sya2ed, mr)Vittī hi maṁ vindati sūta disvā, pucchāmi taṁ mātali devasārathi; Imaṁ nu dvāraṁ kimabhaññamāhu, manorama dissati dūratova”.
kimabhaññamāhu → kimabhiññamāhu (bj, pts-vp-pli1) manorama dissati dūratova → ayaṁ pāṭho sya1ed, sya2ed potthakeyevaTassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi; Vipākaṁ puññakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato.
“Citrakūṭoti yaṁ āhu, devarājapavesanaṁ; Sudassanassa girino, dvārañhetaṁ pakāsati.
Anekarūpaṁ ruciraṁ, nānācitraṁ pakāsati; Ākiṇṇaṁ indasadisehi, byaggheheva surakkhitaṁ; Pavisetena rājīsi, arajaṁ bhūmimakkama”.
Sahassayuttaṁ hayavāhiṁ, dibbayānamadhiṭṭhito; Yāyamāno mahārājā, addā devasabhaṁ idaṁ.
“Yathā sarade ākāse, nīlobhāso padissati;
ākāse → ākāso (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) Tathūpamaṁ idaṁ byamhaṁ, veḷuriyāsu nimmitaṁ.Vittī hi maṁ vindati sūta disvā, pucchāmi taṁ mātali devasārathi; Imaṁ nu byamhaṁ kimabhaññamāhu, manorama dissati dūratova”.
kimabhaññamāhu → kimabhiññamāhu (bj, pts-vp-pli1)Tassa puṭṭho viyākāsi, mātali devasārathi; Vipākaṁ puññakammānaṁ, jānaṁ akkhāsijānato.
“Sudhammā iti yaṁ āhu, passesā dissate sabhā;
passesā → esesā (sya1ed, sya2ed, mr) Veḷuriyārucirā citrā, dhārayanti sunimmitā.Aṭṭhaṁsā sukatā thambhā, sabbe veḷuriyāmayā; Yattha devā tāvatiṁsā, sabbe indapurohitā.
Atthaṁ devamanussānaṁ, cintayantā samacchare; Pavisetena rājīsi, devānaṁ anumodanaṁ”.
Taṁ devā paṭinandiṁsu, disvā rājānamāgataṁ; “Svāgataṁ te mahārāja, atho te adurāgataṁ; Nisīda dāni rājīsi, devarājassa santike”.
Sakkopi paṭinandittha, vedehaṁ mithilaggahaṁ;
paṭinandittha → paṭinanditvā (mr) Nimantayittha kāmehi, āsanena ca vāsavo.“Sādhu khosi anuppatto, āvāsaṁ vasavattinaṁ; Vasa devesu rājīsi, sabbakāmasamiddhisu; Tāvatiṁsesu devesu, bhuñja kāme amānuse”.
“Yathā yācitakaṁ yānaṁ, yathā yācitakaṁ dhanaṁ; Evaṁsampadamevetaṁ, yaṁ parato dānapaccayā.
Na cāhametamicchāmi, yaṁ parato dānapaccayā; Sayaṅkatāni puññāni, taṁ me āveṇikaṁ dhanaṁ.
āveṇikaṁ → āveṇiyaṁ (bj, pts-vp-pli1); āveniyaṁ (sya1ed, sya2ed); āvenikaṁ (mr)Sohaṁ gantvā manussesu, kāhāmi kusalaṁ bahuṁ; Dānena samacariyāya, saṁyamena damena ca; Yaṁ katvā sukhito hoti, na ca pacchānutappati”.
“Bahūpakāro no bhavaṁ, mātali devasārathi; Yo me kalyāṇakammānaṁ, pāpānaṁ paṭidassayi”.
pāpānaṁ paṭidassayi → pāpāni paṭidassayi (bj); paṭidaṁsayīti (pts-vp-pli1)Idaṁ vatvā nimirājā, vedeho mithilaggaho; Puthuyaññaṁ yajitvāna, saṁyamaṁ ajjhupāgamīti.
Nimijātakaṁ catutthaṁ.
Nimijātakaṁ → nemirājajātakaṁ (sya1ed, sya2ed)