Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Majjhima Nikāya 115มัชฌิมนิกาย

Bahudhātukasutta๑๑๕ พหุธาตุกสูตร

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของ อนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตกรุงสาวัตถี Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคได้รับสั่งเรียก ภิกษุทั้งหลายมาตรัสว่า “bhikkhavo”ti.
bhikkhavoti → bhikkhavo ti (pts)
“ภิกษุทั้งหลาย”

“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhadanteti → bhadante ti (pts)
ภิกษุเหล่านั้นทูลรับสนองพระดำรัสแล้ว
Bhagavā etadavoca:
bhagavā etadavoca → bhabavā etad avoca (pts)
พระผู้มีพระภาคจึงได้ตรัสเรื่องนี้ว่า

“Yāni kānici, bhikkhave, bhayāni uppajjanti sabbāni tāni bālato uppajjanti, no paṇḍitato;
yāni kānici → yānikānici (th)
“ภิกษุทั้งหลาย ภัย ทั้งปวงที่เกิดขึ้น ล้วนเกิดจากคนพาล มิใช่เกิดจาก บัณฑิต
ye keci upaddavā uppajjanti sabbe te bālato uppajjanti, no paṇḍitato;
ye keci → yekeci (th)
อุปัททวะ ทั้งปวงที่เกิดขึ้น ล้วนเกิดจากคนพาล มิใช่เกิดจากบัณฑิต
ye keci upasaggā uppajjanti sabbe te bālato uppajjanti, no paṇḍitato.
ye keci → yekeci (th)
อุปสรรค ทั้งปวงที่เกิดขึ้น ล้วนเกิดจากคนพาล มิใช่เกิดจากบัณฑิต
Seyyathāpi, bhikkhave, naḷāgārā vā tiṇāgārā vā aggi mutto kūṭāgārānipi dahati ullittāvalittāni nivātāni phusitaggaḷāni pihitavātapānāni;
aggi mutto → aggimukko (bj, pts1ed) | naḷāgārā → naḷāgāro (bj) | tiṇāgārā → tiṇāgāro (bj) | dahati → ḍahati (sya-all) | nivātāni → (sya-all) | aggi mutto kūṭāgārānipi → aggimukko kūṭāgārāni pi (pts) | vā → naḷāgārā vā tiṇagārā vā (bj: sīmu, machasaṁ) | aggimukko → aggi mutto (bj: syā, machasaṁ) | dahati → ḍahati (bj: sīmu) | phussitaggaḷāni → phusitaggaḷāni (bj: sīmu, machasaṁ) | mutto → aggimukko (cck: sī. pī.) | vā → So Si Bu; Sky n--ro vā t--ro vā. (pts note) | aggimukko → So Sky; Si aggimutto. (pts note) | dahati → So Sky; Si ḍahati. (pts note) | nivātāni → Si omits here. Cf. Vol. II. p. 8. (pts note)
evameva kho, bhikkhave, yāni kānici bhayāni uppajjanti sabbāni tāni bālato uppajjanti, no paṇḍitato;
yāni kānici → yānikānici (th) | evameva → evam eva (pts)
ภัยทั้งปวงที่เกิดขึ้น ล้วนเกิดจากคนพาล มิใช่เกิดจากบัณฑิต
ye keci upaddavā uppajjanti sabbe te bālato uppajjanti, no paṇḍitato;
ye keci → yekeci (th)
อุปัททวะ ทั้งปวงที่เกิดขึ้น ล้วนเกิดจากคนพาล มิใช่เกิดจากบัณฑิต
ye keci upasaggā uppajjanti sabbe te bālato uppajjanti, no paṇḍitato.
ye keci → yekeci (th)
อุปสรรคทั้งปวงที่เกิดขึ้น ล้วนเกิดจากคนพาล มิใช่เกิดจากบัณฑิต เปรียบเหมือนไฟที่ลุกลามจากเรือนไม้อ้อ หรือเรือนหญ้า ไหม้แม้เรือนยอดที่เขาโบกทั้งภายในและภายนอก ลมพัดเข้าไม่ได้ มีบานประตูปิดมิดชิด หน้าต่างปิดสนิท ฉะนั้น
Iti kho, bhikkhave, sappaṭibhayo bālo, appaṭibhayo paṇḍito;คนพาลมีภัย บัณฑิตไม่มีภัย saupaddavo bālo, anupaddavo paṇḍito;
saupaddavo → sa-upaddavo (pts)
คนพาลมีอุปัททวะ บัณฑิตไม่มีอุปัททวะ
saupasaggo bālo, anupasaggo paṇḍito.
saupasaggo → sa-upasaggo (pts)
คนพาลมีอุปสรรค บัณฑิตไม่มีอุปสรรค
Natthi, bhikkhave, paṇḍitato bhayaṁ, natthi paṇḍitato upaddavo, natthi paṇḍitato upasaggo.
natthi → na tthi (pts)
ภัยไม่มีจากบัณฑิต อุปัททวะไม่มีจาก บัณฑิต อุปสรรคไม่มีจากบัณฑิต
Tasmātiha, bhikkhave, ‘paṇḍitā bhavissāma vīmaṁsakā’ti—
bhikkhave → bhikkhave evaṁ sikkhitabbaṁ (bj) | vīmaṁsakāti evañhi → vimaṁsakāti evaṁ hi (bj) | bhavissāma vīmaṁsakāti → bhavissāmāti (sya-all) | bhikkhave → evaṁ sikkhitabbaṁ’ iti potthakesu na dissati (bj note) | vimaṁsakāti → paṇḍitā bhavissāmāti (bj: syā) | ti → Si bhavissāmāti, omitting vīmaṁsakā. (pts note) | vīmaṁsakāti → vīmaṁsakā ti evaṁ (pts)
เพราะเหตุนั้น เธอทั้งหลายพึงสำเหนียกอย่างนี้ว่า ‘เราทั้งหลายจักเป็น บัณฑิต”
evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti.
evañhi → evaṁ hi (bjt) | evañhi → hi (pts) | sikkhitabbanti → sikkhitabban ti (pts)

Evaṁ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสอย่างนี้แล้ว ท่านพระอานนท์ได้กราบทูลพระผู้มี พระภาคว่า
“kittāvatā nu kho, bhante, paṇḍito bhikkhu ‘vīmaṁsako’ti alaṁvacanāyā”ti?
alaṁvacanāyāti → alaṁ vacanāyāti (my, bjt, th) | vīmaṁsakoti alaṁvacanāyāti → vīmaṁsako ti alaṁ vacanāyāti (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ด้วยเหตุมีประมาณเท่าไรหนอ จึงควรเรียกว่า ‘ภิกษุผู้เป็นบัณฑิต มีปัญญาเครื่องไตร่ตรอง”

