MahāpuṇṇamasuttaБольшое наставление в ночь полнолуния
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde.
migāramātupāsāde → migāramātu pāsāde (th, pts)Одно время Благословенный располагается в Саваттхи, в Восточном парке, во дворце Мигараматы.
Tena kho pana samayena bhagavā tadahuposathe pannarase puṇṇāya puṇṇamāya rattiyā bhikkhusaṅghaparivuto abbhokāse nisinno hoti.
pannarase → paṇṇarase (bj, sya-all) | bhikkhusaṅghaparivuto → bhikkhusaṁghaparivuto (ms2005, pts) | tadahuposathe → tadahu posathe (pts)И тогда, на пятнадцатый день, в ночь полной луны, в Упосатху, Благословенный сидел под открытым небом в окружении общины монахов.
Atha kho aññataro bhikkhu uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca:
tenañjaliṁ paṇāmetvā → tenañjalimpaṇāmetvā (th) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts) | tenañjaliṁ → ten añjalim (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)И тогда некий монах встал с сиденья, закинул внешнее одеяние за плечо, сложил ладони в почтительном приветствии Благословенного, и сказал ему:
“Puccheyyāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ kiñcideva desaṁ, sace me bhagavā okāsaṁ karoti pañhassa veyyākaraṇāyā”ti.
kiñcideva → kiñcid eva (pts)“Почтенный, я хотел бы кое о чём спросить Благословенного, если Благословенный дарует мне ответ на мой вопрос”.
“Tena hi tvaṁ, bhikkhu, sake āsane nisīditvā puccha yadākaṅkhasī”ti.
tena hi → tenahi (th) | yadākaṅkhasīti → yad ākaṅkhasīti (pts)“Садись на своё сиденье, монах, и спрашивай что хочешь”.
Atha kho so bhikkhu sake āsane nisīditvā bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Тот монах сел на своё сиденье и сказал Благословенному:
“ime nu kho, bhante, pañcupādānakkhandhā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | pañcupādānakkhandhā seyyathidaṁ → pañc upādānakkhandhā seyyathīdam (pts)“Не являются ли они, почтенный, пятью совокупностями, подверженными цеплянию, то есть:
rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho”ti?
rūpupādānakkhandho vedanupādānakkhandho saññupādānakkhandho saṅkhārupādānakkhandho → rūpūpādānakkhandho vedanūpādānakkhandho saññūpādānakkhandho saṅkhārūpādānakkhandho (bj)совокупность материальной формы, подверженная цеплянию; совокупность чувства, подверженная цеплянию; совокупность восприятия, подверженная цеплянию; совокупность составляющих [ума], подверженная цеплянию; совокупность сознания, подверженная цеплянию?”
“Ime kho, bhikkhu, pañcupādānakkhandhā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | pañcupādānakkhandhā seyyathidaṁ → pañc upādānakkhandhā seyyathīdaṁ (pts)“Монах, это пять совокупностей, подверженных цеплянию, то есть: совокупность материальной формы… чувства… восприятия… составляющих… сознания, подверженная цеплянию”.
rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho”ti.
rūpupādānakkhandho vedanupādānakkhandho saññupādānakkhandho saṅkhārupādānakkhandho → rūpūpādānakkhandho vedanūpādānakkhandho saññūpādānakkhandho saṅkhārūpādānakkhandho (bj)
“Sādhu, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṁ uttariṁ pañhaṁ pucchi:
pucchi → apucchi (pts) | bhanteti → bhante ti (pts)Сказав: “Хорошо, почтенный”, монах восхитился и возрадовался словам Благословенного. Затем он задал ему следующий вопрос:
“ime pana, bhante, pañcupādānakkhandhā kiṁmūlakā”ti?
kiṁmūlakāti → kimmūlakāti (bjt) | pañcupādānakkhandhā kiṁmūlakāti → pañc upādānakkhandhā kiṁmūlakā ti (pts)“Но, почтенный, в чём укоренены эти пять совокупностей, подверженные цеплянию?”
“Ime kho, bhikkhu, pañcupādānakkhandhā chandamūlakā”ti.
pañcupādānakkhandhā chandamūlakāti → pañc upādānakkhandhā chandamūlakā ti (pts)“Эти пять совокупностей, подверженные цеплянию, укоренены в желании, монах”.
