Найдите Истину

В Палийских Суттах и Винае

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Jātaka
  • Mahānipāta
  • Mūgapakkhavagga

7 Candakumārajātaka

Rājāsi luddakammo, ekarājā pupphavatīyā; So pucchi brahmabandhuṁ, khaṇḍahālaṁ purohitaṁ mūḷhaṁ.
taṁ → mā (bj, pts-vp-pli1)

“Saggāna maggamācikkha, tvaṁsi brāhmaṇa dhammavinayakusalo;
Saggāna maggamācikkha → saggamaggamācikkha (pts-vp-pli1)
Yathā ito vajanti sugatiṁ, narā puññāni katvāna”.

“Atidānaṁ daditvāna, avajjhe deva ghātetvā; Evaṁ vajanti sugatiṁ, narā puññāni katvāna”.

“Kiṁ pana taṁ atidānaṁ, ke ca avajjhā imasmi lokasmiṁ; Etañca kho no akkhāhi, yajissāmi dadāmi dānāni”.
kho → vo (bj, pts-vp-pli1) yajissāmi dadāmi → yajissāma dadāma (bj, pts-vp-pli1)

“Puttehi deva yajitabbaṁ, mahesīhi negamehi ca; Usabhehi ājāniyehi catūhi, sabbacatukkena deva yajitabbaṁ”.

Taṁ sutvā antepure, kumārā mahesiyo ca haññantu; Eko ahosi nigghoso, bhismā accuggato saddo.

“Gacchatha vadetha kumāre, candaṁ sūriyañca bhaddasenañca; Sūrañca vāmagottañca, pacurā kira hotha yaññatthāya.
pacurā → pasurā (bj, pts-vp-pli1, mr)

Kumāriyopi vadetha, upasenaṁ kokilañca muditañca;
upasenaṁ → upaseniṁ (bj); upaseṇiṁ (pts-vp-pli1)
Nandañcāpi kumāriṁ, pacurā kira hotha yaññatthāya.
pacurā → pasurā (bj, pts-vp-pli1, mr)

Vijayampi mayhaṁ mahesiṁ, erāvatiṁ kesiniṁ sunandañca;
erāvatiṁ → ekapatiṁ (pts-vp-pli1); erāpatiṁ (mr)
Lakkhaṇavarūpapannā, pacurā kira hotha yaññatthāya.

Gahapatayo ca vadetha, puṇṇamukhaṁ bhaddiyaṁ siṅgālañca; Vaḍḍhañcāpi gahapatiṁ, pacurā kira hotha yaññatthāya”.

Te tattha gahapatayo, avocisuṁ samāgatā puttadāraparikiṇṇā; “Sabbeva sikhino deva karohi, atha vā no dāse sāvehi”.

“Abhayaṅkarampi me hatthiṁ, nāḷāgiriṁ accuggataṁ varuṇadantaṁ;
accuggataṁ varuṇadantaṁ → nālāgiriṁ accutaṁ varuṇadantaṁ (bj); rājagiriṁ accutavaruṇadantaṁ (pts-vp-pli1)
Ānetha kho ne khippaṁ, yaññatthāya bhavissanti.

Assaratanampi kesiṁ, surāmukhaṁ puṇṇakaṁ vinatakañca;
Assaratanampi → assaratanampi me (sya1ed, sya2ed); assatarampi (pts-vp-pli1)
Ānetha kho ne khippaṁ, yaññatthāya bhavissanti.

Usabhampi yūthapatiṁ anojaṁ, nisabhaṁ gavampatiṁ tepi mayhaṁ ānetha;
Usabhampi → usabhampi me (sya1ed, sya2ed); usabhepi (pts-vp-pli1)
Samūha karontu sabbaṁ, yajissāmi dadāmi dānāni.
Samūha → samupā (bj); sammukhā (sya1ed, sya2ed); samupa (pts-vp-pli1)

Sabbaṁ paṭiyādetha, yaññaṁ pana uggatamhi sūriyamhi;
Sabbaṁ → sabbaṁpi (sya1ed, sya2ed)
Āṇāpetha ca kumāre, abhiramantu imaṁ rattiṁ.
Āṇāpetha ca kumāre → ānāpetha candakumāre (sya1ed); āṇāpetha candakumāre (sya2ed, mr)

Sabbaṁ upaṭṭhapetha, yaññaṁ pana uggatamhi sūriyamhi;
Sabbaṁ → sabbampi (sya1ed, sya2ed)
Vadetha dāni kumāre, ajja kho pacchimā ratti”.

Taṁtaṁ mātā avaca, rodantī āgantvā vimānato; “Yañño kira te putta, bhavissati catūhi puttehi”.

