Vessantarajātaka
1. Dasavarakathā
“Phussatī varavaṇṇābhe, varassu dasadhā vare;
Phussatī → phusatī (bj); phusati (pts-vp-pli1) | phussatī varavaṇṇābhe → phusatī varavāṇṇabhe (bj) | phussatī → (pts) | phusatī → phussati (bj: machasaṁ, syā) | Phussatī → phusati (cck: sī. pī.) su → tesu (bj, sya1ed, sya2ed, csp1ed) Pathabyā cārupubbaṅgi, yaṁ tuyhaṁ manaso piyaṁ”.
pathabyā cārupubbaṅgi → pathavyā cārupubbaṅgī (bj); paṭhabyā cārupubbaṅgī (sya-all) piyaṁ → piyanti (pts)“Devarāja namo tyatthu, kiṁ pāpaṁ pakataṁ mayā; Rammā cāvesi maṁ ṭhānā, vātova dharaṇīruhaṁ”.
vātova dharaṇīruhaṁ → vāto va dharaṇīruhanti (pts)“Na ceva te kataṁ pāpaṁ, na ca me tvamasi appiyā;
ce → ca (sya1ed, sya2ed, csp1ed) Puññañca te parikkhīṇaṁ, yena tevaṁ vadāmahaṁ.
parikkhīṇaṁ → parikkhīnaṁ (pts) vadāmahaṁ → vadāmihaṁ (sya-all)Santike maraṇaṁ tuyhaṁ, vinābhāvo bhavissati;
santike → pantike (bj) Paṭigaṇhāhi me ete, vare dasa pavecchato”.
paṭigaṇhāhi → patiggaṇahāhi (bj); patigaṇhāhi (pts) pavecchato varañce → pacecchato varaṁ ce (bj)“Varañce me ado sakka, sabbabhūtānamissara; Sivirājassa bhaddante, tattha assaṁ nivesane.
Nīlanettā nīlabhamu, nilakkhī ca yathā migī;
nīlabhamu → nīlabhamū (bj) | nīlabhamu nilakkhī ca → nīlabhamū nīlakkhīva (sya-all) nilakkhī → nīlakkhī (pts) Phussatī nāma nāmena, tatthapassaṁ purindada.
tatthapassaṁ purindada → tatthassaṁ pundadari (bj) | tatthapassaṁ → tattha assaṁ (sya-all)Puttaṁ labhetha varadaṁ, yācayogaṁ amacchariṁ;
yācayogaṁ → yācayogiṁ (mr) | amacchariṁ → amaccharaṁ (pts) | yācayogaṁ → yāvayogī (bj: machasaṁ) | yācayogaṁ → yācayogiṁ (cck: ka.) Pūjitaṁ paṭirājūhi, kittimantaṁ yasassinaṁ.
paṭirājūhi → patirājehi (bj, pts); paṭirājūbhi (sya-all)Gabbhaṁ me dhārayantiyā, majjhimaṅgaṁ anunnataṁ;
anunnataṁ → anuṇṇataṁ (sya-all) | anunnata → anuṇṇataṁ (bj: machasaṁ, syā) Kucchi anunnato assa, cāpaṁva likhitaṁ samaṁ.
anunnato → anuṇṇato (sya-all)Thanā me nappapateyyuṁ, palitā na santu vāsava;
nappapateyyuṁ → nappavatteyyuṁ (sya-all) Kāye rajo na limpetha, vajjhañcāpi pamocaye.
limpetha vajjhañcāpi → lippetha vajjhaṁ cāpi (bj) | rajo → rāgo (pts)Mayūrakoñcābhirude, nārivaragaṇāyute;
nārivaragaṇāyute → nārīvaragaṇāyute (bj) | nārivaragaṇāyute khujjacelāpakākiṇṇe sūtamāgadhavaṇṇite → nārīvaragaṇāyute khujjacelāvakākiṇṇe sūdamāgadhavaṇṇite (sya-all) Khujjacelāpakākiṇṇe, sūtamāgadhavaṇṇite.
khujjacelāpakākiṇṇe → khujjacelāvakākiṇṇe (bj: syā); khujjacelābakākiṇṇe (bj: sī.vivi) sūtamāgadhavaṇṇite → sūdamāgadhavaṇṇite (sya1ed, sya2ed, csp1ed); sūdamāghatavaṇṇite (pts-vp-pli1) | sūtamāgadhavaṇṇite → sūdamāgadhavaṇṇite (cck) | sūdamāgadhavaṇṇite → siṁ. ba. sūdamāghātavaṇṇite. *_* imā cha gāthāyo sīhaḷapotthakeyeva dissanti aññesu (sya-all note)Citraggaḷerughusite, surāmaṁsapabodhane;
citraggaḷerughusite → citraggaḷe ghusite (bj: machasaṁ) Sivirājassa bhaddante, tatthassaṁ mahesī piyā”.
hassaṁ → hissaṁ (sya1ed, sya2ed, mr) | tatthassaṁ mahesī piyā → tattha assaṁ mahesiyā (bj)“Ye te dasa varā dinnā, mayā sabbaṅgasobhane; Sivirājassa vijite, sabbe te lacchasī vare”.
vijite → bhaddante (bj: machasaṁ)Idaṁ vatvāna maghavā, devarājā sujampati; Phussatiyā varaṁ datvā, anumodittha vāsavo.
phusatiyā → phussatiyā (bj: machasaṁ, syā, sī.vivi)
Dasavarakathā nāma.
nāma → nāma hemavantaṁ (cck) | tato → machasaṁ potthake na dissanti (bj note) | yācaye → yācako (bj: syā, sī.vivi)
“Parūḷhakacchanakhalomā, paṅkadantā rajassirā; Paggayha dakkhiṇaṁ bāhuṁ, kiṁ maṁ yācanti brāhmaṇā”.
dakkhiṇaṁ bāhuṁ → dakkhiṇabāhuṁ (pts) brāhmaṇā → brāhmaṇāti (pts)“Ratanaṁ deva yācāma, sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhanaṁ; Dadāhi pavaraṁ nāgaṁ, īsādantaṁ urūḷhavaṁ”.
urūḷhavaṁ → uruḷhavaṁ (sya-all); urūḷhavanti (pts)“Dadāmi na vikampāmi, yaṁ maṁ yācanti brāhmaṇā; Pabhinnaṁ kuñjaraṁ dantiṁ, opavayhaṁ gajuttamaṁ”.
opavayhaṁ → opavuyhaṁ (bj, pts); opaguyhaṁ (sya-all) | opaguyhaṁ → opavayhaṁ. ba. opavayhaṁ. *_* siṁ potthakeyeva dissati (sya-all: ma.)Hatthikkhandhato oruyha, rājā cāgādhimānaso; Brāhmaṇānaṁ adā dānaṁ, sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhano.
raṭṭhavaḍḍhano → raṭṭhavaḍḍhanaṁ (bj); raṭṭhavaḍḍhana (pts-vp-pli1) | raṭṭhavaḍḍhano → raṭṭhavaḍḍhanoti (pts)Tadāsi yaṁ bhiṁsanakaṁ, tadāsi lomahaṁsanaṁ; Hatthināge padinnamhi, medanī sampakampatha.
medanī sampakampatha → medinī samakampatha (bj, pts) | sampakampatha → samakampatha (sya-all)Tadāsi yaṁ bhiṁsanakaṁ, tadāsi lomahaṁsanaṁ; Hatthināge padinnamhi, khubhittha nagaraṁ tadā.
khubhittha → khubbhittha (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1, csp1ed) | khubhittha nagaraṁ → khubbhīttha naraṁ (bj)Samākulaṁ puraṁ āsi, ghoso ca vipulo mahā; Hatthināge padinnamhi, sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhane.
Uggā ca rājaputtā ca, vesiyānā ca brāhmaṇā;
athettha → imā gāthāyo machasaṁ potthake na dissanti (bj note) Hatthārohā anīkaṭṭhā, rathikā pattikārakā.
hatthārohā → hatthāruhā (bj); hatthārūhā (pts) pattikārakā → pattikārikā (pts)Kevalo cāpi nigamo, sivayo ca samāgatā;
yo → so (bj, sya1ed, sya2ed, mr) | ca → cāpi (bj, pts) | sivayo ca → siviyo cāpi (sya-all) Disvā nāgaṁ nīyamānaṁ, te rañño paṭivedayuṁ.“Vidhamaṁ deva te raṭṭhaṁ, putto vessantaro tava; Kathaṁ no hatthinaṁ dajjā, nāgaṁ raṭṭhassa pūjitaṁ.
Kathaṁ no kuñjaraṁ dajjā, īsādantaṁ urūḷhavaṁ;
urūḷhavaṁ → uruḷhavaṁ (sya-all) Khettaññuṁ sabbayuddhānaṁ, sabbasetaṁ gajuttamaṁ.Paṇḍukambalasañchannaṁ, pabhinnaṁ sattumaddanaṁ; Dantiṁ savāḷabījaniṁ, setaṁ kelāsasādisaṁ.
savāḷabījaniṁ → savāḷavijaniṁ (bj); savālavījaniṁ (sya-all); savāḷavījaniṁ (pts) kelāsasādisaṁ → sāditaṁ (bj: machasaṁ)Sasetacchattaṁ saupādheyyaṁ, sāthabbanaṁ sahatthipaṁ;
saupādheyyaṁ sāthabbanaṁ → savupatheyyaṁ sāthabbaṇaṁ (bj); saupatheyyaṁ sāthabbaṇaṁ (pts) | saupādheyyaṁ → supattheyyaṁ (sya-all) | savupatheyyaṁ → saupādheyyaṁ (bj: machasaṁ); supattheyyaṁ (bj: syā) sāthabbanaṁ → sāthappanaṁ (csp1ed) | sāthabbaṇaṁ → sādhabbanaṁ (bj: machasaṁ) Aggayānaṁ rājavāhiṁ, brāhmaṇānaṁ adā gajaṁ.
gajaṁ → dhanaṁ (bj, pts-vp-pli1); dānaṁ (sya1ed, sya2ed) | gajaṁ → dānaṁ (sya-all) | dhanaṁ → gajaṁ (bj: machasaṁ) | gajaṁ → dhanaṁ (cck: sī. pī.); dānaṁ (cck: syā.) | dānaṁ → ba. gajaṁ (sya-all note)Annaṁ pānañca yo dajjā, vatthasenāsanāni ca;
yo → so (bj, sya-all) | yo → so (cck: sī. syā. ka.) Etaṁ kho dānaṁ patirūpaṁ, etaṁ kho brāhmaṇārahaṁ.
dānaṁ patirūpaṁ → dānapatirūpaṁ (bj, pts); dānapaṭirūpaṁ (sya-all)Ayaṁ te vaṁsarājā no, sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhano;
raṭṭhavaḍḍhano → raṭṭhavaḍḍhanaṁ (bj); raṭṭhavaḍḍhana (pts) | raṭṭhavaḍḍhano → raṭṭhavaḍḍhanaṁ (cck: sī.); raṭṭhavaḍḍhana (cck: pī.) Kathaṁ vessantaro putto, gajaṁ bhājeti sañjaya.
bhājeti → hājeti (bj)Sace tvaṁ na karissasi, sivīnaṁ vacanaṁ idaṁ;
sace → sabbe (bj: machasaṁ) idaṁ → imaṁ (bj) Maññe taṁ saha puttena, sivī hatthe karissare”.
sivī hatthe → sivihatthe (sya-all) | karissare → karissareti (pts)“Kāmaṁ janapado māsi, raṭṭhañcāpi vinassatu;
nassa → natthi (bj, pts-vp-pli1); nāssa (sya1ed, sya2ed) Nāhaṁ sivīnaṁ vacanā, rājaputtaṁ adūsakaṁ; Pabbājeyyaṁ sakā raṭṭhā, putto hi mama oraso.Kāmaṁ janapado māsi, raṭṭhañcāpi vinassatu; Nāhaṁ sivīnaṁ vacanā, rājaputtaṁ adūsakaṁ; Pabbājeyyaṁ sakā raṭṭhā, putto hi mama atrajo.
Na cāhaṁ tasmiṁ dubbheyyaṁ, ariyasīlavato hi so;
na cāhaṁ tasmiṁ → nacāhaṁ tassa (bj) | tasmiṁ → tassa (pts) | tassa → tasmiṁ (bj: machasaṁ, syā) Asilokopi me assa, pāpañca pasave bahuṁ; Kathaṁ vessantaraṁ puttaṁ, satthena ghātayāmase”.
ghātayāmase → ghātayāmaseti (pts)“Mā naṁ daṇḍena satthena, na hi so bandhanāraho; Pabbājehi ca naṁ raṭṭhā, vaṅke vasatu pabbate”.
pabbate → pabbateti (pts)“Eso ce sivīnaṁ chando, chandaṁ na panudāmase; Imaṁ so vasatu rattiṁ, kāme ca paribhuñjatu.
Tato ratyā vivasāne, sūriyassuggamanaṁ pati;
vivasāne sūriyassuggamanaṁ pati → vivasane suriyassuggamanampati (bj) | vivasāne sūriyassuggamanaṁ → vivasane suriyassuggamanaṁ (sya-all, pts) sūriyassuggamanaṁ pati → suriyassuggamanam pati (pts-vp-pli1); sūriyuggamane sati (mr) | suriyassuggamanampati → suriyuggamane sati (bj: machasaṁ) | pati → sūriyuggamane sati (cck: ka.) | pati → ba. suriyuggamane sati (sya-all note) Samaggā sivayo hutvā, raṭṭhā pabbājayantu naṁ.
sivayo → siviyo (sya-all) naṁ → tanti (pts)Uṭṭhehi katte taramāno, gantvā vessantaraṁ vada; ‘Sivayo deva te kuddhā, negamā ca samāgatā.
sivayo → siviyo (sya-all)Uggā ca rājaputtā ca, vesiyānā ca brāhmaṇā; Hatthārohā anīkaṭṭhā, rathikā pattikārakā;
hatthārohā → hatthāruhā (bj); hatthārūhā (pts) pattikārakā → pattikārikā (pts) Kevalo cāpi nigamo, sivayo ca samāgatā.
ca → cāpi (bj, pts) | sivayo ca → siviyo cāpi (sya-all)Asmā ratyā vivasāne, sūriyassuggamanaṁ pati;
vivasāne sūriyassuggamanaṁ pati → vivasane surīyassugganampati (bj) | vivasāne sūriyassuggamanaṁ → vivasane suriyassuggamanaṁ (sya-all, pts) Samaggā sivayo hutvā, raṭṭhā pabbājayanti taṁ’”.
sivayo → siviyo (sya-all)Sa kattā taramānova, sivirājena pesito; Āmuttahatthābharaṇo, suvattho candanabhūsito.
āmuttahatthābharaṇo → āmuttahatthābharaṇā (cck) candanabhūsito → candanapphosito (sya-all)Sīsaṁ nhāto udake so, āmuttamaṇikuṇḍalo;
nhāto udake so → nahāto udakeso (bj) | nhāto → nahāto (pts) Upāgami puraṁ rammaṁ, vessantaranivesanaṁ.Tatthaddasa kumāraṁ so, ramamānaṁ sake pure;
sake → sakaṁ (bj: machasaṁ) Parikiṇṇaṁ amaccehi, tidasānaṁva vāsavaṁ.So tattha gantvā taramāno, kattā vessantaraṁbravi;
taramāno → ramamānaṁ (bj) | ramamānaṁ → taramāto (bj: machasaṁ) “Dukkhaṁ te vedayissāmi, mā me kujjhi rathesabha”.
kujjhi → kujjha (sya-all)Vanditvā rodamāno so, kattā rājānamabravi; “Bhattā mesi mahārāja, sabbakāmarasāharo.
Dukkhaṁ te vedayissāmi, tattha assāsayantu maṁ; Sivayo deva te kuddhā, negamā ca samāgatā.
sivayo → siviyo (sya-all) ca → va (bj)Uggā ca rājaputtā ca, vesiyānā ca brāhmaṇā; Hatthārohā anīkaṭṭhā, rathikā pattikārakā;
hatthārohā → hatthāruhā (bj); hatthārūhā (pts) pattikārakā → pattikārikā (pts) Kevalo cāpi nigamo, sivayo ca samāgatā.
ca → cāpi (bj, pts) | sivayo ca → siviyo cāpi (sya-all)Asmā ratyā vivasāne, sūriyassuggamanaṁ pati;
vivasāne sūriyassuggamanaṁ pati → vivasane suriyassuggamanampati (bj) | vivasāne sūriyassuggamanaṁ → vivasane suriyassuggamanaṁ (sya-all, pts) suriyassuggamanampati → suriyuggane sati (bj: machasaṁ) Samaggā sivayo hutvā, raṭṭhā pabbājayanti taṁ”.
sivayo → siviyo (sya-all) taṁ → tanti (pts)“Kismiṁ me sivayo kuddhā, nāhaṁ passāmi dukkaṭaṁ;
sivayo → siviyo (sya-all) dukkaṭaṁ taṁ me → dukkataṁ tamme (bj) | nāhaṁ → yo na (sya-all) | dukkataṁ → yo na passāmi dukkaṭaṁ (bj: machasaṁ, syā) Taṁ me katte viyācikkha, kasmā pabbājayanti maṁ”.
maṁ → manti (pts)“Uggā ca rājaputtā ca, vesiyānā ca brāhmaṇā; Hatthārohā anīkaṭṭhā, rathikā pattikārakā;
hatthārohā → hatthāruhā (bj); hatthārūhā (pts) pattikārakā → pattikārikā (pts) Nāgadānena khiyyanti, tasmā pabbājayanti taṁ”.
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all, pts) taṁ → tanti (pts)“Hadayaṁ cakkhumpahaṁ dajjaṁ, kiṁ me bāhirakaṁ dhanaṁ; Hiraññaṁ vā suvaṇṇaṁ vā, muttā veḷuriyā maṇi.
maṇi → maṇī (bj)Dakkhiṇaṁ vāpahaṁ bāhuṁ, disvā yācakamāgate;
vāpahaṁ → vāmahaṁ (sya-all) | dakkhiṇaṁ vāpahaṁ → adakkhiṇaṁ vāp ahaṁ (pts) Dadeyyaṁ na vikampeyyaṁ, dāne me ramate mano.
ramate → ramatī (bj, sya-all, pts)Kāmaṁ maṁ sivayo sabbe, pabbājentu hanantu vā;
sivayo → siviyo (sya-all) Neva dānā viramissaṁ, kāmaṁ chindantu sattadhā”.
sattadhā → sattadhāti (pts)Evaṁ taṁ sivayo āhu, negamā ca samāgatā;
evaṁ taṁ sivayo → evantaṁ siviyo (sya-all) “Kontimārāya tīrena, girimārañjaraṁ pati;
girimārañjaraṁ → giraṁ ārañjaraṁ (bj) Yena pabbājitā yanti, tena gacchatu subbato”.
pabbājitā → pabbajitā (bj) subbato sohaṁ → subbatoti so haṁ (pts)“Sohaṁ tena gamissāmi, yena gacchanti dūsakā; Rattindivaṁ me khamatha, yāva dānaṁ dadāmahaṁ”.
dadāmahaṁ → dadāmihaṁ (sya-all); dadām ahanti (pts)Āmantayittha rājā naṁ, maddiṁ sabbaṅgasobhanaṁ;
maddi → maddī (csp1ed) | sabbaṅgasobhanaṁ → sabbaṅgasobhaniṁ (sya-all) “Yaṁ te kiñci mayā dinnaṁ, dhanaṁ dhaññañca vijjati.Hiraññaṁ vā suvaṇṇaṁ vā, muttā veḷuriyā bahū;
bahū → ahu (sya1ed, sya2ed, mr); bahu (pts-vp-pli1) | bahū → bahu (bj) Sabbaṁ taṁ nidaheyyāsi, yañca te pettikaṁ dhanaṁ”.
dhanaṁ tamabravi → dhananti tam abravī (pts)Tamabravi rājaputtī, maddī sabbaṅgasobhanā;
tamabravi rājaputtī → tamabravī rājaputti (bj) “Kuhiṁ deva nidahāmi, taṁ me akkhāhi pucchito”.
nidahāmi taṁ me → nidaheyyāmi tamme (bj) | nidahāmi taṁ → nidaheyyāmi tam (pts) | nidaheyyāmi → nidahāmi (bj: machasaṁ, syā) pucchito → pucchitoti (pts)“Sīlavantesu dajjāsi, dānaṁ maddi yathārahaṁ;
dajjāsi → dajjesi (sya-all) | dajjāsi → dajjesi (bj: machasaṁ, syā) Na hi dānā paraṁ atthi, patiṭṭhā sabbapāṇinaṁ.
sabbapāṇinaṁ → sabbapāṇinanti (pts)Puttesu maddi dayesi, sassuyā sasuramhi ca;
dayesi → dayyāsi (bj, pts) | dayyāsi → dayesi (bj: machasaṁ, syā, sī.vivi) sassuyā → sasyurā (bj: machasaṁ, sī.vivi) Yo ca taṁ bhattā maññeyya, sakkaccaṁ taṁ upaṭṭhahe.
upaṭṭhahe → apaṭṭhahe (bj)No ce taṁ bhattā maññeyya, mayā vippavasena te; Aññaṁ bhattāraṁ pariyesa, mā kisittho mayā vinā.
kisittho → mā kisittha (bj); mā kilittha (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | kisittho → kilittha (sya-all); kisittha (pts) | vinā ahañhi → vināti ahaṁ hi (pts) | kisittho → mā kilittha (cck: sī. pī.)Ahañhi vanaṁ gacchāmi, ghoraṁ vāḷamigāyutaṁ;
vāḷamigāyutaṁ → vālamigāyutaṁ (pts) Saṁsayo jīvitaṁ mayhaṁ, ekakassa brahāvane”.
brahāvane tamabravi → brahāvaneti tam abravī (pts) | ekakassa → ekīkassa (bj: machasaṁ)Tamabravi rājaputtī, maddī sabbaṅgasobhanā;
tamabravi rājaputtī maddī → tamabravī rājaputti maddi (bj) “Abhumme kathaṁ nu bhaṇasi, pāpakaṁ vata bhāsasi.
nu → (pts)Nesa dhammo mahārāja, yaṁ tvaṁ gaccheyya ekako; Ahampi tena gacchāmi, yena gacchasi khattiya.
Maraṇaṁ vā tayā saddhiṁ, jīvitaṁ vā tayā vinā;
vā → Bd ca. (pts note) Tadeva maraṇaṁ seyyo, yañce jīve tayā vinā.Aggiṁ ujjālayitvāna, ekajālasamāhitaṁ;
ujjālayitvāna → nijjālayitvāna (bj, pts-vp-pli1) | ujjālayitvāna → nijjālayitvāna (cck: sī. pī.) Tattha me maraṇaṁ seyyo, yañce jīve tayā vinā.
Tattha me → tattheva (sya1ed, sya2ed, mr) | tattha me → tattheva (sya-all) | me → tattheva (cck: syā. ka.)Yathā āraññakaṁ nāgaṁ, dantiṁ anveti hatthinī; Jessantaṁ giriduggesu, samesu visamesu ca.
Evaṁ taṁ anugacchāmi, putte ādāya pacchato; Subharā te bhavissāmi, na te hessāmi dubbharā.
bhavissāmi → gamissāmi (pts) dubbharā → dubbharāti (pts)Ime kumāre passanto, mañjuke piyabhāṇine;
piyabhāṇine → piyabhāṇino (bj, pts) | piyabhāṇino → piyābhāṇine (bj: machasaṁ, syā) Āsīne vanagumbasmiṁ, na rajjassa sarissasi.
Āsīne → āsane (mr) | āsīne → āsane (bj: machasaṁ) | Āsīne → āsane (cck: ka.)Ime kumāre passanto, mañjuke piyabhāṇine;
piyabhāṇine → piyabhāṇino (bj) Kīḷante vanagumbasmiṁ, na rajjassa sarissasi.
kīḷante → kilante (pts)Ime kumāre passanto, mañjuke piyabhāṇine;
piyabhāṇine → piyabhāṇino (bj) Assame ramaṇīyamhi, na rajjassa sarissasi.Ime kumāre passanto, mañjuke piyabhāṇine;
piyabhāṇine → piyabhāṇino (bj) Kīḷante assame ramme, na rajjassa sarissasi.
kīḷante → kilante (pts)Ime kumāre passanto, māladhārī alaṅkate;
māladhārī → mālādhārī (bj, pts) Assame ramaṇīyamhi, na rajjassa sarissasi.
ramaṇīyamhi → ramaṇīyamhi na (bj)Ime kumāre passanto, māladhārī alaṅkate;
māladhārī → māladhāri (bj) Kīḷante assame ramme, na rajjassa sarissasi.
kīḷante → kilante (pts)Yadā dakkhisi naccante, kumāre māladhārine;
dakkhisi → dakkhasi (bj, pts-vp-pli1); addasa (sya1ed, sya2ed, csp1ed) | dakkhisi → dakkhasi (sya-all) māladhārine → māladhārino (bj) | māladhārino → māladhārine (bj: machasaṁ, syā, sī.vivi) Assame ramaṇīyamhi, na rajjassa sarissasi.Yadā dakkhisi naccante, kumāre māladhārine;
dakkhisi → dakkhasi (sya-all) māladhārine → māladhārino (bj) Kīḷante assame ramme, na rajjassa sarissasi.
kīḷante → kilante (pts)Yadā dakkhisi mātaṅgaṁ, kuñjaraṁ saṭṭhihāyanaṁ;
dakkhisi → dakkhasi (sya-all) Ekaṁ araññe carantaṁ, na rajjassa sarissasi.
carantaṁ → vicarantaṁ (bj, sya-all, pts)Yadā dakkhisi mātaṅgaṁ, kuñjaraṁ saṭṭhihāyanaṁ;
dakkhisi → dakkhasi (sya-all) Sāyaṁ pāto vicarantaṁ, na rajjassa sarissasi.
sāyaṁ → sāraṁ (bj: machasaṁ)Yadā kareṇusaṅghassa, yūthassa purato vajaṁ;
kareṇusaṅghassa → kaṇerusaṅghassa (bj, pts) Koñcaṁ kāhati mātaṅgo, kuñjaro saṭṭhihāyano;
kāhati → kāhiti (pts) Tassa taṁ nadato sutvā, na rajjassa sarissasi.Dubhato vanavikāse, yadā dakkhisi kāmado;
dubhato → ubhato (sya-all) | vanavikāse → vikāle (bj: machasaṁ) kāmado → kāmadaṁ (bj, pts) | dakkhisi kāmado → dakkhasi kāmadaṁ (sya-all) | kāmadaṁ → kāmado (bj: machasaṁ) Vane vāḷamigākiṇṇe, na rajjassa sarissasi.
vāḷamigākiṇṇe → vālamigākiṇṇe (pts)Migaṁ disvāna sāyanhaṁ, pañcamālinamāgataṁ;
sāyanhaṁ pañcamālinamāgataṁ kimpurise → sāyaṇhaṁ pañcamālinimāgataṁ kiṁpurise (sya-all) | sāyanhaṁ pañcamālinamāgataṁ → sāyaṇhaṁ pañcamālinaṁ āgataṁ (pts) pañcamālinamāgataṁ → pañcamālini māgataṁ (bj: machasaṁ, syā, sī.vivi) Kimpurise ca naccante, na rajjassa sarissasi.Yadā sossasi nigghosaṁ, sandamānāya sindhuyā;
sossasi → sussasi (sya-all) | sossasi → sussasī (bj: machasaṁ, syā) Gītaṁ kimpurisānañca, na rajjassa sarissasi.Yadā sossasi nigghosaṁ, girigabbharacārino;
sossasi → sussasi (sya-all) Vassamānassulūkassa, na rajjassa sarissasi.
vassamānassulūkassa → vassamānassa lūkassa (bj, pts)Yadā sīhassa byagghassa, khaggassa gavayassa ca; Vane sossasi vāḷānaṁ, na rajjassa sarissasi.
sossasi → sussasi (sya-all)Yadā morīhi parikiṇṇaṁ, barihīnaṁ matthakāsinaṁ;
matthakāsinaṁ → matthakāsīnaṁ (bj) | barihīnaṁ → varahinaṁ (sya-all); barihinaṁ (pts) | barihīnaṁ → parihinaṁ (bj: machasaṁ); varahinaṁ (bj: syā) Moraṁ dakkhisi naccantaṁ, na rajjassa sarissasi.
dakkhisi → dakkhasi (sya-all)Yadā morīhi parikiṇṇaṁ, aṇḍajaṁ citrapakkhinaṁ;
citrapakkhinaṁ → citra pekkhunaṁ (bj, pts); citrapekkhanaṁ (sya-all) | pekkhunaṁ → sakkhinaṁ (bj: machasaṁ); pekkhunaṁ (bj: sīmu) | citrapekkhanaṁ → ba. citrapakkhinaṁ (sya-all note) Moraṁ dakkhisi naccantaṁ, na rajjassa sarissasi.
dakkhisi → dakkhasi (sya-all)Yadā morīhi parikiṇṇaṁ, nīlagīvaṁ sikhaṇḍinaṁ;
nīlagīvaṁ → nilagīvaṁ (bj) Moraṁ dakkhisi naccantaṁ, na rajjassa sarissasi.
dakkhisi → dakkhasi (sya-all)Yadā dakkhisi hemante, pupphite dharaṇīruhe;
dakkhisi → dakkhasi (sya-all) Surabhiṁ sampavāyante, na rajjassa sarissasi.
surabhiṁ sampavāyante → surabhisampavāyante (bj, sya-all, pts)Yadā hemantike māse, haritaṁ dakkhisi medaniṁ;
medaniṁ → mediniṁ (bj, pts-vp-pli1) | dakkhisi → dakkhasi (sya-all) | medaniṁ → mediniṁ (cck: sī. pī.) Indagopakasañchannaṁ, na rajjassa sarissasi.Yadā dakkhisi hemante, pupphite dharaṇīruhe;
dakkhisi → dakkhasi (sya-all) Kuṭajaṁ bimbajālañca, pupphitaṁ loddapadmakaṁ;
loddapadmakaṁ → lomapadmakaṁ (bj, pts-vp-pli1) | loddapadmakaṁ surabhiṁ sampavāyante → lomapadamakaṁ surabhisampavāyante (bj); lomapadmakaṁ surabhisampavāyante (pts) | lomapadamakaṁ → loddapadmakaṁ (bj: machasaṁ, syā) | loddapadmakaṁ → lomapaddhakaṁ (cck: sī. pī.) Surabhiṁ sampavāyante, na rajjassa sarissasi.
surabhiṁ sampavāyante → surabhisampavāyante (sya-all)Yadā hemantike māse, vanaṁ dakkhisi pupphitaṁ;
dakkhisi → dakkhasi (sya-all) Opupphāni ca padmāni, na rajjassa sarissasi”.
padmāni → padumāni (bj) | padumāni → padmāni (bj: machasaṁ) | padmāni → ba. baddhāni (sya-all note) sarissasi hemavantaṁ nāma → sarissasīti (pts)
Hemavantaṁ nāma.
hemavantaṁ nāma → himavantavaṇṇanā (bj)
3. Dānakaṇḍa
Tesaṁ lālappitaṁ sutvā, puttassa suṇisāya ca; Kalunaṁ paridevesi, rājaputtī yasassinī.
Kalunaṁ → karuṇaṁ (bj, pts-vp-pli1); kalūnaṁ (sya1ed, sya2ed, mr) | kalunaṁ → karuṇaṁ (bj, pts); kalūnaṁ (sya-all) | Kalunaṁ → karuṇaṁ (cck: sī. pī.); kalūnaṁ (cck: syā. ka.) rājaputtī → rājaputti (bj)“Seyyo visaṁ me khāyitaṁ, papātā papateyyahaṁ; Rajjuyā bajjha miyyāhaṁ, kasmā vessantaraṁ puttaṁ; Pabbājenti adūsakaṁ.
Ajjhāyakaṁ dānapatiṁ, yācayogaṁ amacchariṁ; Pūjitaṁ paṭirājūhi, kittimantaṁ yasassinaṁ;
paṭirājūhi → patirājehi (bj, pts) yasassinaṁ → yasassasinaṁ (bj) Kasmā vessantaraṁ puttaṁ, pabbājenti adūsakaṁ.Mātāpettibharaṁ jantuṁ, kule jeṭṭhāpacāyikaṁ;
jeṭṭhāpacāyikaṁ → jeṭṭhāpacāyinaṁ (sya-all) Kasmā vessantaraṁ puttaṁ, pabbājenti adūsakaṁ.Rañño hitaṁ devihitaṁ, ñātīnaṁ sakhinaṁ hitaṁ;
devihitaṁ → devahitaṁ (bj, sya-all); devīhitaṁ (pts) sakhinaṁ → sakhīnaṁ (bj) Hitaṁ sabbassa raṭṭhassa, kasmā vessantaraṁ puttaṁ; Pabbājenti adūsakaṁ.
adūsakaṁ madhūniva → adūsakanti madhūni va (pts)Madhūniva palātāni, ambāva patitā chamā;
madhūniva → madhūnīva (bj) | madhūniva palātāni → madhūnīva palitāni (sya-all) ambāva → ambā ca (pts) Evaṁ hessati te raṭṭhaṁ, pabbājenti adūsakaṁ.Haṁso nikhīṇapattova, pallalasmiṁ anūdake;
nikhīṇapattova → nikkhiṇapattova (bj) Apaviddho amaccehi, eko rājā vihiyyasi.
Apaviddho → apaviṭṭho (sya1ed, sya2ed, csp1ed) | amaccehi → amacecati (bj) | apaviddho → apaviṭṭho (cck, sya-all) | apaviddho → apaviṭṭho (bj: machasaṁ, syā) rājā vihiyyasi → rāja vihīyasi (bj, pts)Taṁ taṁ brūmi mahārāja, attho te mā upaccagā; Mā naṁ sivīnaṁ vacanā, pabbājesi adūsakaṁ”.
naṁ → taṁ (bj) adūsakaṁ dhammassāpacitiṁ → adūsakanti dhammass apacitiṁ (pts)“Dhammassāpacitiṁ kummi, sivīnaṁ vinayaṁ dhajaṁ;
kummi → kummī (bj); kummiṁ (sya-all) Pabbājemi sakaṁ puttaṁ, pāṇā piyataro hi me”.
me → meti (pts)“Yassa pubbe dhajaggāni, kaṇikārāva pupphitā; Yāyantamanuyāyanti, svajjekova gamissati.
svajjekova → svājjekova (bj)Yassa pubbe dhajaggāni, kaṇikāravanāniva;
kaṇikāravanāniva → kaṇikārāvanāniva (bj) Yāyantamanuyāyanti, svajjekova gamissati.
svajjekova → svājjekova (bj)Yassa pubbe anīkāni, kaṇikārāva pupphitā;
anīkāni → aṇīkāni (bj) Yāyantamanuyāyanti, svajjekova gamissati.
svajjekova → svājjekova (bj)Yassa pubbe anīkāni, kaṇikāravanāniva;
anīkāni kaṇikāravanāniva → aṇīkāni kaṇikārāvanāniva (bj) Yāyantamanuyāyanti, svajjekova gamissati.
svajjekova → svājjekova (bj)Indagopakavaṇṇābhā, gandhārā paṇḍukambalā; Yāyantamanuyāyanti, svajjekova gamissati.
svajjekova → svājjekova (bj)Yo pubbe hatthinā yāti, sivikāya rathena ca; Svajja vessantaro rājā, kathaṁ gacchati pattiko.
svajja → svājja (bj, pts)Kathaṁ candanalittaṅgo, naccagītappabodhano; Khurājinaṁ pharasuñca, khārikājañca hāhiti.