“Taṁyeva nu kho, bhante, upādānaṁ te pañcupādānakkhandhā, udāhu aññatra pañcahupādānakkhandhehi upādānan”ti?
pañcahupādānakkhandhehi upādānanti → pañcupādānakkhandhehi upādānaṁti (bj) | pañcahupādānakkhandhehi → pañcupādānakkhandhehi (sya-all) | taṁyeva → taññeva (th) | taṁyeva → taṁ yeva (pts) | pañcupādānakkhandhā → pañc upādānakkhandhā (pts) | aññatra pañcahupādānakkhandhehi upādānanti → aññatara pañc upādānakkhandhehi upādānan ti (pts)“Почтенный, это цепляние является тем же самым, что и пять совокупностей, подверженных цеплянию, или же цепляние – это нечто отдельное от пяти совокупностей, подверженных цеплянию?”
“Na kho, bhikkhu, taṁyeva upādānaṁ te pañcupādānakkhandhā, nāpi aññatra pañcahupādānakkhandhehi upādānaṁ.
pañcahupādānakkhandhehi → pañcupādānakkhandhehi (bj, sya-all, pts) | pañcupādānakkhandhā nāpi → pañc upādānakkhandhā na pi (pts) | nāpi → napi (bj: PTS) | taṁyeva → taṁ yeva (bjt, pts) | taṁyeva → taññeva (th) | pañcahupādānakkhandhehi → pañc upādānakkhandhehi (pts)“Монах, цепляние не является тем же самым, что и пять совокупностей, подверженных цеплянию, но это и не есть нечто отдельное от пяти совокупностей, подверженных цеплянию.
Yo kho, bhikkhu, pañcasu upādānakkhandhesu chandarāgo taṁ tattha upādānan”ti.
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcupādānakkhandhesu (bj, sya-all) | pañcasu → pañc (pts) | upādānanti → upādānan ti (pts)Желание и страсть по отношению к пяти совокупностям, подверженным цеплянию – вот где здесь цепляние”.
“Siyā pana, bhante, pañcasu upādānakkhandhesu chandarāgavemattatā”ti?
pañcasu upādānakkhandhesu → sā pañcupādānakkhandhesu (sya-all) | upādānakkhandhesu → Sky pañcas'; up-; Si sā pañc'; up-. (pts note) | chandarāgavemattatāti → chandarāgavemattatā ti (pts)“Но, почтенный, может ли быть разнообразие в желании и жажде по отношению к этим пяти совокупностям, подверженным цеплянию?”
“Siyā, bhikkhū”ti bhagavā avoca“Может, монах” – сказал Благословенный.
“idha, bhikkhu, ekaccassa evaṁ hoti:“Вот, монах, некий человек думает так:
‘evaṁrūpo siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁvedano siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁsañño siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁsaṅkhāro siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁviññāṇo siyaṁ anāgatamaddhānan’ti.
siyaṁ anāgatamaddhānanti → siyām anāgatamaddhānan ti (pts) | siyaṁ → So Si; Sky evarūpe siyā. (pts note) | evaṁsaṅkhāro → evaṁsaṁkhāro (pts)“Пусть моя материальная форма будет такой в будущем. Пусть моё чувство… восприятие… составляющие… сознание будет таким в будущем”.
Evaṁ kho, bhikkhu, siyā pañcasu upādānakkhandhesu chandarāgavemattatā”ti.
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcupādānakkhandhesu (sya-all) | siyā pañcasu → pañc (pts) | chandarāgavemattatāti → chandarāgavemattatā ti (pts)Вот каким образом имеет место разнообразие в желании и жажде по отношению к этим пяти совокупностям, подверженным цеплянию”.
“Kittāvatā pana, bhante, khandhānaṁ khandhādhivacanaṁ hotī”ti?“Но, почтенный, в каком смысле термин “совокупности” применим к совокупностям?”
“Yaṁ kiñci, bhikkhu, rūpaṁ—atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā, oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā, hīnaṁ vā paṇītaṁ vā, yaṁ dūre santike vā—ayaṁ rūpakkhandho.
yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th)“Монах, любой вид материальной формы – прошлой, будущей, настоящей, внутренней или внешней, грубой или утончённой, низкой или возвышенной, далёкой или близкой – является совокупностью материальной формы.