“Sabbepi mayhaṁ puttā cattā, candasmiṁ haññamānasmiṁ;
candasmiṁ → candiyasmiṁ (bj, pts-vp-pli1); candasuriyasmiṁ (sya1ed, sya2ed)
Puttehi yaññaṁ yajitvāna, sugatiṁ saggaṁ gamissāmi”.
Puttehi yaññaṁ → puttehi (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)

“Mā taṁ putta saddahesi, sugati kira hoti puttayaññena;
yaññe → yaññatthāya (bj, pts-vp-pli1)
Nirayāneso maggo, neso maggo hi saggānaṁ.

Dānāni dehi koṇḍañña, ahiṁsā sabbabhūtabhabyānaṁ; Esa maggo sugatiyā, na ca maggo puttayaññena”.

“Ācariyānaṁ vacanā, ghātessaṁ candañca sūriyañca; Puttehi yaññaṁ yajitvāna duccajehi, sugatiṁ saggaṁ gamissāmi”.

Taṁtaṁ pitāpi avaca, vasavattī orasaṁ sakaṁ puttaṁ; “Yañño kira te putta, bhavissati catūhi puttehi”.

“Sabbepi mayhaṁ puttā cattā, candasmiṁ haññamānasmiṁ; Puttehi yaññaṁ yajitvāna, sugatiṁ saggaṁ gamissāmi”.

“Mā taṁ putta saddahesi, sugati kira hoti puttayaññena; Nirayāneso maggo, neso maggo hi saggānaṁ.

Dānāni dehi koṇḍañña, ahiṁsā sabbabhūtabhabyānaṁ; Esa maggo sugatiyā, na ca maggo puttayaññena”.

“Ācariyānaṁ vacanā, ghātessaṁ candañca sūriyañca; Puttehi yaññaṁ yajitvāna duccajehi, sugatiṁ saggaṁ gamissāmi”.

“Dānāni dehi koṇḍañña, ahiṁsā sabbabhūtabhabyānaṁ; Puttaparivuto tuvaṁ, raṭṭhaṁ janapadañca pālehi”.

“Mā no deva avadhi, dāse no dehi khaṇḍahālassa;
khaṇḍahālassa → idaṁ padaṁ pts-vp-pli1 potthake
Api nigaḷabandhakāpi, hatthī asse ca pālema.

Mā no deva avadhi, dāse no dehi khaṇḍahālassa; Api nigaḷabandhakāpi, hatthichakaṇāni ujjhema.

Mā no deva avadhi, dāse no dehi khaṇḍahālassa; Api nigaḷabandhakāpi, assachakaṇāni ujjhema.

Mā no deva avadhi, dāse no dehi khaṇḍahālassa; Yassa honti tava kāmā, api raṭṭhā pabbājitā; Bhikkhācariyaṁ carissāma”.

“Dukkhaṁ kho me janayatha, vilapantā jīvitassa kāmā hi; Muñcetha dāni kumāre, alampi me hotu puttayaññena”.
Muñcetha → muñcatha (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)

“Pubbeva khosi me vutto, dukkaraṁ durabhisambhavañcetaṁ; Atha no upakkhaṭassa yaññassa, kasmā karosi vikkhepaṁ.

Sabbe vajanti sugatiṁ, ye yajanti yepi yājenti;
ye → ye ca (bj, pts-vp-pli1)
Ye cāpi anumodanti, yajantānaṁ edisaṁ mahāyaññaṁ”.
Ye → ye ca (bj, pts-vp-pli1); yā (sya1ed, sya2ed)

“Atha kissa jano pubbe, sotthānaṁ brāhmaṇe avācesi;
jano → ca no (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)
Atha no akāraṇasmā, yaññatthāya deva ghātesi.

Pubbeva no daharakāle, na hanesi na ghātesi;
daharakāle → daharake samāne (bj); daharake ca samāne (pts-vp-pli1) na hanesi → na māresi (pts-vp-pli1)
Daharamhā yobbanaṁ pattā, adūsakā tāta haññāma.

Hatthigate assagate, sannaddhe passa no mahārāja; Yuddhe vā yujjhamāne vā, na hi mādisā sūrā honti yaññatthāya.

Paccante vāpi kupite, aṭavīsu vā mādise niyojenti; Atha no akāraṇasmā, abhūmiyaṁ tāta haññāma.

Yāpi hi tā sakuṇiyo, vasanti tiṇagharāni katvāna; Tāsampi piyā puttā, atha no tvaṁ deva ghātesi.

Mā tassa saddahesi, na maṁ khaṇḍahālo ghāteyya; Mamañhi so ghātetvāna, anantarā tampi deva ghāteyya.

Gāmavaraṁ nigamavaraṁ dadanti, bhogampissa mahārāja; Athaggapiṇḍikāpi, kule kule hete bhuñjanti.