“Yato kho, ānanda, bhikkhu dhātukusalo ca hoti, āyatanakusalo ca hoti, paṭiccasamuppādakusalo ca hoti, ṭhānāṭhānakusalo ca hoti—
ṭhānāṭhānakusalo → ṭhānāṭṭhānakusalo (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “อานนท์ เพราะภิกษุเป็นผู้ฉลาดในธาตุ ฉลาดใน อายตนะ ฉลาดในปฏิจจสมุปบาท และฉลาดในฐานะและอฐานะ
ettāvatā kho, ānanda, paṇḍito bhikkhu ‘vīmaṁsako’ti alaṁvacanāyā”ti.
alaṁvacanāyāti → alaṁ vacanāyāti (my, bjt, th) | vīmaṁsakoti alaṁvacanāyāti → vīmaṁsako ti alaṁ vacanāyāti (pts)
อานนท์ ด้วย เหตุมีประมาณเท่านี้แล จึงควรเรียกว่า ‘ภิกษุผู้เป็นบัณฑิต มีปัญญาเครื่องไตร่ตรอง”

“Kittāvatā pana, bhante, ‘dhātukusalo bhikkhū’ti alaṁvacanāyā”ti?
bhante → bhante bhikkhu (pts) | bhikkhūti alaṁvacanāyāti → ti alaṁ vacanāyāti (pts)
ท่านพระอานนท์ทูลถามพระผู้มีพระภาคว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ด้วยเหตุมีประมาณเท่าไร จึงควรเรียกว่า ‘ภิกษุผู้ฉลาดในธาตุ”

“Aṭṭhārasa kho imā, ānanda, dhātuyo—พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “อานนท์ ธาตุ ๑๘ ประการนี้ คือ cakkhudhātu, rūpadhātu, cakkhuviññāṇadhātu;๑. จักขุธาตุ (ธาตุคือจักขุประสาท) ๒. รูปธาตุ (ธาตุคือรูปารมณ์) ๓. จักขุวิญญาณธาตุ (ธาตุคือจักขุวิญญาณ) sotadhātu, saddadhātu, sotaviññāṇadhātu;๔. โสตธาตุ (ธาตุคือโสตประสาท) ๕. สัททธาตุ (ธาตุคือสัททารมณ์) ๖. โสตวิญญาณธาตุ (ธาตุคือโสตวิญญาณ) ghānadhātu, gandhadhātu, ghānaviññāṇadhātu;๗. ฆานธาตุ (ธาตุคือฆานประสาท) ๘. คันธธาตุ (ธาตุคือคันธารมณ์) ๙. ฆานวิญญาณธาตุ (ธาตุคือฆานวิญญาณ) jivhādhātu, rasadhātu, jivhāviññāṇadhātu;๑๐. ชิวหาธาตุ (ธาตุคือชิวหาประสาท) ๑๑. รสธาตุ (ธาตุคือรสารมณ์) ๑๒. ชิวหาวิญญาณธาตุ (ธาตุคือชิวหาวิญญาณ) kāyadhātu, phoṭṭhabbadhātu, kāyaviññāṇadhātu;๑๓. กายธาตุ (ธาตุคือกายประสาท) ๑๔. โผฏฐัพพธาตุ (ธาตุคือโผฏฐัพพารมณ์) ๑๕. กายวิญญาณธาตุ (ธาตุคือกายวิญญาณ) manodhātu, dhammadhātu, manoviññāṇadhātu.
manoviññāṇadhātu → manoviññāṇadhātūti (bj, pts)
๑๖. มโนธาตุ (ธาตุคือมโน) ๑๗. ธัมมธาตุ (ธาตุคือธรรมารมณ์) ๑๘. มโนวิญญาณธาตุ (ธาตุคือมโนวิญญาณ)
Imā kho, ānanda, aṭṭhārasa dhātuyo yato jānāti passati—อานนท์ เพราะเหตุที่ภิกษุรู้เห็นธาตุ ๑๘ ettāvatāpi kho, ānanda, ‘dhātukusalo bhikkhū’ti alaṁvacanāyā”ti.
alaṁvacanāyāti → alaṁ vacanāyāti (my, bjt, th, pts) | ettāvatāpi → ettāvatā pi (pts)
ประการนี้แล จึงควรเรียกว่า ‘ภิกษุผู้ฉลาดในธาตุ” (๑)

“Siyā pana, bhante, aññopi pariyāyo, yathā ‘dhātukusalo bhikkhū’ti alaṁvacanāyā”ti?
alaṁvacanāyāti → alaṁ vacanāyāti (my, bjt, th, pts) | aññopi → añño pi (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ มีบรรยายอื่นอีกไหม ที่ควรเรียกว่า ‘ภิกษุผู้ฉลาด ในธาตุ”

“Siyā, ānanda.“อานนท์ Chayimā, ānanda, dhātuyo—
chayimā → cha-y-imā (pts)
มีธาตุ ๖ ประการนี้ คือ
pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu, ākāsadhātu, viññāṇadhātu.
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (sya-all, pts) | + → vāyodhātu (pts)
๑. ปฐวีธาตุ ๒. อาโปธาตุ ๓. เตโชธาตุ ๔. วาโยธาตุ ๕. อากาสธาตุ ๖. วิญญาณธาตุ
Imā kho, ānanda, cha dhātuyo yato jānāti passati—อานนท์ เพราะเหตุที่ภิกษุรู้เห็นธาตุ ๖ ettāvatāpi kho, ānanda, ‘dhātukusalo bhikkhū’ti alaṁvacanāyā”ti.
alaṁvacanāyāti → alaṁ vacanāyāti (my, bjt, th, pts) | ettāvatāpi → ettāvatā pi (pts)
ประการนี้แล จึงควรเรียกว่า ‘ภิกษุผู้ฉลาดในธาตุ” (๒)

“Siyā pana, bhante, aññopi pariyāyo, yathā ‘dhātukusalo bhikkhū’ti alaṁvacanāyā”ti?
alaṁvacanāyāti → alaṁ vacanāyāti (my, bjt, th, pts) | aññopi → añño pi (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ มีบรรยายอื่นอีกไหม ที่ควรเรียกว่า ‘ภิกษุผู้ฉลาด ในธาตุ”

