Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Majjhima Nikāya 128มัชฌิมนิกาย

Upakkilesasutta๑๒๘ อุปักกิเลสสูตร

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
ekaṁ samayaṁ bhagavā kosambiyaṁ viharati ghositārāme.สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ โฆสิตาราม เขตกรุงโกสัมพี

Tena kho pana samayena kosambiyaṁ bhikkhū bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti.
vivādāpannā → vivādāpanā (pts)
สมัยนั้นแล ภิกษุทั้งหลายในกรุงโกสัมพี เกิดความบาดหมาง เกิดการทะเลาะวิวาท ถึงกับใช้หอกคือปากทิ่มแทงกันอยู่

Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
ครั้งนั้น ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้ว ยืนอยู่ ณ ที่สมควร ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า
“idha, bhante, kosambiyaṁ bhikkhū bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti.
vivādāpannā → vivādāpānnā (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอประทานวโรกาส ภิกษุทั้งหลายในกรุงโกสัมพี เกิดความบาดหมาง เกิดการ ทะเลาะเกิดการวิวาท ถึงกับใช้หอกคือปากทิ่มแทงกันอยู่
Sādhu, bhante, bhagavā yena te bhikkhū tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā”ti.
tenupasaṅkamatu → ten upasaṁkamatu (pts)
ขอประทานวโรกาส ขอ พระผู้มีพระภาคโปรดอนุเคราะห์เสด็จไปหาภิกษุเหล่านั้นเถิด พระพุทธเจ้าข้า”
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.พระผู้มีพระภาคทรงรับอาราธนาโดยดุษณีภาพ

Atha kho bhagavā yena te bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca:
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเสด็จเข้าไปหาภิกษุเหล่านั้นถึงที่อยู่ แล้วได้ตรัส กับภิกษุเหล่านั้นว่า
“alaṁ, bhikkhave, mā bhaṇḍanaṁ, mā kalahaṁ, mā viggahaṁ, mā vivādan”ti.
vivādanti → vivādan ti (pts)
“อย่าเลย ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายอย่าบาดหมาง อย่า ทะเลาะ อย่าขัดแย้ง อย่าวิวาทกันเลย”

Evaṁ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสอย่างนี้แล้ว ภิกษุรูปหนึ่งได้กราบทูลพระผู้มีพระภาค ว่า
“āgametu, bhante.“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ Bhagavā dhammassāmī;
dhammassāmī → dhammasāmi (sya-all, pts) | dhammassāmī → dhammassāmi (pts)
ขอพระผู้มีพระภาคผู้ทรงเป็นธรรมสามี (เจ้าของธรรม) โปรดรอก่อน
appossukko, bhante, bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāraṁ anuyutto viharatu;ขอพระผู้มีพระภาคทรงขวนขวายน้อย ประกอบตามสุขวิหารธรรมใน ปัจจุบันอยู่เถิด mayametena bhaṇḍanena kalahena viggahena vivādena paññāyissāmā”ti.
mayametena → mayam etena (pts)
ข้าพระองค์ทั้งหลายจะปรากฏเพราะความบาดหมาง การทะเลาะ การขัดแย้ง และการวิวาทนั่นเอง พระพุทธเจ้าข้า”