Tesampi tādisānaṁ, icchanti dubbhituṁ mahārāja; Yebhuyyena ete, akataññuno brāhmaṇā deva.
Ye → ye ca (bj, pts-vp-pli1); yā (sya1ed, sya2ed)

Mā no deva avadhi, dāse no dehi khaṇḍahālassa; Api nigaḷabandhakāpi, hatthī asse ca pālema.

Mā no deva avadhi, dāse no dehi khaṇḍahālassa; Api nigaḷabandhakāpi, hatthichakaṇāni ujjhema.

Mā no deva avadhi, dāse no dehi khaṇḍahālassa; Api nigaḷabandhakāpi, assachakaṇāni ujjhema.

Mā no deva avadhi, dāse no dehi khaṇḍahālassa; Yassa honti tava kāmā, api raṭṭhā pabbājitā; Bhikkhācariyaṁ carissāma”.

“Dukkhaṁ kho me janayatha, vilapantā jīvitassa kāmā hi; Muñcetha dāni kumāre, alampi me hotu puttayaññena”.

“Pubbeva khosi me vutto, dukkaraṁ durabhisambhavañcetaṁ; Atha no upakkhaṭassa yaññassa, kasmā karosi vikkhepaṁ.

Sabbe vajanti sugatiṁ, ye yajanti yepi yājenti;
ye → ye ca (bj, pts-vp-pli1); yā (sya1ed, sya2ed)
Ye cāpi anumodanti, yajantānaṁ edisaṁ mahāyaññaṁ”.
Ye → ye ca (bj, pts-vp-pli1); yā (sya1ed, sya2ed)

“Yadi kira yajitvā puttehi, devalokaṁ ito cutā yanti; Brāhmaṇo tāva yajatu, pacchāpi yajasi tuvaṁ rājā.

Yadi kira yajitvā puttehi, devalokaṁ ito cutā yanti; Esveva khaṇḍahālo, yajataṁ sakehi puttehi.

Evaṁ jānanto khaṇḍahālo, kiṁ puttake na ghātesi; Sabbañca ñātijanaṁ, attānañca na ghātesi.

Sabbe vajanti nirayaṁ, ye yajanti yepi yājenti; Ye cāpi anumodanti, yajantānaṁ edisaṁ mahāyaññaṁ.

Sace hi so sujjhati yo hanāti, hatopi so saggamupeti ṭhānaṁ;
Sace hi so sujjhati … → ayaṁ gāthā si, sya1ed, sya2ed, pts1ed potthakesu na
Bhovādi bhovādina mārayeyyuṁ, ye cāpi tesaṁ abhisaddaheyyuṁ.

Kathañca kira puttakāmāyo, gahapatayo gharaṇiyo ca; Nagaramhi na uparavanti rājānaṁ, ‘Mā ghātayi orasaṁ puttaṁ’.

Kathañca kira puttakāmāyo, gahapatayo gharaṇiyo ca; Nagaramhi na uparavanti rājānaṁ, ‘Mā ghātayi atrajaṁ puttaṁ’.

Rañño camhi atthakāmo, hito ca sabbajanapadassa;
Rañño camhi → raññomhi (bj) sabbajanapadassa → sabbadā janapadassa (bj, pts-vp-pli1)
Na koci assa paṭighaṁ, mayā jānapado na pavedeti.

Gacchatha vo gharaṇiyo, tātañca vadetha khaṇḍahālañca; ‘Mā ghātetha kumāre, adūsake sīhasaṅkāse’.

Gacchatha vo gharaṇiyo, tātañca vadetha khaṇḍahālañca; ‘Mā ghātetha kumāre, apekkhite sabbalokassa’.

Yannūnāhaṁ jāyeyyaṁ, rathakārakulesu vā; Pukkusakulesu vā vessesu vā jāyeyyaṁ, na hajja maṁ rāja yaññe ghāteyya”.

“Sabbā sīmantiniyo gacchatha, ayyassa khaṇḍahālassa; Pādesu nipatatha, aparādhāhaṁ na passāmi.

Sabbā sīmantiniyo gacchatha, ayyassa khaṇḍahālassa; Pādesu nipatatha, kinte bhante mayaṁ adūsema”.

Kapaṇā vilapati selā, disvāna bhātare upanītatte;
Kapaṇā → kapaṇaṁ (bj, pts-vp-pli1) bhātare → bhātaro (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1, mr)
“Yañño kira me ukkhipito, tātena saggakāmena”.

Āvatti parivatti ca, vasulo sammukhā rañño; “Mā no pitaraṁ avadhi, daharamhāyobbanaṁ pattā”.