“Siyā, ānanda.“อานนท์ Chayimā, ānanda, dhātuyo—
chayimā → cha-y-imā (pts)
มีธาตุ ๖ ประการนี้ คือ
sukhadhātu, dukkhadhātu, somanassadhātu, domanassadhātu, upekkhādhātu, avijjādhātu.
upekkhādhātu → upekhādhātu (pts)
๑. สุขธาตุ (ธาตุคือสุข) ๒. ทุกขธาตุ (ธาตุคือทุกข์) ๓. โสมนัสสธาตุ (ธาตุคือโสมนัส) ๔. โทมนัสสธาตุ (ธาตุคือโทมนัส) ๕. อุเปกขาธาตุ (ธาตุคืออุเบกขา) ๖. อวิชชาธาตุ (ธาตุคืออวิชชา)
Imā kho, ānanda, cha dhātuyo yato jānāti passati—อานนท์ เพราะเหตุที่ภิกษุรู้เห็นธาตุ ๖ ettāvatāpi kho, ānanda, ‘dhātukusalo bhikkhū’ti alaṁvacanāyā”ti.
alaṁvacanāyāti → alaṁ vacanāyāti (my, bjt, th, pts) | ettāvatāpi → ettāvatā pi (pts)
ประการนี้แล จึงควรเรียกว่า ‘ภิกษุผู้ฉลาดในธาตุ” (๓)

“Siyā pana, bhante, aññopi pariyāyo, yathā ‘dhātukusalo bhikkhū’ti alaṁvacanāyā”ti?
alaṁvacanāyāti → alaṁ vacanāyāti (my, bjt, th, pts) | aññopi → añño pi (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ มีบรรยายอื่นอีกไหม ที่ควรเรียกว่า ‘ภิกษุ ผู้ฉลาดในธาตุ”

“Siyā, ānanda.“อานนท์ Chayimā, ānanda, dhātuyo—
chayimā → cha-y-imā (pts)
มีธาตุ ๖ ประการ คือ
kāmadhātu, nekkhammadhātu, byāpādadhātu, abyāpādadhātu, vihiṁsādhātu, avihiṁsādhātu.
byāpādadhātu abyāpādadhātu vihiṁsādhātu avihiṁsādhātu → vyāpādadhātu avyāpādadhātu vihesādhātu avihesādhātu (pts) | avihiṁsādhātu → vihesādhātu avihesādhātu (bj: PTS) | vihesādhātu → So Sky; Si vihiṁsādhātu and avihiṁsādhatu. (pts note)
๑. กามธาตุ (ธาตุคือกาม) ๒. เนกขัมมธาตุ (ธาตุคือเนกขัมมะ) ๓. พยาบาทธาตุ (ธาตุคือพยาบาท) ๔. อพยาบาทธาตุ (ธาตุคืออพยาบาท) ๕. วิหิงสาธาตุ (ธาตุคือวิหิงสา) ๖. อวิหิงสาธาตุ (ธาตุคืออวิหิงสา)
Imā kho, ānanda, cha dhātuyo yato jānāti passati—
cha → (pts)
อานนท์ เพราะเหตุที่ภิกษุรู้เห็นธาตุ ๖
ettāvatāpi kho, ānanda, ‘dhātukusalo bhikkhū’ti alaṁvacanāyā”ti.
alaṁvacanāyāti → alaṁ vacanāyāti (my, bjt, th, pts) | ettāvatāpi → ettāvatā pi (pts)
ประการนี้แล จึงควรเรียกว่า ‘ภิกษุผู้ฉลาดในธาตุ” (๔)

“Siyā pana, bhante, aññopi pariyāyo, yathā ‘dhātukusalo bhikkhū’ti alaṁvacanāyā”ti?
alaṁvacanāyāti → alaṁ vacanāyāti (my, bjt, th, pts) | aññopi → añño pi (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ มีบรรยายอื่นอีกไหม ที่ควรเรียกว่า ‘ภิกษุ ผู้ฉลาดในธาตุ”

“Siyā, ānanda.“อานนท์ Tisso imā, ānanda, dhātuyo—มีธาตุ ๓ ประการนี้ คือ kāmadhātu, rūpadhātu, arūpadhātu.๑. กามธาตุ (ธาตุคือกามารมณ์) ๒. รูปธาตุ (ธาตุคือรูปารมณ์) ๓. อรูปธาตุ (ธาตุคืออรูปารมณ์) Imā kho, ānanda, tisso dhātuyo yato jānāti passati—
jānāti → pajānāti (sya-all)
อานนท์ เพราะเหตุที่ภิกษุรู้เห็นธาตุ ๓
ettāvatāpi kho, ānanda, ‘dhātukusalo bhikkhū’ti alaṁvacanāyā”ti.
alaṁvacanāyāti → alaṁ vacanāyāti (my, bjt, th, pts) | ettāvatāpi → ettāvatā pi (pts)
ประการนี้แล จึงควรเรียกว่า ‘ภิกษุผู้ฉลาดในธาตุ” (๕)

“Siyā pana, bhante, aññopi pariyāyo, yathā ‘dhātukusalo bhikkhū’ti alaṁvacanāyā”ti?
alaṁvacanāyāti → alaṁ vacanāyāti (my, bjt, th, pts) | aññopi → añño (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ มีบรรยายอื่นอีกไหม ที่ควรเรียกว่า ‘ภิกษุผู้ฉลาด ในธาตุ”

“Siyā, ānanda.“อานนท์ Dve imā, ānanda, dhātuyo—มีธาตุ ๒ ประการนี้ คือ saṅkhatādhātu, asaṅkhatādhātu.
saṅkhatādhātu asaṅkhatādhātu → saṅkhatā ca dhātu asaṅkhatā ca dhātu (bjt) | saṅkhatādhātu asaṅkhatādhātu → saṁkhatā ca dhātu asaṁkhatā ca dhātu (pts)
๑. สังขตธาตุ (ธาตุคือสังขตธรรม) ๒. อสังขตธาตุ (ธาตุคืออสังขตธรรม)
Imā kho, ānanda, dve dhātuyo yato jānāti passati—อานนท์ เพราะเหตุที่ภิกษุรู้เห็นธาตุ ๒ ettāvatāpi kho, ānanda, ‘dhātukusalo bhikkhū’ti alaṁvacanāyā”ti.
alaṁvacanāyāti → alaṁ vacanāyāti (my, bjt, th, pts) | ettāvatāpi → ettāvatā pi (pts)
ประการนี้แล จึงควรเรียกว่า ‘ภิกษุผู้ฉลาดในธาตุ” (๖)

“Kittāvatā pana, bhante, ‘āyatanakusalo bhikkhū’ti alaṁvacanāyā”ti?
alaṁvacanāyāti → alaṁ vacanāyāti (my, bjt, th, pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ด้วยเหตุมีประมาณเท่าไร จึงควรเรียกว่า ‘ภิกษุผู้ฉลาดในอายตนะ”

