Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Majjhima Nikāya 114มัชฌิมนิกาย

Sevitabbāsevitabbasutta๑๑๔ เสวิตัพพาเสวิตัพพสูตร

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
sāvatthiyaṁ → sāvatthi yaṁ (pts)
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของ อนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตกรุงสาวัตถี
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคได้รับสั่งเรียก ภิกษุทั้งหลายมาตรัสว่า “bhikkhavo”ti.
bhikkhavoti → bhikkhavo ti (pts)
“ภิกษุทั้งหลาย”

“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhadanteti → bhadante ti (pts)
ภิกษุเหล่านั้นทูลรับสนองพระดำรัสแล้ว
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
พระผู้มีพระภาคจึงตรัสว่า

“sevitabbāsevitabbaṁ vo, bhikkhave, dhammapariyāyaṁ desessāmi.
desessāmi → desissāmi (bj, pts)
“ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงธรรมบรรยายที่ควรเสพ และไม่ควรเสพแก่เธอทั้งหลาย
Taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
manasi karotha → manasikarotha (th, pts)
เธอทั้งหลายจงฟังธรรมบรรยายนั้น จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่าว”

“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts) | paccassosuṁ → paccassosum (pts)
ภิกษุเหล่านั้นทูลรับสนองพระดำรัสแล้ว
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
พระผู้มีพระภาคจึงได้ตรัสเรื่องนี้ว่า

“Kāyasamācārampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—
kāyasamācārampāhaṁ → kāyasamācārampahaṁ (bj, sya-all) | kāyasamācārampahaṁ → kāyasamācārampāhaṁ (bj: sīmu, machasaṁ) | Kāyasamācāraṁpāhaṁ → pahaṁ (cck: sabbattha) | kāyasamācārampāhaṁ → kāyasamācāraṁpahaṁ (th) | kāyasamācārampāhaṁ → kāyasamācāraṁ p ahaṁ (pts)
“ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวกายสมาจาร(ความประพฤติทางกาย) ไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbaṁ pi (pts)
๑. กายสมาจารที่ควรเสพ ๒. กายสมาจารที่ไม่ควรเสพ
tañca aññamaññaṁ kāyasamācāraṁ.
tañca → tañ ca (pts)
กายสมาจารทั้ง ๒ ประการนั้นเป็นกายสมาจารที่ตรงข้ามกันและกัน

Vacīsamācārampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—
vacīsamācārampāhaṁ → vacīsamācārampahaṁ (bj, sya-all) | vacīsamācārampāhaṁ → vacīsamācāraṁpāhaṁ (my) | vacīsamācārampāhaṁ → vacīsamācāraṁpahaṁ (th) | vacīsamācārampāhaṁ → vacīsamācāraṁ p ahaṁ (pts)
เรากล่าววจีสมาจาร(ความประพฤติทางวาจา) ไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi (pts)
๑. วจีสมาจารที่ควรเสพ ๒. วจีสมาจารที่ไม่ควรเสพ
tañca aññamaññaṁ vacīsamācāraṁ.
tañca → tañ ca (pts)
วจีสมาจารทั้ง ๒ ประการนั้นเป็นวจีสมาจารที่ตรงข้ามกันและกัน

Manosamācārampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—
manosamācārampāhaṁ → manosamācārampahaṁ (bj, sya-all) | manosamācārampāhaṁ → manosamācāraṁpāhaṁ (my) | manosamācārampāhaṁ → manosamācāraṁpahaṁ (th) | manosamācārampāhaṁ → manosamācāraṁ p ahaṁ (pts)
เรากล่าวมโนสมาจาร(ความประพฤติทางใจ) ไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi (pts)
๑. มโนสมาจารที่ควรเสพ ๒. มโนสมาจารที่ไม่ควรเสพ
tañca aññamaññaṁ manosamācāraṁ.
tañca → tañ ca (pts)
มโนสมาจารทั้ง ๒ ประการนั้นเป็นมโนสมาจารที่ตรงข้ามกันและกัน

Cittuppādampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—
cittuppādampāhaṁ → cittuppādampahaṁ (bj, sya-all) | ahaṁ → Sy adds saññāpaṭilābhaṁ. (pts note) | cittuppādampāhaṁ → cittuppādaṁpāhaṁ (my) | cittuppādampāhaṁ → cittuppādaṁpahaṁ (th) | cittuppādampāhaṁ → cittuppādaṁ p ahaṁ (pts)
เรากล่าวจิตตุปบาท(ความเกิดขึ้นแห่งจิต) ไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi (pts)
๑. จิตตุปบาทที่ควรเสพ ๒. จิตตุปบาทที่ไม่ควรเสพ
tañca aññamaññaṁ cittuppādaṁ.
tañca → tañ ca (pts)
จิตตุปบาททั้ง ๒ ประการนั้นเป็นจิตตุปบาทที่ตรงข้ามกันและกัน

Saññāpaṭilābhampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—
saññāpaṭilābhampāhaṁ → saññāpaṭilābhampahaṁ (bj, sya-all) | saññāpaṭilābhampāhaṁ → saññāpaṭilābhaṁpāhaṁ (my) | saññāpaṭilābhampāhaṁ → saññāpaṭilābhaṁpahaṁ (th) | saññāpaṭilābhampāhaṁ → saññāpaṭilābhaṁ p ahaṁ (pts)
เรากล่าวการได้สัญญาไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi (pts)
๑. การได้สัญญาที่ควรเสพ ๒. การได้สัญญาที่ไม่ควรเสพ
tañca aññamaññaṁ saññāpaṭilābhaṁ.
tañca → tañ ca (pts)
การได้สัญญาทั้ง ๒ ประการนั้นเป็นการได้สัญญาที่ตรงข้ามกัน และกัน

Diṭṭhipaṭilābhampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—
diṭṭhipaṭilābhampāhaṁ → diṭṭhipaṭilābhampahaṁ (bj, sya-all) | diṭṭhipaṭilābhampāhaṁ → diṭṭhipaṭilābhaṁpāhaṁ (my) | diṭṭhipaṭilābhampāhaṁ → diṭṭhipaṭilābhaṁpahaṁ (th) | diṭṭhipaṭilābhampāhaṁ → diṭṭhipaṭilābhaṁ p ahaṁ (pts)
เรากล่าวการได้ทิฏฐิไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi (pts)
๑. การได้ทิฏฐิที่ควรเสพ ๒. การได้ทิฏฐิที่ไม่ควรเสพ
tañca aññamaññaṁ diṭṭhipaṭilābhaṁ.
tañca → tañ ca (pts)
การได้ทิฏฐิทั้ง ๒ ประการนั้นเป็นการได้ทิฏฐิที่ตรงข้ามกันและกัน

Attabhāvapaṭilābhampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—
attabhāvapaṭilābhampāhaṁ → attabhāvapaṭilābhaṁpampahaṁ (bj); attabhāvapaṭilābhaṁpahaṁ (sya-all) | attabhāvapaṭilābhampāhaṁ → attabhāvapaṭilābhaṁpāhaṁ (my) | attabhāvapaṭilābhampāhaṁ → attabhāvapaṭilābhaṁ p ahaṁ (pts)
เรากล่าวการได้อัตภาพไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi (pts)
๑. การได้อัตภาพที่ควรเสพ ๒. การได้อัตภาพที่ไม่ควรเสพ
tañca aññamaññaṁ attabhāvapaṭilābhan”ti.
tañca → tañ ca (pts) | attabhāvapaṭilābhanti → attabhāvapaṭilābhan ti (pts)
การได้อัตภาพทั้ง ๒ ประการนั้นเป็นการได้อัตภาพที่ตรงข้ามกันและกัน”

Evaṁ vutte āyasmā sāriputto bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสอย่างนี้แล้ว ท่านพระสารีบุตรได้กราบทูลพระผู้มี พระภาคว่า
“imassa kho ahaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa, vitthārena atthaṁ avibhattassa, evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi.
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ทราบเนื้อความแห่งธรรมบรรยายที่ พระผู้มีพระภาคตรัสไว้โดยย่อ ไม่ทรงชี้แจงเนื้อความให้พิสดารนี้ โดยพิสดารอย่างนี้ คือ

‘Kāyasamācārampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—
kāyasamācārampāhaṁ → kāyasamācārampahaṁ (bj, sya-all) | ahaṁ → Sty omit p'; ahaṁ. (pts note) | kāyasamācārampāhaṁ → kāyasamācāraṁpāhaṁ (my) | kāyasamācārampāhaṁ → kāyasamācāraṁpahaṁ (th) | kāyasamācārampāhaṁ → kāyasamācāraṁ p ahaṁ (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสพระดำรัสนี้ไว้ว่า ‘ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวกาย สมาจารไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi (pts)
๑. กายสมาจารที่ควรเสพ ๒. กายสมาจารที่ไม่ควรเสพ
tañca aññamaññaṁ kāyasamācāran’ti—
tañca → tañ ca (pts) | kāyasamācāranti → kāyasamācāran ti (pts)
กายสมาจารทั้ง ๒ ประการนั้นเป็นกายสมาจารที่ตรงข้ามกันและกัน’
iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
เพราะทรงอาศัยเหตุอะไร พระผู้มีพระภาคจึงตรัสไว้เช่นนั้น
Yathārūpaṁ, bhante, kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti, evarūpo kāyasamācāro na sevitabbo;
yathārūpaṁ → yathārūpam (pts)
เมื่อบุคคลเสพกายสมาจารเช่นใด อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง กายสมาจารเช่นนี้ไม่ควรเสพ
yathārūpañca kho, bhante, kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti, evarūpo kāyasamācāro sevitabbo.
yathārūpañca → yathārūpañ ca (pts)
และเมื่อบุคคลเสพกายสมาจารเช่นใด อกุศลธรรม เสื่อมลง กุศลธรรมเจริญขึ้น กายสมาจารเช่นนี้ควรเสพ พระพุทธเจ้าข้า

Kathaṁrūpaṁ, bhante, kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti?
kathaṁrūpaṁ → kathaṁ rūpaṁ (bjt)
เมื่อบุคคลเสพกายสมาจารเช่นใด อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรม เสื่อมลง
Idha, bhante, ekacco pāṇātipātī hoti luddo lohitapāṇi hatappahate niviṭṭho adayāpanno pāṇabhūtesu;
lohitapāṇi hatappahate → lohitapāṇī hatapahate (sya-all, pts) | pāṇabhūtesu → St prefixes sabba to pāṇ-. (pts note)
คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็นผู้ฆ่าสัตว์ คือ เป็นคนหยาบช้า มีฝ่ามือ เปื้อนเลือด ชอบฆ่าสัตว์ ไม่มีความกรุณาในสัตว์ทั้งหลาย
adinnādāyī kho pana hoti, yaṁ taṁ parassa paravittūpakaraṇaṁ gāmagataṁ vā araññagataṁ vā taṁ adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādātā hoti;
adinnādāyī → adinnādāyi (pts) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | theyyasaṅkhātaṁ → theyyasaṁkhātaṁ (pts)
เป็นผู้ถือเอาสิ่งของที่ เจ้าของไม่ได้ให้ คือถือเอาทรัพย์เครื่องปลื้มใจของผู้อื่น ที่อยู่ในบ้านหรือในป่า ที่เจ้าของเขาไม่ได้ให้ ด้วยความเป็นขโมย
kāmesumicchācārī kho pana hoti, yā tā māturakkhitā piturakkhitā mātāpiturakkhitā bhāturakkhitā bhaginirakkhitā ñātirakkhitā gottarakkhitā dhammarakkhitā sassāmikā saparidaṇḍā antamaso mālāguḷaparikkhittāpi tathārūpāsu cārittaṁ āpajjitā hoti—
gottarakkhitā dhammarakkhitā → (sya-all, pts) | mālāguḷaparikkhittāpi → mālāguṇaparikkhittāpi (sya-all) | mātāpiturakkhitā → (pts) | piturakkhitā → Si adds mātāpiturakkhitā. (pts note) | bhāturakkhitā → Sty here omit. (pts note) | mālāguḷaparikkhittā → So Sky infra; Sty here mālāgulap. Si (and Sky once infra) mālāguṇaparikkhittā. (pts note) | kāmesumicchācārī → kāmesu micchācārī (bjt, pts) | mālāguḷaparikkhittāpi → mālāguḷaparikkhittā pi (pts)
และเป็นผู้ประพฤติผิดในกาม คือเป็นผู้ ละเมิดจารีตในหญิงที่อยู่ในปกครองของมารดา หญิงที่อยู่ในปกครองของบิดา หญิงที่อยู่ในปกครองของมารดาและบิดา หญิงที่อยู่ในปกครองของพี่ชายน้องชาย หญิงที่อยู่ในปกครองของพี่สาวน้องสาว หญิงที่อยู่ในปกครองของญาติ หญิงที่อยู่ ในปกครองของตระกูล หญิงที่มีธรรมคุ้มครอง หญิงที่มีสามี หญิงที่มีสินไหมติด ตัวอยู่ โดยที่สุดแม้หญิงที่ชายคล้องพวงดอกไม้หมั้นไว้
evarūpaṁ, bhante, kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti.เมื่อบุคคลเสพกายสมาจารเช่นนี้ อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง พระพุทธเจ้าข้า