“Eso te vasula pitā, samehi pitarā saha; Dukkhaṁ kho me janayasi, vilapanto antepurasmiṁ; Muñcetha dāni kumāre, alampi me hotu puttayaññena”.

“Pubbeva khosi me vutto, dukkaraṁ durabhisambhavañcetaṁ; Atha no upakkhaṭassa yaññassa, kasmā karosi vikkhepaṁ.

Sabbe vajanti sugatiṁ, ye yajanti yepi yājenti; Ye cāpi anumodanti, yajantānaṁ edisaṁ mahāyaññaṁ.

Sabbaratanassa yañño upakkhaṭo, ekarāja tava paṭiyatto; Abhinikkhamassu deva, saggaṁ gato tvaṁ pamodissasi”.

Daharā sattasatā etā, candakumārassa bhariyāyo; Kese pakiritvāna, rodantiyo maggamanuyāyisuṁ.
pakiritvāna → parikiritvāna (bj, pts-vp-pli1); vikiritvāna (sya1ed, sya2ed, mr) maggamanuyāyisuṁ → maggamanuyanti (bj, pts-vp-pli1); maggamanuyāyanti (sya1ed, sya2ed)

Aparā pana sokena, nikkhantā nandane viya devā; Kese pakiritvāna, rodantiyo maggamanuyāyiṁsu.
pakiritvāna → parikiritvāna (bj, pts-vp-pli1); vikiritvāna (sya1ed, sya2ed, mr) maggamanuyāyiṁsu → maggamanuyanti (bj, pts-vp-pli1); maggamanuyāyanti (sya1ed, sya2ed)

“Kāsikasucivatthadharā, kuṇḍalino agalucandanavilittā; Niyyanti candasūriyā, yaññatthāya ekarājassa.

Kāsikasucivatthadharā, kuṇḍalino agalucandanavilittā; Niyyanti candasūriyā, mātu katvā hadayasokaṁ.

Kāsikasucivatthadharā, kuṇḍalino agalucandanavilittā; Niyyanti candasūriyā, janassa katvā hadayasokaṁ.

Maṁsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā, kuṇḍalino agalucandanavilittā;
nhāpakasunhāpitā → nahāpakasunahātā (pts-vp-pli1)
Niyyanti candasūriyā, yaññatthāya ekarājassa.

Maṁsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā, kuṇḍalino agalucandanavilittā;
Maṁsarasabhojanā … → imā dve gāthāyo pts1ed potthake
Niyyanti candasūriyā, mātu katvā hadayasokaṁ.

Maṁsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā, kuṇḍalino agalucandanavilittā; Niyyanti candasūriyā, janassa katvā hadayasokaṁ.

Yassu pubbe hatthivaradhuragate, hatthīhi anuvajanti;
hatthīhi → hatthikā (sya1ed, sya2ed); pattikā (pts-vp-pli1)
Tyajja candasūriyā, ubhova pattikā yanti.

Yassu pubbe assavaradhuragate, assehi anuvajanti;
assehi → assakā (sya1ed, sya2ed); pattikā (pts-vp-pli1)
Tyajja candasūriyā, ubhova pattikā yanti.

Yassu pubbe rathavaradhuragate, rathehi anuvajanti;
rathehi → rathikā (sya1ed, sya2ed); pattikā (pts-vp-pli1)
Tyajja candasūriyā, ubhova pattikā yanti.

Yehissu pubbe niyyaṁsu, tapanīyakappanehi turaṅgehi;
niyyaṁsu → nīyiṁsu (sya1ed, sya2ed, csp1ed)
Tyajja candasūriyā, ubhova pattikā yanti”.

“Yadi sakuṇi maṁsamicchasi, ḍayassu pubbena pupphavatiyā;
ḍayassu → dayāssu (bj); uyyassu (sya1ed, sya2ed, mr); dayassu (pts-vp-pli1)
Yajatettha ekarājā, sammūḷho catūhi puttehi.

Yadi sakuṇi maṁsamicchasi, ḍayassu pubbena pupphavatiyā; Yajatettha ekarājā, sammūḷho catūhi kaññāhi.

Yadi sakuṇi maṁsamicchasi, ḍayassu pubbena pupphavatiyā; Yajatettha ekarājā, sammūḷho catūhi mahesīhi.

Yadi sakuṇi maṁsamicchasi, ḍayassu pubbena pupphavatiyā; Yajatettha ekarājā, sammūḷho catūhi gahapatīhi.

Yadi sakuṇi maṁsamicchasi, ḍayassu pubbena pupphavatiyā; Yajatettha ekarājā, sammūḷho catūhi hatthīhi.

Yadi sakuṇi maṁsamicchasi, ḍayassu pubbena pupphavatiyā; Yajatettha ekarājā, sammūḷho catūhi assehi.