Khurājinaṁ → kharājinaṁ (bj, pts-vp-pli1) | khurājinaṁ → kharājinaṁ (bj) hāhiti → hāriti (sya1ed, sya2ed, mr) | hāhiti → bhāhiti (bj); hāriti (sya-all) | bhāhiti → bhārisi (bj: machasaṁ); hāriti (bj: syā) | hāhiti → hāriti (cck: syā. ka.)Kasmā nābhiharissanti, kāsāvā ajināni ca;
nābhiharissanti → nābhiharīyanti (bj, sya-all, pts) ajināni → kāsāvaajināni (csp1ed) | ajināni ca → ajānāni vā (bj) | ca → vā (pts) | vā → ca (bj: machasaṁ, syā) Pavisantaṁ brahāraññaṁ, kasmā cīraṁ na bajjhare.Kathaṁ nu cīraṁ dhārenti, rājapabbajitā janā;
rājapabbajitā → rājapabbājitā (csp1ed) Kathaṁ kusamayaṁ cīraṁ, maddī paridahissati.
paridahissati → paridahessati (bj, sya-all, pts) | paridahessati → paridahissati (bj: machasaṁ)Kāsiyāni ca dhāretvā, khomakoṭumbarāni ca;
dhāretvā → kāsiyāni padhāretvā (sya1ed, sya2ed); kāsiyāni ca dhāretvā (mr) khomakoṭumbarāni → khomakodumbarāni (bj, sya-all, pts) | ca → khomakoṭumbarānī ca (bj: machasaṁ) Kusacīrāni dhārentī, kathaṁ maddī karissati.
dhārentī → dhārenti (bj)Vayhāhi pariyāyitvā, sivikāya rathena ca; Sā kathajja anujjhaṅgī, pathaṁ gacchati pattikā.
anujjhaṅgī → anuccaṅgī (bj, sya-all) | kathajja anujjhaṅgī → kath ajja anuccaṅgī (pts)Yassā mudutalā hatthā, caraṇā ca sukhedhitā;
sukhedhitā → sukhe ṭhitā (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | caraṇā → calanā (sya-all) | sukhedhitā → sukhe ṭhitā (sya-all) | calanā → ba. caraṇā (sya-all: sī.) Sā kathajja anujjhaṅgī, pathaṁ gacchati pattikā.
anujjhaṅgī pathaṁ → anuccaṅgī vanaṁ (bj) | anujjhaṅgī → anuccaṅgī (sya-all) | kathajja anujjhaṅgī pathaṁ → kath ajja anuccaṅgī vanaṁ (pts) pattikā → bhīrukā (bj, pts) | bhīrukā → pathaṁ gacchati pattikā (bj: machasaṁ, syā)Yassā mudutalā pādā, caraṇā ca sukhedhitā;
caraṇā → calanā (sya-all) | sukhedhitā → sukhe ṭhitā (sya-all, pts) | ca → calanāva (bj: syā) | sukhedhitā → sukheṭhitā (bj: machasaṁ, sī.vivi) Pādukāhi suvaṇṇāhi, pīḷamānāva gacchati; Sā kathajja anujjhaṅgī, pathaṁ gacchati pattikā.
anujjhaṅgī → anuccaṅgī (bj, sya-all) | kathajja anujjhaṅgī → kath ajja anuccaṅgī (pts)Yāssu itthisahassānaṁ, purato gacchati mālinī;
itthisahassānaṁ → itthi sahassassa (bj, pts) | yāssu itthisahassānaṁ → yassu itthīsahassassa (sya-all) | sahassassa → itthisahassānaṁ (bj: machasaṁ) Sā kathajja anujjhaṅgī, vanaṁ gacchati ekikā.
anujjhaṅgī → anuccaṅgī (bj, sya-all) | kathajja anujjhaṅgī → kath ajja anuccaṅgī (pts)Yāssu sivāya sutvāna, muhuṁ uttasate pure;
yāssu → yā sā (sya-all) Sā kathajja anujjhaṅgī, vanaṁ gacchati bhīrukā.
anujjhaṅgī → anuccaṅgī (bj, sya-all) | kathajja anujjhaṅgī → kath ajja anuccaṅgī (pts)Yāssu indasagottassa, ulūkassa pavassato;
yāssu → yā sā (sya-all) Sutvāna nadato bhītā, vāruṇīva pavedhati; Sā kathajja anujjhaṅgī, vanaṁ gacchati bhīrukā.
anujjhaṅgī → anuccaṅgī (bj, sya-all) | kathajja anujjhaṅgī → kath ajja anuccaṅgī (pts)Sakuṇī hataputtāva, suññaṁ disvā kulāvakaṁ; Ciraṁ dukkhena jhāyissaṁ, suññaṁ āgammimaṁ puraṁ.
Sakuṇī hataputtāva, suññaṁ disvā kulāvakaṁ; Kisā paṇḍu bhavissāmi, piye putte apassatī.
kisā → kīsā (sya-all) apassatī → apassati (bj)Sakuṇī hataputtāva, suññaṁ disvā kulāvakaṁ; Tena tena padhāvissaṁ, piye putte apassatī.
Kurarī hatachāpāva, suññaṁ disvā kulāvakaṁ;
Kurarī → kururī (sya1ed, sya2ed, mr) | kurarī hatachāpāva → kururī hatacchāpāva (sya-all) | kurarī → kururī (bj: machasaṁ, syā) | Kurarī → kururī (cck: syā. ka.) Ciraṁ dukkhena jhāyissaṁ, suññaṁ āgammimaṁ puraṁ.Kurarī hatachāpāva, suññaṁ disvā kulāvakaṁ;
kurarī hatachāpāva → kururī hatacchāpāva (sya-all) Kisā paṇḍu bhavissāmi, piye putte apassatī.
kisā → kīsā (sya-all)Kurarī hatachāpāva, suññaṁ disvā kulāvakaṁ;
kurarī hatachāpāva → kururī hatacchāpāva (sya-all) Tena tena padhāvissaṁ, piye putte apassatī.Sā nūna cakkavākīva, pallalasmiṁ anūdake;
cakkavākīva → cakkavakkīva (sya-all) Ciraṁ dukkhena jhāyissaṁ, suññaṁ āgammimaṁ puraṁ.Sā nūna cakkavākīva, pallalasmiṁ anūdake;
cakkavākīva → cakkavakkīva (sya-all) Kisā paṇḍu bhavissāmi, piye putte apassatī.
kisā → kīsā (sya-all)Sā nūna cakkavākīva, pallalasmiṁ anūdake;
cakkavākīva → cakkavakkīva (sya-all) Tena tena padhāvissaṁ, piye putte apassatī.Evaṁ me vilapantiyā, rājā puttaṁ adūsakaṁ;
evaṁ → evaṁ ce (bj, pts) rājā puttaṁ → rājaputtaṁ (bj, sya-all, pts) Pabbājesi vanaṁ raṭṭhā, maññe hissāmi jīvitaṁ”.
vanaṁ → ca naṁ (sya-all) hissāmi → hessāmi (bj, sya-all) | hissāmi jīvitaṁ → hessāmi jīvitanti (pts)Tassā lālappitaṁ sutvā, sabbā antepure bahū;
bahū → ahu (sya-all); bahu (pts) | bahū → ahū (bj: machasaṁ, syā) | bahū → ahu (cck: syā. ka.) Bāhā paggayha pakkanduṁ, sivikaññā samāgatā.Sālāva sampamathitā, mālutena pamadditā;
sampamathitā → sampamadditā (sya-all) Senti puttā ca dārā ca, vessantaranivesane.Orodhā ca kumārā ca, vesiyānā ca brāhmaṇā; Bāhā paggayha pakkanduṁ, vessantaranivesane.
Hatthārohā anīkaṭṭhā, rathikā pattikārakā;
hatthārohā → hatthārūhā (bj) Bāhā paggayha pakkanduṁ, vessantaranivesane.Tato ratyā vivasāne, sūriyassuggamanaṁ pati;
vivasāne sūriyassuggamanaṁ → vivasane suriyassuggamanaṁ (bj, sya-all, pts) Atha vessantaro rājā, dānaṁ dātuṁ upāgami.
Atha → acchaṁ (bj, sya1ed, sya2ed, mr)“Vatthāni vatthakāmānaṁ, soṇḍānaṁ detha vāruṇiṁ; Bhojanaṁ bhojanatthīnaṁ, sammadeva pavecchatha.
bhojanatthīnaṁ sammadeva pavecchatha → bhojanatthinaṁ sammā detha pacecchatha (bj) | bhojanatthīnaṁ sammadeva → bhojanatthinaṁ sammā detha (pts) detha → sammadeva (bj: machasaṁ, syā)Mā ca kañci vanibbake, heṭhayittha idhāgate;
kañci → kiñci (sya1ed, sya2ed, csp1ed) | vanibbake → vaṇibbake (bj) | kañci → kiñci (cck, sya-all) heṭhayittha → heṭṭhāyittha (pts) Tappetha annapānena, gacchantu paṭipūjitā”.
paṭipūjitā → athettha vattatī saddo tumulo bheravo mahā dānena taṁ nīharanti puna dānaṁ adā tuvaṁ ayaṁ gāthā maramma potthake dissatī (bj note)Athettha vattatī saddo, tumulo bheravo mahā;
vattatī → vattati (sya-all) “Dānena taṁ nīharanti, puna dānaṁ adā tuvaṁ”.
tuvaṁ → ayaṁ gāthā bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1 potthakesu na | tuvaṁ → ayaṁ gāthā sī. syā. pī. potthakesu na dissati (cck note) | tuvaṁ → ayaṁ gāthā ba. potthakeyeva dissati (sya-all note)Te su mattā kilantāva, sampatanti vanibbakā;
kilantāva sampatanti vanibbakā → kiḷantāva sampatantī vaṇibbakā (bj) | kilantāva → kilantā ca (pts) Nikkhamante mahārāje, sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhane.
raṭṭhavaḍḍhane → raṭṭhavaddhane (pts)“Acchecchuṁ vata bho rukkhaṁ, nānāphaladharaṁ dumaṁ; Yathā vessantaraṁ raṭṭhā, pabbājenti adūsakaṁ.
Acchecchuṁ vata bho rukkhaṁ, sabbakāmadadaṁ dumaṁ; Yathā vessantaraṁ raṭṭhā, pabbājenti adūsakaṁ.
Acchecchuṁ vata bho rukkhaṁ, sabbakāmarasāharaṁ; Yathā vessantaraṁ raṭṭhā, pabbājenti adūsakaṁ”.
Ye vuḍḍhā ye ca daharā, ye ca majjhimaporisā;
vuḍḍhā → vuddhā (bj, pts) Bāhā paggayha pakkanduṁ, nikkhamante mahārāje; Sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhane.Atiyakkhā vassavarā, itthāgārā ca rājino;
vassavarā → vessavarā (sya-all) itthāgārā ca → itthāgārañca (bj) Bāhā paggayha pakkanduṁ, nikkhamante mahārāje; Sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhane.Thiyopi tattha pakkanduṁ, yā tamhi nagare ahu; Nikkhamante mahārāje, sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhane.
Ye brāhmaṇā ye ca samaṇā, aññe vāpi vanibbakā;
aññe vāpi vanibbakā → aññevāpi vaṇibbakā (bj) | vāpi → cāpi (pts) Bāhā paggayha pakkanduṁ, “adhammo kira bho iti.Yathā vessantaro rājā, yajamāno sake pure; Sivīnaṁ vacanatthena, samhā raṭṭhā nirajjati”.
Satta hatthisate datvā, sabbālaṅkārabhūsite; Suvaṇṇakacche mātaṅge, hemakappanavāsase.
hemakappanavāsase ārūḷhe gāmaṇīyehi → hemakappanivāsase āruḷhe gāmaṇīyebhi (sya-all) | hemakappanavāsase → Bd -kappanivāsase, Ck -kappamāsaye, Cs -kappanavāsaye. (pts note)Ārūḷhe gāmaṇīyehi, tomaraṅkusapāṇibhi;
ārūḷhe → arūḷhe (bj) tomaraṅkusapāṇibhi → tomaraṅkusapāṇihi (bj) Esa vessantaro rājā, samhā raṭṭhā nirajjati.Satta assasate datvā, sabbālaṅkārabhūsite; Ājānīyeva jātiyā, sindhave sīghavāhane.
ājānīyeva → ājānīye ca (bj); ajānīye ca (pts) sīghavāhane → sīghavāhine (pts)Ārūḷhe gāmaṇīyehi, illiyācāpadhāribhi;
ārūḷhe gāmaṇīyehi illiyācāpadhāribhi → āruḷhe gāmaṇīyebhi indiyācāpadhāribhi (sya-all) illiyācāpadhāribhi → illiyācāpadhārihi (bj, pts) | illiyācāpadhārihi → Bd indiyācāpadhāribhi, Ck illiyo-, Cs illiso-. (pts note) Esa vessantaro rājā, samhā raṭṭhā nirajjati.Satta rathasate datvā, sannaddhe ussitaddhaje; Dīpe athopi veyagghe, sabbālaṅkārabhūsite.
veyagghe → veyyaghge (bj)Ārūḷhe gāmaṇīyehi, cāpahatthehi vammibhi;
ārūḷhe → arūḷhe (bj) | ārūḷhe gāmaṇīyehi → āruḷhe gāmaṇīyebhi (sya-all) vammibhi → vammihi (bj, pts); cammibhi (sya-all) Esa vessantaro rājā, samhā raṭṭhā nirajjati.Satta itthisate datvā, ekamekā rathe ṭhitā;
itthisate → itthīsate (sya-all) Sannaddhā nikkharajjūhi, suvaṇṇehi alaṅkatā.
suvaṇṇehi → suvaṇṇena (bj, pts)Pītālaṅkārā pītavasanā, pītābharaṇabhūsitā;
pītābharaṇabhūsitā → pītābharaṇavibhūsitā (cck) Aḷārapamhā hasulā, susaññā tanumajjhimā;
aḷārapamhā → āḷārapakhumā (bj); āḷārappamukhā (sya-all); aḷārapamukhā (pts) | āḷārapakhumā → āḷārapamhā (bj: machasaṁ) | āḷārappamukhā → ba. āḷārapamhā. pamhanti akkhigaṇḍo (sya-all note) Esa vessantaro rājā, samhā raṭṭhā nirajjati.Satta dhenusate datvā, sabbā kaṁsupadhāraṇā;
satta → santa (bj) kaṁsupadhāraṇā → kaṁsupadhārino (sya1ed, sya2ed); kusumadhārine (mr) | kaṁsupadhāraṇā → kaṁsūpadhāraṇā (bj); kaṁsupadhārino (sya-all) | kaṁsūpadhāraṇā → kusumadhārino (bj: machasaṁ) | kaṁsupadhāraṇā → kusumadhārine (cck: ka.) Esa vessantaro rājā, samhā raṭṭhā nirajjati.Satta dāsisate datvā, satta dāsasatāni ca;
satta dāsisate → sattadāsīsate (bj) | dāsisate → dāsīsate (sya-all) Esa vessantaro rājā, samhā raṭṭhā nirajjati.Hatthī assarathe datvā, nāriyo ca alaṅkatā;
Hatthī assarathe → asse rathe (bj, sya1ed, sya2ed); hatthi assarathe (pts-vp-pli1) | hatthī assarathe → hatthi asse rathe (bj) | assarathe → asse rathe (sya-all) | assarathe → asse rathe (cck: syā.) Esa vessantaro rājā, samhā raṭṭhā nirajjati.Tadāsi yaṁ bhiṁsanakaṁ, tadāsi lomahaṁsanaṁ;
tadāsi → tadāsiṁ (bj) Mahādāne padinnamhi, medanī sampakampatha.
medanī sampakampatha tadāsi → medinī samakampatha tadāsiṁ (bj) | sampakampatha → samakampatha (sya-all) | medanī sampakampatha → medinī samakampatha (pts)Tadāsi yaṁ bhiṁsanakaṁ, tadāsi lomahaṁsanaṁ; Yaṁ pañjalikato rājā, samhā raṭṭhā nirajjati.
Athettha vattatī saddo, tumulo bheravo mahā; Dānena taṁ nīharanti, puna dānaṁ adā tuvaṁ.
adā tuvaṁ → dadāti so (sya-all) | so → siṁ. ba. puna dānaṁ adā tuvaṁ (sya-all note)Te su mattā kilantāva, sampatanti vanibbakā;
kilantāva → kilantā ca (bj) vanibbakā → vaṇibbakā (bj) Nikkhamante mahārāje, sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhane.Āmantayittha rājānaṁ, sañjayaṁ dhamminaṁ varaṁ;
dhamminaṁ varaṁ → dhammikaṁ varaṁ (sya1ed, sya2ed, mr) | dhamminaṁ → dhammikaṁ (sya-all) | varaṁ → dhammikaṁvaraṁ (cck: syā. ka.) “Avaruddhasi maṁ deva, vaṅkaṁ gacchāmi pabbataṁ.
vaṅkaṁ → vaṅka gacchāmi pabbataṁ (bj: machasaṁ, syā)Ye hi keci mahārāja, bhūtā ye ca bhavissare; Atittāyeva kāmehi, gacchanti yamasādhanaṁ.
yamasādhanaṁ svāhaṁ → yamasādanaṁ so haṁ (pts)Svāhaṁ sake abhissasiṁ, yajamāno sake pure;
svāhaṁ → sohaṁ (bj, sya-all) Sivīnaṁ vacanatthena, samhā raṭṭhā nirajjahaṁ.
nirajjahaṁ → nirajjati (csp1ed) | nirajjahaṁ → nirajjati (cck)Aghaṁ taṁ paṭisevissaṁ, vane vāḷamigākiṇṇe;
paṭisevissaṁ → patisevissaṁ (bj, pts) vāḷamigākiṇṇe khaggadīpinisevite → vālamigākiṇṇe khagga dīpinisevite (pts) Khaggadīpinisevite, ahaṁ puññāni karomi; Tumhe paṅkamhi sīdatha.
paṅkamhi sīdatha → vaṅkaṁ gacchāmi pabbataṁ (sya1ed, sya2ed, mr) | sīdatha → sīdathāti (pts)Anujānāhi maṁ amma, pabbajjā mama ruccati; Svāhaṁ sake abhissasiṁ, yajamāno sake pure;
svāhaṁ → sohaṁ (bj, sya-all, pts) Sivīnaṁ vacanatthena, samhā raṭṭhā nirajjahaṁ.
nirajjahaṁ → nirajjati (csp1ed) | nirajjahaṁ → nirajjati (cck)Aghaṁ taṁ paṭisevissaṁ, vane vāḷamigākiṇṇe;
paṭisevissaṁ → patisevissaṁ (bj, pts) vāḷamigākiṇṇe khaggadīpinisevite → valamigākiṇṇe khagga dīpinisevite (pts) Khaggadīpinisevite, ahaṁ puññāni karomi; Tumhe paṅkamhi sīdatha”.
tumhe paṅkamhi sīdatha → vaṅkaṁ gacchāmi pabbataṁ (sya-all) | sīdatha → sīdathāti (pts) | sīdatha → vaṅkaṁ gacchāmi pabbataṁ (cck: ka.)“Anujānāmi taṁ putta, pabbajjā te samijjhatu;
putta → puttaṁ (bj) Ayañca maddī kalyāṇī, susaññā tanumajjhimā; Acchataṁ saha puttehi, kiṁ araññe karissati”.
karissati → karissatīti (pts)“Nāhaṁ akāmā dāsimpi, araññaṁ netumussahe; Sace icchati anvetu, sace nicchati acchatu”.
Tato suṇhaṁ mahārājā, yācituṁ paṭipajjatha; “Mā candanasamācāre, rajojallaṁ adhārayi.
Mā kāsiyāni dhāretvā, kusacīraṁ adhārayi;
mā → (sya-all) | dhāretvā → padhāretvā (sya-all) | dhāretvā → kāsiyāni ca dhāretvā (cck: ka.) Dukkho vāso araññasmiṁ, mā hi tvaṁ lakkhaṇe gami”.
gami tamabravi → gamīti tam abravī (pts)Tamabravi rājaputtī, maddī sabbaṅgasobhanā; “Nāhaṁ taṁ sukhamiccheyyaṁ, yaṁ me vessantaraṁ vinā”.
vinā tamabravi → vināti tam abravī (pts)Tamabravi mahārājā, sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhano; “Iṅgha maddi nisāmehi, vane ye honti dussahā.
maddi → maddī (bj) | maddi nisāmehi → maddī nisāmeti (cck) dussahā → dussabhā (bj)Bahū kīṭā paṭaṅgā ca, makasā madhumakkhikā; Tepi taṁ tattha hiṁseyyuṁ, taṁ te dukkhataraṁ siyā.
Apare passa santāpe, nadīnupanisevite;
santāpe nadīnupanisevite → santāse nadīnūpanisevite (sya-all) nadīnupanisevite → nadīn ūpa nisevite (pts) Sappā ajagarā nāma, avisā te mahabbalā.Te manussaṁ migaṁ vāpi, api māsannamāgataṁ;
api māsannamāgataṁ → apicāsannamāgataṁ (sya-all) Parikkhipitvā bhogehi, vasamānenti attano.
vasamānenti → vasamānenanti (bj)Aññepi kaṇhajaṭino, acchā nāma aghammigā;
kaṇhajaṭino → kaṇhā jaṭino (sya1ed, sya2ed); kaṇhajaṭilā (mr) | kaṇhajaṭino → kaṇhā jaṭino (sya-all) | kaṇhajaṭino → kaṇhajaṭilā (cck: ka.) Na tehi puriso diṭṭho, rukkhamāruyha muccati.Saṅghaṭṭayantā siṅgāni, tikkhaggātippahārino;
tikkhaggātippahārino → tikkhaggāni pahārino (bj, sya1ed, sya2ed) | tikkhaggātippahārino mahiṁsā vicarantettha → tikkhaggāni pahārino mahisā vicarannettha (bj) | tikkhaggātippahārino mahiṁsā → tikkhaggāni pahārino mahisā (sya-all) | tikkhaggātippahārino → tikkhaggāni pahārino (cck: sī. syā.) Mahiṁsā vicarantettha, nadiṁ sotumbaraṁ pati.Disvā migānaṁ yūthānaṁ, gavaṁ sañcarataṁ vane;
yūthānaṁ → yūthāni (pts) sañcarataṁ → sañcaritaṁ (sya-all) | sañcarataṁ → sañcaratha (bj: machasaṁ) Dhenuva vacchagiddhāva, kathaṁ maddi karissasi.
dhenuva → dhenūva (bj) maddi → maddī (bj)Disvā sampatite ghore, dumaggesu plavaṅgame; Akhettaññāya te maddi, bhavissate mahabbhayaṁ.
bhavissate → bhavitante (bj, pts) | bhavitante → bhavissate (bj: machasaṁ); bhavissante (bj: syā)Yā tvaṁ sivāya sutvāna, muhuṁ uttasayī pure;
uttasayī → uttasaye (bj, mr); uttasate (sya1ed, sya2ed) | uttasayī → uttasase (bj); uttasate (sya-all) | uttasayī → uttasase (cck: sī. syā. ka.) Sā tvaṁ vaṅkamanuppattā, kathaṁ maddi karissasi.
maddi → maddī (bj)Ṭhite majjhanhike kāle, sannisinnesu pakkhisu;
majjhanhike → majjhantike (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | majjhanhike → majjhantike (sya-all) | ṭhite majjhanhike → thite majjhantike (pts) | majjhanhike → majjhantike (cck: sī. syā. pī.) sannisinnesu → sannīsīvesu (bj: machasaṁ) Saṇateva brahāraññaṁ, tattha kiṁ gantumicchasi”.
saṇateva → sanateva (bj, pts); suṇateva (sya-all) gantumicchasi tamabravi → gantuṁ icchasīti tam abravī (pts)Tamabravi rājaputtī, maddī sabbaṅgasobhanā;
tamabravi rājaputtī → tamabravī rājaputti (bj) “Yāni etāni akkhāsi, vane paṭibhayāni me; Sabbāni abhisambhossaṁ, gacchaññeva rathesabha.
gacchaññeva → gacchaṁ ñeva (pts)Kāsaṁ kusaṁ poṭakilaṁ, usiraṁ muñjapabbajaṁ;
poṭakilaṁ → potakilaṁ (sya-all) muñjapabbajaṁ → muñjababbajaṁ (bj, sya1ed, sya2ed) | usiraṁ muñjapabbajaṁ → usīraṁ muñjabbabajaṁ (bj) | usiraṁ → usīraṁ (pts) | muñjapabbajaṁ → muñjababbajaṁ (cck: sī.) Urasā panudahissāmi, nassa hessāmi dunnayā.
panudahissāmi nassa → panudahessāmi nāssa (bj); panūdahissāmi nāssa (sya-all); padahessāmi nāssa (pts)Bahūhi vata cariyāhi, kumārī vindate patiṁ; Udarassuparodhena, gohanuveṭhanena ca.
udarassuparodhena gohanuveṭhanena → udarass uparodhena gohanubbeṭhanena (pts) gohanuveṭhanena → gohanubbeṭhanena (bj)Aggissa pāricariyāya, udakummujjanena ca;
pāricariyāya udakummujjanena → paricariyāya udakummajjanena (pts) Vedhabyaṁ kaṭukaṁ loke, gacchaññeva rathesabha.
Vedhabyaṁ → vedhabbaṁ (bj, pts-vp-pli1) | vedhabyaṁ → vedhabbaṁ (bj, pts) | vedhabbaṁ → vedhabyaṁ (bj: machasaṁ) | Vedhabyaṁ → vedhabbaṁ (cck: sī. pī.)Apissā hoti appatto, ucchiṭṭhamapi bhuñjituṁ;
ucchiṭṭhamapi bhuñjituṁ → ucchiṭṭhaṁ paribhuñjituṁ (sya-all) Yo naṁ hatthe gahetvāna, akāmaṁ parikaḍḍhati; Vedhabyaṁ kaṭukaṁ loke, gacchaññeva rathesabha.
vedhabyaṁ → vedhabbaṁ (bj, pts) gacchaññeva → gacchaṁ ñeva (pts)Kesaggahaṇamukkhepā, bhūmyā ca parisumbhanā;
bhūmyā → bhumyā (pts) Datvā ca nopakkamati, bahuṁ dukkhaṁ anappakaṁ;
bahuṁ dukkhaṁ → bahudukkhaṁ (csp1ed) | bahuṁ dukkhaṁ → bahudukkhaṁ (cck) Vedhabyaṁ kaṭukaṁ loke, gacchaññeva rathesabha.
vedhabyaṁ → vedhabbaṁ (bj)Sukkacchavī vedhaverā, datvā subhagamānino;
Sukkacchavī → sukkacchavi (pts-vp-pli1); sukacchavī (csp1ed) Akāmaṁ parikaḍḍhanti, ulūkaññeva vāyasā;
ulūkaññeva → ulūkaṁ ñeva (pts) Vedhabyaṁ kaṭukaṁ loke, gacchaññeva rathesabha.
vedhabyaṁ → vedhabbaṁ (bj)Api ñātikule phīte, kaṁsapajjotane vasaṁ; Nevābhivākyaṁ na labhe, bhātūhi sakhinīhipi;
nevābhivākyaṁ → nevātivākyaṁ (bj, sya-all) | nevātivākyaṁ → vābhivākyaṁ na labhetha (bj: machasaṁ) sakhinīhipi → sakhikāhi ca (bj, pts-vp-pli1); sikhinīhi ca (sya1ed, sya2ed) | sakhinīhipi vedhabyaṁ → sakhikāhi ca vedhabbaṁ (bj) | sakhinīhipi → sakhinīhi ca (sya-all) | sakhikāhi → sakhinīhi ca (bj: machasaṁ) | sakhinīhipi → sakhikāhi ca (cck: sī. pī.) Vedhabyaṁ kaṭukaṁ loke, gacchaññeva rathesabha.Naggā nadī anudakā, naggaṁ raṭṭhaṁ arājakaṁ;
anudakā → anūdakā (bj, sya1ed, sya2ed, csp1ed); anodakā (pts-vp-pli1) | anudakā → anūdakā (cck, sya-all) naggaṁ → naggā (bj) | arājakaṁ itthīpi → arājikaṁ itthipi (bj); arājikaṁ itthī pi (pts) | arājakaṁ → arājikaṁ (sya-all) Itthīpi vidhavā naggā, yassāpi dasa bhātaro; Vedhabyaṁ kaṭukaṁ loke, gacchaññeva rathesabha.
vedhabyaṁ → vedhabbaṁ (bj)Dhajo rathassa paññāṇaṁ, dhūmo paññāṇamaggino; Rājā rathassa paññāṇaṁ, bhattā paññāṇamitthiyā;
rathassa → raṭṭhassa (bj, sya-all, pts) Vedhabyaṁ kaṭukaṁ loke, gacchaññeva rathesabha.
vedhabyaṁ → vedhabbaṁ (bj)Yā daliddī daliddassa, aḍḍhā aḍḍhassa kittimā;
daliddī daliddassa → daḷiddī daḷiddassa (bj) kittimā → kittimaṁ (csp1ed) | kittimā → kittimaṁ (cck) | kittimā → kittimaṁ (bj: machasaṁ) | aḍḍhassa → Bid addhā addhassa. (pts note) Taṁ ve devā pasaṁsanti, dukkarañhi karoti sā.Sāmikaṁ anubandhissaṁ, sadā kāsāyavāsinī; Pathabyāpi abhijjantyā, vedhabyaṁ kaṭukitthiyā.
abhijjantyā → abhejjantyā (bj, pts-vp-pli1) | pathabyāpi → paṭhabyāpi (sya-all) | abhejjantyā → abhijjantā (bj: machasaṁ) | abhijjantyā → abhejjantyā (cck: sī. pī.) loke → vedhabyā kaṭukitthiyā (bj: machasaṁ, syā)Api sāgarapariyantaṁ, bahuvittadharaṁ mahiṁ;
bahuvittadharaṁ → pahuvittadharaṁ (bj); bahuṁ vittadharaṁ (pts) Nānāratanaparipūraṁ, nicche vessantaraṁ vinā.Kathaṁ nu tāsaṁ hadayaṁ, sukharā vata itthiyo; Yā sāmike dukkhitamhi, sukhamicchanti attano.
Nikkhamante mahārāje, sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhane; Tamahaṁ anubandhissaṁ, sabbakāmadado hi me”.
me tamabravi → meti tam abravī (pts)Tamabravi mahārājā, maddiṁ sabbaṅgasobhanaṁ;
tamabravi → tamabravī (bj, sya-all) “Ime te daharā puttā, jālī kaṇhājinā cubho;
jālī → jāli (pts) | cubho → vubho (pts) Nikkhippa lakkhaṇe gaccha, mayaṁ te posayāmase”.
posayāmase → posiyāmase (bj, pts-vp-pli1, mr) | posayāmase tamabravi → posiyāmase tamabravī (bj); posiyāmaseti tam abravī (pts) | posayāmase → posiyāmase (cck: sī. pī. ka.)Tamabravi rājaputtī, maddī sabbaṅgasobhanā;
tamabravi → tamabravī (sya-all) “Piyā me puttakā deva, jālī kaṇhājinā cubho;
jālī → jāli (pts) | cubho → vubho (pts) Tyamhaṁ tattha ramessanti, araññe jīvasokinaṁ”.
amhaṁ → mayhaṁ (sya1ed, sya2ed, mr) | tyamhaṁ → tyambhaṁ (bj) | ramessanti → ramissanti (sya-all) jīvasokinaṁ → jīvisokinaṁ (sya1ed, sya2ed) | jīvasokinaṁ tamabravi → jīvisokinaṁ tamabravī (sya-all); jīvasokinanti tam abravi (pts)Tamabravi mahārājā, sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhano;
tamabravi → tamabravī (bj) “Sālīnaṁ odanaṁ bhutvā, suciṁ maṁsūpasecanaṁ;
sālīnaṁ → sālinam (pts) Rukkhaphalāni bhuñjantā, kathaṁ kāhanti dārakā.Bhutvā satapale kaṁse, sovaṇṇe satarājike;
satapale → sataphale (bj, pts) Rukkhapattesu bhuñjantā, kathaṁ kāhanti dārakā.Kāsiyāni ca dhāretvā, khomakoṭumbarāni ca;
dhāretvā khomakoṭumbarāni → dhāretthā khomakodumbarāni (bj) khomakoṭumbarāni → khomakodumbarāni (sya-all, pts) | ca → koṭumbarānī ca (bj: machasaṁ) Kusacīrāni dhārentā, kathaṁ kāhanti dārakā.Vayhāhi pariyāyitvā, sivikāya rathena ca; Pattikā paridhāvantā, kathaṁ kāhanti dārakā.