Kathaṁrūpaṁ, bhante, kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti?
kathaṁrūpaṁ → kathaṁ rūpaṁ (bjt)
เมื่อบุคคลเสพกายสมาจารเช่นใด อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศลธรรมเจริญขึ้น
Idha, bhante, ekacco pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti nihitadaṇḍo nihitasattho, lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati;คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็นผู้ละ เว้นขาดจากการฆ่าสัตว์ วางทัณฑาวุธ และศัสตราวุธ มีความละอาย มีความเอ็นดู มุ่งหวังประโยชน์เกื้อกูลต่อสรรพสัตว์อยู่ adinnādānaṁ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti, yaṁ taṁ parassa paravittūpakaraṇaṁ gāmagataṁ vā araññagataṁ vā taṁ nādinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādātā hoti;
nādinnaṁ → adinnaṁ (bj, sya-all, pts) | theyyasaṅkhātaṁ → theyyasaṅkhātaṁ na (bj, sya-all, pts) | na → Sty read nā here, and omit infra. (pts note) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | nādinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ → adinnaṁ theyyasaṁkhātaṁ na (pts)
เป็นผู้ละ เว้นขาดจากการถือเอาสิ่งของที่เจ้าของไม่ได้ให้ คือไม่ถือเอาทรัพย์ เครื่องปลื้มใจของผู้อื่น ที่อยู่ในบ้านหรือในป่า ที่เจ้าของเขาไม่ได้ให้ ด้วยความ เป็นขโมย
kāmesumicchācāraṁ pahāya kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, yā tā māturakkhitā piturakkhitā mātāpiturakkhitā bhāturakkhitā bhaginirakkhitā ñātirakkhitā gottarakkhitā dhammarakkhitā sassāmikā saparidaṇḍā antamaso mālāguḷaparikkhittāpi tathārūpāsu na cārittaṁ āpajjitā hoti—
bhaginirakkhitā → bhaginīrakkhitā (bj) | gottarakkhitā dhammarakkhitā → (sya-all, pts) | mālāguḷaparikkhittāpi → mālāguṇaparikkhittāpi (sya-all) | mātāpiturakkhitā → (pts) | kāmesumicchācāraṁ → kāmesu micchācāraṁ (bjt, pts) | kāmesumicchācārā → kāmesu micchācārā (bjt, pts) | + → cārittaṁ (bjt, th, pts) | mālāguḷaparikkhittāpi → mālāguḷaparikkhittā pi (pts)
เป็นผู้ละ เว้นขาดจากการประพฤิตผิดในกาม คือเป็นผู้ไม่ละเมิดจารีต ในหญิงที่อยู่ในปกครองของมารดา หญิงที่อยู่ในปกครองของบิดา หญิงที่อยู่ใน ปกครองของมารดาและบิดา หญิงที่อยู่ในปกครองของพี่ชายน้องชาย หญิงที่อยู่ใน ปกครองของพี่สาวน้องสาว หญิงที่อยู่ในปกครองของญาติ หญิงที่อยู่ในปกครอง ของตระกูล หญิงที่มีธรรมคุ้มครอง หญิงที่มีสามี หญิงที่มีสินไหมติดตัวอยู่ โดย ที่สุดแม้หญิงที่ชายคล้องพวงดอกไม้หมั้นไว้
evarūpaṁ, bhante, kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.เมื่อบุคคลเสพกายสมาจารเช่นนี้ อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศลธรรมเจริญขึ้น พระพุทธเจ้าข้า ‘Kāyasamācārampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—
kāyasamācārampāhaṁ → kāyasamācārampahaṁ (bj, sya-all) | kāyasamācārampāhaṁ → kāyasamācāraṁpāhaṁ (my) | kāyasamācārampāhaṁ → kāyasamācāraṁpahaṁ (th) | kāyasamācārampāhaṁ → kāyasamācāraṁ p ahaṁ (pts)
พระดำรัสที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า ‘ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวกายสมาจาร ไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi (pts)
๑. กายสมาจารที่ควรเสพ ๒. กายสมาจารที่ไม่ควรเสพ
tañca aññamaññaṁ kāyasamācāran’ti—
tañca → tañ ca (pts) | kāyasamācāranti → kāyasamācāran ti (pts)
กายสมาจารทั้ง ๒ ประการนั้นเป็นกายสมาจารที่ตรงข้ามกันและกัน’
iti yaṁ taṁ vuttaṁ bhagavatā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)
นั่น เพระอาศัยเหตุนี้ พระองค์จึงตรัสไว้

‘Vacīsamācārampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—
vacīsamācārampāhaṁ → vacīsamācārampahaṁ (bj, sya-all) | vacīsamācārampāhaṁ → vacīsamācāraṁpāhaṁ (my) | vacīsamācārampāhaṁ → vacīsamācāraṁpahaṁ (th) | vacīsamācārampāhaṁ → vacīsamācāraṁ p ahaṁ (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสพระดำรัสนี้ไว้ว่า ‘ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าววจีสมาจารไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi (pts)
๑. วจีสมาจารที่ควรเสพ ๒. วจีสมาจารที่ไม่ควรเสพ
tañca aññamaññaṁ vacīsamācāran’ti—
tañca → tañ ca (pts) | vacīsamācāranti → vacīsamācāran ti (pts)
วจีสมาจารทั้ง ๒ ประการนั้นเป็นวจีสมาจารที่ตรงข้ามกันและกัน’
iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
เพราะ ทรงอาศัยเหตุอะไร พระผู้มีพระภาคจึงตรัสไว้เช่นนั้น
Yathārūpaṁ, bhante, vacīsamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti, evarūpo vacīsamācāro na sevitabbo;ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อบุคคลเสพวจีสมาจารเช่นใด อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง วจีสมาจารเช่นนี้ไม่ควรเสพ yathārūpañca kho, bhante, vacīsamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpo vacīsamācāro sevitabbo.
yathārūpañca → yathārūpañ ca (pts)
และเมื่อบุคคลเสพวจีสมาจารเช่นใด อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศลธรรมเจริญขึ้น วจีสมาจารเช่นนี้ควรเสพ พระพุทธเจ้าข้า

Kathaṁrūpaṁ, bhante, vacīsamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti?
kathaṁrūpaṁ → kathaṁ rūpaṁ (bjt)
เมื่อบุคคลเสพวจีสมาจารเช่นใด อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรม เสื่อมลง
Idha, bhante, ekacco musāvādī hoti. Sabhāgato vā parisāgato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho: ‘ehambho purisa, yaṁ jānāsi taṁ vadehī’ti so ajānaṁ vā āha: ‘jānāmī’ti, jānaṁ vā āha: ‘na jānāmī’ti; apassaṁ vā āha: ‘passāmī’ti, passaṁ vā āha: ‘na passāmī’ti—iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā sampajānamusā bhāsitā hoti;
Sabhāgato → sabhaggato (bahūsu) | parisāgato → parisaggato (bahūsu) | sabhāgato → sabhaggato (bj, sya-all) | parisāgato → parisaggato (bj, sya-all) | sakkhipuṭṭho → sakkhiṁ puṭṭho (sya-all) | sakkhipuṭṭho ehambho → sakkhī puṭṭho evam bho (pts) | sabhaggato → sabhāgato (bj: syā) | parisaggato → parisagato (bj: sīmu); parisāgato (bj: machasaṁ, PTS) | sabhāgato → sabhaggato (cck: bahūsu) | parisāgato → parisaggato (cck: bahūsu) | iti → passa ma. ni. 1.440 sāleyyakasutte (cck note) | āmisakiñcikkhahetu → kiñcakkhahetu (cck: sī.) | sabhāgato → So Sty and Sk infra; Si sabhaggato, parisaggato and ñ--aggato. (pts note) | vā → So Si; Sty omit these two words here, but not infra. (pts note) | sakkhī → So St; Sy (and Sk infra) sakkhi; Si sakkhiṁ. (pts note) | Evam → So Sty and Sk once infra; Si eh'; ambho; Sk once infra ehimbho. (pts note) | iti → Si omits iti here, not infra. (pts note) | ñātimajjhagato → ñātimajjhaggato (th) | pūgamajjhagato → pūgamajjhaggato (th) | rājakulamajjhagato → rājakulamajjhaggato (th)
คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็นผู้พูดเท็จ คือ อยู่ในสภา อยู่ในบริษัท อยู่ ท่ามกลางหมู่ญาติ อยู่ท่ามกลางหมู่ทหาร หรืออยู่ท่ามกลางราชสำนัก ถูกเขา อ้างเป็นพยาน ซักถามว่า ‘พ่อคุณ เชิญเถิด ท่านรู้สิ่งใด จงกล่าวสิ่งนั้น’ บุคคล นั้นไม่รู้ ก็พูดว่า ‘รู้’ หรือรู้ก็พูดว่า ‘ไม่รู้’ ไม่เห็นก็พูดว่า ‘เห็น’ หรือเห็นก็พูดว่า ‘ไม่เห็น’ เขาพูดเท็จทั้งที่รู้ เพราะตนเป็นเหตุบ้าง เพราะบุคคลอื่นเป็นเหตุบ้าง เพราะเหตุคือเห็นแก่อามิสเล็กน้อยบ้าง
pisuṇavāco kho pana hoti, ito sutvā amutra akkhātā imesaṁ bhedāya, amutra vā sutvā imesaṁ akkhātā amūsaṁ bhedāya—iti samaggānaṁ vā bhettā, bhinnānaṁ vā anuppadātā, vaggārāmo, vaggarato, vagganandī, vaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitā hoti;
pisuṇavāco → pisunāvāco (bj); pisuṇāvāco (pts) | bhettā → bhedetā (sya-all) | anuppadātā → anuppādātā (pts) | pisunāvāco → pisuṇavāco (bj: machasaṁ, syā); pisuṇāvāco (bj: sīmu, PTS) | bhettā → bhedetā (bj: syā) | Pisuṇāvāco → So Sty and infra Sk; Si pisuṇavāco. (pts note) | bhettā → So Sk infra; Sty bhedā; Si bhedetā. (pts note) | anuppādātā → So Si and Sk infra; Sty uppādātā. (pts note) | vagganandī → At this point there ends the lacuna in Sk which began at p. 42 in No. 113. (pts note) | vācaṁ → So Si; Sky v--ṇīvācaṁ. (pts note)
เป็นผู้พูดส่อเสียด คือฟังจากข้างนี้แล้ว ไปบอกข้างโน้นเพื่อทำลายคนหมู่นี้ หรือฟังจากข้างโน้นแล้ว มาบอกข้างนี้ เพื่อ ทำลายคนหมู่โน้น ยุยงคนที่สามัคคีกัน ส่งเสริมคนที่แตกแยกกัน ชื่นชมยินดี เพลิดเพลินต่อผู้ที่แตกแยกกัน พูดแต่ถ้อยคำที่ก่อความแตกแยกกัน
pharusavāco kho pana hoti, yā sā vācā kaṇḍakā kakkasā pharusā parakaṭukā parābhisajjanī kodhasāmantā asamādhisaṁvattanikā, tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā hoti;
kaṇḍakā → aṇḍakā (bj, sya-all, pts) | pharusā parakaṭukā → kaṭukā (sya-all) | pharusā → (pts) | pharusavāco → pharusāvāco (bj: sīmu, syā) | aṇḍakā → kaṇṇakā (bj: sīmu, machasaṁ) | kakkasā → So Si Sy; Sk vācā akakkasā. (pts note) | parakaṭukā → Si kaṭukā. (pts note)
เป็นผู้พูด คำหยาบ คือกล่าวแต่คำที่หยาบคาย เผ็ดร้อน หยาบคายร้ายกาจแก่ผู้อื่น กระทบกระทั่งผู้อื่น ใกล้ต่อความโกรธ ไม่เป็นไปเพื่อสมาธิ
samphappalāpī kho pana hoti akālavādī abhūtavādī anatthavādī adhammavādī avinayavādī, anidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā hoti akālena anapadesaṁ apariyantavatiṁ anatthasaṁhitaṁ—
hoti → (pts) | aniddhānavatiṁ → So Si Sy and Sk infra; Sk here an--īvācaṁ. (pts note) | anapadesaṁ → Si anappadesam. (pts note) | anapadesaṁ → anappadesaṁ (th) | anatthasaṁhitaṁ → anatthasañhitaṁ (th)
เป็นผู้พูดเพ้อเจ้อ คือ พูดไม่ถูกเวลา พูดคำไม่จริง พูดไม่อิงประโยชน์ พูดไม่อิงธรรม พูดไม่อิงวินัย พูดคำที่ไม่มีหลักฐาน ไม่มีที่อ้างอิง ไม่มีที่กำหนด ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ ตามกาลอันไม่สมควร
evarūpaṁ, bhante, vacīsamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti.
abhivaḍḍhanti → abhivaddhanti (pts)
เมื่อบุคคลเสพวจีสมาจารเช่นนี้ อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง พระพุทธเจ้าข้า

Kathaṁrūpaṁ, bhante, vacīsamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti?
kathaṁrūpaṁ → kathaṁ rūpaṁ (bjt)
เมื่อบุคคลเสพวจีสมาจารเช่นใด อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศลธรรมเจริญขึ้น
Idha, bhante, ekacco musāvādaṁ pahāya musāvādā paṭivirato hoti sabhāgato vā parisāgato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho: ‘ehambho purisa, yaṁ jānāsi taṁ vadehī’ti so ajānaṁ vā āha: ‘na jānāmī’ti, jānaṁ vā āha: ‘jānāmī’ti, apassaṁ vā āha: ‘na passāmī’ti, passaṁ vā āha: ‘passāmī’ti—iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā na sampajānamusā bhāsitā hoti;
sabhāgato → sabhaggato (bj, sya-all) | parisāgato → parisaggato (bj, sya-all) | jānaṁ vā āha jānāmīti → (bj) | passāmīti passaṁ vā āha → (bj) | sakkhipuṭṭho → sakkhiṁ puṭṭho (sya-all) | iti → (sya-all) | sakkhipuṭṭho ehambho → sakkhī puṭṭho evam bho (pts) | āha → āha na (pts) | ñātimajjhagato → ñātimajjhaggato (th) | pūgamajjhagato → pūgamajjhaggato (th) | rājakulamajjhagato → rājakulamajjhaggato (th) | musāvādaṁ → musāvādam (pts) | yaṁ → yañ (pts)
คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ ละการพูดเท็จ เว้นขาดจากการพูดเท็จได้แล้วคือ อยู่ในสภา อยู่ในบริษัท อยู่ท่ามกลางหมู่ญาติ อยู่ท่ามกลางหมู่ทหาร หรืออยู่ ท่ามกลางราชสำนัก ถูกเขาอ้างเป็นพยาน ซักถามว่า ‘พ่อคุณ เชิญเถิด ท่านรู้ สิ่งใดจงกล่าวสิ่งนั้น’ บุคคลนั้นไม่รู้ก็พูดว่า ‘ไม่รู้’ หรือรู้ ก็พูดว่า ‘รู้’ ไม่เห็นก็พูดว่า ‘ไม่เห็น’ หรือเห็นก็พูดว่า ‘เห็น’ เขาไม่พูดเท็จทั้งที่รู้ เพราะตนเป็นเหตุบ้าง เพราะบุคคลอื่นเป็นเหตุบ้าง เพราะเหตุคือเห็นแก่อามิสเล็กน้อยบ้าง
pisuṇaṁ vācaṁ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, ito sutvā na amutra akkhātā imesaṁ bhedāya, amutra vā sutvā na imesaṁ akkhātā amūsaṁ bhedāya—iti bhinnānaṁ vā sandhātā sahitānaṁ vā anuppadātā samaggārāmo samaggarato samagganandī samaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitā hoti;
pisuṇaṁ → pisunaṁ (bj) | pisuṇāya → pisunāya (bjt) | vācaṁ → vācam (pts)
ละการพูด ส่อเสียด เว้นขาดจากการพูดส่อเสียดได้แล้ว ฟังจากข้างนี้แล้ว ไม่ไปบอกข้างโน้น เพื่อทำลายคนหมู่นี้ ฟังจากข้างโน้นแล้ว ไม่มาบอกข้างนี้ เพื่อทำลายคนหมู่โน้น เป็นผู้สมานคนที่แตกแยกกัน หรือส่งเสริมคนที่มีประโยชน์ร่วมกัน มีความสามัคคี เป็นที่ชื่นชม ยินดีในความสามัคคี รื่นเริงในสามัคคีธรรม เป็นผู้กล่าววาจาก่อให้ เกิดความสามัคคี
pharusaṁ vācaṁ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti, yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā hoti;
pemanīyā → Sky pemaniyā. (pts note) | pemanīyā → pemaṇīyā (bjt) | hadayaṅgamā → hadayaṁgamā (pts) | vācaṁ → vācam (pts)
ละการพูดคำหยาบ เว้นขาดจากการพูดคำหยาบได้แล้ว วาจาใด ไร้โทษ เสนาะโสต น่ารัก จับใจ เป็นถ้อยคำของชาวเมือง คนส่วนใหญ่ชอบใจ คนส่วนใหญ่พอใจ ก็กล่าววาจาเช่นนั้น
samphappalāpaṁ pahāya samphappalāpā paṭivirato hoti kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī, nidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā hoti kālena sāpadesaṁ pariyantavatiṁ atthasaṁhitaṁ—
hoti → (pts) | atthasaṁhitaṁ → atthasañhitaṁ (th)
ละการพูดเพ้อเจ้อ เว้นขาดจากการพูด เพ้อเจ้อได้แล้ว พูดถูกเวลา พูดจริง พูดอิงอรรถ พูดอิงธรรม พูดอิงวินัย กล่าว วาจาเป็นหลักฐาน มีที่อ้างอิง มีต้นมีปลาย ประกอบด้วยประโยชน์ตามกาลอัน สมควร
evarūpaṁ, bhante, vacīsamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.เมื่อบุคคลเสพวจีสมาจารเช่นนี้ อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศลธรรมเจริญขึ้น พระพุทธเจ้าข้า ‘Vacīsamācārampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—
vacīsamācārampāhaṁ → vacīsamācārampahaṁ (bj, sya-all) | vacīsamācārampāhaṁ → vacīsamācāraṁpāhaṁ (my) | vacīsamācārampāhaṁ → vacīsamācāraṁpahaṁ (th) | vacīsamācārampāhaṁ → vacīsamācāraṁ p ahaṁ (pts)
พระดำรัสที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า ‘ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าววจีสมาจารไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi tañ tañ (pts)
๑. วจีสมาจารที่ควรเสพ ๒. วจีสมาจารที่ไม่ควรเสพ
tañca aññamaññaṁ vacīsamācāran’ti—
vacīsamācāranti → vacīsamācāran ti (pts)
วจีสมาจารทั้ง ๒ ประการนั้นเป็นวจีสมาจารที่ตรงข้ามกันและกัน’
iti yaṁ taṁ vuttaṁ bhagavatā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)
นั่น เพราะอาศัยเหตุนี้ พระองค์จึงตรัสไว้