Yadi sakuṇi maṁsamicchasi, ḍayassu pubbena pupphavatiyā; Yajatettha ekarājā, sammūḷho catūhi usabhehi.

Yadi sakuṇi maṁsamicchasi, ḍayassu pubbena pupphavatiyā; Yajatettha ekarājā, sammūḷho sabbacatukkena.

Ayamassa pāsādo, idaṁ antepuraṁ suramaṇīyaṁ;
idaṁ antepuraṁ suramaṇīyaṁ → sovaṇṇo pupphamālyābhikiṇṇo (sya1ed, sya2ed), sovaṇṇo pupphamalyavikiṇṇo (mr)
Tedāni ayyaputtā, cattāro vadhāya ninnītā.

Idamassa kūṭāgāraṁ, sovaṇṇaṁ pupphamalyavikiṇṇaṁ; Tedāni ayyaputtā, cattāro vadhāya ninnītā.

Idamassa uyyānaṁ, supupphitaṁ sabbakālikaṁ rammaṁ; Tedāni ayyaputtā, cattāro vadhāya ninnītā.

Idamassa asokavanaṁ, supupphitaṁ sabbakālikaṁ rammaṁ; Tedāni ayyaputtā, cattāro vadhāya ninnītā.

Idamassa kaṇikāravanaṁ, supupphitaṁ sabbakālikaṁ rammaṁ; Tedāni ayyaputtā, cattāro vadhāya ninnītā.

Idamassa pāṭalivanaṁ, supupphitaṁ sabbakālikaṁ rammaṁ; Tedāni ayyaputtā, cattāro vadhāya ninnītā.

Idamassa ambavanaṁ, supupphitaṁ sabbakālikaṁ rammaṁ; Tedāni ayyaputtā, cattāro vadhāya ninnītā.

Ayamassa pokkharaṇī, sañchannā padumapuṇḍarīkehi; Nāvā ca sovaṇṇavikatā, pupphavalliyā cittā suramaṇīyā;
pupphavalliyā → pupphāvaliyā (bj, pts-vp-pli1)
Tedāni ayyaputtā, cattāro vadhāya ninnītā.

Idamassa hatthiratanaṁ, erāvaṇo gajo balī dantī; Tedāni ayyaputtā, cattāro vadhāya ninnītā.

Idamassa assaratanaṁ, ekakhuro asso;
ekakhuro → ekakhuro vego (sya1ed, sya2ed)
Tedāni ayyaputtā, cattāro vadhāya ninnītā.

Ayamassa assaratho, sāḷiya nigghoso subho ratanavicitto;
sāḷiya → sāliya viya (sya1ed, sya2ed); sālika (pts-vp-pli1)
Yatthassu ayyaputtā, sobhiṁsu nandane viya devā; Tedāni ayyaputtā, cattāro vadhāya ninnītā.

Kathaṁ nāma sāmasamasundarehi, candanamudukagattehi;
candanamudukagattehi → candanamarakatagattehi (bj); candanamudukagattāhi (sya2ed); candanamarakatagattahi (pts-vp-pli1)
Rājā yajissate yaññaṁ, sammūḷho catūhi puttehi.

Kathaṁ nāma sāmasamasundarāhi, candanamudukagattāhi; Rājā yajissate yaññaṁ, sammūḷho catūhi kaññāhi.

Kathaṁ nāma sāmasamasundarāhi, candanamudukagattāhi; Rājā yajissate yaññaṁ, sammūḷho catūhi mahesīhi.

Kathaṁ nāma sāmasamasundarehi, candanamudukagattehi; Rājā yajissate yaññaṁ, sammūḷho catūhi gahapatīhi.

Yathā honti gāmanigamā, suññā amanussakā brahāraññā; Tathā hessati pupphavatiyā, yiṭṭhesu candasūriyesu”.

“Ummattikā bhavissāmi, bhūnahatā paṁsunā ca parikiṇṇā;
paṁsunā ca → paṁsunāva (sya1ed, sya2ed, mr)
Sace candavaraṁ hanti, pāṇā me deva rujjhanti.
candavaraṁ → candakumāraṁ (sya1ed, sya2ed) rujjhanti → nirujjhanti (bj, pts-vp-pli1); bhijjanti (sya1ed, sya2ed)

Ummattikā bhavissāmi, bhūnahatā paṁsunā ca parikiṇṇā; Sace sūriyavaraṁ hanti, pāṇā me deva rujjhanti”.