Kūṭāgāre sayitvāna, nivāte phusitaggaḷe;
phusitaggaḷe → phussitaggale (bj) | nivāte phusitaggaḷe → nivāse phussitaggaḷe (pts) Sayantā rukkhamūlasmiṁ, kathaṁ kāhanti dārakā.Pallaṅkesu sayitvāna, gonake cittasanthate;
cittasanthate → citrasanthate (sya-all) Sayantā tiṇasanthāre, kathaṁ kāhanti dārakā.Gandhakena vilimpitvā, agarucandanena ca;
gandhakena → gandhikena (pts) agarucandanena → agarūcandanena (bj); aggalucandanena (sya-all) | agarūcandanena → aggalu (bj: machasaṁ, syā) Rajojallāni dhārentā, kathaṁ kāhanti dārakā.Cāmaramorahatthehi, bījitaṅgā sukhedhitā;
Cāmaramorahatthehi → cāmarīmora … (bj, sya1ed, sya2ed) | cāmaramorahatthehi bījitaṅgā → camarīmorahatthehi vijitaṅgā (bj) | cāmaramorahatthehi bījitaṅgā sukhedhitā → cāmarīmorahatthehi vījitaṅgā sukhe ṭhitā (sya-all) bījitaṅgā sukhedhitā phuṭṭhā → vijitaṅgā sukhe ṭhitā daṭṭhā (pts) | sukhedhitā → sukhe ṭhitā (cck: syā. pī.) Phuṭṭhā ḍaṁsehi makasehi, kathaṁ kāhanti dārakā”.
phuṭṭhā → daṭṭhā (bj) | daṭṭhā → phuṭṭhā (bj: machasaṁ, syā) dārakā tamabravi → dārakāti tam abravī (pts)Tamabravi rājaputtī, maddī sabbaṅgasobhanā;
tamabravi → tamabravī (bj, sya-all) “Mā deva paridevesi, mā ca tvaṁ vimano ahu;
paridevesi → paridevasi (sya-all) ca tvaṁ → mā bhotī (sya1ed, sya2ed, mr) | ahu → ahū (bj) Yathā mayaṁ bhavissāma, tathā hessanti dārakā”.Idaṁ vatvāna pakkāmi, maddī sabbaṅgasobhanā; Sivimaggena anvesi, putte ādāya lakkhaṇā.
lakkhaṇā → lakkhaṇāti (pts)Tato vessantaro rājā, dānaṁ datvāna khattiyo; Pitu mātu ca vanditvā, katvā ca naṁ padakkhiṇaṁ.
mātu ca → mātuñca (sya-all)Catuvāhiṁ rathaṁ yuttaṁ, sīghamāruyha sandanaṁ;
sīghamāruyha → siṅgha (bj: machasaṁ) Ādāya puttadārañca, vaṅkaṁ pāyāsi pabbataṁ.
pabbataṁ → pabbatanti (pts)Tato vessantaro rājā, yenāsi bahuko jano; “Āmanta kho taṁ gacchāma, arogā hontu ñātayo.
arogā → ārogā (pts)Iṅgha maddi nisāmehi, rammarūpaṁva dissati;
maddi → maddī (bj) rammarūpaṁva → rammaṁ pūraṁca (bj: machasaṁ) | rammarūpaṁva → ba. rammaṁ puraṁva (sya-all note) Āvāsaṁ siviseṭṭhassa, pettikaṁ bhavanaṁ mama”.
āvāsaṁ → āvāso (bj, sya-all, pts) mama → mamanti (pts)Taṁ brāhmaṇā anvagamuṁ, te naṁ asse ayācisuṁ;
naṁ → taṁ (bj, sya-all, pts) Yācito paṭipādesi, catunnaṁ caturo haye.
haye → hayeti (pts)“Iṅgha maddi nisāmehi, cittarūpaṁva dissati;
maddi → maddī (bj) cittarūpaṁva → cittarūpaṁ na (sya-all) Migarohiccavaṇṇena, dakkhiṇassā vahanti maṁ”.
migarohiccavaṇṇena → migā rohiccavaṇṇena (sya-all) maṁ athettha → manti ath ettha (pts)Athettha pañcamo āgā, so taṁ rathamayācatha;
āga → āgā (bj: machasaṁ, syā) Tassa taṁ yācitodāsi, na cassupahato mano.
yācitodāsi → paṭiyādāsi (sya-all)Tato vessantaro rājā, oropetvā sakaṁ janaṁ;
oropetvā → otāretvā (mr) | oropetvā → otāretvā (bj: machasaṁ) | oropetvā → otāretvā (cck: ka.) Assāsayi assarathaṁ, brāhmaṇassa dhanesino.
assāsayi → assāsayī (bj) dhanesino → dhanesinoti (pts)“Tvaṁ maddi kaṇhaṁ gaṇhāhi, lahu esā kaniṭṭhikā;
maddi kaṇhaṁ gaṇhāhi lahu → maddī kaṇhājinaṁ gaṇha lahukā (bj) | kaṇhaṁ gaṇhāhi lahu → kaṇhājinaṁ gaṇha lahukā (pts) | gaṇha → kaṇhaṁ (bj: machasaṁ, syā) kaniṭṭhikā → kaṇiṭṭhikā (bj); kaniṭṭhakā (sya-all) | lahu → lahukā (sya-all) Ahaṁ jāliṁ gahessāmi, garuko bhātiko hi so”.
gahessāmi → gaṇhissāmi (bj, pts) so → soti (pts)Rājā kumāramādāya, rājaputtī ca dārikaṁ; Sammodamānā pakkāmuṁ, aññamaññaṁ piyaṁvadā.
sammodamānā → sammodamānaṁ (bj) | pakkāmuṁ → pakkamuṁ (bj: machasaṁ) aññamaññaṁ piyaṁvadā → aññamaññapiyaṁvadā (bj)
4. Vanapavesana
Yadi keci manujā enti, anumagge paṭipathe;
paṭipathe maggaṁ → paṭīpathe maggan (pts) Maggaṁ te paṭipucchāma, kuhiṁ vaṅkatapabbato.Te tattha amhe passitvā, kalunaṁ paridevayuṁ;
kalunaṁ → karuṇaṁ (bj, pts); kalūnaṁ (sya-all) Dukkhaṁ te paṭivedenti, dūre vaṅkatapabbato.
vaṅkatapabbato → vaṁkatapabbatoti (pts)Yadi passanti pavane, dārakā phaline dume;
phaline → phalite (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | phaline → phalite (sya-all) | phalite → phaline (bj: machasaṁ) | phaline → phalite (cck: sī. syā. pī.) Tesaṁ phalānaṁ hetumhi, uparodanti dārakā.
hetumhi → hetūhi (bj, pts)Rodante dārake disvā, ubbiddhā vipulā dumā;
ubbiddhā → ubbiggā (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | ubbiddhā → ubbiggā (sya-all) | ubbiggā → ubbiddhā (bj: machasaṁ) | ubbiddhā → ubbiggā (cck: sī. syā. pī.) | ubbiggā → ba. ubbiddhā (sya-all note) Sayamevonamitvāna, upagacchanti dārake.Idaṁ accherakaṁ disvā, abbhutaṁ lomahaṁsanaṁ;
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all) Sādhukāraṁ pavattesi, maddī sabbaṅgasobhanā.“Accheraṁ vata lokasmiṁ, abbhutaṁ lomahaṁsanaṁ;
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all) Vessantarassa tejena, sayamevonatā dumā”.
sayamevonatā dumā → sayam ev onatā dumāti (pts)Saṅkhipiṁsu pathaṁ yakkhā, anukampāya dārake; Nikkhantadivaseneva, cetaraṭṭhaṁ upāgamuṁ.
nikkhantadivaseneva cetaraṭṭhaṁ upāgamuṁ → nikkhantadivasen eva cetaraṭṭham upāgamunti (pts)Te gantvā dīghamaddhānaṁ, cetaraṭṭhaṁ upāgamuṁ; Iddhaṁ phītaṁ janapadaṁ, bahumaṁsasurodanaṁ.
bahumaṁsasurodanaṁ → bahumaṁsasurodakaṁ (sya-all); bahumaṁsasurodananti (pts)Cetiyo parivāriṁsu, disvā lakkhaṇamāgataṁ;
cetiyo parivāriṁsu → cetiyā parikariṁsu (bj) | parivāriṁsu → parikariṁsu (sya-all); parikiriṁsu (pts) “Sukhumālī vata ayyā, pattikā paridhāvati.
vata → vatayaṁ (bj) | vata ayyā → vatāyayyā (sya-all)Vayhāhi pariyāyitvā, sivikāya rathena ca;
rathena → (bj, pts) | ca → ca khattiyā (bj, pts) | khattiyā → rathenaca (bj: machasaṁ, syā) Sājja maddī araññasmiṁ, pattikā paridhāvati”.
paridhāvati → paridhāvatīti (pts)Taṁ disvā cetapāmokkhā, rodamānā upāgamuṁ; “Kacci nu deva kusalaṁ, kacci deva anāmayaṁ;
kacci nu → kaccinnu (bj) | kacci → kaccin (pts) Kacci pitā arogo te, sivīnañca anāmayaṁ.
arogo → arogā (bj, sya-all); ārogo (pts)Ko te balaṁ mahārāja, ko nu te rathamaṇḍalaṁ; Anassako arathako, dīghamaddhānamāgato; Kaccāmittehi pakato, anuppattosimaṁ disaṁ”.
kaccāmittehi → kacci nāmittehi (bj) | nāmittehi → kaccā mittehi (bj: machasaṁ, syā, sī.vivi)“Kusalañceva me sammā, atho sammā anāmayaṁ;
sammā → samma (pts-vp-pli1, csp1ed) | sammā → samma (cck) sammā → samma (pts-vp-pli1, csp1ed) | sammā → samma (cck) Atho pitā arogo me, sivīnañca anāmayaṁ.
arogo → arogā (sya-all)Ahañhi kuñjaraṁ dajjaṁ, īsādantaṁ urūḷhavaṁ;
dajjaṁ → dappaṁ (bj) urūḷhavaṁ → uruḷhavaṁ (sya-all) Khettaññuṁ sabbayuddhānaṁ, sabbasetaṁ gajuttamaṁ.Paṇḍukambalasañchannaṁ, pabhinnaṁ sattumaddanaṁ; Dantiṁ savāḷabījaniṁ, setaṁ kelāsasādisaṁ.
savāḷabījaniṁ → savāḷavījaniṁ (bj); savālavījaniṁ (sya-all, pts)Sasetacchattaṁ saupādheyyaṁ, sāthabbanaṁ sahatthipaṁ;
saupādheyyaṁ → saupatheyyaṁ (bj, pts); supattheyyaṁ (sya-all) | saupatheyyaṁ → saupadheyyaṁ (bj: machasaṁ) sāthabbanaṁ → sāthappanaṁ (cck) Aggayānaṁ rājavāhiṁ, brāhmaṇānaṁ adāsahaṁ.
adāsahaṁ → adā gajaṁ (bj: machasaṁ) | adāsahaṁ → ba. adā gajaṁ (sya-all note)Tasmiṁ me sivayo kuddhā, pitā cupahatomano;
sivayo → siviyo (sya-all) cupahatomano avaruddhasi → ca apahato mano avaruddhati (bj) Avaruddhasi maṁ rājā, vaṅkaṁ gacchāmi pabbataṁ;
avaruddhati → avaruddhayi (bj: machasaṁ, sī.vivi) Okāsaṁ sammā jānātha, vane yattha vasāmase”.
sammā → samma (bj: machasaṁ) vasāmase svāgataṁ te → vasemhase svāgatante (sya-all) | vasāmase svāgataṁ → vasāmaseti svāgatan (pts)“Svāgataṁ te mahārāja, atho te adurāgataṁ; Issarosi anuppatto, yaṁ idhatthi pavedaya.
Sākaṁ bhisaṁ madhuṁ maṁsaṁ, suddhaṁ sālīnamodanaṁ;
bhisaṁ → bhiṁsaṁ (sya-all) sālīnamodanaṁ → sālinamodanaṁ (pts-vp-pli1, csp1ed) | sālīnamodanaṁ → sālinamodanaṁ (cck, pts) Paribhuñja mahārāja, pāhuno nosi āgato”.
nosi āgato paṭiggahitaṁ → no si āgatoti paṭiggahītaṁ (pts)“Paṭiggahitaṁ yaṁ dinnaṁ, sabbassa agghiyaṁ kataṁ; Avaruddhasi maṁ rājā, vaṅkaṁ gacchāmi pabbataṁ;
avaruddhasi → avaruddhati (bj) Okāsaṁ sammā jānātha, vane yattha vasāmase”.
vasāmase → vasemhase (sya-all)“Idheva tāva acchassu, cetaraṭṭhe rathesabha; Yāva cetā gamissanti, rañño santika yācituṁ.
Nijjhāpetuṁ mahārājaṁ, sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhanaṁ; Taṁ taṁ cetā purakkhatvā, patītā laddhapaccayā;
purakkhatvā → purakkhitvā (sya-all) | purakkhatvā → purakkhitvā (bj: machasaṁ) Parivāretvāna gacchanti, evaṁ jānāhi khattiya”.
parivāretvāna → paricāritvāna (bj: machasaṁ)“Mā vo ruccittha gamanaṁ, rañño santika yācituṁ; Nijjhāpetuṁ mahārājaṁ, rājāpi tattha nissaro.
nissaro accuggatā hi → na issaro accuggatāhi (bj)Accuggatā hi sivayo, balaggā negamā ca ye;
sivayo → siviyo (sya-all) balaggā → balatthā (bj) Te vidhaṁsetumicchanti, rājānaṁ mama kāraṇā”.
vidhaṁsetumicchanti → padhaṁsetumicchanti (bj, sya-all)“Sace esā pavattettha, raṭṭhasmiṁ raṭṭhavaḍḍhana; Idheva rajjaṁ kārehi, cetehi parivārito.
Iddhaṁ phītañcidaṁ raṭṭhaṁ, iddho janapado mahā;
phītañcidaṁ → phitañcidaṁ (bj) Matiṁ karohi tvaṁ deva, rajjassa manusāsituṁ”.“Na me chando mati atthi, rajjassa anusāsituṁ;
rajjassa anusāsituṁ → rajjassamanusāsituṁ (bj, sya-all) Pabbājitassa raṭṭhasmā, cetaputtā suṇātha me.Atuṭṭhā sivayo āsuṁ, balaggā negamā ca ye;
āsuṁ balaggā → assu balatthā (bj) | sivayo āsuṁ → siviyo assu (sya-all) | assu → āsuṁ (bj: machasaṁ) balatthā → balaggā (bj: machasaṁ, syā) Pabbājitassa raṭṭhasmā, cetā rajjebhisecayuṁ.Asammodiyampi vo assa, accantaṁ mama kāraṇā; Sivīhi bhaṇḍanañcāpi, viggaho me na ruccati.
sivīhi → sivīnaṁ (bj)Athassa bhaṇḍanaṁ ghoraṁ, sampahāro anappako; Ekassa kāraṇā mayhaṁ, hiṁseyya bahuko jano.
hiṁseyya bahuko jano paṭiggahitaṁ → hiṁseyyuṁ bahuke jane paṭiggahītaṁ (bj) | jane → bahuko jano (bj: machasaṁ, sī.vivi)Paṭiggahitaṁ yaṁ dinnaṁ, sabbassa agghiyaṁ kataṁ; Avaruddhasi maṁ rājā, vaṅkaṁ gacchāmi pabbataṁ;
avaruddhasi → avaruddhati (bj) Okāsaṁ sammā jānātha, vane yattha vasāmase”.
vasāmase → vasemhase (sya-all)“Taggha te mayamakkhāma, yathāpi kusalā tathā; Rājisī yattha sammanti, āhutaggī samāhitā.
Esa selo mahārāja, pabbato gandhamādano; Yattha tvaṁ saha puttehi, saha bhariyāya cacchasi”.
cacchasi → vacchasi (bj) | vacchasi → gaca si (bj: machasaṁ)Taṁ cetā anusāsiṁsu, assunettā rudammukhā; “Ito gaccha mahārāja, ujuṁ yenuttarā mukho.
ujuṁ yenuttarā mukho → ujju yen uttarāmukho (pts) | ujuṁ → ujajuṁ (bj: a.jā)Atha dakkhisi bhaddante, vepullaṁ nāma pabbataṁ;
dakkhisi → dakkhasi (sya-all) | dakkhisi bhaddante vepullaṁ → dakkhasi bhaddan te vipulaṁ (pts) vepullaṁ → vipulaṁ (bj) | vipulaṁ → vepullaṁ (bj: machasaṁ, syā) Nānādumagaṇākiṇṇaṁ, sītacchāyaṁ manoramaṁ.
manoramaṁ → rammaṁ (bj: machasaṁ)Tamatikkamma bhaddante, atha dakkhisi āpagaṁ;
āpagaṁ → āpakaṁ (bj) | dakkhisi āpagaṁ → dakkhasi āpakaṁ (sya-all, pts) | āpakaṁ → āpagaṁ (bj: machasaṁ, syā) Nadiṁ ketumatiṁ nāma, gambhīraṁ girigabbharaṁ.Puthulomamacchākiṇṇaṁ, supatitthaṁ mahodakaṁ;
mahodakaṁ → bahūdakaṁ (bj); bahudijaṁ (pts-vp-pli1) | mahodakaṁ → mahodikaṁ (bj) | mahodikaṁ → mahodakaṁ (bj: machasaṁ, syā) Tattha nhatvā pivitvā ca, assāsetvā saputtake.
nhatvā pivitvā → nahātvā vipitvā (bj) | nhatvā → nhātvā (sya-all); nahātvā (pts) saputtake → ca puttake (bj)Atha dakkhisi bhaddante, nigrodhaṁ madhupipphalaṁ;
dakkhisi → dakkhasi (sya-all) | dakkhisi bhaddante → dakkhasi bhaddan te (pts) madhupipphalaṁ → madhuvipphalaṁ (bj, sya-all, pts) | madhuvipphalaṁ → madhuvimpalaṁ (bj: machasaṁ) Rammake sikhare jātaṁ, sītacchāyaṁ manoramaṁ.Atha dakkhisi bhaddante, nāḷikaṁ nāma pabbataṁ;
dakkhisi → dakkhasi (sya-all) | dakkhisi bhaddante nāḷikaṁ → dakkhasi bhaddan te nālikaṁ (pts) nāḷikaṁ → nālikaṁ (bj, sya-all) Nānādijagaṇākiṇṇaṁ, selaṁ kimpurisāyutaṁ.Tassa uttarapubbena, mucalindo nāma so saro; Puṇḍarīkehi sañchanno, setasogandhikehi ca.
puṇḍarīkehi → puṇḍarikehi (pts) setasogandhikehi → setasogandhiyehi (bj, sya-all, pts)So vanaṁ meghasaṅkāsaṁ, dhuvaṁ haritasaddalaṁ; Sīhovāmisapekkhīva, vanasaṇḍaṁ vigāhaya;
vigāhaya → vigāhiya (sya-all, pts) Puppharukkhehi sañchannaṁ, phalarukkhehi cūbhayaṁ.
cūbhayaṁ → cūhabhaṁ (bj)Tattha bindussarā vaggū, nānāvaṇṇā bahū dijā;
vaggū → vaggu (bj) Kūjantamupakūjanti, utusaṁpupphite dume.
kūjantamupakūjanti utusaṁpupphite → kujjantam upakujjanti utusampupphite (pts) | kūjantamupakūjanti → kujanta mupakūjjanti (bj: a.jā)Gantvā girividuggānaṁ, nadīnaṁ pabhavāni ca;
girividuggānaṁ → girividuggāni (sya-all) So dakkhisi pokkharaṇiṁ, karañjakakudhāyutaṁ.
dakkhisi → addasa (cck, sya-all); dakkhasi (pts) | addasa → dakkhasi (cck: sī. pī.) karañjakakudhāyutaṁ → kharañja (bj: machasaṁ)Puthulomamacchākiṇṇaṁ, supatitthaṁ mahodakaṁ; Samañca caturaṁsañca, sāduṁ appaṭigandhiyaṁ.
caturaṁsañca sāduṁ → caturassañca sādhuṁ (bj, sya-all)Tassā uttarapubbena, paṇṇasālaṁ amāpaya;
amāpaya → mamāpaya (bj: machasaṁ) Paṇṇasālaṁ amāpetvā, uñchācariyāya īhatha”.
uñchācariyāya īhatha vanapavesanaṁ nāma → uñchacariyāya īhathāti (pts)
Vanapavesanaṁ nāma.
Vanapavesanaṁ nāma → vanappavesanaṁ nāma (sya1ed, sya2ed); vanappavesanakhaṇḍaṁ niṭṭhitaṁ (pts-vp-pli1)
5. Jūjakapabba
Ahu vāsī kaliṅgesu, jūjako nāma brāhmaṇo; Tassāsi daharā bhariyā, nāmenāmittatāpanā.
tassāsi → tassāpi (sya-all, pts)Tā naṁ tattha gatāvocuṁ, nadiṁ udakahāriyā;
naṁ → taṁ (pts) | gatāvocuṁ nadiṁ udakahāriyā → gatā vocuṁ nadīudakahārikā (pts) nadiṁ udakahāriyā → nadīudakahārikā (bj); nadīudakahāriyā (sya-all) | nadīudakahārikā → bhāriyā (bj: machasaṁ, sī.vivi) Thiyo naṁ paribhāsiṁsu, samāgantvā kutūhalā.
naṁ → taṁ (pts)“Amittā nūna te mātā, amitto nūna te pitā;
amitto → amittā (pts) Ye taṁ jiṇṇassa pādaṁsu, evaṁ dahariyaṁ satiṁ.
evaṁ dahariyaṁ satiṁ → evaṁ dahariyaṁ sati (pts-vp-pli1)Ahitaṁ vata te ñātī, mantayiṁsu rahogatā;
ahitaṁ → abhinaṁ (bj: machasaṁ, syā, sī.vivi) Ye taṁ jiṇṇassa pādaṁsu, evaṁ dahariyaṁ satiṁ.
satiṁ amittā → sati dukkaraṁ (pts)Amittā vata te ñātī, mantayiṁsu rahogatā;
dukkaraṁ → dukkaṭaṁ (bj: machasaṁ, sī.vivi) Ye taṁ jiṇṇassa pādaṁsu, evaṁ dahariyaṁ satiṁ.Dukkaṭaṁ vata te ñātī, mantayiṁsu rahogatā; Ye taṁ jiṇṇassa pādaṁsu, evaṁ dahariyaṁ satiṁ.
Pāpakaṁ vata te ñātī, mantayiṁsu rahogatā; Ye taṁ jiṇṇassa pādaṁsu, evaṁ dahariyaṁ satiṁ.
Amanāpaṁ vata te ñātī, mantayiṁsu rahogatā; Ye taṁ jiṇṇassa pādaṁsu, evaṁ dahariyaṁ satiṁ.
taṁ jiṇṇassa pādaṁsu → etc amanāpavāsaṁ vasasi (pts)Amanāpavāsaṁ vasi, jiṇṇena patinā saha;
vasi → vasasi (bj) saha → evaṁ dahariyā satī (cck: sī. pī.) Yā tvaṁ vasasi jiṇṇassa, mataṁ te jīvitā varaṁ.Na hi nūna tuyhaṁ kalyāṇi, pitā mātā ca sobhane;
kalyāṇi → kalyāṇī (sya-all) Aññaṁ bhattāraṁ vindiṁsu, ye taṁ jiṇṇassa pādaṁsu; Evaṁ dahariyaṁ satiṁ.Duyiṭṭhaṁ te navamiyaṁ, akataṁ aggihuttakaṁ;
duyiṭṭhaṁ → duyayiṭṭhaṁ (bj) Ye taṁ jiṇṇassa pādaṁsu, evaṁ dahariyaṁ satiṁ.Samaṇe brāhmaṇe nūna, brahmacariyaparāyaṇe;
brahmacariyaparāyaṇe → brahmacariyaparāyane (pts-vp-pli1); brāhmaṇacariyaparāyaṇe (csp1ed) | brahmacariyaparāyaṇe → brāhmaṇacariyaparāyaṇe (cck); brahmacariyaparāyane (sya-all) Sā tvaṁ loke abhisapi, sīlavante bahussute;
abhisapi → abhissasi (sya-all, pts) | abhissasi → ba. abhisapi (sya-all note) Yā tvaṁ vasasi jiṇṇassa, evaṁ dahariyā satī.
dahariyā satī → dahariyaṁ satiṁ (bj, sya-all); dahariyaṁ sati (pts)Na dukkhaṁ ahinā daṭṭhaṁ, na dukkhaṁ sattiyā hataṁ;
daṭṭhaṁ → daḍḍhaṁ (pts) Tañca dukkhañca tibbañca, yaṁ passe jiṇṇakaṁ patiṁ.
tibbañca → tippañca (bj, sya-all) | tippañca → tibbañca (bj: machasaṁ)Natthi khiḍḍā natthi rati, jiṇṇena patinā saha;
rati → ratī (bj) Natthi allāpasallāpo, jagghitampi na sobhati.
jagghitampi → jagghitumpi (csp1ed) | jagghitampi → jagghitumpi (cck) | jagghitampi → jagghitumpi (bj note) | jagghitumpi → jagghitampi (cck: sī. pī.)Yadā ca daharo daharā, mantayanti rahogatā;
mantayanti → mantayiṁsu (sya1ed, sya2ed, mr) | mantayanti → mantayiṁsu (sya-all) | mantayanti → mantayiṁsu (cck: syā. ka.) Sabbesaṁ sokā nassanti, ye keci hadayassitā.
nassanti ye keci → vinassanti yekeci (sya-all) | sabbesaṁ → sabbāsaṁ (pts) | nassanti → sabbe sokā vinassanti (bj: syā); sabbā sokā (bj: machasaṁ) hadayassitā → hadayanissitā (bj, pts)Daharā tvaṁ rūpavatī, purisānaṁbhipatthitā;
rūpavatī purisānaṁbhipatthitā → rupavatī purisānaṁ abhipatthitā (bj) purisānaṁbhipatthitā → purisānaṁ abhipatthitā (pts) Gaccha ñātikule accha, kiṁ jiṇṇo ramayissati”.
ramayissati → ramayissatīti (pts)“Na te brāhmaṇa gacchāmi, nadiṁ udakahāriyā;
gacchāmi → gacchāma (pts) udakahāriyā → udakabāriyā (pts) Thiyo maṁ paribhāsanti, tayā jiṇṇena brāhmaṇa”.
brāhmaṇa → brāhmaṇāti (pts)“Mā me tvaṁ akarā kammaṁ, mā me udakamāhari; Ahaṁ udakamāhissaṁ, mā bhoti kupitā ahu”.
bhoti → hoti (bj) | bhoti kupitā → bhotī kuppitā (sya-all) | ahu → ahūti (pts)“Nāhaṁ tamhi kule jātā, yaṁ tvaṁ udakamāhare; Evaṁ brāhmaṇa jānāhi, na te vacchāmahaṁ ghare.
vacchāmahaṁ → vacchāmihaṁ (sya-all)Sace me dāsaṁ dāsiṁ vā, nānayissasi brāhmaṇa; Evaṁ brāhmaṇa jānāhi, na te vacchāmi santike”.
“Natthi me sippaṭhānaṁ vā, dhanaṁ dhaññañca brāhmaṇi;
sippaṭhānaṁ → sippaṭaṭhānaṁ (bj) dhaññañca brāhmaṇi → dhaññacca brāhmaṇiṁ (bj) | dhanaṁ dhaññañca → dhanadhaññaṁ vā (pts) Kutohaṁ dāsaṁ dāsiṁ vā, ānayissāmi bhotiyā; Ahaṁ bhotiṁ upaṭṭhissaṁ, mā bhoti kupitā ahu”.
bhotiṁ → hotiṁ (bj) bhoti → hoti (bj) | bhoti kupitā → bhotī kuppitā (sya-all) | ahu → ahūti (pts)“Ehi te ahamakkhissaṁ, yathā me vacanaṁ sutaṁ;
sutaṁ → suṇaṁ (bj: machasaṁ) Esa vessantaro rājā, vaṅke vasati pabbate.Taṁ tvaṁ gantvāna yācassu, dāsaṁ dāsiñca brāhmaṇa; So te dassati yācito, dāsaṁ dāsiñca khattiyo”.
“Jiṇṇohamasmi dubbalo, dīgho caddhā suduggamo;
dubbalo → abalo (bj, pts-vp-pli1, mr) | dubbalo → abalo (cck: sī. pī. ka.) Mā bhoti paṭidevesi, mā ca tvaṁ vimanā ahu;
bhoti paṭidevesi → bhotī paridevesī (bj); bhotī paridevesi (sya-all) | paṭidevesi → paridevesi (pts) | paridevesī → paṭidevesi (bj: machasaṁ) ca tvaṁ → bhotī (sya-all) | tvaṁ → mā bhoti (cck: syā. ka.) Ahaṁ bhotiṁ upaṭṭhissaṁ, mā bhoti kupitā ahu”.
bhoti → bhotī (bj) | ahu → ahū (bj); ahūti (pts) | bhoti kupitā → bhotī kuppitā (sya-all)“Yathā agantvā saṅgāmaṁ, ayuddhova parājito;
agantvā → āgantvā (pts) ayuddhova → ayuddheva (sya-all) Evameva tuvaṁ brahme, agantvāva parājito.
agantvāva → āgantvā va (pts)Sace me dāsaṁ dāsiṁ vā, nānayissasi brāhmaṇa; Evaṁ brāhmaṇa jānāhi, na te vacchāmahaṁ ghare;
vacchāmahaṁ → vacchāmihaṁ (sya-all) Amanāpaṁ te karissāmi, taṁ te dukkhaṁ bhavissati.Nakkhatte utupubbesu, yadā maṁ dakkhisilaṅkataṁ;
utupubbesu → utupabbesu (bj) | utupabbesu → utupubbesu (bj: machasaṁ) dakkhisilaṅkataṁ → dakkhasi laṅkataṁ (bj, sya-all, pts) Aññehi saddhiṁ ramamānaṁ, taṁ te dukkhaṁ bhavissati.Adassanena mayhaṁ te, jiṇṇassa paridevato; Bhiyyo vaṅkā ca palitā, bahū hessanti brāhmaṇa”.
bhiyyo → bhīyo (bj) brāhmaṇa → brāhmaṇā (bj); brāhmaṇāti (pts)Tato so brāhmaṇo bhīto, brāhmaṇiyā vasānugo; Aṭṭito kāmarāgena, brāhmaṇiṁ etadabravi.
etadabravi → etad abravī (pts)“Pātheyyaṁ me karohi tvaṁ, saṅkulyā saguḷāni ca;
saṅkulyā saguḷāni ca → saṅkulā saṅguḷāni ca (sya1ed, sya2ed); saṅguḷā sakalāni ca (mr) | saṅkulyā saguḷāni → saṅkulā saṅguḷāni (sya-all) | ca → saṁgulā sakalānica (bj: machasaṁ) | ca → saṅkulā saṅguḷāni ca (cck: syā.); aṅguḷā sakalāni ca (cck: ka.) Madhupiṇḍikā ca sukatāyo, sattubhattañca brāhmaṇi.
brāhmaṇi → brāhmaṇī (bj)Ānayissaṁ methunake, ubho dāsakumārake;
ānayissaṁ → anayissaṁ (pts) ubho → ubhe (bj) Te taṁ paricarissanti, rattindivamatanditā”.
taṁ → ca (sya-all) rattindivamatanditā → rattindivaṁ atanditāti (pts)Idaṁ vatvā brahmabandhu, paṭimuñci upāhanā;
vatvā → katvā (pts) upāhanā → upāhanaṁ (sya-all, pts) Tato so mantayitvāna, bhariyaṁ katvā padakkhiṇaṁ.Pakkāmi so ruṇṇamukho, brāhmaṇo sahitabbato; Sivīnaṁ nagaraṁ phītaṁ, dāsapariyesanaṁ caraṁ.
caraṁ → caranti (pts)So tattha gantvā avaca, ye tatthāsuṁ samāgatā;
avaca → avacāsi (sya1ed, sya2ed, mr) | avaca → avacāsi (sya-all) | avaca → avacāsi (cck: syā. ka.) “Kuhiṁ vessantaro rājā, kattha passemu khattiyaṁ”.Te janā taṁ avaciṁsu, ye tatthāsuṁ samāgatā;
te janā → so jano (bj, pts) | avaciṁsu → avacāsi (bj, pts) | avacāsi → te janā taṁ avaciṁsu (bj: machasaṁ) “Tumhehi brahme pakato, atidānena khattiyo; Pabbājito sakā raṭṭhā, vaṅke vasati pabbate.Tumhehi brahme pakato, atidānena khattiyo;
tumhehi → tumbhihi (bj) Ādāya puttadārañca, vaṅke vasati pabbate”.
puttadārañca → puttarañca (bj) pabbate → pabbateti (pts)So codito brāhmaṇiyā, brāhmaṇo kāmagiddhimā;
brāhmaṇiyā → brāmaṇiyā (pts) Aghaṁ taṁ paṭisevittha, vane vāḷamigākiṇṇe;
paṭisevittha → patisevittha (bj, pts) Khaggadīpinisevite.Ādāya beḷuvaṁ daṇḍaṁ, aggihuttaṁ kamaṇḍaluṁ;
beḷuvaṁ → beluvaṁ (bj, pts); veluvaṁ (sya-all) So pāvisi brahāraññaṁ, yattha assosi kāmadaṁ.Taṁ paviṭṭhaṁ brahāraññaṁ, kokā naṁ parivārayuṁ; Vikkandi so vippanaṭṭho, dūre panthā apakkami.
panthā → pathā (pts)Tato so brāhmaṇo gantvā, bhogaluddho asaññato;
bhogaluddho → bhogaluddo (bj) Vaṅkassorohaṇe naṭṭhe, imā gāthā abhāsatha.
vaṅkassorohaṇe naṭṭhe → vaṁkass oharaṇe naṭṭho (pts) | naṭṭho → imaṁ pādadvayaṁ sabbattha potthakesu na dissati (bj note) | va → idaṁ pādadvayaṁ sabbattha potthakesu na dissatiṭhapetvā aṭṭhakathāpotthakaṁyeva (sya-all note) abhāsatha → abhāsathāti (pts)“Ko rājaputtaṁ nisabhaṁ, jayantamaparājitaṁ; Bhaye khemassa dātāraṁ, ko me vessantaraṁ vidū.
Yo yācataṁ patiṭṭhāsi, bhūtānaṁ dharaṇīriva; Dharaṇūpamaṁ mahārājaṁ, ko me vessantaraṁ vidū.
Yo yācataṁ gatī āsi, savantīnaṁva sāgaro; Sāgarūpamaṁ mahārājaṁ, ko me vessantaraṁ vidū.
Sāgarūpamaṁ → udadhūpamaṁ (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1); tathūpamaṁ (mr) | sāgarūpamaṁ → udadhūpamaṁ (bj, sya-all) | sāgarūpamaṁ mahārājaṁ → udadhūpamaṁ mahārajaṁ (pts) | udadhūpamaṁ → tatūpamaṁ (bj: machasaṁ) | Sāgarūpamaṁ → udadhūpamaṁ (cck: sī. syā. pī.); tathūpamaṁ (cck: ka.)Kalyāṇatitthaṁ sucimaṁ, sītūdakaṁ manoramaṁ;
sucimaṁ → supivaṁ (sya-all); supipiṁ (pts) | supivaṁ → ba. sucimaṁ (sya-all note) Puṇḍarīkehi sañchannaṁ, yuttaṁ kiñjakkhareṇunā; Rahadūpamaṁ mahārājaṁ, ko me vessantaraṁ vidū.