‘Manosamācārampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—
manosamācārampāhaṁ → manosamācārampahaṁ (bj, sya-all) | manosamācārampāhaṁ → manosamācāraṁpāhaṁ (my) | manosamācārampāhaṁ → manosamācāraṁpahaṁ (th) | manosamācārampāhaṁ → manosamācāraṁ p ahaṁ (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสพระดำรัสนี้ไว้ว่า ‘ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวมโนสมาจารไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi tañ (pts)
๑. มโนสมาจารที่ควรเสพ ๒. มโนสมาจารที่ไม่ควรเสพ
tañca aññamaññaṁ manosamācāran’ti—
manosamācāranti → manosamācāran ti (pts)
มโนสมาจารทั้ง ๒ ประการนั้นเป็นมโนสมาจารที่ตรงข้ามกันและกัน’
iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
เพราะ ทรงอาศัยเหตุอะไร พระผู้มีพระภาคจึงตรัสไว้เช่นนั้น
Yathārūpaṁ, bhante, manosamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpo manosamācāro na sevitabbo;ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อบุคคลเสพมโนสมาจารเช่นใด อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง มโนสมาจารเช่นนี้ไม่ควรเสพ yathārūpañca kho, bhante, manosamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpo manosamācāro sevitabbo.
manosamācāro → manosamācāro na (sya-all) | kusalā → kusalā dhammā (pts) | parihāyanti → abhivaḍḍhanti (th) | abhivaḍḍhanti → parihāyanti (th) | yathārūpañca → yathārūpañ ca (pts)
และเมื่อเสพมโนสมาจารเช่นใด อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศลธรรมเจริญขึ้น มโนสมาจารเช่นนี้ควรเสพ พระพุทธเจ้าข้า

Kathaṁrūpaṁ, bhante, manosamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti?เมื่อบุคคลเสพมโนสมาจารเช่นใด อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรม เสื่อมลง Idha, bhante, ekacco abhijjhālu hoti, yaṁ taṁ parassa paravittūpakaraṇaṁ taṁ abhijjhātā hoti: ‘aho vata yaṁ parassa taṁ mamassā’ti;
mamassāti byāpannacitto → mama assāti vyāpannacitto (bj, pts) | abhijjhātā → abhijjhitā (sya-all, pts) | mamassāti → mama assāti (sya-all) | abhijjhālu → abhijjhālū (pts) | vata → vato (pts) | abhijjhātā → abhijjhitā (bj: PTS) | abhijjhitā → So Sy si; Sk abhijjhātā. (pts note) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts)
คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็นผู้เพ่งเล็งอยากได้สิ่งของของเขา คือเพ่งเล็ง อยากได้ทรัพย์เครื่องปลื้มใจของผู้อื่นว่า ‘ทำอย่างไร ทรัพย์เครื่องปลื้มใจของผู้อื่น จะพึงเป็นของเรา’
byāpannacitto kho pana hoti paduṭṭhamanasaṅkappo: ‘ime sattā haññantu vā vajjhantu vā ucchijjantu vā vinassantu vā mā vā ahesun’ti—
vajjhantu → bhijjantu (sya-all) | mā → mā ahesuṁ (pts) | ahesunti → mā ahesuṁ cāti (bj: syā) | byāpannacitto → vyāpannacitto (bjt, pts) | paduṭṭhamanasaṅkappo → paduṭṭhamanasaṁkappo (bjt, pts) | vā ahesunti → ahesuṁ vāti (th) | ahesunti → ti iti vā (pts)
เป็นผู้มีจิตพยาบาท คือ มีจิตคิดร้ายว่า ‘ขอสัตว์เหล่านี้จงถูกฆ่า จงถูกทำลาย จงขาดสูญ จงพินาศไป หรืออย่าได้มี’
evarūpaṁ, bhante, manosamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti.เมื่อบุคคลเสพมโนสมาจารเช่นนี้ อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง พระพุทธเจ้าข้า

Kathaṁrūpaṁ, bhante, manosamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti?
kathaṁrūpaṁ → kathaṁ rūpaṁ (bjt)
เมื่อบุคคลเสพมโนสมาจารเช่นใด อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศลธรรมเจริญขึ้น
Idha, bhante, ekacco anabhijjhālu hoti, yaṁ taṁ parassa paravittūpakaraṇaṁ taṁ nābhijjhātā hoti: ‘aho vata yaṁ parassa taṁ mamassā’ti;
mamassāti abyāpannacitto → mama assāti avyāpannacitto (bj, pts) | nābhijjhātā → nābhijjhitā (sya-all, pts) | mamassāti → mama assāti (sya-all) | ekacco anabhijjhālu → ekacca anabhijjhālū (pts) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts)
คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็นผู้ไม่เพ่งเล็งอยากได้สิ่งของของเขา คือ ไม่เพ่งเล็งอยากได้ทรัพย์เครื่องปลื้มใจของผู้อื่นว่า ‘ทำอย่างไร ทรัพย์เครื่องปลื้มใจ ของผู้อื่นจะพึงเป็นของเรา’
abyāpannacitto kho pana hoti appaduṭṭhamanasaṅkappo: ‘ime sattā averā abyābajjhā anīghā sukhī attānaṁ pariharantū’ti—
abyābajjhā → abyāpajjhā (bj, sya-all, km, pts1ed, mr) | sukhī → sukhino (bj) | averā abyābajjhā → abyāpajjhā (sya-all) | abyābajjhā → avyāpajjhā (pts) | attānaṁ → sukhī attānaṁ (bj: machasaṁ) | abyābajjhā → abyāpajjhā (cck: sī. syā. kaṁ. pī. ka.) | abyāpannacitto → avyāpannacitto (bjt, pts) | appaduṭṭhamanasaṅkappo → appaduṭṭhamanasaṁkappo (bjt, pts)
เป็นผู้มีจิตไม่พยาบาท คือ ไม่มีจิตคิดร้ายว่า ‘ขอสัตว์ เหล่านี้จงเป็นผู้ไม่มีเวร ไม่มีจิตพยาบาท ไม่มีความทุกข์ มีความสุข รักษาตนเถิด’
evarūpaṁ, bhante, manosamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.
manosamācāraṁ → manosamacāraṁ (pts)
เมื่อบุคคลเสพมโนสมาจารเช่นนี้ อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศลธรรมเจริญขึ้น พระพุทธเจ้าข้า
‘Manosamācārampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—
manosamācārampāhaṁ → manosamācārampahaṁ (bj, sya-all) | manosamācārampāhaṁ → manosamācāraṁpāhaṁ (my) | manosamācārampāhaṁ → manosamācāraṁpahaṁ (th) | manosamācārampāhaṁ → manosamācāraṁ p ahaṁ (pts)
พระดำรัสที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า ‘ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวมโนสมาจารไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi tañ (pts)
๑. มโนสมาจารที่ควรเสพ ๒. มโนสมาจารที่ไม่ควรเสพ
tañca aññamaññaṁ manosamācāran’ti—
manosamācāranti → manosamācāran ti (pts)
มโนสมาจารทั้ง ๒ ประการนั้นเป็นมโนสมาจารที่ตรงข้ามกันและกัน’
iti yaṁ taṁ vuttaṁ bhagavatā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)
นั่น เพราะอาศัยเหตุนี้ พระองค์จึงตรัสไว้

‘Cittuppādampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—
cittuppādampāhaṁ → cittuppādampahaṁ (bj, sya-all) | cittuppādampahaṁ → cittuppādampāhaṁ (bj: sīmu, machasaṁ) | cittuppādampāhaṁ → cittuppādaṁpāhaṁ (my) | cittuppādampāhaṁ → cittuppādaṁpahaṁ (th) | cittuppādampāhaṁ → cittuppādaṁ p ahaṁ (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสพระดำรัสนี้ไว้ว่า ‘ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าว จิตตุปบาทไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi tañ (pts)
๑. จิตตุปบาทที่ควรเสพ ๒. จิตตุปบาทที่ไม่ควรเสพ
tañca aññamaññaṁ cittuppādan’ti—
cittuppādanti → cittuppādan ti (pts)
จิตตุปบาททั้ง ๒ ประการนั้นเป็นจิตตุปบาทที่ตรงข้ามกันและกัน’
iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
เพราะ ทรงอาศัยเหตุอะไร พระผู้มีพระภาคจึงตรัสไว้เช่นนั้น
Yathārūpaṁ, bhante, cittuppādaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpo cittuppādo na sevitabbo;เมื่อบุคคลเสพจิตตุปบาทเช่นใด อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง จิตตุปบาทเช่นนี้ไม่ควรเสพ yathārūpañca kho, bhante, cittuppādaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpo cittuppādo sevitabbo.
yathārūpañca → yathārūpañ ca (pts)
และเมื่อบุคคลเสพจิตตุปบาทเช่นใด อกุศลธรรม เสื่อมลง กุศลธรรมเจริญขึ้น จิตตุปบาทเช่นนี้ควรเสพ พระพุทธเจ้าข้า

Kathaṁrūpaṁ, bhante, cittuppādaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti?เมื่อบุคคลเสพจิตตุปบาทเช่นใด อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง Idha, bhante, ekacco abhijjhālu hoti, abhijjhāsahagatena cetasā viharati;
abhijjhālu → abhijjhālū (pts)
คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็นผู้เพ่งเล็งอยากได้สิ่งของของเขา มีจิตสหรคต ด้วยอภิชฌาอยู่
byāpādavā hoti, byāpādasahagatena cetasā viharati;
diṭṭhipaṭilābhampahaṁ → diṭṭhipaṭilābhampāhaṁ (bj: sīmu, machasaṁ) | byāpādavā → vyāpādavā (pts) | byāpādasahagatena → vyāpādasahagatena (pts)
เป็นผู้ปองร้ายเขา มีจิตสหรคตด้วยพยาบาทอยู่
vihesavā hoti, vihesāsahagatena cetasā viharati—
vihesavā → vihesāvā (pts) | vihesāvā → So Sky; Si vihesavā (bis). (pts note)
เป็นผู้มีความ เบียดเบียน มีจิตสหรคตด้วยความเบียดเบียนอยู่
evarūpaṁ, bhante, cittuppādaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti.
bhante → sāriputta (bjt)
เมื่อบุคคลเสพจิตตุปบาทเช่นนี้ อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง พระพุทธเจ้าข้า

Kathaṁrūpaṁ, bhante, cittuppādaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti?
bhante → sāriputta (bjt)
เมื่อบุคคลเสพจิตตุปบาทเช่นใด อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศลธรรมเจริญขึ้น
Idha, bhante, ekacco anabhijjhālu hoti, anabhijjhāsahagatena cetasā viharati;
anabhijjhālu → anabhijjhālū (pts) | bhante → sāriputta (bjt)
คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็นผู้ไม่เพ่งเล็งอยากได้สิ่งของของเขา มีจิตไม่ สหรคตด้วยอภิชฌาอยู่
abyāpādavā hoti, abyāpādasahagatena cetasā viharati;
abyāpādavā → avyāpādavā (bjt, pts) | abyāpādasahagatena → avyāpādasahagatena (bjt, pts)
เป็นผู้ไม่พยาบาท มีจิตสหรคตด้วยความไม่พยาบาทอยู่
avihesavā hoti, avihesāsahagatena cetasā viharati—
avihesavā → avihesāvā (pts)
เป็นผู้ไม่เบียดเบียนอยู่ มีจิตสหรคตด้วยความไม่เบียดเบียนอยู่
evarūpaṁ, bhante, cittuppādaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.
bhante → sāriputta (bjt)
เมื่อบุคคลเสพจิตตุปบาทเช่นนี้ อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศลธรรมเจริญขึ้น พระพุทธเจ้าข้า
‘Cittuppādampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—
cittuppādampāhaṁ → cittuppādampahaṁ (bj, sya-all) | cittuppādampāhaṁ → cittuppādaṁpāhaṁ (my) | cittuppādampāhaṁ bhikkhave → cittuppādampahaṁ sāriputta (bjt) | cittuppādampāhaṁ → cittuppādaṁpahaṁ (th) | cittuppādampāhaṁ → cittuppādaṁ p ahaṁ (pts)
พระดำรัสที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า ‘ภิกษุทั้งหลายเรากล่าวจิตตุปบาทไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi tañ (pts)
๑. จิตตุปบาทที่ควรเสพ ๒. จิตตุปบาทที่ไม่ควรเสพ
tañca aññamaññaṁ cittuppādan’ti—
cittuppādanti → cittuppādan ti (pts)
จิตตุปบาททั้ง ๒ ประการนั้นเป็นจิตตุปบาทที่ตรงข้ามกันและกัน’
iti yaṁ taṁ vuttaṁ bhagavatā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
bhagavatā → mayā (bjt) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)
นั่น เพราะอาศัยเหตุนี้ พระองค์จึงตรัสไว้