Yā kāci vedanā—atītānāgatapaccuppannā ajjhattaṁ vā bahiddhā vā, oḷārikā vā sukhumā vā, hīnā vā paṇītā vā, yā dūre santike vā—ayaṁ vedanākkhandho.
vedanā → Si Yā kāci vedanā. Yā kāci saññā. Ye keci saṁkhārā. Yaṁ kiñci viññāṇaṁ atīt-. (pts note)Любой вид чувства…
Yā kāci saññā—atītānāgatapaccuppannā …pe… yā dūre santike vā—ayaṁ saññākkhandho.
pe → spelled out in full (bjt)Любой вид восприятия…
Ye keci saṅkhārā—atītānāgatapaccuppannā ajjhattaṁ vā bahiddhā vā, oḷārikā vā sukhumā vā, hīnā vā paṇītā vā, ye dūre santike vā—ayaṁ saṅkhārakkhandho.Любой вид составляющих…
Yaṁ kiñci viññāṇaṁ—atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā, oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā, hīnaṁ vā paṇītaṁ vā, yaṁ dūre santike vā—ayaṁ viññāṇakkhandho.
viññāṇakkhandho → viññāṇakkhando (pts) | yaṁ kiñci → saṅkhārā yaṅkiñci (th)Любой вид сознания – прошлого, будущего, настоящего, внутреннего или внешнего, грубого или утончённого, низкого или возвышенного, далёкого или близкого – является совокупностью сознания.
Ettāvatā kho, bhikkhu, khandhānaṁ khandhādhivacanaṁ hotī”ti.Вот каким образом термин “совокупности” применим к совокупностям”.
“Ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo rūpakkhandhassa paññāpanāya?“Почтенный, в чём условие и причина проявления совокупности материальной формы?
Ko hetu ko paccayo vedanākkhandhassa paññāpanāya?“Почтенный, в чём условие и причина проявления совокупности чувства?
Ko hetu ko paccayo saññākkhandhassa paññāpanāya?Любой вид восприятия…
Ko hetu ko paccayo saṅkhārakkhandhassa paññāpanāya?
saṅkhārakkhandhassa → saṁkhārakkhandhassa (pts)Любой вид составляющих [ума]…
Ko hetu ko paccayo viññāṇakkhandhassa paññāpanāyā”ti?сознания?”
“Cattāro kho, bhikkhu, mahābhūtā hetu, cattāro mahābhūtā paccayo rūpakkhandhassa paññāpanāya.“Четыре великих элемента, монах, являются условием и причиной для проявления совокупности материальной формы.
Phasso hetu, phasso paccayo vedanākkhandhassa paññāpanāya.Контакт – это условие и причина для проявления совокупности чувства.
Phasso hetu, phasso paccayo saññākkhandhassa paññāpanāya.Любой вид восприятия…
Phasso hetu, phasso paccayo saṅkhārakkhandhassa paññāpanāya.
saṅkhārakkhandhassa → saṁkhārakkhandhassa (pts)Контакт – это условие и причина для проявления совокупности составляющих.
Nāmarūpaṁ kho, bhikkhu, hetu, nāmarūpaṁ paccayo viññāṇakkhandhassa paññāpanāyā”ti.Имя-и-форма – это условие и причина для проявления совокупности сознания”.
“Kathaṁ pana, bhante, sakkāyadiṭṭhi hotī”ti?“Почтенный, как возникает взгляд о “личности”?
“Idha, bhikkhu, assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto“Вот, монах, необученный заурядный человек, который не уважает Благородных, который неумелый и нетренированный в их Дхамме, который не уважает чистых людей, который неумелый и нетренированный в их Дхамме,
rūpaṁ attato samanupassati rūpavantaṁ vā attānaṁ attani vā rūpaṁ rūpasmiṁ vā attānaṁ;считает что материальная форма – это “я”; или что * “я” владеет материальной формой; или что * материальная форма находится внутри “я”; или что * “я” находится в материальной форме.
vedanaṁ attato samanupassati vedanāvantaṁ vā attānaṁ attani vā vedanaṁ vedanāya vā attānaṁ;Он считает, что чувство – это “я”; или что “я” владеет чувством; или что чувство находится внутри “я”; или что “я” находится в чувстве.
saññaṁ attato samanupassati saññāvantaṁ vā attānaṁ attani vā saññaṁ saññāya vā attānaṁ;Он считает, что восприятие – это “я”; или что “я” владеет восприятием; или что восприятие находится внутри “я”; или что “я” находится в восприятии.