“Kinnumā na ramāpeyyuṁ, aññamaññaṁ piyaṁvadā; Ghaṭṭikā uparikkhī ca, pokkharaṇī ca bhārikā;
pokkharaṇī ca bhārikā → ghaṭṭiyā oparakkhī ca pokkharakkhī ca nāyikā (bj); ghaṭṭikā uparikkhī ca pokkharaṇī ca gāyikā (sya1ed, sya2ed); ghaṭṭiyā oparakkhī ca pokkharakkhī ca gāyikā (pts-vp-pli1)
Candasūriyesu naccantiyo, samā tāsaṁ na vijjati”.

“Imaṁ mayhaṁ hadayasokaṁ, paṭimuñcatu khaṇḍahāla tava mātā;
paṭimuñcatu → paṭimuccatu (mr)
Yo mayhaṁ hadayasoko, candamhi vadhāya ninnīte.

Imaṁ mayhaṁ hadayasokaṁ, paṭimuñcatu khaṇḍahāla tava mātā;
muñcatu → muccatu (pts-vp-pli1, mr)
Yo mayhaṁ hadayasoko, sūriyamhi vadhāya ninnīte.

Imaṁ mayhaṁ hadayasokaṁ, paṭimuñcatu khaṇḍahāla tava jāyā; Yo mayhaṁ hadayasoko, candamhi vadhāya ninnīte.

Imaṁ mayhaṁ hadayasokaṁ, paṭimuñcatu khaṇḍahāla tava jāyā; Yo mayhaṁ hadayasoko, sūriyamhi vadhāya ninnīte.

Mā ca putte mā ca patiṁ, addakkhi khaṇḍahāla tava mātā; Yo ghātesi kumāre, adūsake sīhasaṅkāse.

Mā ca putte mā ca patiṁ, addakkhi khaṇḍahāla tava mātā; Yo ghātesi kumāre, apekkhite sabbalokassa.

Mā ca putte mā ca patiṁ, addakkhi khaṇḍahāla tava jāyā; Yo ghātesi kumāre, adūsake sīhasaṅkāse.

Mā ca putte mā ca patiṁ, addakkhi khaṇḍahāla tava jāyā; Yo ghātesi kumāre, apekkhite sabbalokassa”.

“Mā no deva avadhi, dāse no dehi khaṇḍahālassa; Api nigaḷabandhakāpi, hatthī asse ca pālema.

Mā no deva avadhi, dāse no dehi khaṇḍahālassa; Api nigaḷabandhakāpi, hatthichakaṇāni ujjhema.

Mā no deva avadhi, dāse no dehi khaṇḍahālassa; Api nigaḷabandhakāpi, assachakaṇāni ujjhema.

Mā no deva avadhi, dāse no dehi khaṇḍahālassa; Yassa honti tava kāmā, api raṭṭhā pabbājitā; Bhikkhācariyaṁ carissāma.

Dibbaṁ deva upayācanti, puttatthikāpi daliddā; Paṭibhānānipi hitvā, putte na labhanti ekaccā.

Āsīsikāni karonti, puttā no jāyantu tato paputtā;
Āsīsikāni → assāsakāni (bj, pts-vp-pli1); āsāsikāni (sya1ed, sya2ed) paputtā → puttā (pts-vp-pli1)
Atha no akāraṇasmā, yaññatthāya deva ghātesi.

Upayācitakena puttaṁ labhanti, mā tāta no aghātesi; Mā kicchāladdhakehi puttehi, yajittho imaṁ yaññaṁ.

Upayācitakena puttaṁ labhanti, mā tāta no aghātesi; Mā kapaṇaladdhakehi puttehi, ammāya no vippavāsesi.

Bahudukkhā posiya candaṁ, amma tuvaṁ jīyase puttaṁ;
Bahudukkhā → bahudukkha (bj, pts-vp-pli1); bahudukkhaṁ (sya1ed, sya2ed, mr)
Vandāmi kho te pāde, labhataṁ tāto paralokaṁ.

Handa ca maṁ upaguyha, pāde te amma vandituṁ dehi; Gacchāmi dāni pavāsaṁ, yaññatthāya ekarājassa.
pavāsaṁ → vippavāsaṁ (mr)

Handa ca maṁ upagūha, pāde te amma vandituṁ dehi;
upagūha → upaguyha (mr)
Gacchāmi dāni pavāsaṁ, mātu katvā hadayasokaṁ.

Handa ca maṁ upagūha, pāde te amma vandituṁ dehi;
upagūha → upaguyha (mr)
Gacchāmi dāni pavāsaṁ, janassa katvā hadayasokaṁ”.