“Cha kho panimāni, ānanda, ajjhattikabāhirāni āyatanāni—
panimāni → pan imāni (pts)
“อานนท์ อายตนะภายในและภายนอก อย่างละ ๖ ประการนี้ คือ
cakkhu ceva rūpā ca sotañca saddā ca ghānañca gandhā ca jivhā ca rasā ca kāyo ca phoṭṭhabbā ca mano ca dhammā ca.
cakkhu → cakkhuṁ (bj) | phoṭṭhabbā → phoṭṭhabbo (pts) | ceva → cakkhu ceva (bj: sīmu, machasaṁ, syā) | ca → rūpañca (bj: PTS) | ca → saddo ca (bj: PTS) | ca → gandho ca (bj: PTS) | ca → phoṭṭhabbo ca (bj: PTS) | Cakkhuñ → So Sky; Si cakkhu. (pts note) | cakkhu ceva → cakkhuceva (my) | cakkhu ceva rūpā → cakkhuñ eva rūpañ ca sotañ ca saddo (pts) | sotañca saddā → ghānañ (pts)
๑. จักขุ(ตา)คู่กับรูป ๒. โสตะ(หู)คู่กับสัททะ(เสียง) ๓. ฆานะ(จมูก)คู่กับคันธะ(กลิ่น) ๔. ชิวหา(ลิ้น)คู่กับรส ๕. กายคู่กับโผฏฐัพพะ ๖. มโน(ใจ)คู่กับธรรมารมณ์
Imāni kho, ānanda, cha ajjhattikabāhirāni āyatanāni yato jānāti passati—
cha → Sky omit cha. (pts note)
อานนท์ เพราะเหตุที่ภิกษุรู้เห็นอายตนะภายในและภายนอก อย่างละ ๖
ettāvatā kho, ānanda, ‘āyatanakusalo bhikkhū’ti alaṁvacanāyā”ti.
kho → kho pana (sya-all) | alaṁvacanāyāti → alaṁ vacanāyāti (my, bjt, th, pts)
ประการนี้แล จึงควรเรียกว่า ‘ภิกษุผู้ฉลาดในอายตนะ”

“Kittāvatā pana, bhante, ‘paṭiccasamuppādakusalo bhikkhū’ti alaṁvacanāyā”ti?
alaṁvacanāyāti idhānanda → alaṁ vacanāyāti idha ānanda (sya-all)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ด้วยเหตุมีประมาณเท่าไร จึงควรเรียกว่า ‘ภิกษุผู้ ฉลาดในปฏิจจสมุปบาท”

“Idhānanda, bhikkhu evaṁ pajānāti:
pajānāti → jānāti (sya-all, pts) | idhānanda → ānanda (th) | idhānanda → idh ānanda (pts)
“อานนท์ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมรู้อย่างนี้ว่า
‘imasmiṁ sati idaṁ hoti, imassuppādā idaṁ uppajjati,
imassuppādā → imass uppādā (pts)
‘เมื่อสิ่งนี้มี สิ่งนี้จึงมี เพราะ สิ่งนี้เกิดขึ้น สิ่งนี้จึงเกิดขึ้น
imasmiṁ asati idaṁ na hoti, imassa nirodhā idaṁ nirujjhati, yadidaṁ—เมื่อสิ่งนี้ไม่มี สิ่งนี้จึงไม่มี เพราะสิ่งนี้ดับ สิ่งนี้จึงดับ คือ avijjāpaccayā saṅkhārā,
avijjāpaccayā → avijjā paccayā (bjt) | saṅkhārā → saṁkhārā (pts)
เพราะอวิชชาเป็นปัจจัย สังขารจึงมี
saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ,
saṅkhārapaccayā → saṁkhārapaccayā (pts)
เพราะสังขารเป็นปัจจัย วิญญาณจึงมี
viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ,เพราะวิญญาณเป็นปัจจัย นามรูปจึงมี nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṁ,เพราะนามรูปเป็นปัจจัย สฬายตนะจึงมี saḷāyatanapaccayā phasso,เพราะสฬายตนะเป็นปัจจัย ผัสสะจึงมี phassapaccayā vedanā,เพราะผัสสะเป็นปัจจัย เวทนาจึงมี vedanāpaccayā taṇhā,เพราะเวทนาเป็นปัจจัย ตัณหาจึงมี taṇhāpaccayā upādānaṁ,เพราะตัณหาเป็นปัจจัย อุปาทานจึงมี upādānapaccayā bhavo,เพราะอุปาทานเป็นปัจจัย ภพจึงมี bhavapaccayā jāti,เพราะภพเป็นปัจจัย ชาติจึงมี jātipaccayā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsā sambhavanti.
sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsā → soka parideva dukkha domanassupāyāsā (sya-all, pts) | sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsā → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā (pts)
เพราะชาติเป็นปัจจัย ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และ อุปายาสจึงมี
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
evametassa → evam etassa (pts)
ความเกิดขึ้นแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ มีได้ด้วยประการฉะนี้
Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho,
tveva → So Si; Sy avijjāyave; Sk avijjāyanteva. (pts note) | avijjāya tveva → avijjāyatveva (my, bjt) | saṅkhāranirodho → saṁkhāranirodho (pts)
แต่เพราะอวิชชาดับไปไม่เหลือด้วยวิราคะ สังขารจึงดับ
saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho,
saṅkhāranirodhā → saṁkhāranirodhā (pts)
เพราะสังขารดับ วิญญาณจึงดับ
viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho,เพราะวิญญาณดับ นามรูปจึงดับ nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho,เพราะนามรูปดับ สฬายตนะจึงดับ saḷāyatananirodhā phassanirodho,เพราะสฬายตนะดับ ผัสสะจึงดับ phassanirodhā vedanānirodho,เพราะผัสสะดับ เวทนาจึงดับ vedanānirodhā taṇhānirodho,เพราะเวทนาดับ ตัณหาจึงดับ taṇhānirodhā upādānanirodho,เพราะตัณหาดับ อุปาทานจึงดับ upādānanirodhā bhavanirodho,เพราะอุปาทานดับ ภพจึงดับ bhavanirodhā jātinirodho,เพราะภพดับ ชาติจึงดับ jātinirodhā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsā nirujjhanti.
sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsā → sokaparideva dukkhadomanassupāyāsā (sya-all, pts) | sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsā → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā (pts)
เพราะชาติดับ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสจึงดับ
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti’.
evametassa → evam etassa (pts)
ความดับแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ มีได้ด้วยประการฉะนี้‘
Ettāvatā kho, ānanda, ‘paṭiccasamuppādakusalo bhikkhū’ti alaṁvacanāyā”ti.
alaṁvacanāyāti → alaṁ vacanāyāti (my, bjt, th, pts)
อานนท์ ด้วยเหตุมีประมาณเท่านี้แล จึงควรเรียกว่า ‘ภิกษุผู้ฉลาดในปฏิจจ สมุปบาท”