Rahadūpamaṁ → sarūpamaṁ (mr) | rahadūpamaṁ → sarūpamaṁ (bj: machasaṁ) | Rahadūpamaṁ → sarūpamaṁ (cck: ka.) | rahadūpamaṁ → ba. sarūpamaṁ (sya-all note) vessantaraṁ → vassantaraṁ (sya-all)Assatthaṁva pathe jātaṁ, sītacchāyaṁ manoramaṁ;
assatthaṁva → assatthaṁca (bj) Santānaṁ visametāraṁ, kilantānaṁ paṭiggahaṁ;
santānaṁ → samantānaṁ (sya-all) | vissametāraṁ → visame (bj: machasaṁ, syā) Tathūpamaṁ mahārājaṁ, ko me vessantaraṁ vidū.
mahārājaṁ → mahārāyaṁ (pts)Nigrodhaṁva pathe jātaṁ, sītacchāyaṁ manoramaṁ; Santānaṁ visametāraṁ, kilantānaṁ paṭiggahaṁ; Tathūpamaṁ mahārājaṁ, ko me vessantaraṁ vidū.
Ambaṁ iva pathe jātaṁ, sītacchāyaṁ manoramaṁ; Santānaṁ visametāraṁ, kilantānaṁ paṭiggahaṁ; Tathūpamaṁ mahārājaṁ, ko me vessantaraṁ vidū.
Sālaṁ iva pathe jātaṁ, sītacchāyaṁ manoramaṁ; Santānaṁ visametāraṁ, kilantānaṁ paṭiggahaṁ;
santānaṁ visametāraṁ → tathūpamaṁ vissametāraṁ (pts) Tathūpamaṁ mahārājaṁ, ko me vessantaraṁ vidū.Dumaṁ iva pathe jātaṁ, sītacchāyaṁ manoramaṁ; Santānaṁ visametāraṁ, kilantānaṁ paṭiggahaṁ; Tathūpamaṁ mahārājaṁ, ko me vessantaraṁ vidū.
Evañca me vilapato, paviṭṭhassa brahāvane; Ahaṁ jānanti yo vajjā, nandiṁ so janaye mama.
mama → mamaṁ (bj) | mama evañca → mamaṁ yo (pts) | mamaṁ → mama (bj: machasaṁ, syā)Evañca me vilapato, paviṭṭhassa brahāvane;
me → me evaṁ (pts) Ahaṁ jānanti yo vajjā, tāya so ekavācāya;
vajjā → vajjā vessantaranivesanaṁ (bj); vajjā vessantaranivāsanaṁ (sya-all) ekavācāya → ekaccāya (bj) Pasave puññaṁ anappakaṁ”.
anappakaṁ → anappakanti (pts)Tassa ceto paṭissosi, araññe luddako caraṁ;
araññe → araññaṁ (sya-all) | caraṁ → caro (sya-all) | caraṁ → luddagocaro (bj: machasaṁ, syā) “Tumhehi brahme pakato, atidānena khattiyo; Pabbājito sakā raṭṭhā, vaṅke vasati pabbate.Tumhehi brahme pakato, atidānena khattiyo; Ādāya puttadārañca, vaṅke vasati pabbate.
Akiccakārī dummedho, raṭṭhā pavanamāgato;
pavanamāgato → vivanamāgato (bj, sya-all, pts) | vivanamāgato → pavana (bj: machasaṁ) Rājaputtaṁ gavesanto, bako macchamivodake.Tassa tyāhaṁ na dassāmi, jīvitaṁ idha brāhmaṇa; Ayañhi te mayā nunno, saro pissati lohitaṁ.
mayā nunno → mayā'ruḷho (mr) | te → ayañhi ke mayā (bj: machasaṁ) | nunno → mayā’ruḷho (cck: ka.) pissati → pāssati (bj, sya-all, pts) | pāssati → saro vissati (bj: machasaṁ)Siro te vajjhayitvāna, hadayaṁ chetvā sabandhanaṁ;
vajjhayitvāna → khajjhiyitvāna (bj: machasaṁ) Panthasakuṇaṁ yajissāmi, tuyhaṁ maṁsena brāhmaṇa.
Panthasakuṇaṁ → panthasakunaṁ (pts-vp-pli1); bandhasakuṇaṁ (mr) | panthasakuṇaṁ → panthasakunaṁ (pts) | panthasakuṇaṁ → bandhasakuṇaṁ (bj: machasaṁ) | Panthasakuṇaṁ → bandhasakuṇaṁ (cck: ka.) brāhmaṇa → brāhmaṇaṁ (bj)Tuyhaṁ maṁsena medena, matthakena ca brāhmaṇa; Āhutiṁ paggahessāmi, chetvāna hadayaṁ tava.
āhutiṁ → ahutiṁ (bj, pts)Taṁ me suyiṭṭhaṁ suhutaṁ, tuyhaṁ maṁsena brāhmaṇa; Na ca tvaṁ rājaputtassa, bhariyaṁ putte ca nessasi”.
nessasi → nessasīti (pts)“Avajjho brāhmaṇo dūto, cetaputta suṇohi me; Tasmā hi dūtaṁ na hanti, esa dhammo sanantano.
hanti → hananti (bj, pts) | hi → (pts)Nijjhattā sivayo sabbe, pitā naṁ daṭṭhumicchati;
sivayo → siviyo (sya-all) Mātā ca dubbalā tassa, acirā cakkhūni jīyare.Tesāhaṁ pahito dūto, cetaputta suṇohi me; Rājaputtaṁ nayissāmi, yadi jānāsi saṁsa me”.
me → meti (pts) | saṁsa → saṁyame (bj: machasaṁ)“Piyassa me piyo dūto, puṇṇapattaṁ dadāmi te; Imañca madhuno tumbaṁ, migasatthiñca brāhmaṇa;
migasatthiñca → migasandhiñca (bj: machasaṁ) Tañca te desamakkhissaṁ, yattha sammati kāmado”.
6. Cūḷavanavaṇṇanā
Cūḷavanavaṇṇanā → cullavanavaṇṇanā (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)
“Esa selo mahābrahme, pabbato gandhamādano; Yattha vessantaro rājā, saha puttehi sammati.
rājā → jārā (bj)Dhārento brāhmaṇavaṇṇaṁ, āsadañca masaṁ jaṭaṁ;
brāhmaṇavaṇṇaṁ āsadañca → brāhmaṇaṁ vaṇṇaṁ āsañca (bj) āsadañca → āsaṭañca (mr) | āsadañca → āsaṭañca (cck: ka.) | āsadañca → ba. āsaṭañca (sya-all note) Cammavāsī chamā seti, jātavedaṁ namassati.
namassati → namasasti (bj)Ete nīlā padissanti, nānāphaladharā dumā; Uggatā abbhakūṭāva, nīlā añjanapabbatā.
abbhakūṭāva → abbhakūṭaṁ ca (bj) | abbhakūṭaṁ → abbhakūṭāva (bj: machasaṁ, syā, sī.vivi)Dhavassakaṇṇā khadirā, sālā phandanamāluvā; Sampavedhanti vātena, sakiṁ pītāva māṇavā.
sampavedhanti → sampavedhenti (sya-all, pts)Upari dumapariyāyesu, saṅgītiyova suyyare;
suyyare → sūyare (bj) | saṅgītiyova suyyare → saṁgītiyo va sūyare (pts) Najjuhā kokilasaṅghā, sampatanti dumā dumaṁ.
kokilasaṅghā → kokilā saṅghā (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1); kokilā siṅghā (mr) | kokilasaṅghā → kokilā saṅghā (sya-all, pts) | kokilasaṅghā → kokilā siṅghā (cck: ka.)Avhayanteva gacchantaṁ, sākhāpattasamīritā;
sākhāpattasamīritā ramayanteva āgantaṁ → sākhāpaṇṇasameritā amayanteva āgantuṁ (bj); sākhāpattasameritā ramayant eva āgantuṁ (pts) | sākhāpaṇṇasameritā → sākhāpatta (bj: machasaṁ, syā, sī.vivi) Ramayanteva āgantaṁ, modayanti nivāsinaṁ;
āgantaṁ → āgantuṁ (sya-all) nivāsinaṁ → nivāsanaṁ (sya-all) Yattha vessantaro rājā, saha puttehi sammati.Dhārento brāhmaṇavaṇṇaṁ, āsadañca masaṁ jaṭaṁ;
brāhmaṇavaṇṇaṁ → brāhmaṇaṁ vaṇṇaṁ (bj) Cammavāsī chamā seti, jātavedaṁ namassati.
namassati → namassatīti (pts)Ambā kapitthā panasā, sālā jambū vibhītakā;
kapitthā → kapiṭṭhā (bj: machasaṁ) jambū → jambu (bj) | vibhītakā → vibhedakā (sya-all) | vibhītakā → vibhedakā (bj: machasaṁ, syā) Harītakī āmalakā, assatthā badarāni ca.
harītakī → harītakā (pts) badarāni → khadarāni (bj); padarāni (pts) | ca → padarānica (bj: machasaṁ)Cārutimbarukkhā cettha, nigrodhā ca kapitthanā; Madhumadhukā thevanti, nīce pakkā cudumbarā.
Pārevatā bhaveyyā ca, muddikā ca madhutthikā;
madhutthikā → madhuntikā (bj: machasaṁ) Madhuṁ anelakaṁ tattha, sakamādāya bhuñjare.Aññettha pupphitā ambā, aññe tiṭṭhanti dovilā;
dovilā → domilā (bj) Aññe āmā ca pakkā ca, bhekavaṇṇā tadūbhayaṁ.
bhekavaṇṇā → bhiṅgavaṇṇā (sya-all) | bhekavaṇṇā → siṅgavaṇṇa (bj: machasaṁ, syā)Athettha heṭṭhā puriso, ambapakkāni gaṇhati; Āmāni ceva pakkāni, vaṇṇagandharasuttame.
vaṇṇagandharasuttame → vannagandharasuttame (bj); vaṇṇagandharasuttamā (sya-all) | vannagandharasuttame → rasuttamā (bj: machasaṁ)Ateva me acchariyaṁ, hiṅkāro paṭibhāti maṁ;
ateva → ath eva (pts) | ateva → tatheva (bj: machasaṁ) Devānamiva āvāso, sobhati nandanūpamo.
nandanūpamo → nandanūpumo (pts)Vibhedikā nāḷikerā, khajjurīnaṁ brahāvane;
vibhedikā → vibhedakā (sya-all) khajjurīnaṁ → khajjūrīnaṁ (bj) Mālāva ganthitā ṭhanti, dhajaggāneva dissare; Nānāvaṇṇehi pupphehi, nabhaṁ tārācitāmiva.
pupphehi → puppheti (cck)Kuṭajī kuṭṭhatagarā, pāṭaliyo ca pupphitā;
kuṭajī → kuṭaji (bj) | kuṭṭhatagarā → kuṭṭhatagarī (pts) | kuṭṭhatagarā → kuṭajā kuṭṭhanaggarā (bj: machasaṁ); kuṭaji kuṭṭhataggarā (bj: syā) Punnāgā giripunnāgā, koviḷārā ca pupphitā.Uddālakā somarukkhā, agaruphalliyā bahū;
uddālakā → uddhālakā (sya-all, pts) agaruphalliyā → agarubhalliyā (bj, sya1ed, sya2ed); agarubhalliyo (pts-vp-pli1) | agaruphalliyā → agarubhalliyo (bj); agarubhalliyā (sya-all) | agarubhalliyo → aggalu (bj: machasaṁ) | agaruphalliyā → agarubhalliyā (cck: sī. syā. pī.) | agarubhalliyā → ba. aggalubhalliyā (sya-all note) Puttajīvā ca kakudhā, asanā cettha pupphitā.
Puttajīvā → puṭajīvā (mr) | puttajīvā → pattajīvā (sya-all) | kakudhā → kukkuṭā (sya-all) | puttajīvā → puṭajivā (bj: machasaṁ) | kakudhā → kukkuṭā (bj: syā) | Puttajīvā → puṭajīvā (cck: ka.) | pattajīvā → ba. puṭajīvā (sya-all note) | kukkuṭā → siṁ. ba. kakudhā (sya-all note)Kuṭajā salaḷā nīpā, kosambā labujā dhavā;
nīpā → nimbā (mr) | salaḷā → salalā (bj) | nīpā → nimbā (cck: ka.) kosambā labujā → kosambalabujā (bj, sya-all, pts) Sālā ca pupphitā tattha, palālakhalasannibhā.
palālakhalasannibhā → santāhā (bj: machasaṁ)Tassāvidūre pokkharaṇī, bhūmibhāge manorame; Padumuppalasañchannā, devānamiva nandane.
Athettha puppharasamattā, kokilā mañjubhāṇikā;
athettha puppharasamattā → ath ettha pupparasamattā (pts) mañjubhāṇikā → nuñjubhāṇikā (pts) Abhinādenti pavanaṁ, utusampupphite dume.
pavanaṁ → taṁ vanaṁ (sya-all) | pavanaṁ → taṁ vanaṁ (bj: machasaṁ, syā)Bhassanti makarandehi, pokkhare pokkhare madhū;
makarandehi → makarantehi (bj: machasaṁ) madhū → madhu (bj) Athettha vātā vāyanti, dakkhiṇā atha pacchimā; Padumakiñjakkhareṇūhi, okiṇṇo hoti assamo.Thūlā siṅghāṭakā cettha, saṁsādiyā pasādiyā;
saṁsādiyā pasādiyā → sasādiyā pasādiyā (sya1ed, sya2ed); saṁsāriyā pasāriyā (mr) | saṁsādiyā → sasādiyā (sya-all) | pasādiyā → saṁsāriyapasāriyā (bj: machasaṁ) | pasādiyā → saṁsāriyā pasāriyā (cck: ka.) | pasādiyā → saṁsāriyā pasāriyātipi pāṭho (sya-all note) Macchakacchapabyāviddhā, bahū cettha mupayānakā;
macchakacchapabyāviddhā bahū → macchakacchapavyāviddhā bahu (bj) Madhuṁ bhisehi savati, khirasappimuḷālibhi.
bhisehi → bhiṁsehi (bj, sya-all, pts) khirasappimuḷālibhi surabhī → khīraṁ sappi mulālihi surabhi (bj); khīraṁ sappi muḷālibhi surabhi (sya-all) | khirasappimuḷālibhi → khīraṁ sappi muḷālihi (pts) | mulālihi → sabbimuḷārihi (bj: machasaṁ)Surabhī taṁ vanaṁ vāti, nānāgandhasamoditaṁ;
nānāgandhasamoditaṁ → nānāgandhasameritaṁ (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | nānāgandhasamoditaṁ sammaddateva → nānāgandhasameritaṁ sammoditeva (sya-all); nānāgandhasameritaṁ sammaddat eva (pts) | nānāgandhasameritaṁ → samodikā (bj: machasaṁ) | nānāgandhasamoditaṁ → nānāgandhasameritaṁ (cck: sī. syā. pī.) Sammaddateva gandhena, pupphasākhāhi taṁ vanaṁ;
Sammaddateva → sammoditeva (sya1ed, sya2ed); samodateva (mr) | Sammaddateva → samodateva (cck: ka.) Bhamarā pupphagandhena, samantā mabhināditā.Athettha sakuṇā santi, nānāvaṇṇā bahū dijā;
nānāvaṇṇā bahū → nānāvaṇṇabahū (pts) Modanti saha bhariyāhi, aññamaññaṁ pakūjino.Nandikā jīvaputtā ca, jīvaputtā piyā ca no;
jīvaputtā → jīva puttā ca (bj) Piyā puttā piyā nandā, dijā pokkharaṇīgharā.
pokkharaṇīgharā → pokkharaṇigharā (bj)Mālāva ganthitā ṭhanti, dhajaggāneva dissare; Nānāvaṇṇehi pupphehi, kusaleheva suganthitā;
suganthitā → sugandhikā (bj, pts-vp-pli1) | kusaleheva suganthitā → kusalehi sugandhikā (bj); kusaleh eva sugandhikā (pts) | kusaleheva → kusalehi (sya-all) | suganthitā → suganthikā (cck: sī. pī.) Yattha vessantaro rājā, saha puttehi sammati.Dhārento brāhmaṇavaṇṇaṁ, āsadañca masaṁ jaṭaṁ;
brāhmaṇavaṇṇaṁ āsadañca → brāhmaṇaṁ vaṇṇaṁ āsadaṁ ca (bj) Cammavāsī chamā seti, jātavedaṁ namassati”.“Idañca me sattubhattaṁ, madhunā paṭisaṁyutaṁ; Madhupiṇḍikā ca sukatāyo, sattubhattaṁ dadāmi te”.
te tuyheva → teti tuyh eva (pts)“Tuyheva sambalaṁ hotu, nāhaṁ icchāmi sambalaṁ; Itopi brahme gaṇhāhi, gaccha brahme yathāsukhaṁ.
itopi → ito hi (pts)Ayaṁ ekapadī eti, ujuṁ gacchati assamaṁ; Isīpi accuto tattha, paṅkadanto rajassiro;
isīpi → isi pi (pts) Dhārento brāhmaṇavaṇṇaṁ, āsadañca masaṁ jaṭaṁ.
brāhmaṇavaṇṇaṁ → brāhmaṇaṁ vaṇṇaṁ (bj)Cammavāsī chamā seti, jātavedaṁ namassati; Taṁ tvaṁ gantvāna pucchassu, so te maggaṁ pavakkhati”.
pavakkhati → pavakkhatīti (pts)Idaṁ sutvā brahmabandhu, cetaṁ katvā padakkhiṇaṁ; Udaggacitto pakkāmi, yenāsi accuto isi.
isi cūḷavanavaṇṇanā → isīti (pts) | accuto → maccuto (bj: machasaṁ)
Cūḷavanavaṇṇanā.
cūḷavanavaṇṇanā → cullavanavaṇṇanā (sya-all)
7. Mahāvanavaṇṇanā
Gacchanto so bhāradvājo, addassa accutaṁ isiṁ;
gacchanto → gacchanto bhāradvājo (pts) | bhāradvājo addassa → addasa (pts) addassa → addasā (bj) Disvāna taṁ bhāradvājo, sammodi isinā saha.
disvāna → disvānaṁ (bj)“Kacci nu bhoto kusalaṁ, kacci bhoto anāmayaṁ;
bhoto → bhotā (pts-vp-pli1) | kacci nu → kaccinnu (bj) Kacci uñchena yāpesi, kacci mūlaphalā bahū.
yāpesi → yāpetha (sya-all)Kacci ḍaṁsā makasā ca, appameva sarīsapā;
ḍaṁsā → ḍaṁsā ca (bj, pts) sarīsapā → siriṁsapā (bj, sya-all) | appameva sarīsapā → appam eva siriṁsapā (pts) | siriṁsapā → sarisapā (bj: machasaṁ) Vane vāḷamigākiṇṇe, kacci hiṁsā na vijjati”.
vāḷamigākiṇṇe → vālamigākiṇṇe (pts)“Kusalañceva me brahme, atho brahme anāmayaṁ; Atho uñchena yāpemi, atho mūlaphalā bahū.
Atho ḍaṁsā makasā ca, appameva sarīsapā;
ḍaṁsā → ḍaṁsā ca (bj, pts) | atho → atha (pts) sarīsapā → siriṁsapā (bj, sya-all) | appameva sarīsapā → appam eva siriṁsapā (pts) Vane vāḷamigākiṇṇe, hiṁsā mayhaṁ na vijjati.Bahūni vassapūgāni, assame vasato mama;
vassapūgāni → cassa pūgāni (bj) vasato → sammato (sya-all) | vasato → samamato (bj: machasaṁ) Nābhijānāmi uppannaṁ, ābādhaṁ amanoramaṁ.Svāgataṁ te mahābrahme, atho te adurāgataṁ;
svāgataṁ → svāgaṁ (bj) Anto pavisa bhaddante, pāde pakkhālayassu te.Tindukāni piyālāni, madhuke kāsumāriyo;
tindukāni → tiṇḍukāni (sya-all, pts) kāsumāriyo → kāsamāriyo (sya-all) Phalāni khuddakappāni, bhuñja brahme varaṁ varaṁ.Idampi pānīyaṁ sītaṁ, ābhataṁ girigabbharā; Tato piva mahābrahme, sace tvaṁ abhikaṅkhasi”.
mahābrahme → mahābrame (pts)“Paṭiggahitaṁ yaṁ dinnaṁ, sabbassa agghiyaṁ kataṁ;
paṭiggahitaṁ → paṭiggahītaṁ (bj, pts) Sañjayassa sakaṁ puttaṁ, sivīhi vippavāsitaṁ; Tamahaṁ dassanamāgato, yadi jānāsi saṁsa me”.
me → meti (pts)“Na bhavaṁ eti puññatthaṁ, sivirājassa dassanaṁ; Maññe bhavaṁ patthayati, rañño bhariyaṁ patibbataṁ; Maññe kaṇhājinaṁ dāsiṁ, jāliṁ dāsañca icchasi.
Atha vā tayo mātāputte, araññā netumāgato; Na tassa bhogā vijjanti, dhanaṁ dhaññañca brāhmaṇa”.
“Akuddharūpohaṁ bhoto, nāhaṁ yācitumāgato;
akuddharūpohaṁ → akuddharūpāhaṁ (bj) | bhoto → bhoto (cck: sī. pī.) Sādhu dassanamariyānaṁ, sannivāso sadā sukho.
sādhu → sāhu (sya-all)Adiṭṭhapubbo sivirājā, sivīhi vippavāsito; Tamahaṁ dassanamāgato, yadi jānāsi saṁsa me”.
me → meti (pts)“Esa selo mahābrahme, pabbato gandhamādano; Yattha vessantaro rājā, saha puttehi sammati.
yattha → yāttha (pts)Dhārento brāhmaṇavaṇṇaṁ, āsadañca masaṁ jaṭaṁ;
brāhmaṇavaṇṇaṁ → brāhmaṇaṁ vaṇṇaṁ (bj) Cammavāsī chamā seti, jātavedaṁ namassati.Ete nīlā padissanti, nānāphaladharā dumā; Uggatā abbhakūṭāva, nīlā añjanapabbatā.
Dhavassakaṇṇā khadirā, sālā phandanamāluvā; Sampavedhanti vātena, sakiṁ pītāva māṇavā.
sampavedhanti → sampavedhenti (sya-all)Upari dumapariyāyesu, saṅgītiyova suyyare;
suyyare → sūyare (bj) Najjuhā kokilasaṅghā, sampatanti dumā dumaṁ.
kokilasaṅghā → kokilā saṅghā (sya-all)Avhayanteva gacchantaṁ, sākhāpattasamīritā;
sākhāpattasamīritā → sākhāpattasameritā (bj) | sākhāpattasameritā → samīritā (bj: machasaṁ) Ramayanteva āgantaṁ, modayanti nivāsinaṁ;
āgantaṁ → āgantuṁ (bj, sya-all) Yattha vessantaro rājā, saha puttehi sammati.Dhārento brāhmaṇavaṇṇaṁ, āsadañca masaṁ jaṭaṁ;
brāhmaṇavaṇṇaṁ → brāhmaṇaṁ vaṇṇaṁ (bj) Cammavāsī chamā seti, jātavedaṁ namassati.Karerimālā vitatā, bhūmibhāge manorame;
karerimālā → kirerīmālā (sya-all) Saddalāharitā bhūmi, na tatthuddhaṁsate rajo.Mayūragīvasaṅkāsā, tūlaphassasamūpamā; Tiṇāni nātivattanti, samantā caturaṅgulā.
Ambā jambū kapitthā ca, nīce pakkā cudumbarā;
kapitthā → kapiṭṭhā (sya-all) cudumbarā → udumbarā (bj) Paribhogehi rukkhehi, vanaṁ taṁ rativaḍḍhanaṁ.Veḷuriyavaṇṇasannibhaṁ, macchagumbanisevitaṁ;
veḷuriyavaṇṇasannibhaṁ macchagumbanisevitaṁ → veḷuriyavaṇṇūpanibhaṁ macchagumbanisavitaṁ (bj) Suciṁ sugandhaṁ salilaṁ, āpo tatthapi sandati.Tassāvidūre pokkharaṇī, bhūmibhāge manorame; Padumuppalasañchannā, devānamiva nandane.
Tīṇi uppalajātāni, tasmiṁ sarasi brāhmaṇa; Vicittaṁ nīlānekāni, setā lohitakāni ca.
vicittaṁ nīlānekāni → vicitra nīlānekānī (bj); vicitranīlānekāni (sya-all); vicitraṁ nīlān ekāni (pts) lohitakāni ca khomāva → lohitakām cāti khomā va (pts)Khomāva tattha padumā, setasogandhikehi ca;
khomāva → khomā ca (bj) setasogandhikehi → setayogandhikehi (bj); setasogandhiyehi (sya-all); setasogandhigehi (pts) Kalambakehi sañchanno, mucalindo nāma so saro.
kalambakehi → kalambanehi (bj: machasaṁ)Athettha padumā phullā, apariyantāva dissare;
apariyantāva → pariyantāva (bj: machasaṁ) Gimhā hemantikā phullā, jaṇṇutagghā upattharā.
jaṇṇutagghā → jannutagghā (pts)Surabhī sampavāyanti, vicittapupphasanthatā;
vicittapupphasanthatā → vicittā pupphasanthatā (bj, pts); vicitrā pupphasanthatā (sya-all) Bhamarā pupphagandhena, samantā mabhināditā.
samantā mabhināditā athettha → samantāmabhināditāti ath ettha (pts)Athettha udakantasmiṁ, rukkhā tiṭṭhanti brāhmaṇa; Kadambā pāṭalī phullā, koviḷārā ca pupphitā.
pāṭalī → pāṭali (bj) koviḷārā → kovilārā (pts)Aṅkolā kacchikārā ca, pārijaññā ca pupphitā;
kacchikārā → kaccikārā (bj, sya-all, pts) Vāraṇā vayanā rukkhā, mucalindamubhato saraṁ.
vayanā → vāraṇasāyanā (bj); vuyhanā (sya1ed, sya2ed); sāyanā (pts-vp-pli1) | vāraṇā vayanā → vāraṇasāyanā (bj) | vayanā → vuyhanā (sya-all) | vayanā → sāyanā (cck: sī. pī.); vuyhanā (cck: syā.) mucalindamubhato → mucalindamabhito (bj, pts-vp-pli1) | mucalindamubhato → mucalindam abhito (pts) | mucalindamabhito → mubhato (bj: machasaṁ, sī.vivi) | mucalindamubhato → mucalindamabhito (cck: sī. pī.)Sirīsā setapārisā, sādhu vāyanti padmakā;
setapārisā → setavārisā (pts-vp-pli1) | setapārisā → setavārisā (cck: sī. pī.) Nigguṇḍī sirīnigguṇḍī, asanā cettha pupphitā.
sirīnigguṇḍī → niggaṇḍī saraniggaṇḍī (sya1ed, sya2ed); nigguṇdī sirinigguṇdī (pts-vp-pli1); nigguṇḍī saranigguṇḍī (mr) | nigguṇḍī sirīnigguṇḍī → niggaṇḍī saraniggaṇḍī (sya-all) | sirīnigguṇḍī → sirinigguṇḍī (pts) | sirīnigguṇḍī → saranigguṇḍī (cck: ka.)Paṅgurā bahulā selā, sobhañjanā ca pupphitā;
Paṅgurā → paṅkurā (sya1ed, sya2ed); paṅgulā (mr) | bahulā selā → vakulā sālā (bj) | paṅgurā → paṅkurā (sya-all) | bahulā selā sobhañjanā → vakulā sālā sobhañjanakā (pts) | sālā → paṁkulā bahulā selā (bj: machasaṁ); paṁkurā (bj: syā) | Paṅgurā → paṅkurā (cck: syā.); paṅgulā (cck: ka.) Ketakā kaṇikārā ca, kanaverā ca pupphitā.
kanaverā → kaṇaverā (bj, sya-all); mahānāmā (pts)Ajjunā ajjukaṇṇā ca, mahānāmā ca pupphitā;
ajjukaṇṇā → ajjukannā (pts) Supupphitaggā tiṭṭhanti, pajjalanteva kiṁsukā.
supupphitaggā → sampupphitaggā (bj, sya-all, pts) | sampupphitaggā → suprapphītaggā (bj: machasaṁ)Setapaṇṇī sattapaṇṇā, kadaliyo kusumbharā;
setapaṇṇī → setapaṇṇi (sya-all, pts) | setapaṇṇī → setavaṇṇa (bj: machasaṁ) kadaliyo → kadaḷiyo (pts) Dhanutakkārī pupphehi, sīsapāvaraṇāni ca.
dhanutakkārī → dhanutakkāri (bj, pts) | dhanutakkārī pupphehi → dhanutakkāripupphehi (sya-all) sīsapāvaraṇāni → siṁsapāvaraṇehi (bj, pts) | siṁsapāvaraṇehi → pāvaraṇehi (bj: machasaṁ, sī, syā)Acchivā sallavā rukkhā, sallakiyo ca pupphitā;
sallavā → sabalā (bj); simbalī (sya1ed, sya2ed); sibalā (pts-vp-pli1) | acchivā sallavā rukkhā → acchipā simbalīrukkhā (sya-all) | sallavā → sabalā (cck: sī.); simalā (cck: pī.) Setageru ca tagarā, maṁsikuṭṭhā kulāvarā.
setageru → setagerū (bj, pts)Daharā rukkhā ca vuddhā ca, akuṭilā cettha pupphitā;
ca vuddhā → vuḍḍhā (sya-all) Assamaṁ ubhato ṭhanti, agyāgāraṁ samantato.
samantato athettha → samantatoti ath ettha (pts)Athettha udakantasmiṁ, bahujāto phaṇijjako;
phaṇijjako → phajjaṇiko (bj) | bahujāto phaṇijjako → bahū jātā phaṇijjakā (sya-all) Muggatiyo karatiyo, sevālasīsakā bahū.
sevālasīsakā → sevālasiṁsakaṁ (bj) | sevālasīsakā bahū uddāpavattaṁ → sevālaṁ sīsakaṁ bahu uddhāpavattaṁ (sya-all)Uddāpavattaṁ ulluḷitaṁ, makkhikā hiṅgujālikā;
Uddāpavattaṁ → uddhāpavantaṁ (bj); uddhāpavattaṁ (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | uddāpavattaṁ → uddāpavantaṁ (bj) | uddāpavantaṁ → uddhāpavattaṁ (bj: syā, sī.vivi) | Uddāpavattaṁ → uddhāpavattaṁ (cck: syā. pī.) hiṅgujālikā dāsimakañjako → bhiṁgujālakā dāsīmakacako (bj) Dāsimakañjako cettha, bahū nīcekaḷambakā.
Dāsimakañjako → dāsīmakacako (bj); dāsimakañcako (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1); dāsimo koñjako (mr) | dāsimakañjako → dāsimakañcako (sya-all) | dāsīmakacako → dāsīmakuñjako (bj: machasaṁ) | Dāsimakañjako → dāsimā koñjako (cck: ka.) nīcekaḷambakā elamphurakasañchannā → nīvekalambakā phaḷambarakasañchantā (bj); nīce kalambakā eḷambakehi sañchannā (sya-all)Elamphurakasañchannā, rukkhā tiṭṭhanti brāhmaṇa;
Elamphurakasañchannā → eḷambarakasañchannā (bj); eḷambakehi sañchannā (sya1ed, sya2ed); elambarakasañchannā (pts-vp-pli1) | Elamphurakasañchannā → elambarakasañchannā (cck: sī. pī.); eḷambakehi sañchannā (cck: syā.) Sattāhaṁ dhāriyamānānaṁ, gandho tesaṁ na chijjati.
dhāriyamānānaṁ → dhārayamānānaṁ (pts)Ubhato saraṁ mucalindaṁ, pupphā tiṭṭhanti sobhanā;
saraṁ → sarañca (sya-all) sobhanā indīvarehi → bhāgaso indivarehi (sya-all) | sobhanā → nāgaso (bj: machasaṁ, syā) Indīvarehi sañchannaṁ, vanaṁ taṁ upasobhati.
upasobhati → upasobhitaṁ (bj) | upasobhitaṁ → sobhati (bj: machasaṁ)Aḍḍhamāsaṁ dhāriyamānānaṁ, gandho tesaṁ na chijjati; Nīlapupphī setavārī, pupphitā girikaṇṇikā;
nīlapupphī → nīlapupphi (bj) | nīlapupphī setavārī → nīlapupphisetavārī (sya-all); nīlapupphisekadhārī (pts) Kalerukkhehi sañchannaṁ, vanaṁ taṁ tulasīhi ca.