“Handa ca padumapattānaṁ, moḷiṁ bandhassu gotamiputta; Campakadalamissāyo, esā te porāṇikā pakati.
Campakadalamissāyo → campakadalavītimissāyo (bj); campakadalivītimissāyo (pts-vp-pli1); campakadalimissāyo (mr)

Handa ca vilepanaṁ te, pacchimakaṁ candanaṁ vilimpassu; Yehi ca suvilitto, sobhasi rājaparisāyaṁ.
rājaparisā → rājapurisā (sya1ed, sya2ed)

Handa ca mudukāni vatthāni, pacchimakaṁ kāsikaṁ nivāsehi; Yehi ca sunivattho, sobhasi rājaparisāyaṁ.
rājaparisā → rājapurisā (sya1ed, sya2ed)

Muttāmaṇikanakavibhūsitāni, gaṇhassu hatthābharaṇāni; Yehi ca hatthābharaṇehi, sobhasi rājaparisāyaṁ”.

“Na hi nūnāyaṁ raṭṭhapālo, bhūmipati janapadassa dāyādo; Lokissaro mahanto, putte snehaṁ janayati”.

“Mayhampi piyā puttā, attā ca piyo tumhe ca bhariyāyo; Saggañca patthayāno, tenāhaṁ ghātayissāmi”.
patthayāno → patthayamāno (sya1ed, sya2ed, mr)

“Maṁ paṭhamaṁ ghātehi, mā me hadayaṁ dukkhaṁ phālesi; Alaṅkato sundarako, putto deva tava sukhumālo.
Alaṅkato → analaṅkato (mr)

Handayya maṁ hanassu, paraloke candakena hessāmi;
paraloke → salokā (bj, pts-vp-pli1, mr); sasokā (sya1ed, sya2ed) | candakena → candiyena (bj, pts-vp-pli1, mr)
Puññaṁ karassu vipulaṁ, vicarāma ubhopi paraloke”.

“Mā tvaṁ cande rucci maraṇaṁ, bahukā tava devarā visālakkhi;
maraṇaṁ → idaṁ padaṁ bj, pts-vp-pli1 potthakesu
Te taṁ ramayissanti, yiṭṭhasmiṁ gotamiputte”.

Evaṁ vutte, candā attānaṁ, hanti hatthatalakehi; “Alamettha jīvitena, pissāmi visaṁ marissāmi.
Alamettha → alamatthu (bj, pts-vp-pli1) pissāmi → pāyāmi (bj, pts-vp-pli1)

Na hi nūnimassa rañño, mittāmaccā ca vijjare suhadā; Ye na vadanti rājānaṁ, mā ghātayi orase putte.

Na hi nūnimassa rañño, ñātī mittā ca vijjare suhadā; Ye na vadanti rājānaṁ, mā ghātayi atraje putte.

Ime tepi mayhaṁ puttā, guṇino kāyūradhārino rāja; Tehipi yajassu yaññaṁ, atha muñcatu gotamiputte.

Bilasataṁ maṁ katvāna, yajassu sattadhā mahārāja; Mā jeṭṭhaputtamavadhi, adūsakaṁ sīhasaṅkāsaṁ.

Bilasataṁ maṁ katvāna, yajassu sattadhā mahārāja; Mā jeṭṭhaputtamavadhi, apekkhitaṁ sabbalokassa”.

“Bahukā tava dinnābharaṇā, uccāvacā subhaṇitamhi; Muttāmaṇiveḷuriyā, etaṁ te pacchimakaṁ dānaṁ”.

“Yesaṁ pubbe khandhesu, phullā mālāguṇā vivattiṁsu; Tesajjapi sunisito, nettiṁso vivattissati khandhesu.
sunisito → pītanisito (bj, pts-vp-pli1)

Yesaṁ pubbe khandhesu, cittā mālāguṇā vivattiṁsu; Tesajjapi sunisito, nettiṁso vivattissati khandhesu.

Aciraṁ vata nettiṁso, vivattissati rājaputtānaṁ khandhesu;
Aciraṁ → acirā (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)
Atha mama hadayaṁ na phalati, tāva daḷhabandhañca me āsi.

Kāsikasucivatthadharā, kuṇḍalino agalucandanavilittā; Niyyātha candasūriyā, yaññatthāya ekarājassa.

Kāsikasucivatthadharā, kuṇḍalino agalucandanavilittā; Niyyātha candasūriyā, mātu katvā hadayasokaṁ.

Kāsikasucivatthadharā, kuṇḍalino agalucandanavilittā; Niyyātha candasūriyā, janassa katvā hadayasokaṁ.

Maṁsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā, kuṇḍalino agalucandanavilittā; Niyyātha candasūriyā, yaññatthāya ekarājassa.

Maṁsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā, kuṇḍalino agalucandanavilittā; Niyyātha candasūriyā, mātu katvā hadayasokaṁ.

Maṁsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā, kuṇḍalino agalucandanavilittā; Niyyātha candasūriyā, janassa katvā hadayasokaṁ”.