“Kittāvatā pana, bhante, ‘ṭhānāṭhānakusalo bhikkhū’ti alaṁvacanāyā”ti?
alaṁvacanāyāti → alaṁ vacanāyāti (my, bjt, th, pts) | ṭhānāṭhānakusalo → ṭhānāṭṭhānakusalo (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ด้วยเหตุมีประมาณเท่าไร จึงควรเรียกว่า ‘ภิกษุผู้ฉลาดในฐานะและอฐานะ”

“Idhānanda, bhikkhu ‘aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ diṭṭhisampanno puggalo kañci saṅkhāraṁ niccato upagaccheyya, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti pajānāti;
kañci → kiñci (sya-all, km, pts1ed, mr) | kañci → kiñci (pts) | kañci → kiñci (cck: syā. kaṁ. ka.) | idhānanda → idh ānanda (pts) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts) | kañci saṅkhāraṁ → kiñci saṁkhāraṁ (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
“อานนท์ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ รู้ชัดว่า ‘เป็นไปไม่ได้ ที่บุคคลผู้ถึงพร้อม ด้วยทิฏฐิ พึงยึดถือสังขารไร ๆ โดยความเป็นสภาวะเที่ยง
‘ṭhānañca kho etaṁ vijjati yaṁ puthujjano kañci saṅkhāraṁ niccato upagaccheyya, ṭhānametaṁ vijjatī’ti pajānāti;
kañci → kiñci (sya-all, pts) | ṭhānañca → ṭhānaṁ ca (bjt) | ṭhānañca → ṭhānañ ca (pts) | kañci saṅkhāraṁ → kiñci saṁkhāraṁ (pts) | ṭhānametaṁ → ṭhānam etaṁ (pts)
แต่เป็นไปได้ ที่ปุถุชน พึงยึดถือสังขารไร ๆ โดยความเป็นสภาวะเที่ยง’
‘aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ diṭṭhisampanno puggalo kañci saṅkhāraṁ sukhato upagaccheyya, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti pajānāti;
kañci → kiñci (sya-all, pts) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānaṁ etaṁ (pts) | kañci saṅkhāraṁ → kiñci saṁkhāraṁ (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
รู้ชัดว่า ‘เป็นไปไม่ได้ที่บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฏฐิพึงยึดถือสังขารไร ๆ โดย ความเป็นสุข
‘ṭhānañca kho etaṁ vijjati yaṁ puthujjano kañci saṅkhāraṁ sukhato upagaccheyya, ṭhānametaṁ vijjatī’ti pajānāti.
kañci → kiñci (sya-all, pts) | ṭhānañca → ṭhānañ ca (pts) | kañci saṅkhāraṁ → kiñci saṁkhāraṁ (pts) | ṭhānametaṁ → ṭhānaṁ etam (pts)
แต่เป็นไปได้ที่ปุถุชนพึงยึดถือสังขารไร ๆ โดยความเป็นสุข’
‘Aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ diṭṭhisampanno puggalo kañci dhammaṁ attato upagaccheyya, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti pajānāti,
kañci → kiñci (sya-all, pts) | attato → So Si; Sky attano. (pts note) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānaṁ etaṁ (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
รู้ชัดว่า ‘เป็นไปไม่ได้ที่บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฏฐิพึงยึดถือธรรมไร ๆ โดย ความเป็นอัตตา
‘ṭhānañca kho etaṁ vijjati yaṁ puthujjano kañci dhammaṁ attato upagaccheyya, ṭhānametaṁ vijjatī’ti pajānāti.
etaṁ → (sya-all) | kañci → kiñci (sya-all, pts) | ṭhānañca → ṭhānaṁ ca (bjt) | ṭhānañca → ṭhānañ ca (pts) | ṭhānametaṁ → ṭhānaṁ etaṁ (pts)
แต่เป็นไปได้ที่ปุถุชนพึงยึดถือธรรมไร ๆ โดยความเป็นอัตตา’

‘Aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ diṭṭhisampanno puggalo mātaraṁ jīvitā voropeyya, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti pajānāti;
aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
รู้ชัดว่า ‘เป็นไปไม่ได้ที่บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฏฐิพึงฆ่ามารดา
‘ṭhānañca kho etaṁ vijjati yaṁ puthujjano mātaraṁ jīvitā voropeyya, ṭhānametaṁ vijjatī’ti pajānāti.
ṭhānañca → ṭhānaṁ ca (bjt) | ṭhānañca → ṭhānañ ca (pts) | ṭhānametaṁ → ṭhānam etaṁ (pts)
แต่ เป็นไปได้ที่ปุถุชนพึงฆ่ามารดา’
‘Aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ diṭṭhisampanno puggalo pitaraṁ jīvitā voropeyya …pe…
pe → Si adds: n'; etaṁ ṭhānaṁ vijjatīti pajānāti. Ṭhānañ ca kho etaṁ vijjati yaṁ puthujjano pitaraṁ jīvitā voropeyya. (pts note) | + → netaṁ ṭhānaṁ vijjatīti pajānāti ṭhānañca kho (bjt) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts)
รู้ชัดว่า ‘เป็นไปไม่ได้ที่บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฏฐิพึงฆ่าบิดา แต่เป็นไปได้ที่ ปุถุชนพึงฆ่าบิดา’
arahantaṁ jīvitā voropeyya, ṭhānametaṁ vijjatī’ti pajānāti;
voropeyya → Si adds; ṭhānam etaṁ vijjatīti pajānāti. (pts note) | arahantaṁ → etaṁ vijjati yaṁ puthujjano pitaraṁ (bjt)
รู้ชัดว่า ‘เป็นไปไม่ได้ที่บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฏฐิพึงฆ่าพระอรหันต์ แต่เป็น ไปได้ที่ปุถุชนพึงฆ่าพระอรหันต์’
‘aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ diṭṭhisampanno puggalo duṭṭhacitto tathāgatassa lohitaṁ uppādeyya, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti pajānāti;
pe → spelled out in full (bjt) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
รู้ชัดว่า ‘เป็นไปไม่ได้ที่บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฏฐิพึงมีจิตคิดประทุษร้าย ทำ ร้ายตถาคตให้ห้อเลือด
‘ṭhānañca kho etaṁ vijjati yaṁ puthujjano duṭṭhacitto tathāgatassa lohitaṁ uppādeyya, ṭhānametaṁ vijjatī’ti pajānāti.
ṭhānañca → ṭhānaṁ ca (bjt) | ṭhānañca → ṭhānañ ca (pts) | ṭhānametaṁ → ṭhānam etaṁ (pts)
แต่เป็นไปได้ที่ปุถุชนพึงมีจิตประทุษร้าย ทำร้ายตถาคตให้ ห้อเลือด’
‘Aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ diṭṭhisampanno puggalo saṅghaṁ bhindeyya, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti pajānāti;
saṅghaṁ → saṁghaṁ (ms2005, pts) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
รู้ชัดว่า ‘เป็นไปไม่ได้ที่บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฏฐิพึงทำลายสงฆ์
‘ṭhānañca kho etaṁ vijjati yaṁ puthujjano saṅghaṁ bhindeyya, ṭhānametaṁ vijjatī’ti pajānāti.
ṭhānañca → ṭhānaṁ ca (bjt) | saṅghaṁ → saṁghaṁ (ms2005, pts) | ṭhānañca → thānañ ca (pts) | ṭhānametaṁ → ṭhānam etaṁ (pts)
แต่เป็นไปได้ ที่ปุถุชนพึงทำลายสงฆ์’
‘Aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ diṭṭhisampanno puggalo aññaṁ satthāraṁ uddiseyya, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti pajānāti;
uddiseyya → uddisseyya (bjt) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
รู้ชัดว่า ‘เป็นไปไม่ได้ที่บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฏฐิพึงนับถือศาสดาอื่น
‘ṭhānañca kho etaṁ vijjati yaṁ puthujjano aññaṁ satthāraṁ uddiseyya, ṭhānametaṁ vijjatī’ti pajānāti.
ṭhānametaṁ → thānam etaṁ (pts) | ṭhānañca → ṭhānaṁ ca (bjt) | uddiseyya → uddisseyya (bjt) | ṭhānañca → thānañ ca (pts)
แต่เป็น ไปได้ที่ปุถุชนพึงนับถือศาสดาอื่น’