Kalerukkhehi → kaṭerukehi (bj); kaṭerukkhehi (pts-vp-pli1) | kalerukkhehi → kaṭerukehi (bj); kaṭerukkhehi (pts) | kaṭerukehi → kalerukkhebhi (bj: machasaṁ, syā) | Kalerukkhehi → kaṭerukehi (cck: sī.); kaṭerukkhehi (cck: pī.) tulasīhi → tulasībhi (bj); tuḷasīhi (pts)Sammaddateva gandhena, pupphasākhāhi taṁ vanaṁ;
sammaddateva → saddammateva (bj); sammoditeva (sya-all) Bhamarā pupphagandhena, samantā mabhināditā.
samantā mabhināditā tīṇi kakkārujātāni → samantāmabhināditā tīṇikakkarujātāni (bj)Tīṇi kakkārujātāni, tasmiṁ sarasi brāhmaṇa;
kakkārujātāni → kakkarujātāni (pts) | tīṇikakkarujātāni → kaṇṇaru (bj: machasaṁ) Kumbhamattāni cekāni, murajamattāni tā ubho.
murajamattāni tā → muramattāni vā (sya-all) | ubho athettha → ubhoti ath ettha (pts) | murajamattāni → mumumattāni (bj: machasaṁ); muramattāni (bj: syā.)Athettha sāsapo bahuko, nādiyo haritāyuto;
sāsapo bahuko → sāmā bahukā (sya1ed, sya2ed, mr) | bahuko → bahuso (bj: machasaṁ, sī.vivi) nādiyo → nāriyo (mr) | nādiyo → nāriyo (bj: machasaṁ) | nādiyo → nāriyo (cck: ka.) Asī tālāva tiṭṭhanti, chejjā indīvarā bahū.
indīvarā → indivarā (sya-all)Apphoṭā suriyavallī ca, kāḷīyā madhugandhiyā;
kāḷīyā → kāḷiyā (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1); koḷīyā (mr) | kāḷīyā → kāḷiyā (bj, sya-all) | kāḷiyā → koḷiyā (bj: machasaṁ) | kāḷīyā → koḷīyā (cck: ka.) Asokā mudayantī ca, vallibho khuddapupphiyo.Koraṇḍakā anojā ca, pupphitā nāgamallikā;
koraṇḍakā → korandakā (pts) nāgamallikā → nāgavallikā (bj, pts-vp-pli1) | nāgamallikā rukkhamāruyha → nāgavallikā rukkham āruyha (pts) | nāgamallikā → nāgavallikā (cck: sī. pī.) Rukkhamāruyha tiṭṭhanti, phullā kiṁsukavalliyo.Kaṭeruhā ca vāsantī, yūthikā madhugandhiyā;
ca vāsantī yūthikā → pavāsenti yodhikā (sya-all) madhugandhiyā niliyā → madhugandhiyo nīliyā (bj, pts) | yūthikā → yodhikā (bj: machasaṁ) Niliyā sumanā bhaṇḍī, sobhati padumuttaro.Pāṭalī samuddakappāsī, kaṇikārā ca pupphitā;
samuddakappāsī → samuddakappāsi (bj) | pāṭalī samuddakappāsī → pāṭalisamuddakappāsī (sya-all, pts) Hemajālāva dissanti, ruciraggi sikhūpamā.
ruciraggi sikhūpamā → rucirā aggisikhūpamā (bj, sya-all, pts)Yāni tāni ca pupphāni, thalajānudakāni ca;
tāni → kāni (bj, pts) | kāni → tānica (bj: machasaṁ) thalajānudakāni → thalajānūdakāni (sya-all) Sabbāni tattha dissanti, evaṁ rammo mahodadhi.
mahodadhi athassā → mahodadhīti ath assā (pts)Athassā pokkharaṇiyā, bahukā vārigocarā;
bahukā → pahūtā (bj, pts) Rohitā naḷapī siṅgū, kumbhilā makarā susū.
naḷapī → nalape (sya1ed, sya2ed); naḷape (mr) | siṅgū kumbhilā → siṅgu kumbhīlā (bj) | naḷapī siṅgū → nalapesiṅgū (sya-all) | naḷapī → naḷape (bj: machasaṁ) | naḷapī → naḷape (cck: ka.) susū madhu → susu madhū (bj)Madhu ca madhulaṭṭhi ca, tālisā ca piyaṅgukā;
madhu → madhū (pts) | madhulaṭṭhi → madhulaṭṭhī (pts) tālisā → tālīsā (bj); tāliyā (sya-all) Kuṭandajā bhaddamuttā, setapupphā ca lolupā.
Kuṭandajā bhaddamuttā → kuddajā bhaddamuṭṭhā ca (sya1ed, sya2ed); unnakā bhaddamuṭṭhā ca (mr) | kuṭandajā → unnakā (bj, pts) | kuṭandajā bhaddamuttā setapupphā → kuddajā bhaddamuṭṭhā ca sattapupphā (sya-all) | bhaddamuttā → unnakā bhaddamuṭṭhā ca (cck: ka.) | kuddajā → kuṭaṇḍajā bhaddamuttā (sya-all note) setapupphā → ca satapupphā (bj, pts) | ca → kuṭaṇḍajābhaddamuṭṭhā (bj: machasaṁ); kuddajā (bj: syā.) | satapupphā → setapupphā (bj: machasaṁ); satta (bj: machasaṁ, syā) | sattapupphā → satapupphātipi pāṭho. ba. setapupphā (sya-all note)Surabhī ca rukkhā tagarā, bahukā tuṅgavaṇṭakā;
surabhī ca rukkhā tagarā → surabhimarutagarā (sya-all) | tagarā → surabhimarukkha taggarā (bj: machasaṁ); surabhimaru tagarā (bj: syā) tuṅgavaṇṭakā → tuṅgavalliyo (sya1ed, sya2ed); tuṅgavallikā (mr) | bahukā → pahūtā (bj, pts) | tuṅgavaṇṭakā → tuṅgavalliyo (sya-all) | tuṅgavaṇṭakā → bahukā tuṅgavallikā (bj: machasaṁ, syā) | tuṅgavaṇṭakā → tuṅgavallikā (cck: ka.) Padmakā naradā kuṭṭhā, jhāmakā ca hareṇukā.
naradā kuṭṭhā → nāradā koṭṭhā (sya-all)Haliddakā gandhasilā, hiriverā ca guggulā;
gandhasilā hiriverā → gandhaselā hariverā (sya-all) | gandhasilā → gandhasīlā (pts) Vibhedikā corakā kuṭṭhā, kappūrā ca kaliṅgukā.
vibhedikā corakā kuṭṭhā kappūrā → vibhedakā corakoṭṭhā kappurā (sya-all) | vibhedikā → vibhedakā (bj: machasaṁ) kaliṅgukā → kaliṅgu ca (bj) | kappūrā → kappurā (cck, pts) | ca → kaliṁṅgukā (bj: machasaṁ)Athettha sīhabyagghā ca, purisālū ca hatthiyo;
sīhabyagghā → sīhā byagghā (sya-all) hatthiyo → hatthayo (bj: machasaṁ) Eṇeyyā pasadā ceva, rohiccā sarabhā migā.
rohiccā → rohitā (sya-all)Koṭṭhasuṇā suṇopi ca, tuliyā naḷasannibhā;
koṭṭhasuṇā suṇopi → koṭṭhusuṇā sulopī (bj); koṭṭhusunā sulopī (pts) | ca → suṇopica (bj: machasaṁ, syā, sī.vivi) Cāmarī calanī laṅghī, jhāpitā makkaṭā picu.
cāmarī → camarī (bj, pts) | laṅghī → laṅghi (bj) | laṅghi → yāghi (bj: machasaṁ)Kakkaṭā kaṭamāyā ca, ikkā goṇasirā bahū;
kaṭamāyā → katamāyā (bj, sya-all, pts) | ca → kaṭamāyā (bj note) Khaggā varāhā nakulā, kāḷakettha bahūtaso.
kāḷakettha → kālak ettha (pts)Mahiṁsā soṇasiṅgālā, pampakā ca samantato;
mahiṁsā soṇasiṅgālā → mahisā soṇā sigālā ca (bj, pts) Ākucchā pacalākā ca, citrakā cāpi dīpiyo.
ākucchā → ākuccā (bj, sya-all, pts)Pelakā ca vighāsādā, sīhā gogaṇisādakā;
gogaṇisādakā → kokanisātakā (bj, sya-all, pts) Aṭṭhapādā ca morā ca, bhassarā ca kukutthakā.
morā → romā (pts) kukutthakā → kukuṭṭhakā (sya-all) | kukutthakā → kukuṭṭhakā (bj: machasaṁ, syā)Caṅkorā kukkuṭā nāgā, aññamaññaṁ pakūjino;
caṅkorā → vaṅkorā (bj) Bakā balākā najjuhā, dindibhā kuñjavājitā.
kuñjavājitā → kuñjavādikā (bj); koñcavādikā (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | kuñjavājitā byagghinasā → kuñjavādikā vyagghīnasā (bj); koñcavādikā vyaghīnasā (pts) | kuñjavājitā → koñcavādikā (sya-all) | kuñjavājitā → kuñjavādikā (cck: sī. pī.)Byagghinasā lohapiṭṭhā, pammakā jīvajīvakā;
pammakā → pampakā (bj, pts-vp-pli1); cappakā (sya1ed, sya2ed); pabbakā (mr) | pammakā → cappakā (sya-all) | pampakā → campakā (bj: machasaṁ, sī.vivi) | pammakā → pampakā (cck: sī. pī.); cappakā (cck: syā.); pabbakā (cck: ka.) Kapiñjarā tittirāyo, kulā ca paṭikutthakā.Mandālakā celakeṭu, bhaṇḍutittiranāmakā; Celāvakā piṅgalāyo, goṭakā aṅgahetukā.
piṅgalāyo → piṅgulāyo (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | piṅgalāyo goṭakā → piṅgulāyo godhakā (sya-all, pts) | piṅgalāyo → piṅgulāyo (cck: sī. pī.) godhakā → goṭakā (bj: machasaṁ)Karaviyā ca saggā ca, uhuṅkārā ca kukkuhā;
karaviyā → karavikā (sya-all) | ca → karavikā ca (bj: machasaṁ) kukkuhā → kukkubhā (bj) Nānādijagaṇākiṇṇaṁ, nānāsaranikūjitaṁ.
nānāsaranikūjitaṁ → nānāsaranikujjitaṁ (bj) | nānāsaranikūjitaṁ athettha → nānāsaranikujjitanti ath ettha (pts)Athettha sakuṇā santi, nīlakā mañjubhāṇakā;
nīlakā → sāḷikā (mr) | mañjubhāṇakā → mañjubhāṇikā (sya1ed, sya2ed, csp1ed) | mañjubhāṇakā → mañajubhāṇakā (bj); mañjubhāṇikā (cck, sya-all) | nīlakā → sāḷikā (bj: machasaṁ) | nīlakā → sāḷikā (cck: ka.) | nīlakā → sālikātipi pāṭho (sya-all note) Modanti saha bhariyāhi, aññamaññaṁ pakūjino.
saha → sabha (bj)Athettha sakuṇā santi, dijā mañjussarā sitā;
santi → santī (bj) mañjussarā sitā setacchikūṭā → mañjussarāsitā setakkhikūṭā (sya-all) Setacchikūṭā bhadrakkhā, aṇḍajā citrapekhuṇā.
Setacchikūṭā → setacchakūṭā (bj, pts-vp-pli1); setakkhikūṭā (sya1ed, sya2ed); setacchikuṭā (csp1ed) | setacchikūṭā → setacchakūṭā (bj, pts); setacchikuṭā (cck) | setacchakūṭā → setacchikūṭa (bj: machasaṁ) citrapekhuṇā → citrapekkhaṇā (sya-all) | citrapekhuṇā athettha → citrapekhunā ath ettha (pts) | citrapekkhuṇā → pakkhaṇa (bj: machasaṁ)Athettha sakuṇā santi, dijā mañjussarā sitā; Sikhaṇḍī nīlagīvāhi, aññamaññaṁ pakūjino.
sikhaṇḍī nīlagīvāhi → sikhandinīlagīvāhi (pts)Kukutthakā kuḷīrakā, koṭṭhā pokkharasātakā;
kuḷīrakā → kulīrakā (bj) | kukutthakā → kukkuṭṭhakā (sya-all) | kukutthakā → kukuṭṭhakā (bj: machasaṁ, syā) koṭṭhā pokkharasātakā kālāmeyyā baliyakkhā → koṭṭhapokkharasātakā kāḷāmeyyā baḷīyakkhā (pts) | pokkharasātakā → pokkharasāṭakā (bj: machasaṁ, syā) Kālāmeyyā baliyakkhā, kadambā suvasāḷikā.
kālāmeyyā baliyakkhā → kāḷāmeyyā khalīyakkhā (bj); kāḷaveyyā balīyakkhā (sya-all) | khalīyakkhā → balayakkhā (bj: machasaṁ)Haliddā lohitā setā, athettha nalakā bahū;
nalakā bahū → naḷakā bahu (bj) Vāraṇā bhiṅgarājā ca, kadambā suvakokilā.
bhiṅgarājā → hiṅgurājā (bj, pts) suvakokilā → sucikokilā (bj)Ukkusā kurarā haṁsā, āṭā parivadentikā;
kurarā → kururā (sya-all) | ukkusā → kukkusā (pts) | kurarā → kūrurā (bj: machasaṁ, syā) parivadentikā → parivadantikā (bj, pts) Pākahaṁsā atibalā, najjuhā jīvajīvakā.
pākahaṁsā → cākahaṁsā (sya-all) | pākahaṁsā → cākahaṁsā (bj: syā) najjuhā → najjūhā (bj)Pārevatā ravihaṁsā, cakkavākā nadīcarā;
pārevatā → pārepatā (pts) cakkavākā → cākavākā (sya-all) | cakkavākā → vakkavakkā (bj: machasaṁ); cākavākā (bj: syā) Vāraṇābhirudā rammā, ubho kālūpakūjino.
kālūpakūjino → kālupakūjino (sya-all)Athettha sakuṇā santi, nānāvaṇṇā bahū dijā; Modanti saha bhariyāhi, aññamaññaṁ pakūjino.
saha → sabha (bj)Athettha sakuṇā santi, nānāvaṇṇā bahū dijā; Sabbe mañjū nikūjanti, mucalindamubhato saraṁ.
mañjū nikūjanti mucalindamubhato → mañjūni kūjanti mucalindamabhito (bj, pts) | sabbe → sace (bj: machasaṁ) mucalindamabhito → rucalindamubhato (bj: machasaṁ)Athettha sakuṇā santi, karaviyā nāma te dijā;
karaviyā → karavīyā (bj); karavīkā (sya1ed, sya2ed); karavī (pts-vp-pli1) | karaviyā → karavīkā (sya-all) | dijā → karavī nāma te dijā (cck: sī. pī.) Modanti saha bhariyāhi, aññamaññaṁ pakūjino.
saha → sabha (bj)Athettha sakuṇā santi, karaviyā nāma te dijā;
karaviyā → karavīyā (bj); karavīkā (sya-all); karavī (pts) Sabbe mañjū nikūjanti, mucalindamubhato saraṁ.
mañjū nikūjanti mucalindamubhato → mañjūni kūjanti mucalindamabhito (bj, pts)Eṇeyyapasadākiṇṇaṁ, nāgasaṁsevitaṁ vanaṁ;
eṇeyyapasadākiṇṇaṁ → eṇeyyā pasadākiṇṇaṁ (sya-all) Nānālatāhi sañchannaṁ, kadalīmigasevitaṁ.
kadalīmigasevitaṁ → kadalimigasevitaṁ (sya-all) | kadalīmigasevitaṁ athettha → kadalimigasevitaṁ ath ettha (pts)Athettha sāsapo bahuko, nīvāro varako bahu;
sāsapo bahuko nīvāro → sāmā bahukā nivāro (sya-all) | bahuko → sāmā bahukā (bj: machasaṁ, syā) | bahuko → sāmā bahukā (cck: syā. ka.) nīvāro → nivāro (pts) Sāli akaṭṭhapāko ca, ucchu tattha anappako.
sāli → sālī (bj) | ca → va (pts)Ayaṁ ekapadī eti, ujuṁ gacchati assamaṁ; Khudaṁ pipāsaṁ aratiṁ, tattha patto na vindati;
Khudaṁ → khuddaṁ (sya1ed, sya2ed, mr) | Khudaṁ → khuddaṁ (cck: syā. ka.) Yattha vessantaro rājā, saha puttehi sammati.Dhārento brāhmaṇavaṇṇaṁ, āsadañca masaṁ jaṭaṁ;
brāhmaṇavaṇṇaṁ āsadañca → brāhmaṇaṁ vaṇṇaṁ āsañca (bj) Cammavāsī chamā seti, jātavedaṁ namassati”.
namassati → namassatīti (pts)Idaṁ sutvā brahmabandhu, isiṁ katvā padakkhiṇaṁ; Udaggacitto pakkāmi, yattha vessantaro ahu.
ahu → ahū (bj) | ahu mahāvanavaṇṇanā → ahūti (pts)
8. Dārakapabba
“Uṭṭhehi jāli patiṭṭha, porāṇaṁ viya dissati;
patiṭṭha → patitiṭṭha (bj) viya → te migā viya (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | ukkaṇṇā → okkaṇṇā (mr) Brāhmaṇaṁ viya passāmi, nandiyo mābhikīrare”.“Ahampi tāta passāmi, yo so brahmāva dissati;
dissati → padissati (bj: machasaṁ) Addhiko viya āyāti, atithī no bhavissati”.
Addhiko viya → atthiko viya (bj, pts-vp-pli1) | addhiko → atthiko (bj, pts) | atthiko → addhiko (bj: machasaṁ, syā, sī.vivi) | viya → atthiko viya (cck: sī. pī.) bhavissati → bhavissatīti (pts)“Kacci nu bhoto kusalaṁ, kacci bhoto anāmayaṁ;
kacci nu → kaccinnu (bj) Kacci uñchena yāpetha, kacci mūlaphalā bahū.
bahū → bahu (bj)Kacci ḍaṁsā makasā ca, appameva sarīsapā;
ḍaṁsā → ḍaṁsā ca (bj, pts) sarīsapā → siriṁsapā (bj, sya-all) | appameva sarīsapā → appam eva siriṁsapā (pts) | siriṁsapā → sarisapā (bj: machasaṁ) Vane vāḷamigākiṇṇe, kacci hiṁsā na vijjati”.“Kusalañceva no brahme, atho brahme anāmayaṁ; Atho uñchena yāpema, atho mūlaphalā bahū.
bahū → bahu (bj)Atho ḍaṁsā makasā ca, appameva sarīsapā;
ḍaṁsā → ḍaṁsā ca (bj, pts) sarīsapā → siriṁsapā (bj, sya-all) | appameva sarīsapā → appam eva siriṁsapā (pts) Vane vāḷamigākiṇṇe, hiṁsā amhaṁ na vijjati”.
amhaṁ → mayhaṁ (sya-all) | amhaṁ → mayhaṁ (bj: machasaṁ) | amhaṁ → mayhaṁ (cck: syā. ka.)Satta no māse vasataṁ, araññe jīvasokinaṁ;
jīvasokinaṁ imampi → jīvisokinaṁ idaṁpi (sya-all) | jīvasokinaṁ → jīvisokinaṁ (cck: syā.) Imampi paṭhamaṁ passāma, brāhmaṇaṁ devavaṇṇinaṁ;
Imampi → idaṁpi (sya1ed, sya2ed); idampi (csp1ed) | imampi → idampi (bj, cck) | passāma → passāmi (sya-all) Ādāya veḷuvaṁ daṇḍaṁ, aggihuttaṁ kamaṇḍaluṁ.
veḷuvaṁ → kheḷuvaṁ (bj); beluvaṁ (pts)Svāgataṁ te mahābrahme, atho te adurāgataṁ; Anto pavisa bhaddante, pāde pakkhālayassu te.
pāde → pade (bj)Tindukāni piyālāni, madhuke kāsumāriyo;
tindukāni → tiṇḍukāni (sya-all) kāsumāriyo → kāsamāriyo (sya-all) Phalāni khuddakappāni, bhuñja brahme varaṁ varaṁ.Idampi pānīyaṁ sītaṁ, ābhataṁ girigabbharā; Tato piva mahābrahme, sace tvaṁ abhikaṅkhasi.
piva → pica (bj) abhikaṅkhasi → abhikaṁkhasīti (pts)Atha tvaṁ kena vaṇṇena, kena vā pana hetunā; Anuppatto brahāraññaṁ, taṁ me akkhāhi pucchito.
anuppatto → anuppatato (sya-all) pucchito → pucchitoti (pts)“Yathā vārivaho pūro, sabbakālaṁ na khīyati;
sabbakālaṁ → sabbakāle (bj, pts) Evaṁ taṁ yācitāgacchiṁ, putte me dehi yācito”.
yācitāgacchiṁ → yācitāgañchiṁ (bj, pts) | evaṁ taṁ yācitāgacchiṁ → evantaṁ yācitāgañchiṁ (sya-all) | yācitāgañchiṁ → yācikā gañjiṁ (bj: machasaṁ) yācito → yācitoti (pts)“Dadāmi na vikampāmi, issaro naya brāhmaṇa; Pāto gatā rājaputtī, sāyaṁ uñchāto ehiti.
ehīti → hohiti (bj: machasaṁ)Ekarattiṁ vasitvāna, pāto gacchasi brāhmaṇa; Tassā nhāte upaghāte, atha ne māladhārine.
nhāte → nahāte (bj, pts) | nhāte upaghāte → nhāto upagghāte (sya-all)Ekarattiṁ vasitvāna, pāto gacchasi brāhmaṇa; Nānāpupphehi sañchanne, nānāgandhehi bhūsite;
nānāgandhehi bhūsite → nānāgandhavibhūsite (bj, pts) Nānāmūlaphalākiṇṇe, gaccha svādāya brāhmaṇa”.
gaccha svādāya → gacchissādāya (bj) | gaccha svādāya brāhmaṇa → gacchissādāya brāhmaṇāti (pts) | gacchissādāya → gacchasvādāya (bj: machasaṁ)“Na vāsamabhirocāmi, gamanaṁ mayha ruccati;
mayha → mayhaṁpi (sya-all) Antarāyopi me assa, gacchaññeva rathesabha.Na hetā yācayogī naṁ, antarāyassa kāriyā;
kāriyā → kārikā (bj: machasaṁ) Itthiyo mantaṁ jānanti, sabbaṁ gaṇhanti vāmato.
Itthiyo mantaṁ → itthikā mantaṁ (sya1ed, sya2ed, mr) | jānanti → jānantī (bj) | itthiyo → itthikā (sya-all) | itthiyo → itthikā (bj: machasaṁ) | mantaṁ → itthikāmantaṁ (cck: ka.)Saddhāya dānaṁ dadato, māsaṁ adakkhi mātaraṁ;
addakkhi → māsaṁadakkhi (bj: machasaṁ) Antarāyampi sā kayirā, gacchaññeva rathesabha.Āmantayassu te putte, mā te mātaramaddasuṁ;
āmantayassu → amantayassu (pts) | te → vo (bj: machasaṁ) Saddhāya dānaṁ dadato, evaṁ puññaṁ pavaḍḍhati.Āmantayassu te putte, mā te mātaramaddasuṁ; Mādisassa dhanaṁ datvā, rāja saggaṁ gamissasi”.
gamissasi → gamissatīti (pts)“Sace tvaṁ nicchase daṭṭhuṁ, mama bhariyaṁ patibbataṁ; Ayyakassapi dassehi, jāliṁ kaṇhājinaṁ cubho.
ayyakassapi dassehi → ayyakassapime dehi (sya-all) | ayyakassapi → ayyakassapi nodehi (bj: machasaṁ) cubho → ubho (pts)Ime kumāre disvāna, mañjuke piyabhāṇine; Patīto sumano vitto, bahuṁ dassati te dhanaṁ”.
dhanaṁ → dhananti (pts)“Acchedanassa bhāyāmi, rājaputta suṇohi me; Rājadaṇḍāya maṁ dajjā, vikkiṇeyya haneyya vā;
rājadaṇḍāya → rājā daṇḍāya (bj, pts) vikkiṇeyya → vikkīṇeyya (sya-all) Jino dhanañca dāse ca, gārayhassa brahmabandhuyā”.
jino → chinno (sya-all) brahmabandhuyā → brahmabandhuyāti (pts)“Ime kumāre disvāna, mañjuke piyabhāṇine;
mañjuke → muñjuke (pts) Dhamme ṭhito mahārājā, sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhano; Laddhā pītisomanassaṁ, bahuṁ dassati te dhanaṁ”.
dhanaṁ nāhaṁ tampi → dhananti nāhan tam pi (pts)“Nāhaṁ tampi karissāmi, yaṁ maṁ tvaṁ anusāsasi; Dārakeva ahaṁ nessaṁ, brāhmaṇyā paricārake”.
dārakeva → dārake ca (bj, pts) brāhmaṇyā → brāhmaṇiyā (bj) | brāhmaṇyā paricārake → brāhmaṇiyā paricārike (sya-all); brāhmaṇiyā paricāraketi (pts)Tato kumārā byathitā, sutvā luddassa bhāsitaṁ;
byathitā → byatthitā (sya1ed, sya2ed); vyadhitā (pts-vp-pli1); byadhitā (mr) | byathitā → byadhitā (cck: sī. pī. ka.) Tena tena padhāviṁsu, jālī kaṇhājinā cubho.
jālī kaṇhājinā → jālikaṇhājinā (bj) | jālī → jāli (pts) | cubho → ubhoti (pts)“Ehi tāta piyaputta, pūretha mama pāramiṁ;
pūretha mama pāramiṁ → piyā me dānapāramī (sya1ed, sya2ed, mr) Hadayaṁ mebhisiñcetha, karotha vacanaṁ mama.Yānā nāvā ca me hotha, acalā bhavasāgare;
yānā nāvā → yānanāvā (bj, pts) | yānā nāvā ca → yānanāvāva (sya-all) Jātipāraṁ tarissāmi, santāressaṁ sadevakaṁ.
tarissāmi → karissāmi (bj: machasaṁ) sadevakaṁ → sadevake (bj); sadevakanti (pts) | santāressaṁ → sandhārissaṁ (bj: machasaṁ)Ehi amma piyadhīti, pūretha mama pāramiṁ;
piyadhīti → dhitā (bj: machasaṁ, sī.vivi) pāramiṁ → piyā me dāna pārami (bj: machasaṁ, syā, sī.vivi) | pāramiṁ → piyā me dānapāramī (cck: syā. ka.) Hadayaṁ mebhisiñcetha, karotha vacanaṁ mama.Yānā nāvā ca me hotha, acalā bhavasāgare;
yānā nāvā → yānanāvā (bj, pts) | yānā nāvā ca → yānanāvāva (sya-all) Jātipāraṁ tarissāmi, uddharissaṁ sadevakaṁ”.
sadevakaṁ → sadevake (bj); sadevakanti (pts)Tato kumāre ādāya, jāliṁ kaṇhājinaṁ cubho;
cubho → ubho (pts) Brāhmaṇassa adā dānaṁ, sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhano.Tato kumāre ādāya, jāliṁ kaṇhājinaṁ cubho;
cubho → ubho (pts) Brāhmaṇassa adā vitto, puttake dānamuttamaṁ.
vitto → citto (sya-all) | citto → vittotipi pāṭho (sya-all note)Tadāsi yaṁ bhiṁsanakaṁ, tadāsi lomahaṁsanaṁ; Yaṁ kumāre padinnamhi, medanī sampakampatha.
medanī sampakampatha → medinī samakampatha (bj, pts) | sampakampatha → samakampatha (sya-all)Tadāsi yaṁ bhiṁsanakaṁ, tadāsi lomahaṁsanaṁ; Yaṁ pañjalikato rājā, kumāre sukhavacchite; Brāhmaṇassa adā dānaṁ, sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhano.
raṭṭhavaḍḍhano → raṭṭhavaḍḍhanoti (pts)Tato so brāhmaṇo luddo, lataṁ dantehi chindiya; Latāya hatthe bandhitvā, latāya anumajjatha.
anumajjatha → anupajjatha (sya1ed, sya2ed, mr) | anumajjatha → anupajjatha (sya-all) | anumajjatha → anupajjata (bj: machasaṁ) | anumajjatha → anupajjatha (cck: ka.)Tato so rajjumādāya, daṇḍañcādāya brāhmaṇo;
rajjumādāya daṇḍañcādāya → rajjum ādāya daṇḍam ādāya (pts) Ākoṭayanto te neti, sivirājassa pekkhato.
pekkhato → pekkhatoti (pts)Tato kumārā pakkāmuṁ, brāhmaṇassa pamuñciya; Assupuṇṇehi nettehi, pitaraṁ so udikkhati.
Vedhamassatthapattaṁva, pitu pādāni vandati;
vedhamassatthapattaṁva → vedhaṁ assatthapannaṁva (bj) pādāni vandati → pād abhivandati (pts) Pitu pādāni vanditvā, idaṁ vacanamabravi.
vacanamabravi → vacanam abravī (pts)“Ammā ca tāta nikkhantā, tvañca no tāta dassasi; Yāva ammampi passemu, atha no tāta dassasi.
Ammā ca tāta nikkhantā, tvañca no tāta dassasi;
tvañca → tavañca (sya-all) Mā no tvaṁ tāta adadā, yāva ammāpi etu no;
adadā → addā (bj) etu → eti (bj, sya-all, pts) | eti → etu (bj: machasaṁ) Tadāyaṁ brāhmaṇo kāmaṁ, vikkiṇātu hanātu vā.
vikkiṇātu → vikkīṇātu (sya-all)Balaṅkapādo andhanakho, atho ovaddhapiṇḍiko;
Balaṅkapādo → bilaṅkapādo (mr) | andhanakho → addhanakho (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | andhanakho → addhanakho (sya-all) | andhanakho atho ovaddhapiṇḍiko → addhanakho atha ovaḍḍhapiṇḍiko (pts) | balaṅkapādo → bilaṅkapādo (bj: machasaṁ) | Balaṅkapādo → bilaṅkapādo (cck: ka.) | andhanakho → addhanakho (cck: sī. syā. pī.) ovaddhapiṇḍiko → obaddhapiṇḍiko (sya1ed, sya2ed); ovaḍḍhapiṇḍiko (pts-vp-pli1); obandhapiṇḍiko (mr) | ovaddhapiṇḍiko dīghuttaroṭṭho → obaddhapiṇḍiko dīghottaroṭṭho (sya-all) | ovaddhapiṇḍiko → obandhapiṇḍiko (cck: ka.) Dīghuttaroṭṭho capalo, kaḷāro bhagganāsako.Kumbhodaro bhaggapiṭṭhi, atho visamacakkhuko;
bhaggapiṭṭhi → bhaggapiṭṭhī (sya-all) | kumbhodaro → kumbhūdaro (pts) visamacakkhuko → visama cakkhulo (bj, pts) | cakkhulo → cakkhuko (bj: machasaṁ, syā) Lohamassu haritakeso, valīnaṁ tilakāhato.
haritakeso → bharitakeso (bj)Piṅgalo ca vinato ca, vikaṭo ca brahā kharo;
vikaṭo → vikato (pts) | vikaṭo → vikato (bj: machasaṁ, sī.vivi) Ajināni ca sannaddho, amanusso bhayānako.
ajināni ca → ajinānipi (sya-all)Manusso udāhu yakkho, maṁsalohitabhojano; Gāmā araññamāgamma, dhanaṁ taṁ tāta yācati.
Nīyamāne pisācena, kiṁ nu tāta udikkhasi; Asmā nūna te hadayaṁ, āyasaṁ daḷhabandhanaṁ.
āyasaṁ → ayasā (sya-all)Yo no baddhe na jānāsi, brāhmaṇena dhanesinā;
baddhe → bandhe (sya-all) Accāyikena luddena, yo no gāvova sumbhati.Idheva acchataṁ kaṇhā, na sā jānāti kismiñci;
acchataṁ → acchathaṁ (bj) jānāti kismiñci → jānāsi kismici (bj) | kismiñci → kismici (pts) Migīva khīrasammattā, yūthā hīnā pakandati.
pakandati → va kandati (sya-all); pakandatīti (pts) | yūthā → yudhā (bj: machasaṁ)Na me idaṁ tathā dukkhaṁ, labbhā hi pumunā idaṁ; Yañca ammaṁ na passāmi, taṁ me dukkhataraṁ ito.
passāmi → passissaṁ (sya-all) | passāmi → na passissaṁ (bj: machasaṁ, syā)Na me idaṁ tathā dukkhaṁ, labbhā hi pumunā idaṁ; Yañca tātaṁ na passāmi, taṁ me dukkhataraṁ ito.
passāmi → passissaṁ (sya-all)Sā nūna kapaṇā ammā, cirarattāya rucchati;
rucchati → ruccati (sya1ed, sya2ed); rucchiti (pts-vp-pli1); rujjati (mr) | cirarattāya rucchati → ciraṁ rattāya ruccati (sya-all) | rucchati → rujjati (cck: syā. ka.) Kaṇhājinaṁ apassantī, kumāriṁ cārudassaniṁ.So nūna kapaṇo tāto, cirarattāya rucchati;
cirarattāya rucchati → ciraṁ rattāya ruccati (sya-all) | rucchati → rucchiti (pts) Kaṇhājinaṁ apassanto, kumāriṁ cārudassaniṁ.Sā nūna kapaṇā ammā, ciraṁ rucchati assame;
ciraṁ → cira rattāya (bj) | rucchati → ruccati (sya-all); rucchiti (pts) Kaṇhājinaṁ apassantī, kumāriṁ cārudassaniṁ.So nūna kapaṇo tāto, ciraṁ rucchati assame;
tāto → tato (bj) rucchati → ruccati (sya-all); rucchiti (pts) Kaṇhājinaṁ apassanto, kumāriṁ cārudassaniṁ.Sā nūna kapaṇā ammā, cirarattāya rucchati;
cirarattāya rucchati aḍḍharatte va → ciraṁ rattāya ruccati aḍḍharatteva (sya-all) | rucchati → rucchiti (pts) Aḍḍharatte va ratte vā, nadīva avasucchati.
avasucchati → avasussati (sya-all)So nūna kapaṇo tāto, cirarattāya rucchati;
cirarattāya rucchati aḍḍharatte va → ciraṁ rattāya ruccati aḍḍharatteva (sya-all) | rucchati → rucchiti (pts) Aḍḍharatte va ratte vā, nadīva avasucchati.
avasucchati → avasussati (sya-all) | avasucchati → avasussasi (bj: machasaṁ)Ime te jambukā rukkhā, vedisā sinduvārakā;
sinduvārakā → sindhuvārikā (bj); sindhuvāritā (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | sinduvārakā → sindhuvāritā (sya-all) | sindhuvārikā → sindhucāritā (bj: machasaṁ, sī.vivi) | sinduvārakā → sindhuvāritā (cck: bahūsu) Vividhāni rukkhajātāni, tāni ajja jahāmase.Assatthā panasā ceme, nigrodhā ca kapitthanā; Vividhāni phalajātāni, tāni ajja jahāmase.
Ime tiṭṭhanti ārāmā, ayaṁ sītūdakā nadī;
sītūdakā → sītodikā (bj); sītodakā (pts-vp-pli1) | sītodikā → sītudakā (bj: machasaṁ) | sītūdakā → sītodikā (cck: sī. pī.) Yatthassu pubbe kīḷāma, tāni ajja jahāmase.Vividhāni pupphajātāni, asmiṁ uparipabbate; Yānassu pubbe dhārema, tāni ajja jahāmase.
Vividhāni phalajātāni, asmiṁ uparipabbate; Yānassu pubbe bhuñjāma, tāni ajja jahāmase.