saṅkhāre attato samanupassati saṅkhāravantaṁ vā attānaṁ attani vā saṅkhāre saṅkhāresu vā attānaṁ;
saṅkhāre → saṁkhāre (pts) | saṅkhāravantaṁ → saṁkhāravantaṁ (pts) | saṅkhāre saṅkhāresu → saṁkhāre saṁkhāresu (pts)Он считает, что составляющие – это “я”; или что “я” владеет составляющими [ума]; или что составляющие находятся внутри “я”; или что “я” находится в составляющих [ума].
viññāṇaṁ attato samanupassati viññāṇavantaṁ vā attānaṁ attani vā viññāṇaṁ viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.Он считает, что сознание – это “я”; или что “я” владеет сознанием; или что сознание находится внутри “я”; или что “я” находится в сознании.
Evaṁ kho, bhikkhu, sakkāyadiṭṭhi hotī”ti.Вот как возникает взгляд о “личности”.
“Kathaṁ pana, bhante, sakkāyadiṭṭhi na hotī”ti?“Но, почтенный, как взгляд о “личности” не возникает?”
“Idha, bhikkhu, sutavā ariyasāvako ariyānaṁ dassāvī ariyadhammassa kovido ariyadhamme suvinīto sappurisānaṁ dassāvī sappurisadhammassa kovido sappurisadhamme suvinīto“Вот, монах, хорошо обученный благородный ученик, который уважает Благородных, умелый и тренированный в их Дхамме, который уважает чистых людей, умелый и тренированный в их Дхамме,
na rūpaṁ attato samanupassati na rūpavantaṁ vā attānaṁ na attani vā rūpaṁ na rūpasmiṁ vā attānaṁ;
na attani → nāttani (pts)не считает, что материальная форма – это “я” или что “я” владеет материальной формой; или что материальная форма находится внутри “я”; или что “я” находится в материальной форме.
na vedanaṁ attato samanupassati na vedanāvantaṁ vā attānaṁ na attani vā vedanaṁ na vedanāya vā attānaṁ;Он не считает, что чувство – это “я”; или что “я” владеет чувством; или что чувство находится внутри “я”; или что “я” находится в чувстве.
na saññaṁ attato samanupassati na saññāvantaṁ vā attānaṁ na attani vā saññaṁ na saññāya vā attānaṁ;Он не считает, что восприятие – это “я”; или что “я” владеет восприятием; или что восприятие находится внутри “я”; или что “я” находится в восприятии.
na saṅkhāre attato samanupassati na saṅkhāravantaṁ vā attānaṁ na attani vā saṅkhāre na saṅkhāresu vā attānaṁ;Он не считает, что составляющие – это “я”; или что “я” владеет составляющими [ума]; или что составляющие находятся внутри “я”; или что “я” находится в составляющих [ума].
na viññāṇaṁ attato samanupassati na viññāṇavantaṁ vā attānaṁ na attani vā viññāṇaṁ na viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.Он не считает, что сознание – это “я”; или что “я” владеет сознанием; или что сознание находится внутри “я”; или что “я” находится в сознании.
Evaṁ kho, bhikkhu, sakkāyadiṭṭhi na hotī”ti.Вот как взгляд о “личности” не возникает”.
“Ko nu kho, bhante, rūpe assādo, ko ādīnavo, kiṁ nissaraṇaṁ?“Почтенный, что такое привлекательность, что такое опасность, что такое спасение в отношении материальной формы?
Ko vedanāya assādo, ko ādīnavo, kiṁ nissaraṇaṁ?чувства…
Ko saññāya assādo, ko ādīnavo, kiṁ nissaraṇaṁ?восприятия…
Ko saṅkhāresu assādo, ko ādīnavo, kiṁ nissaraṇaṁ?
saṅkhāresu → saṁkhāresu (pts)составляющих [ума]…
Ko viññāṇe assādo, ko ādīnavo, kiṁ nissaraṇan”ti?
nissaraṇanti → nissaraṇan ti (pts)и сознания?”
“Yaṁ kho, bhikkhu, rūpaṁ paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ, ayaṁ rūpe assādo.
Yaṁ kho → yañca (sya-all, km)“Приятное и удовольствие, монах, что возникают в зависимости от материальной формы – вот что является привлекательностью в отношении материальной формы.
Yaṁ rūpaṁ aniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, ayaṁ rūpe ādīnavo.Материальная форма ненадёжна, болезненна, подвержена изменению – вот что является опасностью в случае материальной формы.