‘Aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ ekissā lokadhātuyā dve arahanto sammāsambuddhā apubbaṁ acarimaṁ uppajjeyyuṁ, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti pajānāti;
aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
รู้ชัดว่า ‘เป็นไปไม่ได้ที่พระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า ๒ พระองค์พึง เสด็จอุบัติพร้อมกันในโลกธาตุเดียวกัน
‘ṭhānañca kho etaṁ vijjati yaṁ ekissā lokadhātuyā eko arahaṁ sammāsambuddho uppajjeyya, ṭhānametaṁ vijjatī’ti pajānāti.
ṭhānañca → ṭhānaṁ ca (bjt) | ṭhānañca → ṭhānañ ca (pts) | ṭhānametaṁ → ṭhānam etaṁ (pts)
แต่เป็นไปได้ที่พระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์เดียว พึงเสด็จอุบัติในโลกธาตุเดียว’
‘Aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ ekissā lokadhātuyā dve rājāno cakkavattino apubbaṁ acarimaṁ uppajjeyyuṁ, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti pajānāti;
cakkavattino → So Si; Sky c--ī. (pts note) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
รู้ชัดว่า ‘เป็นไปไม่ได้ที่พระเจ้าจักรพรรดิ ๒ พระองค์พึงเสด็จอุบัติพร้อมกัน ในโลกธาตุเดียวกัน
‘ṭhānañca kho etaṁ vijjati yaṁ ekissā lokadhātuyā eko rājā cakkavattī uppajjeyya, ṭhānametaṁ vijjatī’ti pajānāti.
cakkavattī → cakkavatti (sya-all) | ṭhānametaṁ vijjatīti → ṭhānam etaṁ vijjantīti (pts) | cakkavatī → Si c--i always. (pts note) | ṭhānañca → ṭhānañ ca (pts)
แต่เป็นไปได้ที่พระเจ้าจักรพรรดิพระองค์เดียวพึงเสด็จอุบัติใน โลกธาตุเดียว‘

‘Aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ itthī arahaṁ assa sammāsambuddho, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti pajānāti;
yaṁ itthī → yam itthi (pts) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
รู้ชัดว่า ‘เป็นไปไม่ได้ที่สตรีพึงเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
‘ṭhānañca kho etaṁ vijjati yaṁ puriso arahaṁ assa sammāsambuddho, ṭhānametaṁ vijjatī’ti pajānāti.
ṭhānañca → ṭhānañ ca (pts) | ṭhānametaṁ → ṭhānam etaṁ (pts)
แต่ เป็นไปได้ที่บุรุษพึงเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า’
‘Aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ itthī rājā assa cakkavattī, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti pajānāti;
cakkavattī → cakkavatti (sya-all) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānām etaṁ (pts) | itthī → itthi (pts) | netaṁ → n etaṁ ṭhānaṁ (pts)
รู้ชัดว่า ‘เป็นไปไม่ได้ที่สตรีพึงเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ
‘ṭhānañca kho etaṁ vijjati yaṁ puriso rājā assa cakkavattī, ṭhānametaṁ vijjatī’ti pajānāti.
cakkavattī → cakkavatti (sya-all) | ṭhānañca → ṭhānañ ca (pts) | ṭhānametaṁ → ṭhānam etaṁ (pts)
แต่เป็นไปได้ที่บุรุษพึง เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ’
‘Aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ itthī sakkattaṁ kareyya … mārattaṁ kareyya … brahmattaṁ kareyya, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti pajānāti;
kareyya → kāreyya (sya-all) | itthī → itthi (pts) | kareyya → kāreyya (bj: syā) | kareyya → Si reads kāreyya and continues: Mārattaṁ kāreyya; Brahmattaṁ kāreyya n'; etam ṭhānaṁ vijjatīti pajānāti. Ṭhānāñ ca kho etaṁ vijjati, yaṁ puriso Sakkattaṁ kāreyya, Mārattaṁ kāreyya, Brahṁattaṁ kāreyya, thānam etaṁ (&c.). (pts note) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts) | mārattaṁ kareyya brahmattaṁ kareyya netaṁ → n taṁ (pts)
รู้ชัดว่า ‘เป็นไปไม่ได้ที่สตรีพึงครองความเป็นท้าวสักกะ ฯลฯ เป็นมาร ฯลฯ เป็นพรหม
‘ṭhānañca kho etaṁ vijjati yaṁ puriso sakkattaṁ kareyya … mārattaṁ kareyya … brahmattaṁ kareyya, ṭhānametaṁ vijjatī’ti pajānāti.
sakkattaṁ kareyya mārattaṁ kareyya → (bj) | kareyya → kāreyya (sya-all) | + → ṭhānametaṁ vijjatīti pajānāti aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ itthi (bjt) | pe → spelled out in full (bjt) | ṭhānañca → ṭhānañ ca (pts) | mārattaṁ kareyya brahmattaṁ kareyya ṭhānametaṁ → ṭhānam etaṁ (pts)
แต่เป็นไปได้ที่บุรุษพึงครองความเป็นท้าวสักกะ ฯลฯ เป็นมาร ฯลฯ เป็นพรหม’