‘Saññāpaṭilābhampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—
saññāpaṭilābhampāhaṁ → saññāpaṭilābhampahaṁ (bj, sya-all) | saññāpaṭilābhampāhaṁ → saññāpaṭilābhaṁpāhaṁ (my) | saññāpaṭilābhampāhaṁ bhikkhave → saññāpaṭilābhampahaṁ sāriputta (bjt) | saññāpaṭilābhampāhaṁ → saññāpaṭilābhaṁpahaṁ (th) | saññāpaṭilābhampāhaṁ → saññāpaṭilābhaṁ p ahaṁ (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสพระดำรัสนี้ไว้ว่า ‘ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวการ ได้สัญญาไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi (pts)
๑. การได้สัญญาที่ควรเสพ ๒. การได้สัญญาที่ไม่ควรเสพ
tañca aññamaññaṁ saññāpaṭilābhan’ti—
saññāpaṭilābhanti → saññā paṭilābhanti (bjt) | tañca → tañ ca (pts) | saññāpaṭilābhanti → saññāpaṭilābhan ti (pts)
การได้สัญญาทั้ง ๒ ประการนั้นเป็นการได้สัญญาที่ตรงข้ามกันและกัน’
iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā.
bhagavatā → mayā (bjt) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
เพราะทรงอาศัยเหตุอะไร พระผู้มีพระภาคจึงตรัสไว้เช่นนั้น
Yathārūpaṁ, bhante, saññāpaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpo saññāpaṭilābho na sevitabbo;
bhante → sāriputta (bjt)
เมื่อบุคคลเสพการได้สัญญาเช่นใด อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรม เสื่อมลง การได้สัญญาเช่นนี้ไม่ควรเสพ
yathārūpañca kho, bhante, saññāpaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpo saññāpaṭilābho sevitabbo.
yathārūpañca → yathārūpaṁ ca (bjt) | bhante → sāriputta (bjt) | yathārūpañca → yathārupañ ca (pts)
และเมื่อบุคคลเสพการได้สัญญา เช่นใด อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศลธรรมเจริญขึ้น การได้สัญญาเช่นนี้ควรเสพ พระพุทธเจ้าข้า

Kathaṁrūpaṁ, bhante, saññāpaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti?
bhante → sāriputta (bjt) | saññāpaṭilābhaṁ → saññā paṭilābhaṁ (pts)
เมื่อบุคคลเสพการได้สัญญาเช่นใด อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรม เสื่อมลง
Idha, bhante, ekacco abhijjhālu hoti, abhijjhāsahagatāya saññāya viharati;
abhijjhāsahagatāya saññāya → abhijjhāsahagatena cetasā (sya-all) | abhijjhālu → abhijjhalū (pts) | bhante → sāriputta (bjt)
คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็นผู้มากด้วยอภิชฌา มีสัญญาสหรคตด้วย อภิชฌาอยู่
byāpādavā hoti, byāpādasahagatāya saññāya viharati;
byāpādavā → vyapādavā (pts) | byāpādavā → vyāpādavā (bjt) | byāpādasahagatāya → vyāpādasahagatāya (bjt, pts)
เป็นผู้พยาบาท มีสัญญาสหรคตด้วยพยาบาทอยู่
vihesavā hoti, vihesāsahagatāya saññāya viharati—
vihesavā → vihesāvā (pts) | vihesāsahagatāya → vihesā sahagatāya (bjt)
เป็นผู้มีความเบียดเบียน มีสัญญาสหรคตด้วยความเบียดเบียนอยู่
evarūpaṁ, bhante, saññāpaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti.
bhante → sāriputta (bjt)
เมื่อบุคคลเสพการได้สัญญาเช่นนี้ อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง พระพุทธเจ้าข้า

Kathaṁrūpaṁ, bhante, saññāpaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti?
bhante → sāriputta (bjt)
เมื่อบุคคลเสพการได้สัญญาเช่นใด อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศลธรรม เจริญขึ้น
Idha, bhante, ekacco anabhijjhālu hoti, anabhijjhāsahagatāya saññāya viharati;
anabhijjhālu → anabhijjhālū (pts) | bhante → sāriputta (bjt)
คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็นผู้ไม่มากด้วยอภิชฌา มีสัญญาสหรคตด้วย อนภิชฌาอยู่
abyāpādavā hoti, abyāpādasahagatāya saññāya viharati;
abyāpādavā → avyāpādavā (bjt, pts) | abyāpādasahagatāya → avyāpādasahagatāya (bjt, pts)
เป็นผู้ไม่พยาบาท มีสัญญาสหรคตด้วยความไม่พยาบาทอยู่
avihesavā hoti, avihesāsahagatāya saññāya viharati—
avihesavā → avihesāvā (pts)
เป็นผู้ ไม่มีความเบียดเบียน มีสัญญาสหรคตด้วยความไม่เบียดเบียนอยู่
evarūpaṁ, bhante, saññāpaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.
bhante → sāriputta (bjt)
เมื่อบุคคลเสพการได้สัญญาเช่นนี้ อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศลธรรมเจริญขึ้น พระพุทธเจ้าข้า
‘Saññāpaṭilābhampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—
saññāpaṭilābhampāhaṁ → saññāpaṭilābhampahaṁ (bj, sya-all) | saññāpaṭilābhampāhaṁ → saññāpaṭilābhaṁpāhaṁ (my) | saññāpaṭilābhampāhaṁ bhikkhave → saññāpaṭilābhampahaṁ sāriputta (bjt) | saññāpaṭilābhampāhaṁ → saññāpaṭilābhaṁpahaṁ (th) | saññāpaṭilābhampāhaṁ → saññāpaṭilābhaṁ p ahaṁ (pts)
พระดำรัสที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า ‘ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวการได้สัญญาไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi tañ (pts)
๑. การได้สัญญาที่ควรเสพ ๒. การได้สัญญาที่ไม่ควรเสพ
tañca aññamaññaṁ saññāpaṭilābhan’ti—
saññāpaṭilābhanti → saññāpaṭilābhan ti (pts)
การได้สัญญาทั้ง ๒ ประการนั้นเป็นการได้สัญญาที่ตรงข้ามกันและกัน’
iti yaṁ taṁ vuttaṁ bhagavatā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
bhagavatā → mayā (bjt) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)
นั่น เพราะอาศัยเหตุนี้ พระองค์จึงตรัสไว้

‘Diṭṭhipaṭilābhampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—
diṭṭhipaṭilābhampāhaṁ → diṭṭhipaṭilābhampahaṁ (bj, sya-all) | diṭṭhipaṭilābhampāhaṁ → diṭṭhipaṭilābhaṁpāhaṁ (my) | diṭṭhipaṭilābhampāhaṁ bhikkhave → diṭṭhipaṭilābhampahaṁ sāriputta (bjt) | diṭṭhipaṭilābhampāhaṁ → diṭṭhipaṭilābhaṁpahaṁ (th) | diṭṭhipaṭilābhampāhaṁ → diṭṭhipaṭilābhaṁ p ahaṁ (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสพระดำรัสนี้ไว้ว่า ‘ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวการ ได้ทิฏฐิไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi tañ (pts)
๑. การได้ทิฏฐิที่ควรเสพ ๒. การได้ทิฏฐิที่ไม่ควรเสพ
tañca aññamaññaṁ diṭṭhipaṭilābhan’ti—
diṭṭhipaṭilābhanti → diṭṭhipaṭilābhan ti (pts)
การได้ทิฏฐิทั้ง ๒ ประการนั้นเป็นการได้ทิฏฐิที่ตรงข้ามกันและกัน’
iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā.
bhagavatā → mayā (bjt) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
เพราะ ทรงอาศัยเหตุอะไร พระผู้มีพระภาคจึงตรัสไว้เช่นนั้น
Yathārūpaṁ, bhante, diṭṭhipaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpo diṭṭhipaṭilābho na sevitabbo;
bhante → sāriputta (bjt)
เมื่อบุคคลเสพการได้ทิฏฐิเช่นใด อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง การได้ทิฏฐิเช่นนี้ไม่ควรเสพ
yathārūpañca kho, bhante, diṭṭhipaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti—evarūpo diṭṭhipaṭilābho sevitabbo.
bhante → sāriputta (bjt) | yathārūpañca → yathārūpañ ca (pts)
และเมื่อบุคคลเสพการได้ทิฏฐิเช่นใด อกุศลธรรม เสื่อมลง กุศลธรรมเจริญขึ้น การได้ทิฏฐิเช่นนี้ควรเสพ พระพุทธเจ้าข้า

Kathaṁrūpaṁ, bhante, diṭṭhipaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti?
bhante → sāriputta (bjt)
เมื่อบุคคลเสพการได้ทิฏฐิเช่นใด อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง
Idha, bhante, ekacco evaṁdiṭṭhiko hoti:
bhante → sāriputta (bjt)
คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็นผู้มีความเห็นอย่างนี้ว่า
‘natthi dinnaṁ, natthi yiṭṭhaṁ, natthi hutaṁ, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko, natthi ayaṁ loko, natthi paro loko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṁ parañca lokaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti—
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj) | natthi → na tthi (pts) | natthi hutaṁ natthi sukatadukkaṭānaṁ → na tthi hutam na tthi sukaṭadukkaṭānaṁ (pts) | imañca → imañ ca (pts) | parañca → parañ ca (pts)
‘ทานที่ให้แล้วไม่มีผล ยัญที่บูชาแล้วไม่มีผล การเซ่นสรวงที่เซ่นสรวงแล้วก็ไม่มีผล ผลวิบากแห่งกรรมที่ ทำดีทำชั่วก็ไม่มี โลกนี้ไม่มี โลกหน้าไม่มี มารดาไม่มีคุณ บิดาไม่มีคุณ สัตว์ที่ เป็นโอปปาติกะ ก็ไม่มี สมณพราหมณ์ผู้ประพฤติปฏิบัติชอบทำให้แจ้งโลกนี้และ โลกหน้าด้วยปัญญาอันยิ่งเองแล้วสอนผู้อื่นให้รู้แจ้งก็ไม่มีในโลก‘
evarūpaṁ, bhante, diṭṭhipaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti.
bhante → sāriputta (bjt)
เมื่อบุคคลเสพการได้ทิฏฐิเช่นนี้ อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง พระพุทธเจ้าข้า

Kathaṁrūpaṁ, bhante, diṭṭhipaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti?
bhante → sāriputta (bjt)
เมื่อบุคคลเสพการได้ทิฏฐิเช่นใด อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศลธรรม เจริญขึ้น
Idha, bhante, ekacco evaṁdiṭṭhiko hoti:
bhante → sāriputta (bjt)
คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็นผู้มีความเห็นอย่างนี้ว่า
‘atthi dinnaṁ, atthi yiṭṭhaṁ, atthi hutaṁ, atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko, atthi ayaṁ loko, atthi paro loko, atthi mātā, atthi pitā, atthi sattā opapātikā, atthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṁ parañca lokaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti—
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, pts) | vipāko → vipako (pts) | imañca → imañ ca (pts) | parañca → parañ ca (pts)
‘ทานที่ให้แล้วมีผล ยัญที่บูชาแล้วมีผล การเซ่นสรวงที่เซ่นสรวงแล้วมีผล ผลวิบากแห่งกรรมที่ทำดีทำ ชั่วมี โลกนี้มี โลกหน้ามี มารดามีคุณ บิดามีคุณ สัตว์ที่เป็นโอปปาติกะมีอยู่ สมณพราหมณ์ผู้ประพฤติปฏิบัติชอบทำให้แจ้งโลกนี้และโลกหน้าด้วยปัญญาอันยิ่ง เองแล้วสอนผู้อื่นให้รู้แจ้งก็มีอยู่ในโลก’
evarūpaṁ, bhante, diṭṭhipaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.
bhante → sāriputta (bjt)
เมื่อบุคคลเสพการได้ทิฏฐิเช่นนี้ อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศลธรรมเจริญขึ้น พระพุทธเจ้าข้า
‘Diṭṭhipaṭilābhampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—
diṭṭhipaṭilābhampāhaṁ → diṭṭhipaṭilābhampahaṁ (bj, sya-all) | diṭṭhipaṭilābhampāhaṁ → diṭṭhipaṭilābhaṁpāhaṁ (my) | diṭṭhipaṭilābhampāhaṁ bhikkhave → diṭṭhipaṭilābhampahaṁ sāriputta (bjt) | diṭṭhipaṭilābhampāhaṁ → diṭṭhipaṭilābhaṁpahaṁ (th) | diṭṭhipaṭilābhampāhaṁ → diṭṭhipaṭilābhaṁ p ahaṁ (pts)
พระดำรัสที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า ‘ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวการได้ทิฏฐิ ไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi tañ (pts)
๑. การได้ทิฏฐิที่ควรเสพ ๒. การได้ทิฏฐิที่ไม่ควรเสพ
tañca aññamaññaṁ diṭṭhipaṭilābhan’ti—
diṭṭhipaṭilābhanti → diṭṭhipaṭilābhan ti (pts)
การได้ทิฏฐิทั้ง ๒ ประการนั้น เป็นการได้ทิฏฐิที่ตรงข้ามกันและกัน’
iti yaṁ taṁ vuttaṁ bhagavatā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
bhagavatā → mayā (bjt) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)
นั่น เพราะอาศัยเหตุนี้ พระองค์จึงตรัสไว้

‘Attabhāvapaṭilābhampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—
attabhāvapaṭilābhampāhaṁ → attabhāvapaṭilābhampahaṁ (bj, sya-all) | attabhāvapaṭilābhampāhaṁ → attabhāvapaṭilābhaṁpāhaṁ (my) | attabhāvapaṭilābhampāhaṁ → attabhāvapaṭilābhaṁpahaṁ (th) | attabhāvapaṭilābhampāhaṁ → attabhāvapaṭilābhaṁ p ahaṁ (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสพระดำรัสนี้ไว้ว่า ‘ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวการ ได้อัตภาพไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi tañ (pts)
๑. การได้อัตภาพที่ควรเสพ ๒. การได้อัตภาพที่ไม่ควรเสพ
tañca aññamaññaṁ attabhāvapaṭilābhan’ti—
attabhāvapaṭilābhanti → attabhāvapatilābhan ti (pts)
การได้อัตภาพทั้ง ๒ ประการนั้นเป็นการได้อัตภาพที่ตรงข้ามกันและกัน’
iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
เพราะทรงอาศัยเหตุอะไร พระผู้มีพระภาคจึงตรัสไว้เช่นนั้น
Yathārūpaṁ, bhante, attabhāvapaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti—เมื่อบุคคลเสพการได้อัตภาพเช่นใด อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง evarūpo attabhāvapaṭilābho na sevitabbo;การได้อัตภาพเช่นนี้ไม่ควรเสพ yathārūpañca kho, bhante, attabhāvapaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti—
yathārūpañca → yathārupañ ca (pts)
และเมื่อบุคคลเสพการได้อัตภาพเช่นใด อกุศลธรรม เสื่อมลง กุศลธรรมเจริญขึ้น
evarūpo attabhāvapaṭilābho sevitabbo.การได้อัตภาพเช่นนี้ควรเสพ พระพุทธเจ้าข้า