Yo rūpe chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ, idaṁ rūpe nissaraṇaṁ.
chandarāgappahānaṁ → chandarāgapahānaṁ (pts)Устранение желания и жажды, отбрасывание желания и жажды к материальной форме – вот что является спасением в отношении материальной формы.
Yaṁ kho, bhikkhu, vedanaṁ paṭicca …
yaṁ kho → yañca (sya-all) | kho → yañca (cck: syā. kaṁ.) | kho → So Sky; Si ca. (pts note)Приятное и удовольствие, что возникают в зависимости от чувства…
saññaṁ paṭicca …
pe → spelled out in full (th)Любой вид восприятия…
saṅkhāre paṭicca …
pe → Si omits pe and recites in full. (pts note) | pe → spelled out in full (th) | saṅkhāre → saṁkhāre (pts)Любой вид составляющих [ума]…
viññāṇaṁ paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ, ayaṁ viññāṇe assādo.сознания – вот что является привлекательностью.
Yaṁ viññāṇaṁ aniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, ayaṁ viññāṇe ādīnavo.Чувство… восприятие… составляющие… сознание ненадёжно, болезненно, подвержено изменению – вот что является опасностью…
Yo viññāṇe chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ, idaṁ viññāṇe nissaraṇan”ti.
chandarāgappahānaṁ → chandarāgapahānaṁ (pts) | nissaraṇanti → nissaraṇan ti (pts)Устранение желания и жажды к чувству… восприятию… составляющим… сознанию – вот что является спасением…”
“Kathaṁ pana, bhante, jānato kathaṁ passato imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na hontī”ti?
ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā → ahiṅkāramamiṅkāramānānusayā (bj) | ahaṁkāramamaṁkāramānānusayā → So Si; Sky ahiṁkāramamiṁkāramānānusayo hontīti. (pts note) | ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā → ahaṅkāra mamaṅkāramānānusayā (th) | imasmiñca → imasmiñ ca (pts)“Почтенный, как человек знает, как человек видит в отношении этого тела с его сознанием и в отношении всех внешних образов, [так чтобы] более не было сотворения “я” и сотворения “моего” и скрытой склонности к самомнению?”
“Yaṁ kiñci, bhikkhu, rūpaṁ—atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā—sabbaṁ rūpaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti—evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya passati.
yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | netaṁ → n etaṁ (pts) | nesohamasmi → n eso ham asmi (pts) | meso attāti evametaṁ → me so attā ti evam etaṁ (pts)Любой вид материальной формы – прошлой, будущей, настоящей, внутренней или внешней, грубой или утончённой, низкой или возвышенной, далёкой или близкой – всякую материальную форму следует видеть в соответствии- с действительностью правильным пониманием: “Это не моё, я не таков, это не моё “я”.
Yā kāci vedanā …
yā kāci → yākāci (th)Любой вид чувства…
yā kāci saññā …
yā kāci → yākāci (th)Любой вид восприятия…
ye keci saṅkhārā …
ye keci → yekeci (th) | saṅkhārā → saṁkhārā (pts)Любой вид составляющих [ума]…
yaṁ kiñci viññāṇaṁ—atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā—sabbaṁ viññāṇaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti—evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya passati.
yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th)-Любой вид сознания – прошлого, будущего, настоящего, внутреннего или внешнего, грубого или утончённого, низкого или возвышенного, далёкого или близкого – всякое сознание следует видеть правильным пониманием как-есть: “Это не моё, я не таков, это не моё “я”.
Evaṁ kho, bhikkhu, jānato evaṁ passato imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na hontī”ti.
ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā → ahiṅkāramamiṅkāramānānusayā (bj) | ahiṅkāramamiṅkāramānānusayā → ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā (bj: sīmu, machasaṁ, syā, PTS) | ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā → ahaṁkāramamaṁkāramānānusayā (my, ms2005, pts) | ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā → ahaṅkāra mamaṅkāramānānusayā (th) | imasmiñca → imasmiñ ca (pts)Когда человек видит и знает так в отношении этого тела с его сознанием и в отношении всех внешних образов – то нет сотворения “я” и сотворения “моего” или скрытой склонности к самомнению”.