Ime no hatthikā assā, balībaddā ca no ime;
balībaddā → balivaddā (bj, pts-vp-pli1); balibaddhā (sya1ed, sya2ed, csp1ed) | balībaddā → balibaddā (cck); balibaddhā (sya-all) Yehissu pubbe kīḷāma, tāni ajja jahāmase”.
jahāmase nīyamānā → jahāmaseti niyyamānā (pts)Nīyamānā kumārā te, pitaraṁ etadabravuṁ;
etadabravuṁ → etad abruvuṁ (pts) “Ammaṁ ārogyaṁ vajjāsi, tvañca tāta sukhī bhava.Ime no hatthikā assā, balībaddā ca no ime;
balībaddā → balivaddā (bj, pts); balibaddā (cck); balibaddhā (sya-all) Tāni ammāya dajjesi, sokaṁ tehi vinessati.
dajjesi → dajjāsi (bj, pts) | dajjesi sokaṁ tehi → dajjāsi sokantehi (sya-all) vinessati → vinassatī (bj: machasaṁ)Ime no hatthikā assā, balībaddā ca no ime;
balībaddā → balivaddā (bj, pts); balibaddā (cck); balibaddhā (sya-all) Tāni ammā udikkhantī, sokaṁ paṭivinessati”.
udikkhantī → udikkhanti (bj) paṭivinessati → pativinessatīti (pts)Tato vessantaro rājā, dānaṁ datvāna khattiyo; Paṇṇasālaṁ pavisitvā, kalunaṁ paridevayi.
kalunaṁ → karuṇaṁ (bj); kalūnaṁ (sya-all)“Kaṁ nvajja chātā tasitā, uparucchanti dārakā;
chātā → jātā (bj) | kaṁ nvajja chātā → kanvajjacchātā (sya-all) uparucchanti → uparucchenti (sya-all) Sāyaṁ saṁvesanākāle, ko ne dassati bhojanaṁ.Kaṁ nvajja chātā tasitā, uparucchanti dārakā;
kaṁ nvajja chātā → kanvajjacchātā (sya-all) | kaṁ nvajja → ka nv ajja (pts) uparucchanti → uparucchenti (sya-all) Sāyaṁ saṁvesanākāle, ammā chātamha detha no.
ammā → amma (bj, sya-all) | ammā chātamha → amma chāt amha (pts)Kathaṁ nu pathaṁ gacchanti, pattikā anupāhanā; Santā sūnehi pādehi, ko ne hatthe gahessati.
sūnehi pādehi → sūṇehi padehi (bj) | sūnehi → suṇehi (sya-all) | santā sūnehi → santāsunehi (pts)Kathaṁ nu so na lajjeyya, sammukhā paharaṁ mama; Adūsakānaṁ puttānaṁ, alajjī vata brāhmaṇo.
Yopi me dāsidāsassa, añño vā pana pesiyo;
yopi → yo hi (bj, pts) | yopi me dāsidāsassa → yopime dāsīdāsassa (sya-all) pesiyo → jessiyo (bj); pessiko (pts) | jessiyo → pesiyo (bj: machasaṁ) Tassāpi suvihīnassa, ko lajjī paharissati.
lajjī → lajji (bj)Vārijasseva me sato, baddhassa kumināmukhe;
baddhassa → buddhassa (bj) | baddhassa kumināmukhe → bandhassa kuminomukhe (sya-all) Akkosati paharati, piye putte apassato.
apassato adu → apassatoti ādu (pts)Adu cāpaṁ gahetvāna, khaggaṁ bandhiya vāmato;
Adu → āduṁ (bj); ādū (sya1ed, sya2ed) | adu → āduṁ (bj); ādū (sya-all) | āduṁ → dhanaṁ (bj: machasaṁ) | ādū → ba. dhanuṁ (sya-all note) bandhiya → bandhitvā (bj, pts) Ānessāmi sake putte, puttānañhi vadho dukho.
ānessāmi → ānayāmi (bj); ānissāmi (sya-all)Aṭṭhānametaṁ dukkharūpaṁ, yaṁ kumārā vihaññare;
Aṭṭhānametaṁ → addhā hi metaṁ (pts-vp-pli1) | aṭṭhānametaṁ → addhā hi me taṁ (pts) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhāhimetaṁ (bj: PTS) | Aṭṭhānametaṁ → addhā hi metaṁ (cck: pī.) Satañca dhammamaññāya, ko datvā anutappati”.
anutappati → atha tappati (bj); anutappatīti (pts)“Saccaṁ kirevamāhaṁsu, narā ekacciyā idha; Yassa natthi sakā mātā, yathā natthi tatheva so.
yathā natthi → pitā atthi (mr) | natthi → pitā atthi (bj: machasaṁ) | natthi → pitā atthi (cck: ka.) | natthi → pitā atthītipi (sya-all note)Ehi kaṇhe marissāma, natthattho jīvitena no; Dinnamhāti janindena, brāhmaṇassa dhanesino;
Dinnamhāti → dinnamhāpi (bj, sya1ed, sya2ed); dinnamāsi (mr) | dinnamhāti → dinnamhāpi (bj, sya-all) | dinnamhāpi → dinnamāsī (bj: machasaṁ) | Dinnamhāti → dinnamhāpi (cck: sī. syā.); dinnamāsi (cck: ka.) Accāyikassa luddassa, yo no gāvova sumbhati.Ime te jambukā rukkhā, vedisā sinduvārakā;
sinduvārakā → sindhuvārikā (bj); sindhuvāritā (sya-all) Vividhāni rukkhajātāni, tāni kaṇhe jahāmase.Assatthā panasā ceme, nigrodhā ca kapitthanā; Vividhāni phalajātāni, tāni kaṇhe jahāmase.
Ime tiṭṭhanti ārāmā, ayaṁ sītūdakā nadī;
sītūdakā → sītodikā (bj); sītodakā (pts) Yatthassu pubbe kīḷāma, tāni kaṇhe jahāmase.Vividhāni pupphajātāni, asmiṁ uparipabbate; Yānassu pubbe dhārema, tāni kaṇhe jahāmase.
Vividhāni phalajātāni, asmiṁ uparipabbate; Yānassu pubbe bhuñjāma, tāni kaṇhe jahāmase.
kaṇhe → kaṇhā (pts)Ime no hatthikā assā, balībaddā ca no ime;
balībaddā → balivaddā (bj, pts); balibaddā (cck); balibaddhā (sya-all) Yehissu pubbe kīḷāma, tāni kaṇhe jahāmase”.
kīḷāma → kīlāma (pts) jahāmase → jahāmesa (bj) | jahāmase nīyamānā → jahāmaseti niyyamānā (pts)Nīyamānā kumārā te, brāhmaṇassa pamuñciya; Tena tena padhāviṁsu, jālī kaṇhājinā cubho.
jālī → jāli (pts) | cubho → vubhoti (pts)Tato so rajjumādāya, daṇḍañcādāya brāhmaṇo;
rajjumādāya daṇḍañcādāya → rajjum ādāya daṇḍam ādāya (pts) Ākoṭayanto te neti, sivirājassa pekkhato.
pekkhato → pekkhatoti (pts)Taṁ taṁ kaṇhājināvoca, “ayaṁ maṁ tāta brāhmaṇo; Laṭṭhiyā paṭikoṭeti, ghare jātaṁva dāsiyaṁ.
paṭikoṭeti → patikoṭeti (bj, pts)Na cāyaṁ brāhmaṇo tāta, dhammikā honti brāhmaṇā; Yakkho brāhmaṇavaṇṇena, khādituṁ tāta neti no; Nīyamāne pisācena, kiṁ nu tāta udikkhasi”.
nīyamāne → nīyamānā (sya-all) kiṁ nu tāta → kinnu tātā (bj) | udikkhasi → udikkhasīti (pts)“Ime no pādakā dukkhā, dīgho caddhā suduggamo;
pādakā → pādukā (bj, sya-all, pts) Nīce colambate sūriyo, brāhmaṇo ca dhāreti no.
colambate sūriyo → volambate suriyo (bj) dhāreti → tareti (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | tareti → dhāreti (bj: machasaṁ) | dhāreti → tareti (cck: sī. syā. pī.)Okandāmase bhūtāni, pabbatāni vanāni ca;
Okandāmase → okandāmasi (bj, pts-vp-pli1); okandāmhase (sya1ed, sya2ed); okkantāmasi (mr) | okandāmase → okandāmasi (bj, pts); okandāmhase (sya-all) | okandāmasi → okkantā (bj: machasaṁ); okandāmhase (bj: syā) | Okandāmase → okkantāmasi (cck: ka.) Sarassa sirasā vandāma, supatitthe ca āpake.
āpake → āvake (mr) | āpake → āvake (bj: machasaṁ) | āpake → āvake (cck: ka.)Tiṇalatāni osadhyo, pabbatāni vanāni ca;
Tiṇalatāni → tiṇalatā ca (bj, pts-vp-pli1) | tiṇalatāni osadhyo → tiṇalatā ca osaddhyo (bj) | tiṇalatāni → tiṇā latāni (sya-all); tiṇalatā ca (pts) Ammaṁ ārogyaṁ vajjātha, ayaṁ no neti brāhmaṇo.Vajjantu bhonto ammañca, maddiṁ asmāka mātaraṁ;
vajjantu → vajjannu (bj) asmāka mātaraṁ → amhākamātaraṁ (bj) | asmāka → amhāka (pts) Sace anupatitukāmāsi, khippaṁ anupatiyāsi no.
anupatitukāmāsi → anuppatitukāmā (sya-all) anupatiyāsi → anuppateyya (sya-all)Ayaṁ ekapadī eti, ujuṁ gacchati assamaṁ; Tamevānupateyyāsi, api passesi ne lahuṁ.
tamevānupateyyāsi → tamevanupateyyāsi (bj); tam eva anupatiyāsi (pts) ne → no (bj, sya-all, pts)Aho vata re jaṭinī, vanamūlaphalahārike;
jaṭinī → jaṭini (bj, pts) vanamūlaphalahārike → … hāriyā (sya1ed, sya2ed, mr) | vanamūlaphalahārike → vanamūlaphalahāriyā (sya-all) | vanamūlaphalahārike → hāriyā (cck: syā. ka.) Suññaṁ disvāna assamaṁ, taṁ te dukkhaṁ bhavissati.Ativelaṁ nu ammāya, uñchā laddho anappako;
nu → nūna (bj, pts) uñchā laddho anappako → uñchāladdhaṁ anappakaṁ (sya1ed, sya2ed) | uñchā laddho anappako → uñchāladdhaṁ anappakaṁ (sya-all) | anappako → uñchāladdhaṁ anappakaṁ (cck: syā.) Yā no baddhe na jānāsi, brāhmaṇena dhanesinā.
jānāsi → jānāti (bj, sya-all, pts) | baddhe → bandhe (sya-all) | baddhe → bandhe (bj: machasaṁ, sī.vivi)Accāyikena luddena, yo no gāvova sumbhati; Apajja ammaṁ passemu, sāyaṁ uñchāto āgataṁ.
apajja → ahajja (bj) | ahajja → apajja (bj: machasaṁ, syā)Dajjā ammā brāhmaṇassa, phalaṁ khuddena missitaṁ; Tadāyaṁ asito dhāto, na bāḷhaṁ dhārayeyya no.
dhāto → chāto (sya-all) dhārayeyya → tarayeyya (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | dhārayeyya → tarayeyya (sya-all) | dhārayeyya → tarayeyya (cck: sī. syā. pī.)Sūnā ca vata no pādā, bāḷhaṁ dhāreti brāhmaṇo;
sūnā → sūṇā (bj); suṇā (sya-all); sutā (pts) | pādā → padā (bj) dhāreti → tāreti (bj, sya-all, pts) Iti tattha vilapiṁsu, kumārā mātugiddhino”.
Dārakapabbaṁ nāma.
Dārakapabbaṁ nāma → kumarapabbaṁ (bj, pts-vp-pli1)
9. Maddīpabba
Tesaṁ lālappitaṁ sutvā, tayo vāḷā vane migā;
vāḷā → vālā (bj) Sīho byaggho ca dīpi ca, idaṁ vacanamabravuṁ.
dīpi → dīpī (pts)“Mā heva no rājaputtī, sāyaṁ uñchāto āgamā; Mā hevamhāka nibbhoge, heṭhayittha vane migā.
mā hevamhāka → māhevambhākaṁ (bj) heṭhayittha → baṁdhayittha (bj: machasaṁ)Sīho ce naṁ viheṭheyya, byaggho dīpi ca lakkhaṇaṁ;
ce → ca (cck, sya-all) byaggho dīpi → vyaggho dīpī (pts) Neva jālīkumārassa, kuto kaṇhājinā siyā;
jālīkumārassa → jālikumārassa (sya-all) Ubhayeneva jīyetha, patiṁ putte ca lakkhaṇā”.
jīyetha patiṁ putte → jiyyetha patiputte (sya-all) lakkhaṇā → lakkhaṇāti (bj) | lakkhaṇā khaṇittikaṁ → lakkhaṇāti khaṇittikam (pts)“Khaṇittikaṁ me patitaṁ, dakkhiṇakkhi ca phandati;
patitaṁ dakkhiṇakkhi → patati dakkhiṇakkhī (bj) | patitaṁ → patati (pts) | patati → patitaṁ (bj: machasaṁ, syā) phandati → pandati (bj: machasaṁ) Aphalā phalino rukkhā, sabbā muyhanti me disā”.Tassā sāyanhakālasmiṁ, assamāgamanaṁ pati;
sāyanhakālasmiṁ → sāyanhakālamhi (bj); sāyaṇhakālamhi (sya-all) | sāyanhakālasmiṁ assamāgamanaṁ → sāyaṇhakālamhi assamāgamanam (pts) Atthaṅgatamhi sūriye, vāḷā panthe upaṭṭhahuṁ.
atthaṅgatamhi sūriye vāḷā → atthaṅgatambhi suriyamhi vālā (bj) | sūriye → suriye (sya-all) | atthaṅgatamhi sūriye → atthamitamhi suriyamhi (pts) | atthaṅgatambhi → atthamentamhi (bj: machasaṁ)“Nīce colambate sūriyo, dūre ca vata assamo;
colambate sūriyo → volambate suriyo (bj); volambake suriye (sya-all) Yañca nesaṁ ito hassaṁ, taṁ te bhuñjeyyu bhojanaṁ.
hassaṁ → bhassaṁ (bj) | hassaṁ taṁ te → hissaṁ tante (sya-all) | bhassaṁ → bhissaṁ (bj: machasaṁ, syā) | hassaṁ → hissaṁ (cck: ka.) bhuñjeyyu → bhuñjeyyuṁ (bj, pts)So nūna khattiyo eko, paṇṇasālāya acchati; Tosento dārake chāte, mamaṁ disvā anāyatiṁ.
Te nūna puttakā mayhaṁ, kapaṇāya varākiyā; Sāyaṁ saṁvesanākāle, khīrapītāva acchare.
khīrapītāva → khirapītāva (bj) | khirapītāva → vāripītāva (bj: machasaṁ)Te nūna puttakā mayhaṁ, kapaṇāya varākiyā; Sāyaṁ saṁvesanākāle, vāripītāva acchare.
Te nūna puttakā mayhaṁ, kapaṇāya varākiyā; Paccuggatā maṁ tiṭṭhanti, vacchā bālāva mātaraṁ.
Te nūna puttakā mayhaṁ, kapaṇāya varākiyā; Paccuggatā maṁ tiṭṭhanti, haṁsāvuparipallale.
haṁsāvuparipallale → haṁsāva upari pallale (bj, pts)Te nūna puttakā mayhaṁ, kapaṇāya varākiyā; Paccuggatā maṁ tiṭṭhanti, assamassāvidūrato.
Ekāyano ekapatho, sarā sobbhā ca passato; Aññaṁ maggaṁ na passāmi, yena gaccheyya assamaṁ.
Migā namatthu rājāno, kānanasmiṁ mahabbalā; Dhammena bhātaro hotha, maggaṁ me detha yācitā.
Avaruddhassāhaṁ bhariyā, rājaputtassa sirīmato;
avaruddhassāhaṁ → avaruddhassahaṁ (bj, pts) Tañcāhaṁ nātimaññāmi, rāmaṁ sītāvanubbatā.Tumhe ca putte passatha, sāyaṁ saṁvesanaṁ pati;
passatha → passetha (bj, sya-all) Ahañca putte passeyyaṁ, jāliṁ kaṇhājinaṁ cubho.Bahuñcidaṁ mūlaphalaṁ, bhakkho cāyaṁ anappako; Tato upaḍḍhaṁ dassāmi, maggaṁ me detha yācitā.
Rājaputtī ca no mātā, rājaputto ca no pitā; Dhammena bhātaro hotha, maggaṁ me detha yācitā”.
yācitā → yācitāti (pts)Tassā lālappamānāya, bahuṁ kāruññasañhitaṁ;
bahuṁ kāruññasañhitaṁ → bahukāruññasaṁhitaṁ (pts) Sutvā nelapatiṁ vācaṁ, vāḷā panthā apakkamuṁ.
vāḷā → vālā (bj) | panthā apakkamuṁ → patthā apakkamunti (pts)“Imamhi naṁ padesamhi, puttakā paṁsukuṇṭhitā;
imamhi → imambhahi (bj) | padesamhi → padesambhi (bj) Paccuggatā maṁ tiṭṭhanti, vacchā bālāva mātaraṁ.Imamhi naṁ padesamhi, puttakā paṁsukuṇṭhitā;
padesamhi → padesambhi (bj) Paccuggatā maṁ tiṭṭhanti, haṁsāvuparipallale.
haṁsāvuparipallale → haṁsāva upari pallale (bj)Imamhi naṁ padesamhi, puttakā paṁsukuṇṭhitā;
padesamhi → padesambhi (bj) Paccuggatā maṁ tiṭṭhanti, assamassāvidūrato.Dve migā viya ukkaṇṇā, samantā mabhidhāvino;
dve → te (bj, sya-all, pts) | viya → te migāviya (cck: sī. syā. pī.) | ukkaṇṇā → okkaṇṇā (cck: ka.) samantā mabhidhāvino ānandino → samantāmabhidhāvino ānanditā (bj, pts) Ānandino pamuditā, vaggamānāva kampare; Tyajja putte na passāmi, jāliṁ kaṇhājinaṁ cubho.Chakalīva migī chāpaṁ, pakkhī muttāva pañjarā;
chakalīva → chagilīva (sya-all) | chakalīva → chagalīca (bj: machasaṁ) Ohāya putte nikkhamiṁ, sīhīvāmisagiddhinī;
nikkhamiṁ → nikkhamma (sya-all) sīhīvāmisagiddhinī → sihīvāmisagiddhini (bj); sīhī vāmisāgiddhinī (pts) Tyajja putte na passāmi, jāliṁ kaṇhājinaṁ cubho.Idaṁ nesaṁ padakkantaṁ, nāgānamiva pabbate;
nesaṁ padakkantaṁ → tesaṁ parakkantaṁ (bj) | padakkantaṁ → parakkantaṁ (sya-all) | nesaṁ padakkantaṁ nāgānamiva → tesaṁ parakkantaṁ nāgānam iva (pts) Citakā parikiṇṇāyo, assamassāvidūrato;
parikiṇṇāyo → upatiṇṇayo (bj: machasaṁ) Tyajja putte na passāmi, jāliṁ kaṇhājinaṁ cubho.
kaṇhājinaṁ cubho vālikāyapi → kaṇhājinañcubho vālukāyapi (bj) | vālukāyapi → vālikāyapi (bj: machasaṁ)Vālikāyapi okiṇṇā, puttakā paṁsukuṇṭhitā;
vālikāyapi → vālukāyapi (sya-all) Samantā mabhidhāvanti, te na passāmi dārake.Ye maṁ pure paccuṭṭhenti, araññā dūramāyatiṁ;
paccuṭṭhenti → paccudenti (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | paccuṭṭhenti araññā dūramāyatiṁ → paccudenti araññādūramāyatiṁ (bj) | paccuṭṭhenti → paccudenti (sya-all) | paccudenti → paccuḍenti (bj: machasaṁ) | paccuṭṭhenti → paccudenti (cck: sī. syā. pī.) Tyajja putte na passāmi, jāliṁ kaṇhājinaṁ cubho.Chakaliṁva migiṁ chāpā, paccuggantuna mātaraṁ;
chakaliṁva migiṁ → chagilīva migī (sya-all) paccuggantuna mātaraṁ → paccuggantvāna assamaṁ (bj); paccuggantvāna assamā (pts) | paccuggantuna → paccuggantvāna (sya-all) Dūre maṁ pavilokenti, te na passāmi dārake.
pavilokenti → paṭivilokenti (bj, sya1ed, sya2ed); apalokenti (mr) | pavilokenti → paṭivilokenti (sya-all) | pavilokenti → apalokenti (cck: ka.); paṭivilokenti (cck: syā.)Idaṁ nesaṁ kīḷanakaṁ, patitaṁ paṇḍubeḷuvaṁ;
kīḷanakaṁ → kīḷanaṁ (sya1ed, sya2ed); kīḷānakaṁ (csp1ed) | nesaṁ kīḷanakaṁ → ca tesaṁ kīḷantaṁ (bj) | kīḷanakaṁ → kīḷānakaṁ (cck); kīḷanaṁ (sya-all) | idaṁ → idañca (sya-all) paṇḍubeḷuvaṁ → paṇḍubeluvaṁ (bj); paṇḍuveluvaṁ (sya-all) Tyajja putte na passāmi, jāliṁ kaṇhājinaṁ cubho.Thanā ca mayhime pūrā, uro ca sampadālati;
pūrā → purā (bj) | mayhime → mayha me (sya-all) Tyajja putte na passāmi, jāliṁ kaṇhājinaṁ cubho.Ucchaṅgeko vicināti, thanamekāvalambati; Tyajja putte na passāmi, jāliṁ kaṇhājinaṁ cubho.
Yassu sāyanhasamayaṁ, puttakā paṁsukuṇṭhitā;
yassu sāyanhasamayaṁ → yassā sāyaṇhasamayaṁ (sya-all) Ucchaṅge me vivattanti, te na passāmi dārake.
ucchaṅge → uccaṅke (sya-all)Ayaṁ so assamo pubbe, samajjo paṭibhāti maṁ; Tyajja putte apassantyā, bhamate viya assamo.
Kimidaṁ appasaddova, assamo paṭibhāti maṁ; Kākolāpi na vassanti, matā me nūna dārakā.
Kimidaṁ appasaddova, assamo paṭibhāti maṁ; Sakuṇāpi na vassanti, matā me nūna dārakā.
Kimidaṁ tuṇhibhūtosi, api ratteva me mano;
tuṇhibhūtosi → tuṇhībhūtosi (bj, sya-all) Kākolāpi na vassanti, matā me nūna dārakā.
kākolāpi → kākoḷāpi (pts) matā → hatā (pts)Kimidaṁ tuṇhibhūtosi, api ratteva me mano;
tuṇhibhūtosi → tuṇhībhūtosi (bj, sya-all) | kimidaṁ tuṇhibhūtosi → kim idaṁ tuṇhībhūto si (pts) Sakuṇāpi na vassanti, matā me nūna dārakā.Kacci nu me ayyaputta, migā khādiṁsu dārake; Araññe iriṇe vivane, kena nītā me dārakā.
iriṇe → irine (bj); īriṇe (sya-all); īrine (pts) | irine → irine vane (machasaṁ, syā, syā, sī.vivi); īrane (bj note)Adu te pahitā dūtā, adu suttā piyaṁvadā;
adu → ādu (bj, pts); ādū (sya-all) adu → ādu (bj, pts); ādū (sya-all) Adu bahi no nikkhantā, khiḍḍāsu pasutā nu te.
adu → ādu (bj, pts); ādū (sya-all) | no → nu (pts) khiḍḍāsu → khiḍḍhāsu (bj)Nevāsaṁ kesā dissanti, hatthapādā ca jālino;
ca → na (bj) Sakuṇānañca opāto, kena nītā me dārakā.
sakuṇānañca → sakuṇānaṁ va (bj) dārakā → dārakāti (pts)Idaṁ tato dukkhataraṁ, sallaviddho yathā vaṇo;
vaṇo → vaṇe (bj) Tyajja putte na passāmi, jāliṁ kaṇhājinaṁ cubho.Idampi dutiyaṁ sallaṁ, kampeti hadayaṁ mama; Yañca putte na passāmi, tvañca maṁ nābhibhāsasi.
yañca → tyajja (pts)Ajjeva me imaṁ rattiṁ, rājaputta na saṁsasi;
Ajjeva → ajja ce (sya1ed, sya2ed) | ajjeva → ajja ce (sya-all) | Ajjeva → ajja ce (cck: syā.) Maññe okkantasantaṁ maṁ, pāto dakkhisi no mataṁ”.
okkantasantaṁ → ukkantasattaṁ (bj, pts-vp-pli1) | okkantasantaṁ → ukkantasantaṁ (bj) | okkantasantaṁ → ukkantasattaṁ (cck: sī. pī.) dakkhisi → dakkhasi (bj, sya-all) | mataṁ nūna → matanti nanu (pts)“Nūna maddī varārohā, rājaputtī yasassinī;
nūna → nanu (bj, sya-all) rājaputtī → rājaputti (bj) Pāto gatāsi uñchāya, kimidaṁ sāyamāgatā”.
kimidaṁ sāyamāgatā → kim idaṁ sāyam āgatāti (pts)“Nanu tvaṁ saddamassosi, ye saraṁ pātumāgatā; Sīhassapi nadantassa, byagghassa ca nikujjitaṁ.
sīhassapi nadantassa byagghassa → sīhassa vinadantassa vyagghassa (bj) | sīhassapi nadantassa → sīhassa vinadantassa (sya-all) nikujjitaṁ → nikūjitaṁ (sya-all)Ahu pubbanimittaṁ me, vicarantyā brahāvane; Khaṇitto me hatthā patito, uggīvañcāpi aṁsato.
uggīvañcāpi → uṅgīvañcāpi (mr) | uggīvañcāpi → uṅgīvañcāpi (cck: ka.)Tadāhaṁ byathitā bhītā, puthu katvāna pañjaliṁ;
byathitā → vyādhitā (pts) puthu → puthuṁ (bj, sya-all, pts) | pañjaliṁ sabbadisā → añjaliṁ sabbā disā (bj, sya-all) | pañjaliṁ sabbadisā namassissaṁ → añjaliṁ sabbā disā namassisaṁ (pts) Sabbadisā namassissaṁ, api sotthi ito siyā.Mā heva no rājaputto, hato sīhena dīpinā; Dārakā vā parāmaṭṭhā, acchakokataracchihi.
acchakokataracchihi → acchakokataracchibhi (sya-all) | acchakokataracchihi → taracjehi (bj: machasaṁ)Sīho byaggho ca dīpi ca, tayo vāḷā vane migā;
dīpi → dīpī (bj, pts) vāḷā → vālā (bj) Te maṁ pariyāvaruṁ maggaṁ, tena sāyamhi āgatā.
āgatā → āgatāti (pts)Ahaṁ patiñca putte ca, āceramiva māṇavo;
āceramiva → ācariyamiva (sya-all) Anuṭṭhitā divārattiṁ, jaṭinī brahmacārinī.
anuṭṭhitā → anuṭṭhatā (bj: machasaṁ)Ajināni paridahitvā, vanamūlaphalahāriyā;
vanamūlaphalahāriyā → vanamūlaphalabhāriyā (pts) Vicarāmi divārattiṁ, tumhaṁ kāmā hi puttakā.
tumhaṁ kāmā hi → tuyhaṁ kāmāhi (pts)Ahaṁ suvaṇṇahaliddiṁ, ābhataṁ paṇḍubeḷuvaṁ;
ahaṁ suvaṇṇahaliddiṁ → imaṁ suvaṇṇahāliddiṁ (bj); idaṁ suvaṇṇahāliddaṁ (sya-all) | suvaṇṇahaliddiṁ → suvaṇṇahāliddiṁ (pts) | imaṁ → ahaṁ (bj: machasaṁ, sī.vivi) paṇḍubeḷuvaṁ → paṇḍuveluvaṁ (sya-all); paṇḍubeluvaṁ (pts) Rukkhapakkāni cāhāsiṁ, ime vo putta kīḷanā.
vo putta → te puttā (bj, pts) | putta kīḷanā imaṁ mūlāḷivattakaṁ → puttakīḷanā idaṁ mūḷālivattakaṁ (sya-all)Imaṁ mūlāḷivattakaṁ, sālukaṁ ciñcabhedakaṁ;
mūlāḷivattakaṁ → muḷāvaṭakaṁ (bj); muḷālavaṭakaṁ (pts) | muḷāvaṭakaṁ → vattakaṁ (bj: machasaṁ) ciñcabhedakaṁ → piñjarodakaṁ (bj, pts); jiñjarodakaṁ (sya-all) | piñjarodakaṁ → piñjabhedakaṁ (bj: machasaṁ) | jiñjarodakaṁ → ba. ciñcabhedakaṁ (sya-all note) Bhuñja khuddehi saṁyuttaṁ, saha puttehi khattiya.
khuddehi → khuddena (sya-all)Padumaṁ jālino dehi, kumudañca kumāriyā;
kumudañca → kumudaṁ pana (bj, sya-all, pts) Māline passa naccante, sivi puttāni avhaya.
avhaya → avbhaya (bj)Tato kaṇhājināyapi, nisāmehi rathesabha;
kaṇhājināyapi → kaṇhājināyāpi (bj, pts); kaṇhājinā yāti (sya-all) Mañjussarāya vagguyā, assamaṁ upayantiyā.
upayantiyā → upagacchantiyā (sya1ed, sya2ed); upaganthiyā (mr) | upayantiyā → upagacchantiyā (sya-all) | upayantiyā → upagantiyā (bj: machasaṁ) | upayantiyā → upaganthiyā (cck: syā. ka.)Samānasukhadukkhamhā, raṭṭhā pabbājitā ubho;
samānasukhadukkhamhā → samānusukhadukkhamhā (bj) pabbājitā → pabbajitā (bj) Api sivi putte passesi, jāliṁ kaṇhājinaṁ cubho.Samaṇe brāhmaṇe nūna, brahmacariyaparāyaṇe;
brahmacariyaparāyaṇe → brahmacariyaparāyane (bj, sya-all); brahmacariyaparāyare (pts) Ahaṁ loke abhissapiṁ, sīlavante bahussute;
abhissapiṁ → abhisasiṁ (sya-all, pts) Tyajja putte na passāmi, jāliṁ kaṇhājinaṁ cubho.Ime te jambukā rukkhā, vedisā sinduvārakā;
sinduvārakā → sindhuvārikā (bj); sindhuvāritā (sya-all, pts) Vividhāni rukkhajātāni, te kumārā na dissare.Assatthā panasā ceme, nigrodhā ca kapitthanā; Vividhāni phalajātāni, te kumārā na dissare.
Ime tiṭṭhanti ārāmā, ayaṁ sītūdakā nadī;
ārāmā → ārāme (sya-all) sītūdakā → sītodikā (bj); sītodakā (pts) Yatthassu pubbe kīḷiṁsu, te kumārā na dissare.Vividhāni pupphajātāni, asmiṁ uparipabbate; Yānassu pubbe dhāriṁsu, te kumārā na dissare.
yānassu → yatthassu (bj)Vividhāni phalajātāni, asmiṁ uparipabbate; Yānassu pubbe bhuñjiṁsu, te kumārā na dissare.
yānassu → yatthassu (bj)Ime te hatthikā assā, balībaddā ca te ime;
balībaddā → balivaddā (bj, pts); balibaddā (cck); balibaddhā (sya-all) | te → no (sya-all) Yehissu pubbe kīḷiṁsu, te kumārā na dissare.
dissare → dissareti (pts)Ime sāmā sasolūkā, bahukā kadalīmigā;
sasolūkā → sasaṁ (bj: machasaṁ) kadalīmigā → kadalimigā (pts) Yehissu pubbe kīḷiṁsu, te kumārā na dissare.Ime haṁsā ca koñcā ca, mayūrā citrapekhuṇā;
citrapekhuṇā → citrapekhunā (bj); cittapekkhanā (pts) | mayūrā → mayurā (sya-all) Yehissu pubbe kīḷiṁsu, te kumārā na dissare.Imā tā vanagumbāyo, pupphitā sabbakālikā; Yatthassu pubbe kīḷiṁsu, te kumārā na dissare.
Imā tā pokkharaṇī rammā, cakkavākūpakūjitā;
pokkharaṇī → pokkharaṇiyo (bj, pts) Mandālakehi sañchannā, padumuppalakehi ca;
mandālakehi → maddālakehi (bj); maṇḍālakehi (sya-all) padumuppalakehi → padumappalakehi (pts) Yatthassu pubbe kīḷiṁsu, te kumārā na dissare.Na te kaṭṭhāni bhinnāni, na te udakamāhaṭaṁ;
udakamāhaṭaṁ → udakamābhataṁ (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1); udakamāhataṁ (csp1ed) | udakamāhaṭaṁ → udakamābhataṁ (bj, sya-all); udakamāhataṁ (cck) | udakamāhaṭaṁ aggipi → udakam ābhataṁ aggī pi (pts) Aggipi te na hāpito, kiṁ nu mandova jhāyasi.
jhāyasi → jhāyasī (bj)Piyo piyena saṅgamma, samo me byapahaññati;
samo me → samohaṁ (sya1ed, sya2ed); sammohaṁ (mr) | samo me → samohaṁ (sya-all) | me → samohaṁ (cck: syā.); sammohaṁ (cck: ka.) Tyajja putte na passāmi, jāliṁ kaṇhājinaṁ cubho.Na kho no deva passāmi, yena te nīhatā matā;
nīhatā → nihatā (bj); nīhaṭā (sya-all); nihitā (pts) Kākolāpi na vassanti, matā me nūna dārakā.
matā → hatā (bj, pts)Na kho no deva passāmi, yena te nīhatā matā;
nīhatā → nihatā (bj); nīhaṭā (sya-all); nihitā (pts) Sakuṇāpi na vassanti, matā me nūna dārakā”.
dārakā → dārakāti (pts)Sā tattha paridevitvā, pabbatāni vanāni ca; Punadevassamaṁ gantvā, rodi sāmikasantike.
sāmikasantike → sāmikassanti rodati (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | rodi sāmikasantike → sāmikassanti rodati (bj, sya-all, pts) | sāmikassanti → sāmikassantike (bj: machasaṁ) | sāmikasantike → sāmikasantike rodi (cck: sī. syā. pī.)“Na kho no deva passāmi, yena te nīhatā matā;
nīhatā → nihatā (bj); nīhaṭā (sya-all); nihitā (pts) Kākolāpi na vassanti, matā me nūna dārakā.
matā → hatā (bj, pts)Na kho no deva passāmi, yena te nīhatā matā;
nīhatā → nihatā (bj); nīhaṭā (sya-all); nihitā (pts) | nihatā → nihatā (bj: syā); nihaṭā (bj: machasaṁ) Sakuṇāpi na vassanti, matā me nūna dārakā.Na kho no deva passāmi, yena te nīhatā matā;
nīhatā → nihatā (bj); nīhaṭā (sya-all); nihitā (pts) Vicarantī rukkhamūlesu, pabbatesu guhāsu ca”.
vicarantī → vicaranti (bj, cck)Iti maddī varārohā, rājaputtī yasassinī;
maddī → maddi (bj) Bāhā paggayha kanditvā, tattheva patitā chamā.
chamā tamajjhapattaṁ → chamāti tam ajjhapattaṁ (pts)Tamajjhapattaṁ rājaputtiṁ, udakenābhisiñcatha;
udakenābhisiñcatha → udakena abhisiñcatha (bj, pts) Assatthaṁ naṁ viditvāna, atha naṁ etadabravi.
naṁ → taṁ (bj) etadabravi ādiyeneva → etad abravīti ādiyen eva (pts)“Ādiyeneva te maddi, dukkhaṁ nakkhātumicchisaṁ;
maddi → maddī (bj) nakkhātumicchisaṁ daliddo → na kātumicchisaṁ daḷiddo (bj, pts) Daliddo yācako vuḍḍho, brāhmaṇo gharamāgato.
vuḍḍho → vuddho (bj, pts)Tassa dinnā mayā puttā, maddi mā bhāyi assasa;
maddi → maddī (bj) | assasa → assāsa (bj: machasaṁ) Maṁ passa maddi mā putte, mā bāḷhaṁ paridevasi;
maddi → maddī (bj) mā → (bj) | paridevasi → paridevayi (sya-all) Lacchāma putte jīvantā, arogā ca bhavāmase.
jīvantā → jivantā (bj) arogā → ārogā (pts)Putte pasuñca dhaññañca, yañca aññaṁ ghare dhanaṁ; Dajjā sappuriso dānaṁ, disvā yācakamāgataṁ;
yācakamāgataṁ → yācakamāgate (bj, sya-all, pts) Anumodāhi me maddi, puttake dānamuttamaṁ”.
maddi → maddī (bj) dānamuttamaṁ → dānam uttamanti (pts)“Anumodāmi te deva, puttake dānamuttamaṁ; Datvā cittaṁ pasādehi, bhiyyo dānaṁ dado bhava.
bhiyyo dānaṁ dado → bhīyo dānadado (bj) | dānaṁ dado → dānadado (pts)Yo tvaṁ maccherabhūtesu, manussesu janādhipa; Brāhmaṇassa adā dānaṁ, sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhano”.
raṭṭhavaḍḍhano → raṭṭhavaḍḍhanoti (pts)Ninnāditā te pathavī, saddo te tidivaṅgato;
pathavī → paṭhavī (bj, sya-all); paṭhavi (pts) Samantā vijjutā āguṁ, girīnaṁva patissutā.