Kathaṁrūpaṁ, bhante, attabhāvapaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti?เมื่อบุคคลเสพการได้อัตภาพเช่นใด อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรม เสื่อมลง Sabyābajjhaṁ, bhante, attabhāvapaṭilābhaṁ abhinibbattayato apariniṭṭhitabhāvāya akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti;
Sabyābajjhaṁ → sabyāpajjhaṁ (bj, sya1ed, sya2ed, km, mr); byāpajjhaṁ (cck); savyāpajjhaṁ (pts1ed) | sabyābajjhaṁ → sabyāpajjhaṁ (bj); byāpajjhaṁ (sya-all); savyāpājjhaṁ (pts) | abhinibbattayato → abhinibbattassa yato (sya-all) | Sabyābajjhaṁ → sabyāpajjhaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī. ka.) | Savyāpājjhaṁ → So Bu Sy; Sk sabyāpajjham; Si byāpajjhaṁ. (pts note)
คือ เมื่อบุคคลยังการได้อัตภาพ อันมีความเบียดเบียนให้เกิดขึ้น เพราะการ ได้อัตภาพอันมีความเบียดเบียนยังไม่สิ้นสุดลง อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง พระพุทธเจ้าข้า
abyābajjhaṁ, bhante, attabhāvapaṭilābhaṁ abhinibbattayato pariniṭṭhitabhāvāya akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.
abyābajjhaṁ → kathaṁrūpaṁ (sya-all, pts) | abhinibbattayato → So Sky; Si (bis) abhinibbattassa yato. (pts note) | abyābajjhaṁ → kathaṁrūpaṁ bhante attabhāvapaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti kusalā dhammā abhivaḍḍhanti abyāpajjhaṁ (th) | abyābajjhaṁ → kathaṁrūpaṁ bhante attabhāvapaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti kusalā dhammā abhivaḍḍhanti avyāpajjhaṁ (pts) | pariniṭṭhitabhāvāya → parintiṭṭhitabhāvāya (pts)
เมื่อบุคคลเสพการได้อัตภาพเช่นใด อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศลธรรม เจริญขึ้น คือ เมื่อบุคคลยังการได้อัตภาพ อันไม่มีความเบียดเบียนให้เกิดขึ้น เพราะ การได้อัตภาพอันไม่มีความเบียดเบียนสิ้นสุดลงแล้ว อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศลธรรม เจริญขึ้น
‘Attabhāvapaṭilābhampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—
attabhāvapaṭilābhampāhaṁ → attabhāvapaṭilābhampahaṁ (bj, sya-all) | attabhāvapaṭilābhampāhaṁ → attabhāvapaṭilābhaṁpāhaṁ (my) | attabhāvapaṭilābhampāhaṁ → attabhāvapaṭilābhaṁpahaṁ (th) | attabhāvapaṭilābhampāhaṁ → attabhāvapaṭilābhaṁ p ahaṁ (pts)
พระดำรัสที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า ‘ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวการได้อัตภาพ ไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi tañ (pts)
๑. การได้อัตภาพที่ควรเสพ ๒. การได้อัตภาพที่ไม่ควรเสพ
tañca aññamaññaṁ attabhāvapaṭilābhan’ti—
attabhāvapaṭilābhanti → attabhāvapaṭilābhan ti (pts)
การได้อัตภาพทั้ง ๒ ประการนั้นเป็นการได้อัตภาพที่ตรงข้ามกันและกัน’
iti yaṁ taṁ vuttaṁ bhagavatā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)
นั่น เพราะอาศัยเหตุนี้ พระองค์จึงตรัสไว้

Imassa kho ahaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa, vitthārena atthaṁ avibhattassa, evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmī”ti.
ahaṁ → (sya-all) | vitthārena → vittārena (pts) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ทราบเนื้อความแห่งธรรมบรรยายที่พระผู้มี พระภาคตรัสไว้โดยย่อ ไม่ทรงชี้แจงเนื้อความให้พิสดารนี้ โดยพิสดารอย่างนี้

“Sādhu sādhu, sāriputta.พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ดีละ Sādhu kho tvaṁ, sāriputta, imassa mayā saṅkhittena bhāsitassa, vitthārena atthaṁ avibhattassa, evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāsi.
kho → (sya-all) | sāriputta → sariputta (pts) | vitthārena → vittārena (pts) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts)
ดีละ สารีบุตร เธอรู้เนื้อความแห่ง ธรรมบรรยายที่เรากล่าวไว้โดยย่อ ไม่ชี้แจงเนื้อความให้พิสดารนี้ โดยพิสดารได้ อย่างนี้ ถูกต้องแล้ว

‘Kāyasamācārampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—
kāyasamācārampāhaṁ → kāyasamācārampahaṁ (bj, sya-all) | kāyasamācārampāhaṁ → kāyasamācāraṁpāhaṁ (my) | kāyasamācārampāhaṁ → kāyasamācāraṁpahaṁ (th) | kāyasamācārampāhaṁ → kāyasamācāraṁ p ahaṁ (pts)
เรากล่าวคำนี้ไว้ว่า ‘ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวกายสมาจารไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi tañ (pts)
๑. กายสมาจารที่ควรเสพ ๒. กายสมาจารที่ไม่ควรเสพ
tañca aññamaññaṁ kāyasamācāran’ti—
kāyasamācāranti → kāyasamācāran ti (pts)
กายสมาจารทั้ง ๒ ประการนั้นเป็นกายสมาจารที่ตรงข้ามกันและกัน’
iti kho panetaṁ vuttaṁ mayā.
mayā → Sky add pi. (pts note) | panetaṁ → pan etam (pts)
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kiñcetaṁ → kiñ etam (pts)
เพราะอาศัยเหตุอะไร เราจึงกล่าวไว้เช่นนั้น
Yathārūpaṁ, sāriputta, kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpo kāyasamācāro na sevitabbo;เมื่อบุคคลเสพกายสมาจารเช่นใด อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง กายสมาจารเช่นนี้ไม่ควรเสพ yathārūpañca kho, sāriputta, kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti—
yathārūpañca → yathārūpañ ca (pts)
และเมื่อบุคคลเสพกายสมาจารเช่นใด อกุศลธรรม เสื่อมลง กุศลธรรมเจริญขึ้น
evarūpo kāyasamācāro sevitabbo.
kāyasamācāro → atthababhāvapaṭilābho (bjt)
กายสมาจารเช่นนี้ควรเสพ

Kathaṁrūpaṁ, sāriputta, kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti?เมื่อบุคคลเสพกายสมาจารเช่นใด อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง Idha, sāriputta, ekacco pāṇātipātī hoti luddo lohitapāṇi hatappahate niviṭṭho adayāpanno pāṇabhūtesu;
lohitapāṇi hatappahate → lohitapāṇī hatapahate (sya-all, pts)
คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นผู้ฆ่าสัตว์ คือ เป็นคนหยาบช้า มีฝ่ามือ เปื้อนเลือด ชอบฆ่าสัตว์ ไม่มีความกรุณาในสัตว์ทั้งหลาย
adinnādāyī kho pana hoti, yaṁ taṁ parassa paravittūpakaraṇaṁ gāmagataṁ vā araññagataṁ vā taṁ adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādātā hoti;
yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | theyyasaṅkhātaṁ → theyyasaṁkhātaṁ (pts)
เป็นผู้ถือเอาสิ่งของที่ เจ้าของไม่ได้ให้ คือถือเอาทรัพย์เครื่องปลื้มใจของผู้อื่น ที่อยู่ในบ้านหรืออยู่ในป่า ที่เจ้าของเขาไม่ได้ให้ ด้วยความเป็นขโมย
kāmesumicchācārī kho pana hoti, yā tā māturakkhitā piturakkhitā mātāpiturakkhitā bhāturakkhitā bhaginirakkhitā ñātirakkhitā gottarakkhitā dhammarakkhitā sassāmikā saparidaṇḍā antamaso mālāguḷaparikkhittāpi tathārūpāsu cārittaṁ āpajjitā hoti—
gottarakkhitā dhammarakkhitā → (sya-all, pts) | mālāguḷaparikkhittāpi → mālāguṇaparikkhittāpi (sya-all) | mātāpiturakkhitā bhāturakkhitā → bhāturakkhita (pts) | kāmesumicchācārī → kāmesu micchācārī (pts) | mālāguḷaparikkhittāpi → mālāguḷaparikkhittā pi (pts)
และเป็นผู้ประพฤติผิดในกาม คือเป็น ผู้ละเมิดจารีตในหญิงที่อยู่ในปกครองของมารดา หญิงที่อยู่ในปกครองของบิดา หญิงที่อยู่ในปกครองของมารดาและบิดา หญิงที่อยู่ในปกครองของพี่ชายน้องชาย หญิงที่อยู่ในปกครองของพี่สาวน้องสาว หญิงที่อยูในปกครองของญาติ หญิงที่อยู่ ในปกครองของตระกูล หญิงที่มีธรรมคุ้มครอง หญิงที่มีสามี หญิงที่มีสินไหมติด ตัวอยู่ โดยที่สุดแม้หญิงที่ชายคล้องพวงดอกไม้หมั้นไว้
evarūpaṁ, sāriputta, kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti.
sāriputta → sariputta (pts)
เมื่อบุคคลเสพกายสมาจารเช่นนี้ อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง

Kathaṁrūpaṁ, sāriputta, kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti?เมื่อบุคคลเสพกายสมาจารเช่นใด อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศลธรรมเจริญขึ้น Idha, sāriputta, ekacco pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti nihitadaṇḍo nihitasattho, lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati;คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็นผู้ละ เว้นขาดจากการฆ่าสัตว์ วางทัณฑาวุธ และศัสตราวุธแล้ว มีความละอาย มีความเอ็นดู มุ่งหวังประโยชน์เกื้อกูลต่อ สรรพสัตว์อยู่ adinnādānaṁ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti, yaṁ taṁ parassa paravittūpakaraṇaṁ gāmagataṁ vā araññagataṁ vā taṁ nādinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādātā hoti;
nādinnaṁ → adinnaṁ (sya-all) | theyyasaṅkhātaṁ → theyyasaṅkhātaṁ na (sya-all) | nādinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ → adinnaṁ theyyasaṁkhātam na (pts) | na → So Si; Sky omit here. (pts note) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts)
เป็นผู้ละ เว้นขาดจากการถือเอาสิ่งของที่เจ้าของเขาไม่ได้ให้ คือ ไม่ถือเอาทรัพย์เครื่องปลื้มใจของผู้อื่น ที่อยู่ในบ้านหรือในป่า ที่เจ้าของเขาไม่ได้ให้ ด้วยความเป็นขโมย
kāmesumicchācāraṁ pahāya kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, yā tā māturakkhitā piturakkhitā mātāpiturakkhitā bhāturakkhitā bhaginirakkhitā ñātirakkhitā gottarakkhitā dhammarakkhitā sassāmikā saparidaṇḍā antamaso mālāguḷaparikkhittāpi tathārūpāsu na cārittaṁ āpajjitā hoti—
gottarakkhitā dhammarakkhitā → (sya-all, pts) | mālāguḷaparikkhittāpi → mālāguṇaparikkhittāpi (sya-all) | piturakkhitā mātāpiturakkhitā → piturākkhitā (pts) | mālāguḷaparikkhittāpi tathārūpāsu → mālāguḷaparikkhittā pi tathārūpasu cārittaṁ (pts) | cārittaṁ → (pts) | kāmesumicchācāraṁ → kāmesu micchācāraṁ (pts) | kāmesumicchācārā → kāmesu micchācārā (pts)
เป็นผู้ละ เว้นขาดจากการประพฤติผิดในกาม คือเป็นผู้ไม่ ละเมิดจารีตในหญิงที่อยู่ในปกครองของมารดา หญิงที่อยู่ในปกครองของบิดา หญิงที่อยู่ในปกครองของมารดาและบิดา หญิงที่อยู่ในปกครองของพี่ชายน้องชาย หญิงที่อยู่ในปกครองของพี่สาวน้องสาว หญิงที่อยู่ในปกครองของญาติ หญิงที่อยู่ ในปกครองของตระกูล หญิงที่มีธรรมคุ้มครอง หญิงที่มีสามี หญิงที่มีสินไหม ติดตัวอยู่ โดยที่สุดแม้หญิงที่ชายคล้องพวงดอกไม้หมั้นไว้
evarūpaṁ, sāriputta, kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.สารีบุตร เมื่อบุคคลเสพกายสมาจารเช่นนี้ อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศลธรรม เจริญขึ้น ‘Kāyasamācārampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—
kāyasamācārampāhaṁ bhikkhave → kāyasamācārampahaṁ sāriputta (bj) | kāyasamācārampāhaṁ → kāyasamācāraṁpahaṁ (sya-all) | bhikkhave → So Si; Sky Sāriputta, as generally hereafter. (pts note) | kāyasamācārampāhaṁ → kāyasamācāraṁpāhaṁ (my) | kāyasamācārampāhaṁ → kāyasamācāraṁ p ahaṁ (pts)
เรากล่าวคำนี้ไว้ว่า ‘ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวกายสมาจารไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi tañ (pts)
๑. กายสมาจารที่ควรเสพ ๒. กายสมาจารที่ไม่ควรเสพ
tañca aññamaññaṁ kāyasamācāran’ti—
kāyasamācāranti → kāyasamācāran ti (pts)
กายสมาจารทั้ง ๒ ประการนั้นเป็นกายสมาจารที่ตรงข้ามกันและกัน’
iti yaṁ taṁ vuttaṁ mayā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)
นั่น เพราะอาศัยเหตุนี้ เราจึงกล่าวไว้

Vacīsamācārampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi …pe…
vacīsamācārampāhaṁ → vacīsamācāraṁpahaṁ (sya-all) | bhikkhave → After bhikkhave Si continues --pe-- manosamācāraṁ p'; ahaṁ, bhikkhave. Cittuppādaṁ p'; aham, bhikkhave. Saññāpaṭilābhaṁ, p'; ahaṁ, bhikkhave. Diṭṭhipaṭilābhaṁ, p'; ahaṁ, bhikkhave. Attabhāvapaṭilābhaṁ p'; ahaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi (&c. in extenso).--Sky recite in full. (pts note) | vacīsamācārampāhaṁ → vacīsamācāraṁpāhaṁ (my) | vacīsamācārampāhaṁ → vacīsamācāraṁ p ahaṁ (pts)
เรากล่าวคำนี้ไว้ว่า ‘ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าววจีสมาจารไว้ ๒ ประการ ฯลฯ
manosamācārampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi …pe…
manosamācārampāhaṁ → manosamācāraṁpāhaṁ (my)
เรากล่าวมโนสมาจารไว้ ๒ ประการ ฯลฯ
cittuppādampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi …pe…
cittuppādampāhaṁ → cittuppādaṁpāhaṁ (my)
เรากล่าวจิตตุปบาทไว้ ๒ ประการ ฯลฯ
saññāpaṭilābhampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi …pe…
saññāpaṭilābhampāhaṁ → saññāpaṭilābhaṁpāhaṁ (my)
เรากล่าวการได้สัญญาไว้ ๒ ประการ ฯลฯ
diṭṭhipaṭilābhampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi …pe….
diṭṭhipaṭilābhampāhaṁ → diṭṭhipaṭilābhaṁpāhaṁ (my)
เรากล่าวการได้ทิฏฐิไว้ ๒ ประการ ฯลฯ

‘Attabhāvapaṭilābhampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—
attabhāvapaṭilābhampāhaṁ → attabhāvapaṭilābhaṁpāhaṁ (my) | attabhāvapaṭilābhampāhaṁ → attabhāvapaṭilābhaṁpahaṁ (th)
เรากล่าวคำนี้ไว้ว่า ‘ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวการได้อัตภาพไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi tañ (pts)
๑. การได้อัตภาพที่ควรเสพ ๒. การได้อัตภาพที่ไม่ควรเสพ
tañca aññamaññaṁ attabhāvapaṭilābhan’ti—
attabhāvapaṭilābhanti → vacīsamācāranti (bj, pts) | attabhāvapaṭilābhanti → vacīsamācāran ti (pts)
การได้อัตภาพทั้ง ๒ ประการนั้นเป็นการได้อัตภาพที่ตรงข้ามกันและกัน’
iti kho panetaṁ vuttaṁ mayā.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
เพราะอาศัยเหตุอะไร เราจึงกล่าวไว้เช่นนั้น
Yathārūpaṁ, sāriputta, attabhāvapaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpo attabhāvapaṭilābho na sevitabbo;
attabhāvapaṭilābhaṁ → vacīsamācāraṁ (bj, pts) | attabhāvapaṭilābho → vacīsamācāro (bj, pts)
เมื่อบุคคลเสพการได้อัตภาพเช่นใด อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง การได้อัตภาพเช่นนี้ไม่ควรเสพ
yathārūpañca kho, sāriputta, attabhāvapaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti—
attabhāvapaṭilābhaṁ → vacīsamācāraṁ (bj, pts) | yathārūpañca → yathārūpañ ca (pts)
และเมื่อบุคคลเสพการได้อัตภาพเช่นใด อกุศลธรรม เสื่อมลง กุศลธรรมเจริญขึ้น
evarūpo attabhāvapaṭilābho sevitabbo.
attabhāvapaṭilābho → vacīsamācāro (bj); kāyasamācāro (pts)
การได้อัตภาพเช่นนี้ควรเสพ

Kathaṁrūpaṁ, sāriputta, attabhāvapaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti?
attabhāvapaṭilābhaṁ → vacīsamācāraṁ (bj, pts)
เมื่อบุคคลเสพการได้อัตภาพเช่นใด อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรม เสื่อมลง
Sabyābajjhaṁ, sāriputta, attabhāvapaṭilābhaṁ abhinibbattayato apariniṭṭhitabhāvāya akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti;
sabyābajjhaṁ → idha (bj, pts); byāpajjhaṁ (sya-all) | abhinibbattayato → abhinibbattassa yato (sya-all)
คือ เมื่อบุคคลยังการได้อัตภาพที่มีความเบียดเบียนให้เกิดขึ้น เพราะการ ได้อัตภาพที่มีความเบียดเบียนยังไม่สิ้นสุดลง อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรม เสื่อมลง
abyābajjhaṁ, sāriputta, attabhāvapaṭilābhaṁ abhinibbattayato pariniṭṭhitabhāvāya akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.
abyābajjhaṁ → kathaṁrūpaṁ (bj, sya-all) | abyābajjhaṁ → kathaṁrūpaṁ sāriputta attabhāvapaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti kusalā dhammā abhivaḍḍhanti abyāpajjhaṁ (th) | abhinibbattayato → abhinibbattassa yato (th)
เมื่อบุคคลเสพการได้อัตภาพเช่นใด อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศลธรรม เจริญขึ้น คือ เมื่อบุคคลยังการได้อัตภาพที่ไม่มีความเบียดเบียนให้เกิดขึ้น เพราะการ ได้อัตภาพที่ไม่มีความเบียดเบียนสิ้นสุดลงแล้ว อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศลธรรม เจริญขึ้น
‘Attabhāvapaṭilābhampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—
attabhāvapaṭilābhampāhaṁ → attabhāvapaṭilābhaṁpahaṁ (sya-all) | attabhāvapaṭilābhampāhaṁ → attabhāvapaṭilābhaṁpāhaṁ (my) | attabhāvapaṭilābhampāhaṁ bhikkhave → attabhāvapaṭilābhampahaṁ sāriputta (bjt)
เรากล่าวคำนี้ไว้ว่า ‘ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวการได้อัตภาพไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi tañ (pts)
๑. การได้อัตภาพที่ควรเสพ ๒. การได้อัตภาพที่ไม่ควรเสพ
tañca aññamaññaṁ attabhāvapaṭilābhan’ti—
attabhāvapaṭilābhanti → attabhāvapaṭilābhan ti (pts)
การได้อัตภาพทั้ง ๒ ประการนั้นเป็นการได้อัตภาพที่ตรงข้ามกันและกัน’
iti yaṁ taṁ vuttaṁ mayā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ vuttaṁ → yantaṁ vuttā (sya-all) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idaṁ etaṁ (pts)
นั่น เพราะอาศัยเหตุนี้ เราจึงกล่าวไว้
Imassa kho, sāriputta, mayā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena attho daṭṭhabbo.
bhāsitassa → bhāsitassa vitthārena atthaṁ avibhattassa (sya-all) | bhāsitassa → Si adds vitthārena atthaṁ avibhattassa. (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts)
สารีบุตร เธอพึงเห็นเนื้อความแห่งธรรมบรรยายที่เรากล่าวไว้โดยย่อ ไม่ ชี้แจงเนื้อความให้พิสดารนี้ โดยพิสดารอย่างนี้

Cakkhuviññeyyaṁ rūpampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
rūpampāhaṁ → rūpampahaṁ (bj, sya-all) | Sāriputta → Sky insert bhikkhave before Sāriputta. (pts note) | rūpampāhaṁ → rūpaṁpāhaṁ (my) | rūpampāhaṁ → rūpaṁpahaṁ (th) | rūpampāhaṁ → rūpaṁ p ahaṁ (pts)
สารีบุตร เรากล่าวรูปที่พึงรู้แจ้งทางตาไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi (pts)
๑. รูปที่ควรเสพ ๒. รูปที่ไม่ควรเสพ
sotaviññeyyaṁ saddampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
saddampāhaṁ → saddampahaṁ (bj, sya-all) | saddampāhaṁ → saddaṁpāhaṁ (my) | saddampāhaṁ → saddaṁpahaṁ (th) | saddampāhaṁ → saddaṁ p ahaṁ (pts)
เรากล่าวเสียงที่พึงรู้แจ้งทางหูไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi (pts)
๑. เสียงที่ควรเสพ ๒. เสียงที่ไม่ควรเสพ
ghānaviññeyyaṁ gandhampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
gandhampāhaṁ → gandhampahaṁ (bj, sya-all) | gandhampāhaṁ → gandhaṁpāhaṁ (my) | gandhampāhaṁ → gandhaṁpahaṁ (th) | gandhampāhaṁ → gandhaṁ p ahaṁ (pts)
เรากล่าวกลิ่นที่พึงรู้แจ้งทางจมูกไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi (pts)
๑. กลิ่นที่ควรเสพ ๒. กลิ่นที่ไม่ควรเสพ
jivhāviññeyyaṁ rasampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
jivhāviññeyyaṁ rasampāhaṁ → jivhā viññeyyaṁ rasampahaṁ (bj) | rasampāhaṁ → rasaṁpahaṁ (sya-all) | rasampāhaṁ → rasaṁpāhaṁ (my) | rasampāhaṁ → rasaṁ p ahaṁ (pts)
เรากล่าวรสที่พึงรู้แจ้งทางลิ้นไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi (pts)
๑. รสที่ควรเสพ ๒. รสที่ไม่ควรเสพ
kāyaviññeyyaṁ phoṭṭhabbampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
phoṭṭhabbampāhaṁ → phoṭṭhabbampahaṁ (bj, sya-all) | phoṭṭhabbampāhaṁ → phoṭṭhabbaṁpāhaṁ (my) | phoṭṭhabbampāhaṁ → phoṭṭhabbaṁpahaṁ (th) | phoṭṭhabbampāhaṁ → phoṭṭhabbaṁ p ahaṁ (pts)
เรากล่าวโผฏฐัพพะที่พึงรู้แจ้งทางกายไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampi;
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi (pts)
๑. โผฏฐัพพะที่ควรเสพ ๒. โผฏฐัพพะที่ไม่ควรเสพ
manoviññeyyaṁ dhammampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
dhammampāhaṁ → dhammampahaṁ (bj, sya-all) | dhammampāhaṁ → dhammaṁpāhaṁ (my) | dhammampāhaṁ → dhammaṁpahaṁ (th) | dhammampāhaṁ → dhammaṁ p ahaṁ (pts)
เรากล่าวธรรมารมณ์ที่พึงรู้แจ้งทางใจไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampī”ti.
asevitabbampīti → asevitabbampi (sya-all) | sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbam pi asevitabbam pīti (pts)
๑. ธรรมารมณ์ที่ควรเสพ ๒. ธรรมารมณ์ที่ไม่ควรเสพ”

Evaṁ vutte, āyasmā sāriputto bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสอย่างนี้แล้ว ท่านพระสารีบุตรได้กราบทูลพระผู้มี พระภาคว่า

“imassa kho ahaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa, vitthārena atthaṁ avibhattassa, evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi.
ahaṁ → (sya-all) | ājānāmi → ājānami (pts) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ทราบเนื้อความแห่งธรรมบรรยายนี้ที่ พระผู้มีพระภาคตรัสไว้โดยย่อ ไม่ทรงชี้แจงเนื้อความไว้โดยพิสดาร โดยพิสดาร อย่างนี้ว่า ‘

‘Cakkhuviññeyyaṁ rūpampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
rūpampāhaṁ → rūpampahaṁ (bj, sya-all) | rūpampāhaṁ → rūpaṁpāhaṁ (my) | rūpampāhaṁ → rūpaṁpahaṁ (th) | rūpampāhaṁ → rūpaṁ p ahaṁ (pts) | duvidhena → duvi dhena (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสพระดำรัสนี้ไว้ว่า ‘สารีบุตร เรากล่าวรูปที่พึงรู้แจ้ง ทางตาไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampī’ti—
sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbam pi asevitabbam pīti (pts)
๑. รูปที่ควรเสพ ๒. รูปที่ไม่ควรเสพ’
iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
เพราะทรงอาศัยเหตุอะไร พระผู้มีพระภาคจึงตรัสไว้เช่นนั้น
Yathārūpaṁ, bhante, cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpaṁ cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ na sevitabbaṁ;ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อบุคคลเสพรูปที่พึงรู้แจ้งทางตาเช่นใด อกุศลธรรม เจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง รูปที่พึงรู้แจ้งทางตาเช่นนี้ไม่ควรเสพ yathārūpañca kho, bhante, cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpaṁ cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ sevitabbaṁ.
yathārūpañca → yathārūpañ ca (pts)
และเมื่อบุคคล เสพรูปที่พึงรู้แจ้งทางตาเช่นใด อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศลธรรมเจริญขึ้น รูปที่พึงรู้ แจ้งทางตาเช่นนี้ควรเสพ
‘Cakkhuviññeyyaṁ rūpampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
rūpampāhaṁ → rūpampahaṁ (bj, sya-all) | rūpampāhaṁ → rūpaṁpāhaṁ (my) | rūpampāhaṁ → rūpaṁpahaṁ (th) | rūpampāhaṁ → rūpaṁ p ahaṁ (pts)
พระดำรัสที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า ‘สารีบุตร เรากล่าวรูปที่พึงรู้แจ้งทางตาไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampī’ti—
sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbam pi asevitabbam pīti (pts)
๑. รูปที่ควรเสพ ๒. รูปที่ไม่ควรเสพ’
iti yaṁ taṁ vuttaṁ bhagavatā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
vuttaṁ → Si continues: --pe-- evarūpo sotaviññeyyo saddo na sevitabbo. --pe-- evarūpo sotaviññeyyo saddo sevitabbo. --pe-- evarūpo ghānaviññeyyo gandho na sevitabbo. --pe-- evarūpo gh. g. sevitabbo. --pe-- evarūpo jivhāviññeyyo raso ra sevitabbo. --pe-- evarūpo jivhāviññeyyo [raso] sevitabbo. --pe-- evarūpo kāyaviññeyyo phoṭṭhabbo na sevitabbo. --pe-- evarūpo kāyaviññeyyo phoṭṭhabbo sevitabbo. --pe-- Manoviññeyyaṁ dhammam p'; ahaṁ (&c. in full). (pts note) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)
นั่น เพราะอาศัยเหตุนี้ ข้าพระองค์จึงกล่าวไว้

Sotaviññeyyaṁ saddampāhaṁ, sāriputta …pe…
saddampāhaṁ → saddampahaṁ (bj) | sotaviññeyyaṁ saddampāhaṁ sāriputta → (sya-all) | saddampāhaṁ → saddaṁpāhaṁ (my) | pe → spelled out in full (bjt)
พระผู้มีพระภาคตรัสพระดำรัสนี้ไว้ว่า ‘สารีบุตร เรากล่าวเสียงที่พึงรู้แจ้ง ทางหู ฯลฯ
evarūpo sotaviññeyyo saddo na sevitabbo …
pe → spelled out in full (bjt)
เสียงที่พึงรู้แจ้งทางหูเช่นนี้ไม่ควรเสพ ฯลฯ
evarūpo sotaviññeyyo saddo sevitabbo …
pe → spelled out in full (bjt)
เสียงที่พึงรู้แจ้งทางหูเช่นนี้ ควรเสพ ฯลฯ
evarūpo ghānaviññeyyo gandho na sevitabbo …
pe → spelled out in full (bjt)
กลิ่นที่พึงรู้แจ้งทางจมูกเช่นนี้ไม่ควรเสพ ฯลฯ
evarūpo ghānaviññeyyo gandho sevitabbo …
pe → spelled out in full (bjt)
กลิ่นที่พึงรู้แจ้งทางจมูกเช่นนี้ ควรเสพ ฯลฯ
evarūpo jivhāviññeyyo raso na sevitabbo …
pe → spelled out in full (bjt)
รสที่พึงรู้แจ้งทางลิ้นเช่นนี้ไม่ควรเสพ ฯลฯ
evarūpo jivhāviññeyyo raso sevitabbo …
raso → (sya-all) | pe → spelled out in full (bjt)
รสที่พึงรู้แจ้งทางลิ้นเช่นนี้ ควรเสพ ฯลฯ
kāyaviññeyyaṁ phoṭṭhabbampāhaṁ, sāriputta …
phoṭṭhabbampāhaṁ → phoṭṭhabbampahaṁ (bj) | phoṭṭhabbampāhaṁ → phoṭṭhabbaṁpāhaṁ (my) | phoṭṭhabbampāhaṁ sāriputta → phoṭṭhabbaṁ p ahaṁ (pts)
evarūpo kāyaviññeyyo phoṭṭhabbo na sevitabbo …โผฏฐัพพะที่พึงรู้แจ้งทางกายเช่นนี้ไม่ควรเสพ ฯลฯ evarūpo kāyaviññeyyo phoṭṭhabbo sevitabbo.โผฏฐัพพะที่พึงรู้แจ้ง ทางกายเช่นนี้ควรเสพ ฯลฯ ‘Manoviññeyyaṁ dhammampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
dhammampāhaṁ → dhammampahaṁ (bj, sya-all) | dhammampāhaṁ → dhammaṁpāhaṁ (my) | dhammampāhaṁ → dhammaṁpahaṁ (th)
พระผู้มีพระภาคตรัสพระดำรัสนี้ไว้ว่า ‘สารีบุตร เรากล่าวธรรมารมณ์ที่พึงรู้ แจ้งทางใจไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampī’ti—
asevitabbampīti → asevitabbampi (sya-all) | pe → spelled out in full (pts)
๑. ธรรมารมณ์ที่ควรเสพ ๒. ธรรมารมณ์ที่ไม่ควรเสพ’
iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
เพราะทรงอาศัยเหตุอะไร พระผู้มีพระภาคจึงตรัสไว้เช่นนั้น