Atha kho aññatarassa bhikkhuno evaṁ cetaso parivitakko udapādi:И тогда в уме некоего монаха возникла такая мысль:
“iti kira, bho, rūpaṁ anattā, vedanā anattā, saññā anattā, saṅkhārā anattā, viññāṇaṁ anattā;
anattā → viññāṇaṁ anattaṁ (bj: sīmu) | saṅkhārā → saṁkhārā (pts)“Так выходит, материальная форма – это не “я”, чувство – это не “я”, восприятие – это не “я”, составляющие – это не “я”, сознание – это не “я”.
anattakatāni kammāni kamattānaṁ phusissantī”ti?
kamattānaṁ → kathamattānaṁ (cck: saṁ. ni. 3.82) | attānaṁ → So Sky Bu; Si kammattānaṁ. (pts note) | kamattānaṁ → kam attānaṁ (pts)Так на какое “я” будут оказывать влияние действия, созданные “не-я”?
Atha kho bhagavā tassa bhikkhuno cetasā cetoparivitakkamaññāya bhikkhū āmantesi:
cetoparivitakkamaññāya → ceto parivitakkamaññāya (bjt, th) | cetoparivitakkamaññāya → ceto parivitakkaṁ aññāya (pts)И тогда Благословенный, познав своим умом мысль в уме того монаха, обратился к монахам так:
“ṭhānaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, vijjati yaṁ idhekacco moghapuriso avidvā avijjāgato taṇhādhipateyyena cetasā satthu sāsanaṁ atidhāvitabbaṁ maññeyya:
avidvā → aviddhā (sya-all) | atidhāvitabbaṁ → abhidhāvitabbaṁ (sya-all) | avidvā → So Sk; Sy avitvā corrected to avidvā; Si aviddhā. (pts note) | satthu sāsanaṁ → satthusāsanaṁ (bjt) | panetaṁ → pan etaṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)“Бывает так, монахи, что некий пустоголовый, тупой, невежественный человек, с умом, охваченным жаждой, может думать, будто способен обойти Учение Учителя. Он рассуждает так:
‘iti kira, bho, rūpaṁ anattā, vedanā anattā, saññā anattā, saṅkhārā anattā, viññāṇaṁ anattā;
saṅkhārā → saṁkhārā (pts)“Так выходит, материальная форма – это не “я”, чувство – это не “я”, восприятие – это не “я”, составляющие – это не “я”, сознание – это не “я”.
anattakatāni kammāni kamattānaṁ phusissantī’ti.
kamattānaṁ → kam attānaṁ (pts)Так на какое “я” будут оказывать влияние действия, созданные “не-я”?
Paṭivinītā kho me tumhe, bhikkhave, tatra tatra dhammesu.
Paṭivinītā → paṭicca vinītā (bj, pts1ed); paṭipucchā vinītā (cck, sya1ed); paṭipucchāmi vinītā (sya2ed, km) | paṭivinītā → paṭicca vinītā (bj, pts); paṭipucchāmi vinītā (sya-all) | tatra → tatra tesu tesu (pts) | vinītā → paṭivinītā (bj: sīmu, machasaṁ); paṭipucchāvinītā (bj: syā) | dhammesu → tatra tatra tesu tesu dhammesu (bj: sīmu, PTS) | Paṭivinītā → paṭicca vinītā (cck: sī. pī.); paṭipucchāmi vinītā (cck: syā. kaṁ.) | paṭipucchāmi → paṭicca (sya-all: sī.) | Paṭicca → So Sky; Si paṭipucchā, with note that the Siṇhalese reading is paṭicca. (pts note)Монахи, вы тренировались мной посредством тщательного расспроса в различных случаях в отношении различных вещей.
Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
kiṁ maññatha → kimmaññatha (bjt) | kiṁ → kim (pts)Как вы думаете монахи?
rūpaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
vāti → vā ti (pts)Постоянна ли материальная форма или ненадёжна?”
“Aniccaṁ, bhante”.“Ненадёжно, почтенный”.
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
yaṁ panāniccaṁ → yampanāniccaṁ (th) | vāti → vā ti (pts)“А то, что ненадёжно – то болезненно или приятно?”
“Dukkhaṁ, bhante”.“Болезненно, почтенный”.
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
samanupassituṁ → samanupassitaṁ (pts) | yaṁ panāniccaṁ → yampanāniccaṁ (th) | kallaṁ → kallan (pts)“А то, что ненадёжно, болезненно, подвержено изменению – может ли считаться таковым:
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?
esohamasmi → eso ham asmi (pts) | attāti → attā ti (pts)“Это моё, я таков, это моё “я”?