āguṁ → āgū (sya-all) patissutā → paṭissutā (bj, sya-all) | girīnaṁva patissutā → girīnaṁ va paṭissutāti (pts)Tassa te anumodanti, ubho nāradapabbatā; Indo ca brahmā pajāpati, somo yamo vessavaṇo;
brahmā → brahmā ca (bj) | pajāpati → pajāpati ca (bj); ca pajāpatī ca (sya-all, pts) vessavaṇo → vessavaṇo ca rājā (bj, sya-all); vessavano ca rājā (pts) Sabbe devānumodanti, tāvatiṁsā saindakā.
devānumodanti → devā anumodanti (bj, pts)Iti maddī varārohā, rājaputtī yasassinī;
rājaputtī → rājaputti (bj) Vessantarassa anumodi, puttake dānamuttamaṁ.
10. Sakkapabba
Tato ratyā vivasāne, sūriyassuggamanaṁ pati;
vivasāne sūriyassuggamanaṁ pati → vivasane suriyassuggamanampati (bj) | vivasāne sūriyassuggamanaṁ → vivasane suriyassuggamanaṁ (sya-all, pts) Sakko brāhmaṇavaṇṇena, pāto tesaṁ adissatha.
tesaṁ → nesaṁ (sya-all) | adissatha kacci → adissathāti kaccin (pts) | adissatha → adassatha (bj: machasaṁ)“Kacci nu bhoto kusalaṁ, kacci bhoto anāmayaṁ; Kacci uñchena yāpetha, kacci mūlaphalā bahū.
mūlaphalā bahū → mūlaphalābahu (bj)Kacci ḍaṁsā makasā ca, appameva sarīsapā;
ḍaṁsā → ḍaṁsā ca (bj, pts) sarīsapā → siriṁsapā (bj, sya-all) | appameva sarīsapā → appam eva siriṁsapā (pts) | siriṁsapā → sarīsapā (bj: machasaṁ) Vane vāḷamigākiṇṇe, kacci hiṁsā na vijjati”.
vāḷamigākiṇṇe → vālamigākiṇṇe (bj)“Kusalañceva no brahme, atho brahme anāmayaṁ;
kusalañceva → kusañceva (bj) Atho uñchena yāpema, atho mūlaphalā bahū.
mūlaphalā bahū atho → mūlaphalābahu ato (bj)Atho ḍaṁsā makasā ca, appameva sarīsapā;
ḍaṁsā → ḍaṁsā ca (bj, pts) sarīsapā → siriṁsapā (bj, sya-all) | appameva sarīsapā → appam eva siriṁsapā (pts) | siriṁsapā → sarīsapā (bj: machasaṁ) Vane vāḷamigākiṇṇe, hiṁsā mayhaṁ na vijjati.
vāḷamigākiṇṇe → vālamigākiṇṇe (bj) mayhaṁ → amhaṁ (bj, pts)Satta no māse vasataṁ, araññe jīvasokinaṁ;
jīvasokinaṁ idaṁ → jīvisokinaṁ idaṁpi (sya-all) | jīvasokinaṁ → jīvisokinaṁ (pts) Idaṁ dutiyaṁ passāma, brāhmaṇaṁ devavaṇṇinaṁ;
idaṁ → idampi (bj, pts) Ādāya veḷuvaṁ daṇḍaṁ, dhārentaṁ ajinakkhipaṁ.
veḷuvaṁ → beḷuvaṁ (bj); veluvaṁ (sya-all); beluvaṁ (pts)Svāgataṁ te mahābrahme, atho me adurāgataṁ;
atho me → athote (bj) | me → te (sya-all, pts) Anto pavisa bhaddante, pāde pakkhālayassu te.Tindukāni piyālāni, madhuke kāsumāriyo;
tindukāni → tiṇḍukāni (sya-all) kāsumāriyo → kāsamāriyo (sya-all) Phalāni khuddakappāni, bhuñja brahme varaṁ varaṁ.Idampi pānīyaṁ sītaṁ, ābhataṁ girigabbharā; Tato piva mahābrahme, sace tvaṁ abhikaṅkhasi.
abhikaṅkhasi → abhikaṁkhasīti (pts)Atha tvaṁ kena vaṇṇena, kena vā pana hetunā; Anuppatto brahāraññaṁ, taṁ me akkhāhi pucchito”.
anuppatto → athappatto (bj); anuppattosi (sya-all) pucchito → pucchitoti (pts)“Yathā vārivaho pūro, sabbakālaṁ na khīyati; Evaṁ taṁ yācitāgacchiṁ, bhariyaṁ me dehi yācito”.
taṁ yācitāgacchiṁ → ta yācitāgañchiṁ (bj) | yācitāgacchiṁ → yācit āgañchim (pts) yācito → yācitoti (pts)“Dadāmi na vikampāmi, yaṁ maṁ yācasi brāhmaṇa;
brāhmaṇa → brahāmaṇa (bj) Santaṁ nappaṭiguyhāmi, dāne me ramatī mano”.
nappaṭiguyhāmi → nappaṭigūhāmi (bj, sya-all); nappatigūhāmi (pts) | nappaṭigūhāmi → nappaṭiguyhāmi (bj: machasaṁ) ramatī → ramate (sya-all) | mano → manoti (pts)Maddiṁ hatthe gahetvāna, udakassa kamaṇḍaluṁ;
udakassa → udakassa ca (bj, pts) Brāhmaṇassa adā dānaṁ, sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhano.Tadāsi yaṁ bhiṁsanakaṁ, tadāsi lomahaṁsanaṁ;
lomahaṁsanaṁ → lomaṁsanaṁ (bj) Maddiṁ paricajantassa, medanī sampakampatha.
paricajantassa medanī sampakampatha → pariccajantassa medinī samakampatha (bj) sampakampatha → samakampatha (sya-all)Nevassa maddī bhākuṭi, na sandhīyati na rodati;
bhākuṭi → bhakuṭī (bj, sya-all) | nevassa → neva sā (cck) | bhakuṭī → bhākuṭi (bj: machasaṁ) Pekkhatevassa tuṇhī sā, “eso jānāti yaṁ varaṁ”.
tuṇhī sā eso → tuṇhiyā esa (sya-all) varaṁ → varanti (pts)(Jāliṁ kaṇhājinaṁ dhītaṁ, maddideviṁ patibbataṁ;
(Jāliṁ kaṇhājinaṁ dhītaṁ … → imā dve gāthāyo csp1ed, csp2ed potthakesu na maddideviṁ → maddiṁ deviṁ (sya1ed, sya2ed) | maddideviṁ → maddiṁ deviṁ (sya-all) Cajamāno ca cintesiṁ, bodhiyāyeva kāraṇā.
Cajamāno → cajjamāno (sya1ed) | ca → na (sya1ed, sya2ed) | ca → na (bj, pts) | cajamāno ca → cajjamāno na (sya-all)Na me dessā ubho puttā, maddī devī na dessiyā;
na dessiyā → na appiyā (sya1ed, sya2ed) | dessiyā → appiyā (sya-all) Sabbaññutaṁ piyaṁ mayhaṁ, tasmā piye adāsahaṁ.)
adāsahaṁ → adās ahanti (pts)“Komārī yassāhaṁ bhariyā, sāmiko mama issaro;
yassāhaṁ → yassahaṁ (bj) | yassahaṁ → komāriyāhaṁ (bj: syā); komāri yasasāhaṁ (bj: machasaṁ) Yassicche tassa maṁ dajjā, vikkiṇeyya haneyya vā”.
vikkiṇeyya → vikkīṇeyya (sya-all) | vā → vāti (pts)Tesaṁ saṅkappamaññāya, devindo etadabravi;
etadabravi → etad abravī (pts) “Sabbe jitā te paccūhā, ye dibbā ye ca mānusā.
paccūhā → paccuhā (bj, sya-all)Ninnāditā te pathavī, saddo te tidivaṅgato;
pathavī → paṭhavī (bj, sya-all); paṭhavi (pts) Samantā vijjutā āguṁ, girīnaṁva patissutā.
āguṁ → āgū (sya-all) patissutā → paṭissutā (bj, sya-all)Tassa te anumodanti, ubho nāradapabbatā; Indo ca brahmā pajāpati, somo yamo vessavaṇo;
pajāpati → ca pajāpatī ca (bj, sya-all, pts) vessavaṇo → vessavaṇo ca rājā (bj, sya-all, pts) Sabbe devānumodanti, dukkarañhi karoti so.
devānumodanti dukkarañhi → devā anumodanti dukkaraṁ hi (bj, pts)Duddadaṁ dadamānānaṁ, dukkaraṁ kamma kubbataṁ;
kamma → Bdf -aṁ. (pts note) Asanto nānukubbanti, sataṁ dhammo durannayo.
durannayo → duranvayo (sya-all)Tasmā satañca asataṁ, nānā hoti ito gati;
asataṁ → asatañca (bj, sya-all) | ca → Bdf sataṁ, omitting ca. (pts note) Asanto nirayaṁ yanti, santo saggaparāyaṇā.
saggaparāyaṇā → saggaparāyanā (sya-all) | saggaparāyaṇā yametaṁ → saggaparāyanā yam etaṁ (pts)Yametaṁ kumāre adā, bhariyaṁ adā vane vasaṁ;
adā → adadā (sya-all, pts) adā → adadā (bj, sya-all, pts) Brahmayānamanokkamma, sagge te taṁ vipaccatu”.
vipaccatu → vipaccatūti (pts) | vipaccatu → vipavacitaṁ (bj: machasaṁ, sī.vivi)“Dadāmi bhoto bhariyaṁ, maddiṁ sabbaṅgasobhanaṁ;
sabbaṅgasobhanaṁ → sabbaṅgasobhiniṁ (sya-all) Tvañceva maddiyā channo, maddī ca patinā saha.
tvañceva → tvaññeva (bj); tvaṁ ñeva (pts)Yathā payo ca saṅkho ca, ubho samānavaṇṇino; Evaṁ tuvañca maddī ca, samānamanacetasā.
Avaruddhettha araññasmiṁ, ubho sammatha assame;
araññasmiṁ → araññamiṁ (bj) sammatha assame → sammatāssame (pts) Khattiyā gottasampannā, sujātā mātupettito;
sujātā → sajātā (pts) Yathā puññāni kayirātha, dadantā aparāparaṁ.
aparāparaṁ sakkohamasmi → aparāparanti sakko ham asmi (pts)Sakkohamasmi devindo, āgatosmi tavantike; Varaṁ varassu rājisi, vare aṭṭha dadāmi te”.
“Varañce me ado sakka, sabbabhūtānamissara;
varañce → varaṁ ve (bj) Pitā maṁ anumodeyya, ito pattaṁ sakaṁ gharaṁ; Āsanena nimanteyya, paṭhametaṁ varaṁ vare.
āsanena → āsanne (bj) paṭhametaṁ → paṭhamaṁ taṁ (bj, pts)Purisassa vadhaṁ na roceyyaṁ, api kibbisakārakaṁ;
api kibbisakārakaṁ → apikibbisakārikaṁ (bj) | kibbisakārakaṁ → kibbisakārikaṁ (pts) Vajjhaṁ vadhamhā moceyyaṁ, dutiyetaṁ varaṁ vare.
vadhamhā → vadhambhā (bj) vare → varaṁ (bj)Ye vuḍḍhā ye ca daharā, ye ca majjhimaporisā;
vuḍḍhā → vuddhā (bj); ca vuddhā (pts) Mameva upajīveyyuṁ, tatiyetaṁ varaṁ vare.Paradāraṁ na gaccheyyaṁ, sadārapasuto siyaṁ; Thīnaṁ vasaṁ na gaccheyyaṁ, catutthetaṁ varaṁ vare.
thīnaṁ → thinaṁ (bj)Putto me sakka jāyetha, so ca dīghāyuko siyā;
so → yo (pts) Dhammena jine pathaviṁ, pañcametaṁ varaṁ vare.
pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all) | pathaviṁ pañcametaṁ varaṁ → paṭhaviṁ pañcam etaṁ varam (pts)Tato ratyā vivasāne, sūriyassuggamanaṁ pati;
vivasāne sūriyassuggamanaṁ pati → vivasane suriyassuggamanampati (bj) | vivasāne sūriyassuggamanaṁ → vivasane suriyassuggamanaṁ (sya-all, pts) Dibbā bhakkhā pātubhaveyyuṁ, chaṭṭhametaṁ varaṁ vare.
pātubhaveyyuṁ → pātubhāveyyuṁ (bj) | dibbā → dibyā (sya-all)Dadato me na khīyetha, datvā nānutapeyyahaṁ; Dadaṁ cittaṁ pasādeyyaṁ, sattametaṁ varaṁ vare.
Ito vimuccamānāhaṁ, saggagāmī visesagū;
vimuccamānāhaṁ → cimuccamānāhaṁ (bj) visesagū anivatti → visesagu anibbatti (bj) Anivatti tato assaṁ, aṭṭhametaṁ varaṁ vare”.
anivatti → anibbattī (sya-all, pts) | anibbattī → anivattītipi pāṭho (sya-all note) vare → vareti (pts)Tassa taṁ vacanaṁ sutvā, devindo etadabravi;
etadabravi → etad abravī (pts) “Aciraṁ vata te tato, pitā taṁ daṭṭhumessati”.
tato → tāto (bj, sya-all, pts) daṭṭhumessati → diṭṭhumessati (bj); daṭṭhum essatīti (pts)Idaṁ vatvāna maghavā, devarājā sujampati; Vessantare varaṁ datvā, saggakāyaṁ apakkami.
11. Mahārājapabba
“Kassetaṁ mukhamābhāti, hemaṁvuttattamagginā; Nikkhaṁva jātarūpassa, ukkāmukhapahaṁsitaṁ.
ukkāmukhapahaṁsitaṁ → ukkāmukhapabhaṁsitaṁ (bj)Ubho sadisapaccaṅgā, ubho sadisalakkhaṇā;
sadisapaccaṅgā → sadīsapacacaṅgā (bj) Jālissa sadiso eko, ekā kaṇhājinā yathā.Sīhā bilāva nikkhantā, ubho sampatirūpakā;
bilāva → vilāva (sya-all) Jātarūpamayāyeva, ime dissanti dārakā.
dārakā → dārakāti (pts)Kuto nu bhavaṁ bhāradvāja, ime ānesi dārake;
bhavaṁ → tvaṁ (bj, sya-all) | tvaṁ → bhavaṁ (bj: machasaṁ) Ajja raṭṭhaṁ anuppatto, kuhiṁ gacchasi brāhmaṇa”.
raṭṭhaṁ anuppatto kuhiṁ gacchasi → raṭṭhamanuppatto kuto āgacchasi (bj, sya-all) kuhiṁ gacchasi → kuto āgacchasi (bj, sya1ed, sya2ed) | brāhmaṇa → idaṁ gāthaddhaṁ pts-vp-pli1 potthake | brāhmaṇa → kuhiṁ gacchasi brāhmaṇa (bj: machasaṁ) | brāhmaṇa → idaṁ gāthaddhaṁ pī potthake natthi (cck note) | brāhmaṇa → kuhiṁ gacchasi brāhmaṇātipi pāṭho (sya-all note)“Mayhaṁ te dārakā deva, dinnā vittena sañjaya; Ajja pannarasā ratti, yato laddhā me dārakā”.
ratti → rattī (bj, pts) | pannarasā → paṇṇarasā (sya-all) laddhā → dinnā (bj, pts-vp-pli1) | laddhā me → dinnāme (bj) | dārakā → dārakāti (pts) | dinnāme → laddhā (bj: syā) | laddhā → dinnā (cck: sī. pī.)“Kena vā vācapeyyena, sammāñāyena saddahe;
vā vācapeyyena sammāñāyena → vācāya peyyena sammā ñāyena (sya-all) | vācapeyyena → vācāya peyyena (bj: syā); kena vācāpeyyena (bj: machasaṁ) Ko tetaṁ dānamadadā, puttake dānamuttamaṁ”.
tetaṁ dānamadadā → te taṁ dānamaddā (bj) dānamuttamaṁ → dānam uttamanti (pts)“Yo yācataṁ patiṭṭhāsi, bhūtānaṁ dharaṇīriva; So me vessantaro rājā, puttedāsi vane vasaṁ.
Yo yācataṁ gatī āsi, savantīnaṁva sāgaro;
gatī → gati (sya-all) So me vessantaro rājā, puttedāsi vane vasaṁ”.
vasaṁ dukkaṭaṁ → vasanti dukkataṁ (pts)“Dukkaṭaṁ vata bho raññā, saddhena gharamesinā;
dukkaṭaṁ → dukkaṁ (bj) Kathaṁ nu puttake dajjā, araññe avaruddhako.
avaruddhako imaṁ → avaruddhake idaṁ (pts)Imaṁ bhonto nisāmetha, yāvantettha samāgatā; Kathaṁ vessantaro rājā, puttedāsi vane vasaṁ.
kathaṁ → kathaṁ me (bj)Dāsiṁ dāsaṁ ca so dajjā, assaṁ cassatarīrathaṁ;
dāsaṁ ca → dāsaṁ dāsiñca (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | dāsiṁ → (bj, sya-all, pts) | ca → dāsiñca (sya-all) | ca → dāsaṁ dāsi ca (cck: sī. pī.) cassatarīrathaṁ → vāssatarīrathaṁ (bj) | vāssatarīrathaṁ → assaṁ cassatarīrathaṁ (bj: machasaṁ) Hatthiñca kuñjaraṁ dajja, kathaṁ so dajja dārake”.
dajja → dajjā (bj, sya-all, pts) dajja → dajjā (bj) | dajja dārake → dajjā dāraketi (pts)“Yassa nassa ghare dāso, asso cassatarīratho;
nassa → natthi (bj); nāssa (sya-all) | natthi → nassa (bj: machasaṁ); nāssa (bj: syā) | nassa → natthi (cck: sī. pī.) cassatarīratho hatthī → vāssatarīratho hatthi (bj) Hatthī ca kuñjaro nāgo, kiṁ so dajjā pitāmaha”.
pitāmaha → pitāmahā (sya-all) | pitāmaha dānamassa → pitāmahāti dānam assa (pts)“Dānamassa pasaṁsāma, na ca nindāma puttakā;
na ca nindāma puttakā → nāvanindāma potaka (sya-all) | na ca nindāma → nāvanindāma (pts) | nindāma → nāvanindāma (bj: machasaṁ, syā) Kathaṁ nu hadayaṁ āsi, tumhe datvā vanibbake”.
vanibbake → vaṇibbake (bj)“Dukkhassa hadayaṁ āsi, atho uṇhampi passasi;
bhāsitaṁ → ayaṁ gāthā aṭṭhakathāpotthakeyeva dissati (sya-all note) uṇhampi passasi rohinīheva tambakkhī → uṇhaṁpi assasi rohaṇīheva tāmbakkhī (sya-all) Rohinīheva tambakkhī, pitā assūni vattayi”.
rohinīheva tambakkhī → rohiṇīheva tambakkhi (bj) vattayi yaṁ → vattayīti yan (pts)Yaṁ taṁ kaṇhājināvoca, “ayaṁ maṁ tāta brāhmaṇo; Laṭṭhiyā paṭikoṭeti, ghare jātaṁva dāsiyaṁ.
paṭikoṭeti → patikoṭeti (bj, pts)Na cāyaṁ brāhmaṇo tāta, dhammikā honti brāhmaṇā; Yakkho brāhmaṇavaṇṇena, khādituṁ tāta neti no; Nīyamāne pisācena, kiṁ nu tāta udikkhasi”.
udikkhasi → udikkhasīti (pts)“Rājaputtī ca vo mātā, rājaputto ca vo pitā; Pubbe me aṅkamāruyha, kiṁ nu tiṭṭhatha ārakā”.
aṅkamāruyha → aṅgamāruyha (csp1ed) | aṅkamāruyha → aṅgamāruyha (cck) ārakā → ārakāti (pts)“Rājaputtī ca no mātā, rājaputto ca no pitā; Dāsā mayaṁ brāhmaṇassa, tasmā tiṭṭhāma ārakā”.
ārakā → ārakāti (pts)“Mā sammevaṁ avacuttha, ḍayhate hadayaṁ mama;
sammevaṁ → sammecaṁ (bj); samm evaṁ (pts) ḍayhate → dayhate (bj, pts) Citakāyaṁva me kāyo, āsane na sukhaṁ labhe.
citakāyaṁva → citakā viya (bj, pts) | viya → citakāyaṁva (bj: machasaṁ)Mā sammevaṁ avacuttha, bhiyyo sokaṁ janetha maṁ;
sammevaṁ → samm evaṁ (pts) Nikkiṇissāmi dabbena, na vo dāsā bhavissatha.
dabbena → daṇḍena (bj) | nikkiṇissāmi → nikkīṇissāmi (sya-all) | nikkiṇissāmi dabbena → nikkiṇissāma daṇḍena (pts)Kimagghiyañhi vo tāta, brāhmaṇassa pitā adā; Yathābhūtaṁ me akkhātha, paṭipādentu brāhmaṇaṁ”.
brāhmaṇaṁ sahassagghañhi → brāhmaṇanti sahassagghaṁ hi (pts)“Sahassagghañhi maṁ tāta, brāhmaṇassa pitā adā; Atha kaṇhājinaṁ kaññaṁ, hatthinā ca satena ca”.
atha → acchaṁ (bj, sya-all) | kaññaṁ hatthinā ca satena → kañña hatthiādisatena (sya-all) | Atha → acchaṁ (cck: sī. syā. ka.) hatthinā ca satena ca → hatthiādisatena ca (sya1ed, sya2ed); hatthinādisatena ca (mr) | ca → cāti (pts) | hatthinā → hatthi ādikena ca (bj: syā); hatthinādisatenaca (bj: machasaṁ) | ca → hatthiādisatena ca (cck: syā.); hatthinādisatena ca (cck: ka.)“Uṭṭhehi katte taramāno, brāhmaṇassa avākara;
avākara → avākari (bj: machasaṁ) Dāsisataṁ dāsasataṁ, gavaṁ hatthusabhaṁ sataṁ;
dāsisataṁ → dāsīsataṁ (bj, sya-all) hatthusabhaṁ → hatthūsabhaṁ (bj, sya-all, pts) Jātarūpasahassañca, puttānaṁ dehi nikkayaṁ”.
jātarūpasahassañca → jātarūpasabhassañca (bj) puttānaṁ → potānaṁ (sya-all) | nikkayaṁ → nikkayanti (pts)Tato kattā taramāno, brāhmaṇassa avākari; Dāsisataṁ dāsasataṁ, gavaṁ hatthusabhaṁ sataṁ;
dāsisataṁ → dāsīsataṁ (bj, sya-all) hatthusabhaṁ → hatthūsabhā (bj); hatthūsabhaṁ (sya-all, pts) Jātarūpasahassañca, puttānaṁdāsi nikkayaṁ.
jātarūpasahassañca puttānaṁdāsi → jātarūpasabhassañca puttānaṁ dāsi (bj) puttānaṁdāsi → potānaṁdāsi (sya-all) | nikkayaṁ → imā dve gāthā aṭṭhakathāpotthakeyeva dissanti (sya-all note)Nikkiṇitvā nahāpetvā, bhojayitvāna dārake; Samalaṅkaritvā bhaṇḍena, ucchaṅge upavesayuṁ.
bhaṇḍena ucchaṅge → bhaṇḍehi uccaṅke (sya-all)Sīsaṁ nhāte sucivatthe, sabbābharaṇabhūsite;
nhāte → nahāte (bj) | sīsaṁ nhāte → sīsaṁnahāte (pts) Rājā aṅke karitvāna, ayyako paripucchatha.Kuṇḍale ghusite māle, sabbābharaṇabhūsite;
sabbābharaṇabhūsite → sabbālaṅkārabhūsite (bj, sya-all, pts) | sabbālaṅkārabhūsite → sabbābharaṇabhūsite (bj: machasaṁ) Rājā aṅke karitvāna, idaṁ vacanamabravi.
vacanamabravi → vacanam abravī (pts)“Kacci ubho arogā te, jāli mātāpitā tava;
arogā → ārogā (pts) Kacci uñchena yāpenti, kacci mūlaphalā bahū.
yāpenti → yāpetha (csp1ed) | yāpenti → yāpetha (cck)Kacci ḍaṁsā makasā ca, appameva sarīsapā;
ḍaṁsā → ḍaṁsā ca (bj, pts) sarīsapā → siriṁsapā (bj, sya-all) | appameva sarīsapā → appam eva siriṁsapā (pts) Vane vāḷamigākiṇṇe, kacci hiṁsā na vijjati”.
vāḷamigākiṇṇe kacci → vālamigākiṇṇe (bj) hiṁsā → hiṁsā tesaṁ (bj, pts) | kacci → (pts) | vijjati → vijjatīti (pts) | vijjati → kaccibhiṁsā na vijjati (bj: machasaṁ)“Atho ubho arogā me, deva mātāpitā mama;
arogā → aroga (bj) | me → te (sya-all) Atho uñchena yāpenti, atho mūlaphalā bahū.Atho ḍaṁsā makasā ca, appameva sarīsapā;
atho → ato (bj) | ḍaṁsā → ḍaṁsā ca (bj, pts) sarīsapā → siriṁsapā (bj, sya-all) | appameva sarīsapā → appam eva siriṁsapā (pts) Vane vāḷamigākiṇṇe, hiṁsā nesaṁ na vijjati.
vāḷamigākiṇṇe → vālamigākiṇṇe (bj) nesaṁ → tesaṁ (bj, pts)Khaṇantālukalambāni, bilāni takkalāni ca;
khaṇantālukalambāni bilāni → khaṇantālūkalambāni biḷāli (bj) | khaṇantālukalambāni bilāni takkalāni → khaṇant ālukalambāni biḷālitakkalāni (pts) bilāni takkalāni → viḷānitakkalāni (sya-all) Kolaṁ bhallātakaṁ bellaṁ, sā no āhatva posati.
bhallātakaṁ bellaṁ → bhallāṭakaṁ belalaṁ (bj) | bhallātakaṁ → bhallāṭakaṁ (pts) āhatva → āhacca (bj, sya-all)Yañceva sā āharati, vanamūlaphalahāriyā;
vanamūlaphalahāriyā → vanamūlaphalahārikā (bj, pts) Taṁ no sabbe samāgantvā, rattiṁ bhuñjāma no divā.Ammāva no kisā paṇḍu, āharantī dumapphalaṁ;
ammāva → ammā ca (bj, sya-all) | kisā → kīsā (sya-all) dumapphalaṁ → dumupaphalaṁ (bj: machasaṁ) Vātātapena sukhumālī, padumaṁ hatthagatāmiva.
sukhumālī padumaṁ hatthagatāmiva → sukhumālapadumaṁ hatthagatām iva (pts) hatthagatāmiva → hatthagataṁmiva (sya-all)Ammāya patanū kesā, vicarantyā brahāvane;
patanū kesā → patanūkesā (sya1ed, sya2ed, csp1ed) Vane vāḷamigākiṇṇe, khaggadīpinisevite.
vāḷamigākiṇṇe → vālamigākiṇṇe (bj)Kesesu jaṭaṁ bandhitvā, kacche jallamadhārayi;
jallamadhārayi → jallamadhārayi dhārento brāhmaṇavaṇṇaṁ āsadañcamasañjaṭaṁ (sya-all) Cammavāsī chamā seti, jātavedaṁ namassati.
āsadañcamasañjaṭaṁ → idaṁ aṭṭhakathāpotthakeyeva dissati (sya-all note) namassati → namassatīti (pts)Puttā piyā manussānaṁ, lokasmiṁ udapajjisuṁ;
udapajjisuṁ → upapajjisuṁ (sya-all); uḍapajjissuṁ (pts) Na hi nūnamhākaṁ ayyassa, putte sneho ajāyatha”.
na hi → naha (bj) | hi nūnamhākaṁ → ha nūn amhākaṁ (pts) sneho → senaho (bj); sineho (sya-all)“Dukkaṭañca hi no putta, bhūnahaccaṁ kataṁ mayā;
dukkaṭañca → dukkatañca (bj) | putta → pota (sya-all) bhūnahaccaṁ → bhūnahaccā (bj) Yohaṁ sivīnaṁ vacanā, pabbājesimadūsakaṁ.
pabbājesimadūsakaṁ yaṁ → pabbājesiṁ adosakaṁ yam (pts)Yaṁ me kiñci idha atthi, dhanaṁ dhaññañca vijjati; Etu vessantaro rājā, siviraṭṭhe pasāsatu”.
pasāsatu → pasāsatūti (pts)“Na deva mayhaṁ vacanā, ehiti sivisuttamo; Sayameva devo gantvā, siñca bhogehi atrajaṁ”.
gantvā → gantvāna (bj, sya-all, pts) atrajaṁ → atrajanti (pts)Tato senāpatiṁ rājā, sañjayo ajjhabhāsatha;
sañjayo → sajjayo (cck) “Hatthī assā rathā pattī, senā sannāhayantu naṁ;
hatthī → hatthi (bj); atthī (sya-all) | pattī → patti (bj, pts) Negamā ca maṁ anventu, brāhmaṇā ca purohitā.Tato saṭṭhisahassāni, yodhino cārudassanā;
yodhino → yudhino (bj, pts-vp-pli1); yuthino (mr) | yodhino → yuthino (cck: ka.) Khippamāyantu sannaddhā, nānāvaṇṇehilaṅkatā.
nānāvaṇṇehilaṅkatā nīlavatthadharā → nānāvaṇṇeh alaṁkatā nīlavaṇṇadharā (pts)Nīlavatthadharā neke, pītāneke nivāsitā;
Nīlavatthadharā neke → nīlavaṇṇadharāneke (pts-vp-pli1); nīlavatthadharā eke (?) | neke → nīlavaṇṇadharāneke (cck: sī. pī.); nīlavatthadharā eke (cck: ?) Aññe lohitauṇhīsā, suddhāneke nivāsitā;
lohitauṇhīsā suddhāneke → lohitatuṇhīsā suddhā neke (pts) Khippamāyantu sannaddhā, nānāvaṇṇehilaṅkatā.
nānāvaṇṇehilaṅkatā himavā → nānāvatthehilaṅkatā himāvā (bj) | nānāvaṇṇehilaṅkatā → nānāvattheh alaṁkatā (pts) | nānāvatthehilaṅkatā → nānāvaṇṇehi (bj: machasaṁ)Himavā yathā gandhadharo, pabbato gandhamādano;
gandhadharo → gandharo (sya-all, pts) Nānārukkhehi sañchanno, mahābhūtagaṇālayo.Osadhehi ca dibbehi, disā bhāti pavāti ca; Khippamāyantu sannaddhā, disā bhantu pavantu ca.
bhantu pavantu → bhāti pavāti (pts) | ca → disā bhāti pavātica (bj: machasaṁ)Tato nāgasahassāni, yojayantu catuddasa; Suvaṇṇakacchā mātaṅgā, hemakappanavāsasā.
hemakappanavāsasā → Cks -vāsavā, Bd -nivāsasā. (pts note)Ārūḷhā gāmaṇīyehi, tomaraṅkusapāṇibhi;
tomaraṅkusapāṇibhi → tomaraṅkusapāṇihi (bj) | tomaraṅkusapāṇibhi khippamāyantu → tomaraṁkusapāṇihi khippam āyantu (pts) Khippamāyantu sannaddhā, hatthikkhandhehi dassitā.
hatthikkhandhehi → hatthakkhandhehi (bj)Tato assasahassāni, yojayantu catuddasa; Ājānīyāva jātiyā, sindhavā sīghavāhanā.