Yathārūpaṁ, bhante, manoviññeyyaṁ dhammaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpo manoviññeyyo dhammo na sevitabbo;ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อบุคคลเสพธรรมารมณ์ที่พึงรู้แจ้งทางใจเช่นใด อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง ธรรมารมณ์ที่พึงรู้แจ้งทางใจเช่นนี้ไม่ควรเสพ yathārūpañca kho, bhante, manoviññeyyaṁ dhammaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpo manoviññeyyo dhammo sevitabbo.
yathārūpañca → yathārūpañ ca (pts)
และเมื่อบุคคลเสพธรรมารมณ์ที่พึงรู้แจ้งทางใจเช่นใด อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศล ธรรมเจริญขึ้น ธรรมารมณ์ที่พึงรู้แจ้งทางใจเช่นนี้ควรเสพ
‘Manoviññeyyaṁ dhammampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
dhammampāhaṁ → dhammampahaṁ (bj, sya-all) | dhammampāhaṁ → dhammaṁpāhaṁ (my) | dhammampāhaṁ → dhammaṁpahaṁ (th) | dhammampāhaṁ → dhammaṁ p ahaṁ (pts)
พระดำรัสที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า ‘สารีบุตร เรากล่าวธรรมารมณ์ที่พึงรู้ แจ้งทางใจไว้ ๒ ประการคือ
sevitabbampi, asevitabbampī’ti—
sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbam pi asevitabbam pīti (pts)
๑. ธรรมารมณ์ที่ควรเสพ ๒. ธรรมารมณ์ที่ไม่ควรเสพ’
iti yaṁ taṁ vuttaṁ bhagavatā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)
นั่น เพราะอาศัยเหตุนี้ พระองค์จึงตรัสไว้
Imassa kho ahaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa, vitthārena atthaṁ avibhattassa, evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmī”ti.
ahaṁ → (sya-all) | bhante → Sky omit bhante. (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts) | vitthārena → vittārena (pts)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ทราบเนื้อความแห่งธรรมบรรยายนี้ที่พระผู้ มีพระภาคตรัสไว้โดยย่อ ไม่ทรงชี้แจงเนื้อความให้พิสดาร โดยพิสดารอย่างนี้”

“Sādhu sādhu, sāriputta.พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ดีละ Sādhu kho tvaṁ, sāriputta, imassa mayā saṅkhittena bhāsitassa, vitthārena atthaṁ avibhattassa, evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāsi.
evaṁ → (pts) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, bjt, ms2005, pts)
ดีละ สารีบุตร เธอรู้เนื้อความแห่ง ธรรมบรรยายที่เรากล่าวไว้โดยย่อ ไม่ชี้แจงเนื้อความให้พิสดารนี้ โดยพิสดาร อย่างนี้ว่า ‘เรากล่าวไว้แล้วเช่นนี้ว่า

‘Cakkhuviññeyyaṁ rūpampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
rūpampāhaṁ → rūpampahaṁ (bj, sya-all) | rūpampāhaṁ → rūpaṁpāhaṁ (my) | rūpampāhaṁ → rūpaṁpahaṁ (th) | rūpampāhaṁ → rūpaṁ p ahaṁ (pts)
‘สารีบุตร เรากล่าวรูปที่พึงรู้แจ้งทางตาไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampī’ti—
sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbam pi asevitabbam pīti (pts)
๑. รูปที่ควรเสพ ๒. รูปที่ไม่ควรเสพ’
iti kho panetaṁ vuttaṁ mayā.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
เพราะอาศัยเหตุอะไร เราจึงกล่าวไว้เช่นนั้น
Yathārūpaṁ, sāriputta, cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpaṁ cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ na sevitabbaṁ;
cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ → cīvaraṁ (pts)
สารีบุตร เมื่อบุคคลเสพรูปที่พึงรู้แจ้งทางตาเช่นใด อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง รูปที่พึงรู้แจ้งทางตาเช่นนี้ไม่ควรเสพ
yathārūpañca kho, sāriputta, cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpaṁ cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ sevitabbaṁ.และเมื่อบุคคลเสพรูปที่ พึงรู้แจ้งทางตาเช่นใด อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศลธรรมเจริญขึ้น รูปที่พึงรู้แจ้ง ทางตาเช่นนี้ควรเสพ ‘Cakkhuviññeyyaṁ rūpampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
rūpampāhaṁ → rūpaṁpahaṁ (sya-all) | rūpampāhaṁ → rūpaṁpāhaṁ (my)
เรากล่าวคำนี้ไว้ว่า ‘สารีบุตร เรากล่าวรูปที่พึงรู้แจ้งทางตาไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampī’ti—
sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbaṁ asevitabbam pīti (pts) | sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbam pi asevitabbam pīti (pts)
๑. รูปที่ควรเสพ ๒. รูปที่ไม่ควรเสพ’
iti yaṁ taṁ vuttaṁ mayā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → kho pan etaṁ (pts) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts)
นั่น เพราะอาศัยเหตุนี้ เราจึงกล่าวไว้

Sotaviññeyyaṁ saddampāhaṁ, sāriputta …pe…
sotaviññeyyaṁ saddampāhaṁ sāriputta → (sya-all) | saddampāhaṁ → saddaṁpāhaṁ (my)
ฯลฯ
evarūpo sotaviññeyyo saddo na sevitabbo …เสียงที่พึงรู้แจ้งทางหูเช่นนี้ไม่ควรเสพ ฯลฯ evarūpo sotaviññeyyo saddo sevitabbo …เสียงที่พึงรู้แจ้งทางหูเช่นนี้ ควรเสพ ฯลฯ evarūpo ghānaviññeyyo gandho na sevitabbo …... กลิ่นที่พึงรู้แจ้งทางจมูกเช่นนี้ไม่ควรเสพ ฯลฯ evarūpo ghānaviññeyyo gandho sevitabbo …กลิ่นที่พึงรู้แจ้งทางจมูก เช่นนี้ควรเสพ ฯลฯ evarūpo jivhāviññeyyo raso na sevitabbo …... รสที่พึงรู้แจ้งทางลิ้นเช่นนี้ไม่ควรเสพ ฯลฯ evarūpo jivhāviññeyyo raso sevitabbo …รสที่พึงรู้แจ้งทางลิ้นเช่นนี้ควร เสพ ฯลฯ evarūpo kāyaviññeyyo phoṭṭhabbo na sevitabbo …... โผฏฐัพพะที่พึงรู้แจ้งทางกายเช่นนี้ไม่ควรเสพ ฯลฯ evarūpo kāyaviññeyyo phoṭṭhabbo sevitabbo.โผฏฐัพพะที่พึงรู้แจ้ง ทางกายเช่นนี้ควรเสพ ฯลฯ

Manoviññeyyaṁ dhammampāhaṁ, sāriputta …pe…
dhammampāhaṁ → dhammampahaṁ (bj) | dhammampāhaṁ → dhammaṁpāhaṁ (my) | pe → spelled out in full (th)
เรากล่าวคำนี้ไว้ว่า ‘สารีบุตร เรากล่าวธรรมารมณ์ที่พึงรู้แจ้งทางใจไว้ ๒ ประการ คือ ๑. ธรรมารมณ์ที่ควรเสพ ๒. ธรรมารมณ์ที่ไม่ควรเสพ’ เพราะอาศัยเหตุอะไร เราจึงกล่าวไว้เช่นนั้น สารีบุตร เมื่อบุคคลเสพธรรมารมณ์ที่พึงรู้แจ้งทางใจเช่นใด อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง
evarūpo manoviññeyyo dhammo na sevitabbo …
pe → spelled out in full (th)
ธรรมารมณ์ที่พึงรู้แจ้งทางใจเช่นนี้ไม่ควรเสพ
evarūpo manoviññeyyo dhammo sevitabbo.และเมื่อบุคคลเสพธรรมารมณ์ ที่พึงรู้แจ้งทางใจเช่นใด อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศลธรรมเจริญขึ้น ธรรมารมณ์ที่พึงรู้ แจ้งทางใจเช่นนี้ควรเสพ ‘Manoviññeyyaṁ dhammampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
dhammampāhaṁ → dhammampahaṁ (bj) | dhammampāhaṁ → dhammaṁpāhaṁ (my) | dhammampāhaṁ → dhammaṁpahaṁ (th)
เรากล่าวคำนี้ไว้ว่า ‘สารีบุตร เรากล่าวธรรมารมณ์ที่พึงรู้แจ้งทางใจไว้ ๒ ประการ คือ
sevitabbampi, asevitabbampī’ti—๑. ธรรมารมณ์ที่ควรเสพ ๒. ธรรมารมณ์ที่ไม่ควรเสพ’ iti yaṁ taṁ vuttaṁ mayā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → kho pan etaṁ (pts) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th)
นั่น เพราะอาศัยเหตุนี้ เราจึงกล่าวไว้
Imassa kho, sāriputta, mayā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena attho daṭṭhabbo.
vitthārena → vitthārena atthaṁ avibhattassa evaṁ vitthārena (bj) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts)
สารีบุตร เธอพึงเห็นเนื้อความแห่งธรรมบรรยายที่เรากล่าวไว้โดยย่อนี้ โดย พิสดารอย่างนี้

Cīvaraṁpāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
cīvaraṁpāhaṁ → cīvarampahaṁ (bj, sya-all) | cīvaraṁpāhaṁ → cīvaraṁpahaṁ (th) | cīvaraṁpāhaṁ → cīvaraṁ p ahaṁ (pts)
สารีบุตร เรากล่าวจีวรไว้ ๒ ชนิด คือ
sevitabbampi, asevitabbampi …pe…
sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi (pts)
๑. จีวรที่ควรเสพ ๒. จีวรที่ไม่ควรเสพ ฯลฯ
piṇḍapātaṁpāhaṁ, sāriputta …
piṇḍapātaṁpāhaṁ → piṇḍapātaṁpahaṁ (th) | + → duvidhena vadāmi sevitabbampi asevitabbampi (th) | piṇḍapātaṁpāhaṁ sāriputta → piṇḍapātaṁ p ahaṁ (pts)
เรากล่าวบิณฑบาตไว้ ๒ ชนิด คือ ๑. บิณฑบาตที่ควรเสพ ๒. บิณฑบาตที่ไม่ควรเสพ ฯลฯ
senāsanaṁpāhaṁ, sāriputta …
senāsanaṁpāhaṁ → senāsanaṁpahaṁ (th) | + → duvidhena vadāmi sevitabbampi asevitabbampi (th)
เรากล่าวเสนาสนะไว้ ๒ ชนิด คือ ๑. เสนาสนะที่ควรเสพ ๒. เสนาสนะที่ไม่ควรเสพ ฯลฯ
gāmampāhaṁ, sāriputta …
gāmampāhaṁ → gāmaṁpāhaṁ (my) | gāmampāhaṁ → gāmaṁpahaṁ (th) | + → duvidhena vadāmi sevitabbampi asevitabbampi (th)
เรากล่าวหมู่บ้านไว้ ๒ ชนิด คือ ๑. หมู่บ้านที่ควรเสพ ๒. หมู่บ้านที่ไม่ควรเสพ ฯลฯ
nigamampāhaṁ, sāriputta …
nigamampāhaṁ → nigamaṁpāhaṁ (my) | nigamampāhaṁ → nigamaṁpahaṁ (th) | + → duvidhena vadāmi sevitabbampi asevitabbampi (th)
เรากล่าวนิคมไว้ ๒ ชนิด คือ ๑. นิคมที่ควรเสพ ๒. นิคมที่ไม่ควรเสพ ฯลฯ
nagarampāhaṁ, sāriputta …
nagarampāhaṁ → nagaraṁpāhaṁ (my) | nagarampāhaṁ → nagaraṁpahaṁ (th) | + → duvidhena vadāmi sevitabbampi asevitabbampi (th)
เรากล่าวนครไว้ ๒ ชนิด คือ ๑. นครที่ควรเสพ ๒. นครที่ไม่ควรเสพ ฯลฯ
janapadampāhaṁ, sāriputta …
janapadampāhaṁ → janapadaṁpāhaṁ (my) | janapadampāhaṁ → janapadaṁpahaṁ (th) | + → duvidhena vadāmi sevitabbampi asevitabbampi (th)
เรากล่าวชนบทไว้ ๒ ชนิด คือ ๑. ชนบทที่ควรเสพ ๒. ชนบทที่ไม่ควรเสพ ฯลฯ
puggalaṁpāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
puggalaṁpāhaṁ → puggalaṁpahaṁ (th)
เรากล่าวบุคคลไว้ ๒ จำพวก คือ
sevitabbampi, asevitabbampī”ti.
asevitabbampīti → asevitabbampi (th) | pe → spelled out in full (pts)
๑. บุคคลที่ควรเสพ ๒. บุคคลที่ไม่ควรเสพ ฯลฯ”

Evaṁ vutte, āyasmā sāriputto bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสอย่างนี้แล้ว ท่านพระสารีบุตรได้กราบทูลพระผู้มี พระภาคว่า