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → h etaṁ (pts)“Нет, почтенный”.
“Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
kiṁ maññatha → kiṁmaññatha (bjt)[Благословенный сказал]: “Как вы думаете монахи?
vedanā …чувство…
saññā …Любой вид восприятия…
saṅkhārā …
saṅkhārā → saṁkhārā (pts)Любой вид составляющих [ума]…
viññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
aniccaṁ vāti → ti (pts)Сознание надёжно или ненадёжно?”
“Aniccaṁ, bhante”.“Ненадёжно, почтенный”.
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
yaṁ panāniccaṁ → yampanāniccaṁ (th) | vāti → vā ti (pts)“А то, что ненадёжно – то болезненно или приятно?”
“Dukkhaṁ, bhante”.“Болезненно, почтенный”.
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
yaṁ panāniccaṁ → yampanāniccaṁ (th) | kallaṁ → kallan (pts)“А то, что ненадёжно, болезненно, подвержено изменению – может ли считаться таковым:
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?
esohamasmi → eso ham asmi (pts) | attāti → attā ti (pts)“Это моё, я таков, это моё “я”?
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → h etaṁ (pts)“Нет, почтенный”.
“Tasmātiha, bhikkhave, yaṁ kiñci rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā sabbaṁ rūpaṁ: ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.
yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th)“Поэтому, монахи, любой вид материальной формы – прошлой, будущей, настоящей, внутренней или внешней, грубой или утончённой, низкой или возвышенной, далёкой или близкой – всякую материальную форму следует видеть в соответствии- с действительностью правильным пониманием: “Это не моё, я не таков, это не моё “я”.
Yā kāci vedanā …
yā kāci → yākāci (th)Любой вид чувства…
yā kāci saññā …
yā kāci → yākāci (th)Любой вид восприятия…
ye keci saṅkhārā …
saṅkhārā → saṁkhāra (pts) | ye keci → yekeci (th)Любой вид составляющих [ума]…
yaṁ kiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā sabbaṁ viññāṇaṁ: ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.
yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th)-всякое сознание – прошлое, будущее, настоящее, внутреннее или внешнее, грубое или утончённое, низкое или возвышенное, далёкое или близкое – следует видеть как-есть правильным пониманием: “Это не моё, я не таков, это не моё “я”.
Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati, vedanāyapi nibbindati, saññāyapi nibbindati, saṅkhāresupi nibbindati, viññāṇasmimpi nibbindati;
rūpasmimpi → rūpasmiṁ (bj, pts) | viññāṇasmimpi → viññāṇasmiṁ (pts) | rūpasmimpi → rūpasmiṁpi (th) | viññāṇasmimpi → viññāṇasmiṁpi (th) | vedanāyapi → vedanāya (pts) | saññāyapi → saññāya (pts) | saṅkhāresupi → saṁkhāresu (pts)Видя так, хорошо обученный благородный ученик теряет очарованность [в отношении] материальной формы… чувства… восприятия… составляющих… сознания.
nibbindaṁ virajjati, virāgā vimuccati. Vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.
vimuttamiti → vimuttam iti (pts)Утратив очарованность, он становится беспристрастным. Посредством беспристрастия [его ум] освобождается. Когда он освободился, приходит знание: “Он освобождён”.
‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānātī”ti.Он понимает: “Рождение уничтожено, святая жизнь прожита, сделано то, что следовало сделать, не будет более появления в каком-либо состоянии существования”.
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)Так сказал Благословенный.
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
abhinandunti imasmiñca → abhinandun ti imasmiṁ kho (pts) | abhinandunti → abhinanduṁ iti dissati (sya-all: sī.) | ti → SO Si; Sky abhinanduṁ. 2 So Si Bu: Sky Mahāpuṇṇamāyas-. (pts note)Монахи были довольны и восхитились словами Благословенного.
Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṁ bhaññamāne saṭṭhimattānaṁ bhikkhūnaṁ anupādāya āsavehi cittāni vimucciṁsūti.
imasmiñca → imasmiṁ kho (bj) | pana → imasmiṁ ca pana (bj: machasaṁ, syā)И по мере произнесения этого наставления умы шестидесяти монахов освободились от пятен [умственных загрязнений] посредством не-цепляния.