Sabbasmiṁ upakkhaṭasmiṁ, nisīdite candasmiṁ yaññatthāya; Pañcālarājadhītā pañjalikā, sabbaparisāya samanupariyāyi.
sabbaparisāya samanupariyāyi → sabbaparisamanupariyāsi (bj, pts-vp-pli1); sabbaparisantaramanupariyāsi (sya1ed, sya2ed)

“Yena saccena khaṇḍahālo, pāpakammaṁ karoti dummedho; Etena saccavajjena, samaṅginī sāmikena homi.

Ye idhatthi amanussā, yāni ca yakkhabhūtabhabyāni; Karontu me veyyāvaṭikaṁ, samaṅginī sāmikena homi.

Yā devatā idhāgatā, yāni ca yakkhabhūtabhabyāni; Saraṇesiniṁ anāthaṁ tāyatha maṁ, yācāmahaṁ pati māhaṁ ajeyyaṁ”.
ajeyyaṁ → ajiyyaṁ (bj)

Taṁ sutvā amanusso, ayokūṭaṁ paribbhametvāna; Bhayamassa janayanto, rājānaṁ idamavoca.

“Bujjhassu kho rājakali, mā tāhaṁ matthakaṁ nitāḷesiṁ;
tāhaṁ → mā tehaṁ (sya1ed, sya2ed) | nitāḷesiṁ → nitāḷemi (bj, pts-vp-pli1); nipphālesiṁ (mr)
Mā jeṭṭhaputtamavadhi, adūsakaṁ sīhasaṅkāsaṁ.

Ko te diṭṭho rājakali, puttabhariyāyo haññamānāyo;
haññamānāyo → haññamānā (bj, mr)
Seṭṭhi ca gahapatayo, adūsakā saggakāmā hi”.

Taṁ sutvā khaṇḍahālo, rājā ca abbhutamidaṁ disvāna; Sabbesaṁ bandhanāni mocesuṁ, yathā taṁ anupaghātaṁ.
anupaghātaṁ → apāpānaṁ (bj, pts-vp-pli1)

Sabbesu vippamuttesu, ye tattha samāgatā tadā āsuṁ; Sabbe ekekaleḍḍukamadaṁsu, esa vadho khaṇḍahālassa.

Sabbe paviṭṭhā nirayaṁ, yathā taṁ pāpakaṁ karitvāna;
paviṭṭhā → patiṁsu (bj); patitvā (pts-vp-pli1)
Na hi pāpakammaṁ katvā, labbhā sugatiṁ ito gantuṁ.

Sabbesu vippamuttesu, ye tattha samāgatā tadā āsuṁ; Candaṁ abhisiñciṁsu, samāgatā rājaparisā ca.

Sabbesu vippamuttesu, ye tattha samāgatā tadā āsuṁ; Candaṁ abhisiñciṁsu, samāgatā rājakaññāyo ca.

Sabbesu vippamuttesu, ye tattha samāgatā tadā āsuṁ; Candaṁ abhisiñciṁsu, samāgatā devaparisā ca.
devaparisā → devapurisā (sya1ed, sya2ed)

Sabbesu vippamuttesu, ye tattha samāgatā tadā āsuṁ; Candaṁ abhisiñciṁsu, samāgatā devakaññāyo ca.

Sabbesu vippamuttesu, ye tattha samāgatā tadā āsuṁ; Celukkhepamakaruṁ, samāgatā rājaparisā ca.

Sabbesu vippamuttesu, ye tattha samāgatā tadā āsuṁ; Celukkhepamakaruṁ, samāgatā rājakaññāyo ca.

Sabbesu vippamuttesu, ye tattha samāgatā tadā āsuṁ; Celukkhepamakaruṁ, samāgatā devaparisā ca.
devaparisā → devapurisā (sya1ed, sya2ed)

Sabbesu vippamuttesu, ye tattha samāgatā tadā āsuṁ; Celukkhepamakaruṁ, samāgatā devakaññāyo ca.

Sabbesu vippamuttesu, bahū ānanditā ahuṁ;
bahū ānanditā ahuṁ → bahū ānandano ahu vaṁso (bj); bahū ānandino ahu (sya1ed, sya2ed); bahu ānandito ahu vaṁso (pts-vp-pli1)
Nandiṁ pavesi nagaraṁ, bandhanā mokkho aghositthāti.
Nandiṁ pavesi nagaraṁ → nandippavesi nagaraṁ (bj, pts-vp-pli1); vādiṁsu nandippavesanagaraṁ (sya1ed, sya2ed); nandiṁ pavesi nagare (mr)

Candakumārajātakaṁ sattamaṁ.
Candakumārajātakaṁ → khaṇḍahālajātakaṁ (bj, pts-vp-pli1)

Principles by the Suttas · Rationale · Glossary