“imassa kho ahaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa, vitthārena atthaṁ avibhattassa, evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi.
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts) | ājānāmi → ajānāmi (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ทราบเนื้อความแห่งธรรมบรรยายนี้ ที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้โดยย่อ ไม่ทรงชี้แจงเนื้อความให้พิสดาร โดยพิสดารอย่างนี้
‘Cīvaraṁpāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
cīvaraṁpāhaṁ → cīvarampahaṁ (bj, sya-all) | cīvaraṁpāhaṁ → cīvaraṁpahaṁ (th) | cīvaraṁpāhaṁ → cīvaraṁ p ahaṁ (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสพระดำรัสนี้ไว้ว่า ‘สารีบุตร เรากล่าวจีวรไว้ ๒ ชนิด คือ
sevitabbampi, asevitabbampī’ti—
sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbam pi asevitabbam pīti (pts)
๑. จีวรที่ควรเสพ ๒. จีวรที่ไม่ควรเสพ’
iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
เพราะทรงอาศัยเหตุอะไร พระผู้มีพระภาคจึงตรัสไว้เช่นนั้น
Yathārūpaṁ, bhante, cīvaraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpaṁ cīvaraṁ na sevitabbaṁ;ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อภิกษุเสพจีวรเช่นใด อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง yathārūpañca kho, bhante, cīvaraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpaṁ cīvaraṁ sevitabbaṁ.
yathārūpañca → yathārūpañ ca (pts)
จีวรเช่นนี้ไม่ควรเสพ และเมื่อภิกษุเสพจีวรเช่นใด อกุศลธรรม เสื่อมลง กุศลธรรมเจริญขึ้น จีวรเช่นนี้ควรเสพ
‘Cīvaraṁpāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
cīvaraṁpāhaṁ → cīvarampahaṁ (bj, sya-all) | cīvaraṁpāhaṁ → cīvaraṁpahaṁ (th) | cīvaraṁpāhaṁ → cīvaraṁ p ahaṁ (pts)
พระดำรัสที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า ‘สารีบุตร เรากล่าวจีวรไว้ ๒ ชนิด คือ
sevitabbampi, asevitabbampī’ti—
sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbam pi asevitabbam pīti (pts)
๑. จีวรที่ควรเสพ ๒. จีวรที่ไม่ควรเสพ’
iti yaṁ taṁ vuttaṁ bhagavatā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)
นั่น เพราะอาศัยเหตุนี้ พระองค์จึงตรัสไว้
Piṇḍapātaṁpāhaṁ, sāriputta …pe…
piṇḍapātaṁpāhaṁ sāriputta → (sya-all) | piṇḍapātaṁpāhaṁ → piṇḍapātaṁ p ahaṁ (pts)
ฯ ล ฯ
evarūpo piṇḍapāto na sevitabbo …บิณฑบาตเช่นนี้ไม่ควรเสพ ฯ ล ฯ evarūpo piṇḍapāto sevitabbo …
evarūpo piṇḍapāto sevitabbo → etaṁ paṭicca vuttaṁ (pts)
บิณฑบาตเช่นนี้ควรเสพ ฯ ล ฯ
senāsanaṁpāhaṁ, sāriputta …pe…
senāsanaṁpāhaṁ sāriputta → (sya-all) | pe → spelled out in full (pts) | + → duvidhena vadāmi sevitabbaṁ asevitabbam pīti (pts)
...
evarūpaṁ senāsanaṁ na sevitabbaṁ …เสนาสนะเช่นนี้ไม่ควรเสพ ฯ ล ฯ evarūpaṁ senāsanaṁ sevitabbaṁ …เสนาสนะเช่นนี้ควรเสพ ฯ ล ฯ gāmampāhaṁ, sāriputta …pe…
gāmampāhaṁ sāriputta → (sya-all) | gāmampāhaṁ → gāmaṁpāhaṁ (my)
...
evarūpo gāmo na sevitabbo …หมู่บ้านเช่นนี้ไม่ควรเสพ ฯ ล ฯ evarūpo gāmo sevitabbo …หมู่บ้านเช่นนี้ควรเสพ ฯ ล ฯ evarūpo nigamo na sevitabbo …... นิคมเช่นนี้ไม่ควรเสพ ฯ ล ฯ evarūpo nigamo sevitabbo …นิคมเช่นนี้ควรเสพ ฯ ล ฯ evarūpaṁ nagaraṁ na sevitabbaṁ …... นครเช่นนี้ไม่ควรเสพ ฯ ล ฯ evarūpaṁ nagaraṁ sevitabbaṁ …นครเช่นนี้ควรเสพ ฯ ล ฯ evarūpo janapado na sevitabbo …... ชนบทเช่นนี้ไม่ควรเสพ ฯ ล ฯ evarūpo janapado sevitabbo.ชนบทเช่นนี้ควรเสพ ฯ ล ฯ ‘Puggalaṁpāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
puggalaṁpāhaṁ → puggalaṁpahaṁ (th)
พระผู้มีพระภาคตรัสพระดำรัสนี้ไว้ว่า ‘สารีบุตร เรากล่าวบุคคลไว้ ๒ จำพวก คือ
sevitabbampi, asevitabbampī’ti—๑. บุคคลที่ควรเสพ ๒. บุคคลที่ไม่ควรเสพ’ iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?นั่น เพราะทรงอาศัยเหตุอะไร พระผู้มีพระภาคจึงตรัสไว้เช่นนั้น Yathārūpaṁ, bhante, puggalaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpo puggalo na sevitabbo;ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อบุคคลเสพบุคคลเช่นใด อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง yathārūpañca kho, bhante, puggalaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpo puggalo sevitabbo.บุคคลเช่นนี้ไม่ควรเสพ และเมื่อเสพบุคคลเช่นใด อกุศลธรรม เสื่อมลง กุศลธรรมเจริญขึ้น บุคคลเช่นนี้ควรเสพ ‘Puggalaṁpāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
puggalaṁpāhaṁ → puggalaṁpahaṁ (sya-all)
พระดำรัสที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า ‘สารีบุตร เรากล่าวบุคคลไว้ ๒ จำพวก คือ
sevitabbampi, asevitabbampī’ti—๑. บุคคลที่ควรเสพ ๒. บุคคลที่ไม่ควรเสพ’ iti yaṁ taṁ vuttaṁ bhagavatā idametaṁ paṭicca vuttanti.
yaṁ taṁ → yantaṁ (th)
นั่น เพราะอาศัยเหตุนี้ พระองค์จึงตรัสไว้

Imassa kho ahaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa, vitthārena atthaṁ avibhattassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmī”ti.
bhagavatā → (sya-all) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ทราบเนื้อความแห่งธรรมบรรยายนี้ที่พระผู้มี พระภาคตรัสไว้โดยย่อ ไม่ทรงชี้แจงเนื้อความให้พิสดาร โดยพิสดารอย่างนี้

“Sādhu sādhu, sāriputta.พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ดีละ Sādhu kho tvaṁ, sāriputta, imassa mayā saṅkhittena bhāsitassa, vitthārena atthaṁ avibhattassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāsi.
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005)
ดีละ สารีบุตร เธอทราบเนื้อความ แห่งธรรมบรรยายที่เรากล่าวโดยย่อ ไม่ชี้แจงเนื้อความให้พิสดารนี้ โดยพิสดาร อย่างนี้ ถูกต้องแล้ว

‘Cīvaraṁpāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
cīvaraṁpāhaṁ → cīvarampahaṁ (bj, sya-all) | cīvaraṁpāhaṁ → cīvaraṁpahaṁ (th)
เรากล่าวคำนี้ไว้ว่า ‘สารีบุตร เรากล่าวจีวรไว้ ๒ ชนิด คือ
sevitabbampi, asevitabbampī’ti—
sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbam pi asevitabbam pīti (pts)
๑. จีวรที่ควรเสพ ๒. จีวรที่ไม่ควรเสพ’
iti kho panetaṁ vuttaṁ mayā.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
เพราะอาศัยเหตุอะไร เราจึงกล่าวไว้เช่นนั้น
Yathārūpaṁ, sāriputta, cīvaraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpaṁ cīvaraṁ na sevitabbaṁ;
kusalā dhammā parihāyanti evarūpaṁ cīvaraṁ na sevitabbaṁ → paṭicca vuttaṁ piṇḍapātampahaṁ sāriputta duvidhena vadāmi sevitabbampi asevitabbampīti iti kho panetaṁ vuttaṁ mayā kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ (bjt)
สารีบุตร เมื่อภิกษุเสพจีวรเช่นใด อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง จีวรเช่นนี้ไม่ควรเสพ
yathārūpañca kho, sāriputta, cīvaraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpaṁ cīvaraṁ sevitabbaṁ.และเมื่อภิกษุเสพจีวรเช่นใด อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศลธรรม เจริญขึ้น จีวรเช่นนี้ควรเสพ ‘Cīvaraṁpāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
cīvaraṁpāhaṁ → cīvaraṁpahaṁ (sya-all)
เรากล่าวคำนี้ไว้ว่า ‘สารีบุตร เรากล่าวจีวรไว้ ๒ ชนิด คือ
sevitabbampi, asevitabbampī’ti—๑. จีวรที่ควรเสพ ๒. จีวรที่ไม่ควรเสพ’ iti yaṁ taṁ vuttaṁ mayā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → kho panetaṁ (bj) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th)
นั่น เพราะอาศัยเหตุนี้ เราจึงกล่าวไว้

(Yathā paṭhamaṁ tathā vitthāretabbaṁ) Evarūpo piṇḍapāto …
evarūpo piṇḍapāto → asevitabbampīti (bjt) | + → na sevitabbo evarūpo piṇḍapāto sevitabbo (th)
... บิณฑบาตเช่นนี้ไม่ควรเสพ ฯลฯ บิณฑบาตเช่นนี้ควรเสพ ฯลฯ
evarūpaṁ senāsanaṁ …
+ → na sevitabbaṁ evarūpaṁ senāsanaṁ sevitabbaṁ (bjt)
... เสนาสนะเช่นนี้ไม่ควรเสพ ฯลฯ เสนาสนะเช่นนี้ควรเสพ ฯลฯ
evarūpo gāmo …
+ → na sevitabbo evarūpo gāmo sevitabbo (bjt)
... หมู่บ้านเช่นนี้ไม่ควรเสพ ฯลฯ หมู่บ้านเช่นนี้ควรเสพ ฯลฯ
evarūpo nigamo …
+ → na sevitabbo evarūpo nigamo sevitabbo (bjt)
... นิคมเช่นนี้ไม่ควรเสพ ฯลฯ นิคมเช่นนี้ควรเสพ ฯลฯ
evarūpaṁ nagaraṁ …
+ → na sevitabbaṁ evarūpaṁ nagaraṁ sevitabbaṁ (bjt) | evarūpaṁ nagaraṁ → na sevitabbo evarūpo nigamo sevitabbo (th)
evarūpo janapado.
+ → na sevitabbo evarūpo janapado sevitabbo (bjt, th)
... ชนบทเช่นนี้ไม่ควรเสพ ฯลฯ ชนบทเช่นนี้ควรเสพ ฯลฯ

‘Puggalaṁpāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
puggalaṁpāhaṁ → puggalampahaṁ (bjt) | puggalaṁpāhaṁ → puggalaṁpahaṁ (th)
เรากล่าวคำนี้ไว้ว่า ‘สารีบุตร เรากล่าวบุคคลไว้ ๒ จำพวก คือ
sevitabbampi, asevitabbampī’ti—๑. บุคคลที่ควรเสพ ๒. บุคคลที่ไม่ควรเสพ’ iti kho panetaṁ vuttaṁ mayā. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?เพราะอาศัยเหตุอะไร เราจึงกล่าวไว้เช่นนั้น Yathārūpaṁ, sāriputta, puggalaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpo puggalo na sevitabbo;สารีบุตร เมื่อบุคคลเสพบุคคลเช่นใด อกุศลธรรมเจริญขึ้น กุศลธรรมเสื่อมลง บุคคลเช่นนี้ไม่ควรเสพ yathārūpañca kho, sāriputta, puggalaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpo puggalo sevitabbo.และเมื่อบุคคลเสพบุคคลเช่นใด อกุศลธรรมเสื่อมลง กุศล ธรรมเจริญขึ้น บุคคลเช่นนี้ควรเสพ ‘Puggalaṁpāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
puggalaṁpāhaṁ → puggalaṁpahaṁ (sya-all)
เรากล่าวคำนี้ไว้ว่า ‘สารีบุตร เรากล่าวบุคคลไว้ ๒ จำพวก คือ
sevitabbampi, asevitabbampī’ti—๑. บุคคลที่ควรเสพ ๒. บุคคลที่ไม่ควรเสพ’ iti yaṁ taṁ vuttaṁ mayā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (th)
นั่น เพราะอาศัยเหตุนี้ เราจึงกล่าวไว้
Imassa kho, sāriputta, mayā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena attho daṭṭhabbo.
bhāsitassa → bhāsitassa vitthārena atthaṁ avibhattassa (bj) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts)
สารีบุตร เธอพึงเห็นเนื้อความแห่งธรรมบรรยายที่เรากล่าวแล้วโดยย่อนี้ โดยพิสดารอย่างนี้

Sabbepi ce, sāriputta, khattiyā imassa mayā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājāneyyuṁ, sabbesānampissa khattiyānaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāya.
sabbesānampissa → sabbesānampassa (bj, sya-all) | vitthārena → vittārena (pts) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts) | sabbesānampissa → sabbesānaṁpassa (th) | sabbepi → sabbe pi (pts) | sabbesānampissa → sabbesānaṁ p assa (pts)
สารีบุตร แม้ถ้ากษัตริย์ทั้งปวงพึงรู้ทั่วถึงอรรถแห่งธรรมบรรยาย ที่ เรากล่าวโดยย่อนี้ ได้โดยพิสดารอย่างนี้ ความรู้นั่นพึงเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขแก่กษัตริย์แม้ทั้งปวงตลอดกาลนาน
Sabbepi ce, sāriputta, brāhmaṇā …pe…
pe → Si omits pe and adds sabbe pi ce Sāriputta before vassā. (pts note)
แม้ถ้าพราหมณ์ทั้งปวง ...
sabbepi ce, sāriputta, vessā …
sabbepi ce sāriputta → (bj, pts)
แม้ถ้าแพศย์ทั้งปวง ...
sabbepi ce, sāriputta, suddā imassa mayā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājāneyyuṁ, sabbesānampissa suddānaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāya.
sabbesānampissa → sabbesānampassa (bj, sya-all) | mayā → maya (pts) | sabbesānaṁ → So all MSS. (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005) | sabbesānampissa → sabbesānaṁpassa (th) | sabbepi → sabbe pi (pts) | mayā saṅkhittena → maya saṁkhittena (pts) | sabbesānampissa → sabbesānaṁ p assā (pts)
แม้ถ้าศูทรทั้งปวงพึงรู้ทั่วถึงอรรถแห่งธรรมบรรยายที่เรากล่าวโดยย่อนี้ได้โดย พิสดารอย่างนี้ ความรู้นั่นพึงเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขแก่ศูทร ทั้งปวงตลอดกาลนาน
Sadevakopi ce, sāriputta, loko samārako sabrahmako sassamaṇabrāhmaṇī pajā sadevamanussā imassa mayā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājāneyya, sadevakassapissa lokassa samārakassa sabrahmakassa sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
sadevakopi ce → sadevako cepi (sya-all) | sadevakassapissa → sadevakassapassa (sya-all) | ājāneyya sadevakassapissa → ājāneyyuṁ sadevakassa (pts) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, bjt, ms2005, pts) | + → pi (pts) | sabrahmako → sabbrahmako (pts) | sabrahmakassa → sabbrahmakassa (pts)
สารีบุตร แม้ถ้าโลกพร้อมทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลก หมู่สัตว์พร้อมทั้ง สมณพราหมณ์ตลอดทั้งเทวดาและมนุษย์ พึงรู้ทั่วถึงอรรถแห่งธรรมบรรยายที่เรา กล่าวโดยย่อนี้ ได้โดยพิสดารอย่างนี้ ความรู้นั่นพึงเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขแก่โลกพร้อมทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลก หมู่สัตว์พร้อมทั้ง สมณพราหมณ์ตลอดทั้งเทวดาและมนุษย์ตลอดกาลนาน”

Idamavoca bhagavā.
idamavoca bhagavā → idaṁ avoca bhabavā (pts)
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสภาษิตนี้แล้ว
Attamano āyasmā sāriputto bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.ท่านพระสารีบุตรมีใจยินดีชื่นชมพระ ภาษิตของพระผู้มีพระภาค ดังนี้แล

Sevitabbāsevitabbasuttaṁ niṭṭhitaṁ catutthaṁ.เสวิตัพพาเสวิตัพพสูตรที่ ๔ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Italiano · ไทย