‘Aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ kāyaduccaritassa iṭṭho kanto manāpo vipāko nibbatteyya, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti pajānāti;รู้ชัดว่า ‘เป็นไปไม่ได้ที่กายทุจริตจะพึงเกิดผลที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ ‘ṭhānañca kho etaṁ vijjati yaṁ kāyaduccaritassa aniṭṭho akanto amanāpo vipāko nibbatteyya, ṭhānametaṁ vijjatī’ti pajānāti.
ṭhānañca → ṭhānañ ca (pts) | ṭhānametaṁ → ṭhānam etaṁ (pts)
แต่เป็นไปได้ที่กายทุจริตจะพึงเกิดผลที่ไม่น่าปรารถนา ไม่น่าใคร่ ไม่น่า พอใจ’
‘Aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ vacīduccaritassa …pe…
aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts)
รู้ชัดว่า ‘เป็นไปไม่ได้ที่วจีทุจริต ฯลฯ
yaṁ manoduccaritassa iṭṭho kanto manāpo vipāko nibbatteyya, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti pajānāti;
nibbatteyya netaṁ → nibatteyya n etaṁ (pts)
เป็นไปไม่ได้ที่มโนทุจริตจะพึงเกิดผล ที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ
ṭhānañca kho etaṁ vijjati yaṁ vacīduccaritassa …pe…
ṭhānañca → ṭhānāñ ca (pts)
แต่เป็นไปได้ที่วจีทุจริต ฯลฯ
yaṁ manoduccaritassa aniṭṭho akanto amanāpo vipāko nibbatteyya, ṭhānametaṁ vijjatīti pajānāti.
ṭhānametaṁ → ṭhānam etaṁ (pts)
แต่เป็นไปได้ที่ มโนทุจริตจะพึงเกิดผล ที่ไม่น่าปรารถนา ไม่น่าใคร่ ไม่น่าพอใจ’

‘Aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ kāyasucaritassa aniṭṭho akanto amanāpo vipāko nibbatteyya, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti pajānāti;
aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānām etaṁ (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
รู้ชัดว่า ‘เป็นไปไม่ได้ที่กายสุจริตจะพึงเกิดผลที่ไม่น่าปรารถนา ไม่น่าใคร่ ไม่น่าพอใจ
‘ṭhānañca kho etaṁ vijjati yaṁ kāyasucaritassa iṭṭho kanto manāpo vipāko nibbatteyya, ṭhānametaṁ vijjatī’ti pajānāti.
kāyasucaritassa iṭṭho → kāyasucaritassaiṭṭho (bjt) | ṭhānametaṁ → ṭhānaṁ metaṁ (bjt) | kāyasucaritassa → kāya sucaritassa (th) | ṭhānañca → ṭhānāñ ca (pts) | ṭhānametaṁ → ṭhānam etaṁ (pts)
แต่เป็นไปได้ที่กายสุจริตจะพึงเกิดผลที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ’
‘Aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ vacīsucaritassa …pe…
pe → Si omits. (pts note) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts)
รู้ชัดว่า ‘เป็นไปไม่ได้ที่วจีสุจริต ฯลฯ
yaṁ manosucaritassa aniṭṭho akanto amanāpo vipāko nibbatteyya, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti pajānāti;
netaṁ → n etaṁ (pts)
เป็นไปไม่ได้ที่มโนสุจริตจะพึงเกิดผลที่ ไม่น่าปรารถนา ไม่น่าใคร่ ไม่น่าพอใจ
‘ṭhānañca kho etaṁ vijjati yaṁ vacīsucaritassa …pe…
ṭhānañca → ṭhānāñ ca (pts)
แต่เป็นไปได้ที่วจีสุจริต ฯลฯ
yaṁ manosucaritassa iṭṭho kanto manāpo vipāko nibbatteyya, ṭhānametaṁ vijjatī’ti pajānāti.
ṭhānametaṁ → ṭhānam etam (pts)
แต่เป็น ไปได้ที่มโนสุจริต จะพึงเกิดผลที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ’

‘Aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ kāyaduccaritasamaṅgī taṁnidānā tappaccayā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjeyya, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti pajānāti;
taṁnidānā → tannidānā (bjt, pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts) | paraṁ → param (pts) | saggaṁ → saggam (pts) | upapajjeyya netaṁ → uppajjeyya n etaṁ (pts)
รู้ชัดว่า ‘เป็นไปไม่ได้ที่บุคคลผู้เพียบพร้อม ด้วยกายทุจริต หลังจาก ตายแล้ว จะไปเกิดในสุคติโลกสวรรค์ เพราะความเพียบพร้อมด้วยกายทุจริตเป็น เหตุเป็นปัจจัย
‘ṭhānañca kho etaṁ vijjati yaṁ kāyaduccaritasamaṅgī taṁnidānā tappaccayā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjeyya, ṭhānametaṁ vijjatī’ti pajānāti.
upapajjeyya ṭhānametaṁ → uppajjeyya ṭhānam etaṁ (pts) | taṁnidānā → tannidānā (bjt, pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | ṭhānañca → ṭhānañ ca (pts) | paraṁ → param (pts) | duggatiṁ → duggatim (pts)
แต่เป็นไปได้ที่บุคคลผู้เพียบพร้อมด้วยกายทุจริต หลังจากตายแล้ว จะไปเกิดในอบาย ทุคติ วินิบาต นรก เพราะความเพียบพร้อมด้วยกายทุจริต เป็นเหตุเป็นปัจจัย’