ājānīyāva → ājāniyeva (sya-all) | va → Cks ca. (pts note) sīghavāhanā → Cks -hinā. (pts note)Ārūḷhā gāmaṇīyehi, illiyācāpadhāribhi;
ārūḷhā → arūḷhā (pts) illiyācāpadhāribhi → illiyā cāpadhārihi (bj) | illiyā → indiyā (bj: machasaṁ) | illiyācāpadhārihi → Cks illiyo, Bd indiyā-. (pts note) Khippamāyantu sannaddhā, assapiṭṭhehilaṅkatā.
assapiṭṭhehilaṅkatā → assapiṭṭhe alaṅkatā (sya1ed, sya2ed, csp1ed); assapiṭṭheh'alaṅkatā (pts-vp-pli1) | assapiṭṭhehilaṅkatā → assapiṭṭhe alaṅkatā (cck, sya-all); assapiṭṭheh alaṁkatā (pts)Tato rathasahassāni, yojayantu catuddasa;
catuddasa → cātuddasa (bj: machasaṁ) Ayosukatanemiyo, suvaṇṇacitapakkhare.
suvaṇṇacitapakkhare → suvaṇṇacitrapokkhare (sya-all)Āropentu dhaje tattha, cammāni kavacāni ca;
āropentu → aropentu (pts) Vippālentu ca cāpāni, daḷhadhammā pahārino;
Vippālentu → vipphālentu (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | vippālentu → vipphālentu (bj, sya-all, pts) | Vippālentu → vipphālentu (cck: sī. syā. pī.) Khippamāyantu sannaddhā, rathesu rathajīvino.
rathajīvino → rathajīvinoti (pts)Lājā olopiyā pupphā, mālāgandhavilepanā;
olopiyā → lājā olokiyā (sya1ed, sya2ed); lājā olokirā (mr) | olopiyā → olokiyā (sya-all) | olopiyā → olokirā (bj: machasaṁ); olokiyā (bj: syā) | Lājāolopiyā → lājā olokirā (cck: ka.) mālāgandhavilepanā → mālagandhavilepanā (pts) Agghiyāni ca tiṭṭhantu, yena maggena ehiti.
agghiyāni → agghīyāni (bj)Gāme gāme sataṁ kumbhā, merayassa surāya ca; Maggamhi patitiṭṭhantu, yena maggena ehiti.
patitiṭṭhantu → patitā ṭhantu (sya1ed, sya2ed, mr) | maggamhi → maggambhi (bj) | patitiṭṭhantu → patitā ṭhantu (sya-all) | patitiṭṭhantu → patitā ṭhantu (bj: machasaṁ, syā) | patitiṭṭhantu → patitā ṭhantu (cck: syā. ka.)Maṁsā pūvā saṅkuliyo, kummāsā macchasaṁyutā;
saṅkuliyo → saṅkulīyo (bj); ca saṅkulyā (sya-all) Maggamhi patitiṭṭhantu, yena maggena ehiti.
maggamhi → maggamahi (bj) | patitiṭṭhantu → patitā ṭhantu (sya-all)Sappi telaṁ dadhi khīraṁ, kaṅgubījā bahū surā;
dadhi → dadhiṁ (bj, pts) kaṅgubījā → kaṅguvīhi (bj, pts-vp-pli1); kaṅgupiṭṭhā (sya1ed, sya2ed) | kaṅgubījā → kaṅgu vīhi (bj, pts); kaṅgupiṭṭhā (sya-all) | kaṅgu → kaṅgupiṭṭhā (bj: syā); kaṁsubījā (bj: machasaṁ) | kaṅgubījā → kaṅguvīhi (cck: sī. pī.); kaṅgupiṭṭhā (cck: syā.) | kaṅgupiṭṭhā → ba. kaṅgubījā (sya-all note) Maggamhi patitiṭṭhantu, yena maggena ehiti.
maggamhi → maggamahi (bj) | patitiṭṭhantu → patitā ṭhantu (sya-all)Āḷārikā ca sūdā ca, naṭanaṭṭakagāyino;
naṭanaṭṭakagāyino → naṭanāṭakagāyino (ja546:61 [Vidhurajātaka/ Maṇikaṇḍa]) | naṭanaṭṭakagāyino → naṭanaṭṭaka gāyakā (bj); naṭanaṭṭakagāyanā (pts) | gāyakā → gāyino (bj: syā) Pāṇissarā kumbhathūṇiyo, mandakā sokajjhāyikā.
kumbhathūṇiyo mandakā sokajjhāyikā → kumbhathūniyo maṇḍakā sokajhāyikā (bj) | kumbhathūṇiyo mandakā → kumbhathūniyo muddikā (sya-all) | kumbhathūṇiyo → kumbhathūniyo (pts) sokajjhāyikā → sokajhāyikā (bj); sokacchāyikā (mr) | maṇḍakā → mudadikā (bj: syā); mandakā (bj: machasaṁ); edadaka (bj: __mi__) | sokajjhāyikā → sokacchāyikā (cck: ka.)Āhaññantu sabbavīṇā, bheriyo dindimāni ca;
dindimāni → deṇḍimāni (bj, pts) | deṇḍimāni → dindamāna (bj: machasaṁ, syā) Kharamukhāni dhamentu, nadantu ekapokkharā.
dhamentu → dhammantu (bj); dhamantu (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | dhamentu nadantu → dhammantu vadantu (bj); dhamantu vadataṁ (pts) | dhamentu → dhamantu (sya-all) | dhamentu → vadantu (cck: sī. pī.)Mudiṅgā paṇavā saṅkhā, godhā parivadentikā;
mudiṅgā → mutiṅgā (bj, pts) | paṇavā → paṇḍavā (sya-all) parivadentikā → parivadantikā (sya-all) Dindimāni ca haññantu, kutumpa dindimāni ca”.
kutumpa → kuṭumba (bj); kuṭumbā (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | kutumpa dindimāni → kuṭumbadindimāni (bj) | kutumpa → kuṭumbā (sya-all) | kutumpa dindimāni ca → kuṭumbā tindimāni cāti (pts) | kutumpa → kuṭumbā (cck: sī. syā. pī.)Sā senā mahatī āsi, uyyuttā sivivāhinī; Jālinā magganāyena, vaṅkaṁ pāyāsi pabbataṁ.
pāyāsi → payāsi (pts)Koñcaṁ nadati mātaṅgo, kuñjaro saṭṭhihāyano;
koñcaṁ → kuñcaṁ (bj, pts) | kuñcaṁ → koñcaṁ (bj: syā, sī.vivi, machasaṁ) Kacchāya baddhamānāya, koñcaṁ nadati vāraṇo.
baddhamānāya → bajjhamānāya (sya-all) koñcaṁ → kuñcaṁ (bj, pts)Ājānīyā hasiyanti, nemighoso ajāyatha;
hasiyanti → hasissiṁsu (bj, pts-vp-pli1) | ājānīyā hasiyanti → ajāniyā hasissiṁsu (pts) | hasissiṁsu → hasiyanti (bj: machasaṁ, syā) | hasiyanti → hasissiṁsu (cck: sī. pī.) Abbhaṁ rajo acchādesi, uyyuttā sivivāhinī.
abbhaṁ → nabhaṁ (sya-all)Sā senā mahatī āsi, uyyuttā hārahārinī;
hārahārinī → hārahāriṇī (bj); hārihāriṇī (sya-all) Jālinā magganāyena, vaṅkaṁ pāyāsi pabbataṁ.Te pāviṁsu brahāraññaṁ, bahusākhaṁ mahodakaṁ;
pāviṁsu → pāvisuṁ (bj, pts) bahusākhaṁ mahodakaṁ → bahusākaṁ bahūdakaṁ (bj) | mahodakaṁ → bahūdijaṁ (pts) | bahūdakaṁ → bahusākhaṁ mahodakaṁ (bj: sīmu) | mahodakaṁ → bahudijaṁ (cck: pī.) Puppharukkhehi sañchannaṁ, phalarukkhehi cūbhayaṁ.Tattha bindussarā vaggū, nānāvaṇṇā bahū dijā;
vaggū → vaggu (bj) | bindussarā → vindussarā (sya-all) bahū dijā kūjantamupakūjanti → bahūdijā kujjantam upakujjanti (pts) Kūjantamupakūjanti, utusampupphite dume.
utusampupphite → utusamapupphite (bj)Te gantvā dīghamaddhānaṁ, ahorattānamaccaye; Padesaṁ taṁ upāgacchuṁ, yattha vessantaro ahu.
upāgacchuṁ → upāgañchuṁ (bj, pts) | padesaṁ taṁ upāgacchuṁ → padesantaṁ upāgañchuṁ (sya-all)
12. Chakhattiyakamma
Tesaṁ sutvāna nigghosaṁ, bhīto vessantaro ahu; Pabbataṁ abhiruhitvā, bhīto senaṁ udikkhati.
udikkhati → udikkhasi (bj: machasaṁ)“Iṅgha maddi nisāmehi, nigghoso yādiso vane; Ājānīyā hasiyanti, dhajaggāni ca dissare.
hasiyanti → hasissanti (bj) | ājānīyā hasiyanti → ājāniyyā hasissanti (pts) dhajaggāni ca → dhajaggāneva (sya-all)Ime nūna araññasmiṁ, migasaṅghāni luddakā;
araññasmiṁ → araññamhi (sya-all) | ime → ime ca (pts) Vāgurāhi parikkhippa, sobbhaṁ pātetvā tāvade;
vāgurāhi → cākurāhi (bj: machasaṁ) sobbhaṁ → sobbhe (sya-all) Vikkosamānā tibbāhi, hanti nesaṁ varaṁ varaṁ.
tibbāhi → tippāhi (bj, sya-all, pts) | tippāhi → tibabāhi (bj: machasaṁ)Yathā mayaṁ adūsakā, araññe avaruddhakā;
yathā → tathā (sya-all) Amittahatthattaṁ gatā, passa dubbalaghātakaṁ”.
amittahatthattaṁ gatā → amittahatthatthagatā (bj, sya-all, pts) dubbalaghātakaṁ → dubbalaghātakanti (pts)“Amittā nappasāheyyuṁ, aggīva udakaṇṇave;
nappasāheyyuṁ → nappasaheyyuṁ (bj, pts) | nappasāheyyuṁ aggīva → nappasaheyyuṁ aggiva (sya-all) Tadeva tvaṁ vicintehi, api sotthi ito siyā”.
siyā → siyāti (pts)Tato vessantaro rājā, orohitvāna pabbatā; Nisīdi paṇṇasālāyaṁ, daḷhaṁ katvāna mānasaṁ.
paṇṇasālāyaṁ → paṇṇasālayaṁ (bj) mānasaṁ nivattayitvāna → mānasanti vinivattayitvā (pts)Nivattayitvāna rathaṁ, vuṭṭhapetvāna seniyo;
vuṭṭhapetvāna → votthāpetvāna (bj, pts); vuṭṭhāpetvāna (sya-all) | votthāpetvāna → voṭṭhapetvā (bj: machasaṁ) Ekaṁ araññe viharantaṁ, pitā puttaṁ upāgami.
upāgami → upāgamī (bj)Hatthikkhandhato oruyha, ekaṁso pañjalīkato;
pañjalīkato parikiṇṇo → pañjalikato parikkhitto (pts) Parikiṇṇo amaccehi, puttaṁ siñcitumāgami.
Parikiṇṇo → parikkhitto (bj, pts-vp-pli1) | parikiṇṇo → parikkhitto (bj) | Parikiṇṇo → parikkhitto (cck: sī. pī.) siñcitumāgami → siñcitupāgami (sya-all)Tatthaddasa kumāraṁ so, rammarūpaṁ samāhitaṁ; Nisinnaṁ paṇṇasālāyaṁ, jhāyantaṁ akutobhayaṁ.
Tañca disvāna āyantaṁ, pitaraṁ puttagiddhinaṁ; Vessantaro ca maddī ca, paccuggantvā avandisuṁ.
Maddī ca sirasā pāde, sasurassābhivādayi; “Maddī ahañhi te deva, pāde vandāmi te suṇhā”;
suṇhā → husā (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | suṇhā te su → husā tesu (bj, sya-all) | husā → ṇusā (bj: machasaṁ) | suṇhā → husā (cck: sī. syā. pī.) Te su tattha palisajja, pāṇinā parimajjatha.
parimajjatha → parimajjathāti (pts)“Kacci vo kusalaṁ putta, kacci putta anāmayaṁ; Kacci uñchena yāpetha, kacci mūlaphalā bahū.
Kacci ḍaṁsā makasā ca, appameva sarīsapā;
ḍaṁsā → ḍaṁsā ca (bj, pts) sarīsapā → siriṁsapā (bj, sya-all) | appameva sarīsapā → appam eva siriṁsapā (pts) Vane vāḷamigākiṇṇe, kacci hiṁsā na vijjati”.
vāḷamigākiṇṇe → vālamigākiṇṇe (bj) vijjati → vijjatīti (pts)“Atthi no jīvikā deva, sā ca yādisakīdisā;
sā → yā (bj, pts) | yādisakīdisā → yādisikīdisā (sya-all, pts) Kasirā jīvikā homa, uñchācariyāya jīvitaṁ.
Kasirā → kasirā hi (bj, pts-vp-pli1) | homa → ahosi (?) | kasirā → kasirā hi (pts) | homa → ahosi (cck: ?) jīvitaṁ → jīvikaṁ (bj) | uñchācariyāya → uñchācariyena (pts) | jīvikaṁ → jīvitaṁ (bj: machasaṁ)Aniddhinaṁ mahārāja, dametassaṁva sārathi;
dametassaṁva → dametyassaṁva (sya-all) | dametassaṁva → dame assaṁva (bj: machasaṁ); dametyassaṁva (bj: syā, sī.vivi) Tyamhā aniddhikā dantā, asamiddhi dameti no.Api no kisāni maṁsāni, pitu mātu adassanā;
kisāni → kīsāni (sya-all) Avaruddhānaṁ mahārāja, araññe jīvasokinaṁ.
jīvasokinaṁ → jīvisokinaṁ (sya-all) | jīvasokinaṁ yepi → jīvisokinanti ye pi (pts) | jīvasokinaṁ → jīvi (bj: machasaṁ, syā, sī.vivi)Yepi te siviseṭṭhassa, dāyādāpattamānasā;
dāyādāpattamānasā → dāyādappattamānasā (bj, sya-all) | dāyādāpattamānasā jālī → dāyādappattamānasā jāli (pts) Jālī kaṇhājinā cubho, brāhmaṇassa vasānugā; Accāyikassa luddassa, yo ne gāvova sumbhati.Te rājaputtiyā putte, yadi jānātha saṁsatha; Pariyāpuṇātha no khippaṁ, sappadaṭṭhaṁva māṇavaṁ”.
sappadaṭṭhaṁva māṇavaṁ → sappadaṭṭhaṁ va māṇavanti (pts)“Ubho kumārā nikkītā, jālī kaṇhājinā cubho;
ubho → ete (sya-all) | nikkītā jālī → nikkitā jāli (pts) Brāhmaṇassa dhanaṁ datvā, putta mā bhāyi assasa”.
assasa kacci → assasāti kaccin (pts) | assasa → assāsa (bj: machasaṁ)“Kacci nu tāta kusalaṁ, kacci tāta anāmayaṁ;
kacci nu → kaccinnu (bj) Kacci nu tāta me mātu, cakkhu na parihāyati”.
kacci nu → kaccinnu (bj) cakkhu → cakkhuṁ (bj, pts)“Kusalañceva me putta, atho putta anāmayaṁ; Atho ca putta te mātu, cakkhu na parihāyati”.
atho ca → athopi (bj) | ca → pi (pts) cakkhu → cakkhuṁ (bj, pts) | parihāyati → parihāyatīti (pts)“Kacci arogaṁ yoggaṁ te, kacci vahati vāhanaṁ;
arogaṁ yoggaṁ → ārogaṁ yoggan (pts) Kacci phīto janapado, kacci vuṭṭhi na chijjati”.
phīto janapado → phitā janapadā (bj); phītā janapadā (pts) | janapadā → phito janapo (bj: machasaṁ, sī.vivi) vuṭṭhi → muṭṭhi (bj) | chijjati → chijjatīti (pts)“Atho arogaṁ yoggaṁ me, atho vahati vāhanaṁ;
arogaṁ → ārogaṁ (bj) | arogaṁ yoggaṁ → ārogaṁ yoggam (pts) Atho phīto janapado, atho vuṭṭhi na chijjati”.
phīto janapado → phitā janapadā (bj); phītā janapadā (pts) chijjati iccevaṁ → chijjatīti icc eva (pts)Iccevaṁ mantayantānaṁ, mātā nesaṁ adissatha;
nesaṁ → tesaṁ (pts) Rājaputtī giridvāre, pattikā anupāhanā.
rājaputtī → rājaputti (bj) pattikā → pattiyā (pts)Tañca disvāna āyantiṁ, mātaraṁ puttagiddhiniṁ;
āyantiṁ → āyantaṁ (csp1ed) | āyantiṁ → āyantaṁ (cck) Vessantaro ca maddī ca, paccuggantvā avandisuṁ.
avandisuṁ → avandayuṁ (pts)Maddī ca sirasā pāde, sassuyā abhivādayi;
sassuyā → sassusā (bj) “Maddī ahañhi te ayye, pāde vandāmi te suṇhā”.
maddī ahañhi → maddi ahamhi (bj) | ahañhi → aham pi (pts) suṇhā → husā (bj, sya-all) | husā → suṇhā (bj: machasaṁ)Maddiñca puttakā disvā, dūrato sotthimāgatā; Kandantā mabhidhāviṁsu, vacchabālāva mātaraṁ.
kandantā mabhidhāviṁsu vacchabālāva → kandintā abhidhāviṁsu vacchā bālāva (bj) | mabhidhāviṁsu vacchabālāva → abhidhāviṁsu vacchā bālāva (sya-all, pts)Maddī ca puttake disvā, dūrato sotthimāgate; Vāruṇīva pavedhentī, thanadhārābhisiñcatha.
vāruṇīva pavedhentī → vāruṇī va pavedhenti (bj) | pavedhentī → pavedhenti (sya-all) thanadhārābhisiñcatha → thanadhārābhisiñcathāti (pts)Samāgatānaṁ ñātīnaṁ, mahāghoso ajāyatha;
samāgatānaṁ → samātānaṁ (bj) Pabbatā samanādiṁsu, mahī pakampitā ahu.
samanādiṁsu → pabbatāsu vanā dīsu (bj: machasaṁ) pakampitā → ākampitā (sya-all, pts)Vuṭṭhidhāraṁ pavattento, devo pāvassi tāvade;
pavattento → pavecchanto (bj, pts) Atha vessantaro rājā, ñātīhi samagacchatha.
samagacchatha → samapajjatha (pts)Nattāro suṇisā putto, rājā devī ca ekato; Yadā samāgatā āsuṁ, tadāsi lomahaṁsanaṁ.
Pañjalikā tassa yācanti, rodantā bherave vane;
bherave → bheravā (pts) Vessantarañca maddiñca, sabbe raṭṭhā samāgatā; Tvaṁ nosi issaro rājā, rajjaṁ kāretha no ubho.
kāretha → karetha (bj) | ubho chakhattiyakammaṁ nāma → ubhoti (pts)
Chakhattiyakammaṁ nāma.
Chakhattiyakammaṁ nāma → chakkhattiyapabbaṁ (bj, sya1ed, sya2ed); chakhattiyakhaṇḍaṁ niṭṭhitaṁ (pts-vp-pli1)
“Dhammena rajjaṁ kārentaṁ, raṭṭhā pabbājayittha maṁ;
rajjaṁ → khomaṁ (bj: machasaṁ) Tvañca jānapadā ceva, negamā ca samāgatā”.“Dukkaṭañca hi no putta, bhūnahaccaṁ kataṁ mayā;
dukkaṭañca → dukkatañca (bj) Yohaṁ sivīnaṁ vacanā, pabbājesimadūsakaṁ.
pabbājesimadūsakaṁ → pabbājesiṁ adūsataṁ (bj); pabbājesiṁ adūsakanti (pts)Yena kenaci vaṇṇena, pitu dukkhaṁ udabbahe; Mātu bhaginiyā cāpi, api pāṇehi attano”.
mātu bhaginiyā cāpi → mātuyā bhaginiyāpi (sya-all) attano → attano nhānakālo mahārāja rajojallaṁ pavāhaya (sya-all)Tato vessantaro rājā, rajojallaṁ pavāhayi;
pavāhaya → katthaci potthake dissati (sya-all note) Rajojallaṁ pavāhetvā, saṅkhavaṇṇaṁ adhārayi.
saṅkhavaṇṇaṁ → saccavaṇṇaṁ (bj); saṅkhaṁ vaṇṇaṁ (sya1ed, sya2ed) | saccavaṇṇaṁ → saḍḍavaṇṇaṁ (bj: machasaṁ, sī.vivi) | saṅkhavaṇṇaṁ → saccavaṇṇaṁ (cck: sī. syā.) | adhārayi → katthaci potthake evaṁ dissati sabbaṁ vattaṁ cajetvāna rājavesamadhārayi (sya-all note)Sīsaṁ nhāto sucivattho, sabbābharaṇabhūsito;
nhāto → nahāto (bj, pts) Paccayaṁ nāgamāruyha, khaggaṁ bandhi parantapaṁ.
nāgamāruyha → nāgamāruyaha (bj)Tato saṭṭhisahassāni, yodhino cārudassanā;
saṭṭhisahassāni → saṭṭhī sahassāni (sya-all) yodhino → yudhino (bj, pts) | yudhino → yodhito (bj: machasaṁ) Sahajātā pakiriṁsu, nandayantā rathesabhaṁ.
pakiriṁsu → parikariṁsu (bj, sya-all, pts) | parikariṁsu → pakiriṁsu (bj: machasaṁ)Tato maddimpi nhāpesuṁ, sivikaññā samāgatā;
nhāpesuṁ → nahāpesuṁ (bj) | maddimpi nhāpesuṁ → maddim pi nahāpesuṁ (pts) “Vessantaro taṁ pāletu, jālī kaṇhājinā cubho; Athopi taṁ mahārājā, sañjayo abhirakkhatu”.Idañca paccayaṁ laddhā, pubbe saṅklesamattano;
saṅklesamattano → kilesamattano (bj, sya-all); ca kilesam attano (pts) | kilesamattano → ba. sallekhamattano (sya-all note) Ānandiyaṁ ācariṁsu, ramaṇīye giribbaje.
ācariṁsu ramaṇīye → ācāriṁsu rammaṇīye (sya-all)Idañca paccayaṁ laddhā, pubbe saṅklesamattano;
saṅklesamattano → kilesamattano (bj); ca kilesam attano (pts) | saṅklesamattano ānandi vittā → kilesamattano ānandacittā (sya-all) | kilesamattano → sallekhamattano (bj: machasaṁ) | kilesamattano → ba. sallekhamattano (sya-all note) Ānandi vittā sumanā, putte saṅgamma lakkhaṇā.
vittā → cittā (bj)Idañca paccayaṁ laddhā, pubbe saṅklesamattano;
saṅklesamattano → kilesamattano (bj); ca kilesam attano (pts) | saṅklesamattano ānandi vittā → kilesamattano ānandacittā (sya-all) | kilesamattano → ba. sallekhamattano (sya-all note) Ānandi vittā patītā, saha puttehi lakkhaṇā.
lakkhaṇā → lakkhaṇāti (pts)“Ekabhattā pure āsiṁ, niccaṁ thaṇḍilasāyinī;
ekabhattā → ekabhattī (sya-all) | ekabhattā → ekabhattī (bj: machasaṁ, syā) Iti metaṁ vataṁ āsi, tumhaṁ kāmā hi puttakā.
puttakā → puttakā tam me (pts)Taṁ me vataṁ samiddhajja, tumhe saṅgamma puttakā;
me → (pts) Mātujampi taṁ pāletu, pitujampi ca puttaka;
puttaka athopi → puttakā atho pi (bj, pts) | puttaka → puttakā (sya-all) Athopi taṁ mahārājā, sañjayo abhirakkhatu.Yaṁ kiñcitthi kataṁ puññaṁ, mayhañceva pitucca te;
kiñcitthi → kiñcatthi (bj, pts) mayhañceva → mayhaṁ veca (bj) Sabbena tena kusalena, ajaro amaro bhava”.
sabbena → saccena (pts) ajaro → ajaro tvaṁ (bj, sya-all, pts)Kappāsikañca koseyyaṁ, khomakoṭumbarāni ca;
kappāsikañca → kappāsīyañca (bj: machasaṁ) khomakoṭumbarāni → khomakodumbarāni (bj, sya-all, pts) | khomakodumbarāni → khoma koṭumbarāni (bj: machasaṁ) Sassu suṇhāya pāhesi, yehi maddī asobhatha.
sassu → sassū (pts)Tato hemañca kāyūraṁ, gīveyyaṁ ratanāmayaṁ;
hemañca → khomañca (bj, sya-all) | khomañca → hemañca (bj: machasaṁ) gīveyyaṁ ratanāmayaṁ → aṅgadaṁ maṇimekhalaṁ (bj) | gīveyyaṁ ratanāmayaṁ sassu → aṁgadaṁ maṇimekhalaṁ sassū (pts) Sassu suṇhāya pāhesi, yehi maddī asobhatha.
pāhesi → pahesi (pts)Tato hemañca kāyūraṁ, aṅgadaṁ maṇimekhalaṁ;
hemañca → khomañca (bj, sya-all) aṅgadaṁ maṇimekhalaṁ → gīveyyaṁ ratanāmayaṁ (bj) Sassu suṇhāya pāhesi, yehi maddī asobhatha.
pāhesi → pahesi (pts)Uṇṇataṁ mukhaphullañca, nānāratte ca māṇike;
māṇike → māṇiye (bj, sya1ed, sya2ed); maṇiye (pts-vp-pli1) | māṇike → māṇiye (sya-all) | māṇiye → pāṇike (bj: machasaṁ) | māṇike → māṇiye (cck: sī. pī.) Sassu suṇhāya pāhesi, yehi maddī asobhatha.Uggatthanaṁ giṅgamakaṁ, mekhalaṁ pāṭipādakaṁ;
pāṭipādakaṁ → paṭipādukaṁ (bj, sya1ed, sya2ed); pālipādakaṁ (pts-vp-pli1) | pāṭipādakaṁ → paṭipādukaṁ (sya-all) | paṭipādukaṁ → paṭipādakaṁ (bj: machasaṁ) | pāṭipādakaṁ → paṭipādukaṁ (cck: sī. syā.); pālipādakaṁ (cck: pī.) Sassu suṇhāya pāhesi, yehi maddī asobhatha.
maddī → maddi (bj)Suttañca suttavajjañca, upanijjhāya seyyasi;
seyyasi → seyyasī (pts) Asobhatha rājaputtī, devakaññāva nandane.Sīsaṁ nhātā sucivatthā, sabbālaṅkārabhūsitā;
nhātā → nāhātā (bj); nahātvā (pts) | sīsaṁ nhātā → sīsanhātā (sya-all) sabbālaṅkārabhūsitā → sabbābharaṇabhūsitā (bj, sya-all, pts) Asobhatha rājaputtī, tāvatiṁseva accharā.
tāvatiṁseva → tāvatiṁsāva (bj, sya-all, pts)Kadalīva vātacchupitā, jātā cittalatāvane; Dantāvaraṇasampannā, rājaputtī asobhatha.
Sakuṇī mānusinīva, jātā cittapattā patī;
cittapattā patī → cittappattā pati (sya-all) | patī nigrodhapakkabimboṭṭhī → pati nigrodhapattabimboṭṭhī (pts) Nigrodhapakkabimboṭṭhī, rājaputtī asobhatha.
nigrodhapakkabimboṭṭhī → nigrodhapakkabimboṭṭhi (bj)Tassā ca nāgamānesuṁ, nātibaddhaṁva kuñjaraṁ;
nātibaddhaṁva → nātivaddhañca (bj); nātivuḍḍhaṁva (sya-all) | nātivaddhañca → nātivuḍḍhaṁca (bj: syā) Sattikkhamaṁ sarakkhamaṁ, īsādantaṁ urūḷhavaṁ.
urūḷhavaṁ → uruḷhavaṁ (sya-all)Sā maddī nāgamāruhi, nātivaddhaṁva kuñjaraṁ;
nāgamāruhi nātivaddhaṁva → nāgamāruyhi nātivaddhañca (bj) nātivaddhaṁva → nātivuḍḍhaṁva (sya1ed, sya2ed); nātivaddhañ ca (pts-vp-pli1); nātibaddhaṁva (csp1ed) | nātivaddhaṁva → nātibaddhaṁva (cck); nātivuḍḍhaṁva (sya-all) Sattikkhamaṁ sarakkhamaṁ, īsādantaṁ urūḷhavaṁ.
urūḷhavaṁ → uruḷhavaṁ (sya-all); urūḷhavanti (pts)Sabbamhi taṁaraññamhi, yāvantettha migā ahuṁ;
taṁaraññamhi yāvantettha → tamhi araññamhi yāvant ettha (pts) ahuṁ → ahū (pts) Vessantarassa tejena, naññamaññaṁ viheṭhayuṁ.
naññamaññaṁ viheṭhayuṁ → nāññamaññamaheṭhayuṁ (bj, pts) | naññamaññaṁ → nāññamaññaṁ (sya-all)Sabbamhi taṁaraññamhi, yāvantettha dijā ahuṁ;
taṁaraññamhi yāvantettha → tamhi araññamhi yāvant ettha (pts) ahuṁ → ahū (pts) Vessantarassa tejena, naññamaññaṁ viheṭhayuṁ.
naññamaññaṁ viheṭhayuṁ → nāññamaññamaheṭhayuṁ (bj, pts) | naññamaññaṁ → nāññamaññaṁ (sya-all)Sabbamhi taṁaraññamhi, yāvantettha migā ahuṁ;
taṁaraññamhi yāvantettha → tamhi araññamhi yāvant ettha (pts) ahuṁ → ahū (pts) Ekajjhaṁ sannipātiṁsu, vessantare payātamhi;
sannipātiṁsu → sannipatiṁsu (bj, pts) Sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhane.Sabbamhi taṁaraññamhi, yāvantettha dijā ahuṁ;
taṁaraññamhi yāvantettha → tamhi araññamhi yāvant ettha (pts) dijā ahuṁ → digā ahu (bj) | ahuṁ → ahū (pts) Ekajjhaṁ sannipātiṁsu, vessantare payātamhi;
sannipātiṁsu → sannipatiṁsu (bj, pts) Sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhane.Sabbamhi taṁaraññamhi, yāvantettha migā ahuṁ;
taṁaraññamhi yāvantettha → tamhi araññamhi yāvant ettha (pts) ahuṁ nāssu mañjū nikūjiṁsu → ahu nāssa mañjūni kūjiṁsu (sya-all) | ahuṁ → ahū (pts) Nāssu mañjū nikūjiṁsu, vessantare payātamhi;
mañjū nikūjiṁsu → mañjūni kūjiṁsū (bj); mañjūni kujjiṁsu (pts) Sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhane.Sabbamhi taṁaraññamhi, yāvantettha dijā ahuṁ;
taṁaraññamhi yāvantettha → tamhi araññamhi yāvant ettha (pts) dijā ahuṁ → digā ahu (bj) | ahuṁ nāssu mañjū nikūjiṁsu → ahu nāssa mañjūni kūjiṁsu (sya-all) | ahuṁ → ahū (pts) Nāssu mañjū nikūjiṁsu, vessantare payātamhi;
mañjū nikūjiṁsu → mañjūni kujjiṁsu (pts) Sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhane.Paṭiyatto rājamaggo, vicitto pupphasanthato;
rājamaggo → rājāmaggo (bj) pupphasanthato vasi → puppasanthato vasī (bj) | pupphasanthato → Bd sandhito. (pts note) Vasi vessantaro yattha, yāvatāva jetuttarā.
vessantaro → vessantaro rājā (sya-all) yāvatāva → yāvatā ca (bj)Tato saṭṭhisahassāni, yodhino cārudassanā;
saṭṭhisahassāni → saṭṭhī sahassāni (sya-all) yodhino → yudhino (bj, pts) | yudhino → yodhino (bj: machasaṁ) Samantā parikiriṁsu, vessantare payātamhi;
parikiriṁsu → parikariṁsu (bj, sya-all, pts) | parikariṁsu → parikiriṁsu (bj: machasaṁ) | parikariṁsu → Bd -kiriṁsu. (pts note) Sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhane.Orodhā ca kumārā ca, vesiyānā ca brāhmaṇā; Samantā parikiriṁsu, vessantare payātamhi;
parikiriṁsu → parikariṁsu (bj, sya-all, pts) Sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhane.Hatthārohā anīkaṭṭhā, rathikā pattikārakā;
hatthārohā → hatthārūhā (bj) pattikārikā → Bdf -rakā. (pts note) Samantā parikiriṁsu, vessantare payātamhi;
parikiriṁsu → parikariṁsu (bj, sya-all) Sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhane.Samāgatā jānapadā, negamā ca samāgatā; Samantā parikiriṁsu, vessantare payātamhi;
parikiriṁsu → parikariṁsu (bj, sya-all) Sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhane.Karoṭiyā cammadharā, illīhatthā suvammino;
illīhatthā → khaggahatthā (bj, pts-vp-pli1); indihatthā (sya1ed, sya2ed, mr) | illīhatthā suvammino → indihatthā suvammikā (sya-all) | khaggahatthā → indihatthā (bj: machasaṁ, syā) | illīhatthā → indihatthā (cck: syā. ka.); khaggahatthā (cck: sī. pī.) | khaggahatthā → Bd indihatthā. (pts note) Purato paṭipajjiṁsu, vessantare payātamhi; Sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhane.Te pāvisuṁ puraṁ rammaṁ, mahāpākāratoraṇaṁ;
pāvisuṁ → pāviṁsu (sya-all) | pāvisuṁ → Cks pāvisiṁsu. (pts note) mahāpākāratoraṇaṁ → bahupākāratoraṇaṁ (bj, sya-all, pts) | bahupākāratoraṇaṁ → mahāpākāra (bj: machasaṁ) Upetaṁ annapānehi, naccagītehi cūbhayaṁ.Vittā jānapadā āsuṁ, negamā ca samāgatā; Anuppatte kumāramhi, sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhane.
kumāramhi → kumārambhi (bj)Celukkhepo avattittha, āgate dhanadāyake;
avattittha → pavattittha (sya-all) | avattittha → Bd pavattittha. (pts note) Nandiṁ pavesi nagare, bandhanā mokkho aghosatha.
Nandiṁ pavesi → nandippavesi (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | nandiṁ pavesi → nandippavesi (bj, sya-all, pts) | pavesi → nandi-ppavesi (cck: sī. syā. pī.) bandhanā mokkho aghosatha → bandhanamokkho agosatha (bj); bandhanamokkho aghosathāti (pts) | bandhanamokkho → Bd bandhanā-. (pts note)Jātarūpamayaṁ vassaṁ, devo pāvassi tāvade; Vessantare paviṭṭhamhi, sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhane.
Tato vessantaro rājā, dānaṁ datvāna khattiyo; Kāyassa bhedā sappañño, saggaṁ so upapajjathāti.
sappañño → Cks -ā. (pts note)
Vessantarajātakaṁ dasamaṁ.
Vessantarajātakaṁ dasamaṁ → mahāvessantarajātakaṁ (bj, sya1ed, sya2ed)