‘Aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ vacīduccaritasamaṅgī …pe…
aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts)
รู้ชัดว่า ‘เป็นไปไม่ได้ที่บุคคลผู้เพียบพร้อมด้วยวจีทุจริต หลังจากตายแล้ว จะไปเกิดในสุคติโลกสวรรค์ เพราะความเพียบพร้อมด้วยวจีทุจริตเป็นเหตุเป็นปัจจัย
yaṁ manoduccaritasamaṅgī taṁnidānā tappaccayā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjeyya, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti pajānāti;
taṁnidānā → tannidānā (bjt, pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts) | upapajjeyya netaṁ → uppajjeyya n etaṁ (pts)
‘ṭhānañca kho etaṁ vijjati yaṁ vacīduccaritasamaṅgī …pe…
ṭhānañca → ṭhānañ ca (pts) | yaṁ vacīduccaritasamaṅgī → yam (pts)
แต่เป็นไปได้ที่บุคคลผู้เพียบพร้อมด้วยวจีทุจริต ฯลฯ
yaṁ manoduccaritasamaṅgī taṁnidānā tappaccayā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjeyya, ṭhānametaṁ vijjatī’ti pajānāti.
upapajjeyya ṭhānametaṁ → uppajjeyya ṭhānam etaṁ (pts) | yaṁ manoduccaritasamaṅgī taṁnidānā → mano duccaritasamaṅgī tannidānā (bjt) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | taṁnidānā → tannidānā (pts) | paraṁ → param (pts)
แต่เป็นไปได้ที่บุคคลผู้เพียบ พร้อมด้วยมโนทุจริต หลังจากตายแล้ว จะไปเกิดในอบาย ทุคติ วินิบาต นรก เพราะความเพียบพร้อมด้วยมโนทุจริตเป็นเหตุเป็นปัจจัย’
‘Aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ kāyasucaritasamaṅgī taṁnidānā tappaccayā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjeyya, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti pajānāti;
taṁnidānā → tannidānā (bjt, pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th, pts) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts) | upapajjeyya netaṁ → uppajjeyya n etaṁ (pts)
รู้ชัดว่า ‘เป็นไปไม่ได้ที่บุคคลผู้เพียบพร้อมด้วยกายสุจริต หลังจากตายแล้ว จะไปเกิดในอบาย ทุคติ วินิบาต นรก เพราะความเพียบพร้อมด้วยกายสุจริต เป็นเหตุเป็นปัจจัย
‘ṭhānañca kho etaṁ vijjati yaṁ kāyasucaritasamaṅgī taṁnidānā tappaccayā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjeyya, ṭhānametaṁ vijjatī’ti pajānāti.
upapajjeyya ṭhānametaṁ → uppajjeyya ṭhānam etaṁ (pts) | taṁnidānā → tannidānā (bjt, pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | ṭhānañca → thānañ ca (pts) | paraṁ → param (pts)
แต่เป็นไปได้ที่บุคคลผู้เพียบพร้อมด้วยกายสุจริต หลังจากตาย แล้ว จะไปเกิดในสุคติโลกสวรรค์ เพราะความเพียบพร้อมด้วยกายสุจริตเป็นเหตุ เป็นปัจจัย’
‘Aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ vacīsucaritasamaṅgī …pe…
aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts)
รู้ชัดว่า ‘เป็นไปไม่ได้ที่บุคคลผู้เพียบพร้อมด้วยวจีสุจริต ฯลฯ
yaṁ manosucaritasamaṅgī taṁnidānā tappaccayā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjeyya, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti pajānāti;
paraṁ maraṇā → (pts) | taṁnidānā → tannidānā (bjt, pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | upapajjeyya netaṁ → uppajjeyya n etaṁ (pts)
เป็นไปไม่ได้ ที่บุคคลผู้เพียบพร้อมด้วยมโนสุจริต หลังจากตายแล้ว จะไปเกิดในอบาย ทุคติ วินิบาต นรก เพราะความเพียบพร้อมด้วยมโนสุจริตนั้นเป็นเหตุเป็นปัจจัย
‘ṭhānañca kho etaṁ vijjati yaṁ vacīsucaritasamaṅgī …pe…
ṭhānañca → ṭhānañ ca (pts)
แต่เป็นไปได้ที่บุคคลผู้เพียบพร้อมด้วยวจีสุจริต ฯลฯ
yaṁ manosucaritasamaṅgī taṁnidānā tappaccayā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjeyya, ṭhānametaṁ vijjatī’ti pajānāti.
taṁnidānā → tannidāna (pts) | upapajjeyya ṭhānametaṁ → uppajjeyya ṭhānam etaṁ (pts) | taṁnidānā → tannidānā (bjt) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)
แต่เป็นไปได้ที่บุคคลผู้ เพียบพร้อมด้วยมโนสุจริต หลังจากตายแล้ว จะไปเกิดในสุคติโลกสวรรค์ เพราะ ความเพียบพร้อมด้วยมโนสุจริตเป็นเหตุเป็นปัจจัย’
Ettāvatā kho, ānanda, ‘ṭhānāṭhānakusalo bhikkhū’ti alaṁvacanāyā”ti.
alaṁvacanāyāti → alaṁ vacanāyāti (my, bjt, th, pts) | ṭhānāṭhānakusalo → ṭhānāṭṭhānakusalo (pts)
อานนท์ ด้วยเหตุมีประมาณเท่านี้แล จึงควรเรียกว่า ‘ภิกษุผู้ฉลาดในฐานะ และอฐานะ’

Evaṁ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสอย่างนี้แล้ว ท่านพระอานนท์ได้กราบทูล พระผู้มีพระภาคว่า
“acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all) | abbhutaṁ → abbhuttaṁ (pts)
“น่าอัศจรรย์จริง ไม่เคยปรากฏ
Konāmo ayaṁ, bhante, dhammapariyāyo”ti?
konāmo ayaṁ → ko nāmāyaṁ (sya-all) | konāmo → ko nāmo (bjt) | dhammapariyāyoti → dhammapariyāyo ti (pts)
ธรรมบรรยายนี้ชื่ออะไร พระพุทธเจ้าข้า”

“Tasmātiha tvaṁ, ānanda, imaṁ dhammapariyāyaṁ ‘bahudhātuko’tipi naṁ dhārehi, ‘catuparivaṭṭo’tipi naṁ dhārehi, ‘dhammādāso’tipi naṁ dhārehi, ‘amatadundubhī’tipi naṁ dhārehi, ‘anuttaro saṅgāmavijayo’tipi naṁ dhārehī”ti.
amatadundubhī’tipi → dudrabhītipi (mr) | amatadundubhī’tipi → dudrabhītipi (cck: ka.) | bahudhātukotipi → bahudhātuko ti pi (pts) | catuparivaṭṭotipi → catuparivaṭṭo ti pi (pts) | dhammādāsotipi → dhammādāso ti pi (pts) | amatadundubhītipi → amatadundubhīti pi (pts) | saṅgāmavijayotipi → saṁgāmavijayo ti pi (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “เพราะเหตุนั้นแล เธอจงจำธรรมบรรยายนี้ไว้ว่าชื่อ พหุธาตุกะ บ้าง ชื่อจตุปริวัฏฏะ บ้าง ชื่อธัมมาทาสะ บ้าง ชื่ออมตทุนทุภี บ้าง ชื่อ อนุตตรสังคามวิชยะ บ้าง”

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสภาษิตนี้แล้ว
Attamano āyasmā ānando bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.ท่านพระอานนท์มีใจยินดีชื่นชมพระ ภาษิตของพระผู้มีพระภาค ดังนี้แล

Bahudhātukasuttaṁ niṭṭhitaṁ pañcamaṁ.พหุธาตุกสูตรที่ ๕ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Italiano · ไทย