Dutiyampi kho bhagavā te bhikkhū etadavoca:
dutiyampi → dutiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
แม้ครั้งที่ ๒ พระผู้มีพระภาคก็ได้ตรัสกับภิกษุเหล่านั้นว่า
“alaṁ, bhikkhave, mā bhaṇḍanaṁ, mā kalahaṁ, mā viggahaṁ, mā vivādan”ti.
vivādanti → vivādan ti (pts)
“อย่าเลย ภิกษุ ทั้งหลาย เธอทั้งหลาย อย่าบาดหมาง อย่าทะเลาะ อย่าขัดแย้ง อย่าวิวาทกันเลย”
Dutiyampi kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
dutiyampi → dutiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
ภิกษุรูปนั้นได้กราบทูลอีกเป็นครั้งที่ ๒ ว่า
“āgametu, bhante.“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ Bhagavā dhammassāmī;
dhammassāmī → dhammassāmi (sya-all, pts)
ขอ พระผู้มีพระภาคผู้ทรงเป็นธรรมสามี โปรดรอก่อน
appossukko, bhante, bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāraṁ anuyutto viharatu;ขอพระผู้มีพระภาคทรง ขวนขวายน้อย ประกอบตามสุขวิหารธรรมในปัจจุบันอยู่เถิด mayametena bhaṇḍanena kalahena viggahena vivādena paññāyissāmā”ti.
mayametena → mayam etena (pts)
ข้าพระองค์ทั้งหลาย จะปรากฏเพราะความบาดหมาง การทะเลาะ การขัดแย้ง และการวิวาท นั่นเอง พระพุทธเจ้าข้า”
Tatiyampi kho bhagavā te bhikkhū etadavoca:
tatiyampi → tatiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
แม้ครั้งที่ ๓ พระผู้มีพระภาคก็ได้ตรัสกับภิกษุเหล่านั้นว่า
“alaṁ, bhikkhave, mā bhaṇḍanaṁ, mā kalahaṁ, mā viggahaṁ, mā vivādan”ti.
vivādanti → vivādan ti (pts)
“อย่าเลย ภิกษุ ทั้งหลาย เธอทั้งหลาย อย่าบาดหมาง อย่าทะเลาะ อย่าขัดแย้ง อย่าวิวาทกันเลย”

Tatiyampi kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
tatiyampi → tatiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
ภิกษุรูปนั้นก็ได้กราบทูลอีกเป็นครั้งที่ ๓ ว่า
“āgametu, bhante.“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ Bhagavā dhammassāmī;
dhammassāmī → dhammassāmi (sya-all, pts)
ขอพระผู้ มีพระภาคผู้ทรงเป็นธรรมสามี โปรดรอก่อน
appossukko, bhante, bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāraṁ anuyutto viharatu;ขอพระพระผู้มีพระภาคทรงขวนขวาย น้อย ประกอบตามสุขวิหารธรรมในปัจจุบันอยู่เถิด mayametena bhaṇḍanena kalahena viggahena vivādena paññāyissāmā”ti.
mayametena → mayam etena (pts)
ข้าพระองค์ทั้งหลายจะ ปรากฏเพราะความบาดหมาง การทะเลาะ การขัดแย้ง และการวิวาทนั้นเอง พระพุทธเจ้าข้า”

Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya kosambiṁ piṇḍāya pāvisi.
Kosambiṁ → So Si; Sky Kosambiyaṁ, as usual. (pts note) | pattacīvaramādāya → pattacīvaraṁ ādāya (pts)
ครั้นเวลาเช้า พระผู้มีพระภาคทรงครองอันตรวาสก ถือบาตรและจีวร เสด็จ เข้าไปบิณฑบาตยังกรุงโกสัมพี
Kosambiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya ṭhitakova imā gāthā abhāsi:
kosambiyaṁ → kosambīṁ (bj: PTS) | gāthā → Cf. I. Vin. 349; Udāna p. 61; Dhp. vv. 3-6, 328-330; III. Jātaka 488; S. N. 7. (pts note) | pattacīvaramādāya → pattacīvaraṁ ādāya (th) | pattacīvaramādāya ṭhitakova → pattacīvaraṁ ādāya ṭhitako va (pts)
ทรงเที่ยวบิณฑบาตในกรุงโกสัมพีแล้ว เสด็จกลับ จากบิณฑบาต ภายหลังเสวยพระกระยาหารเสร็จแล้ว ทรงเก็บงำเสนาสนะ ถือ บาตรและจีวรประทับยืนอยู่นั่นแล ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า

“Puthusaddo samajano, na bālo koci maññatha;
samajano → Bu: sampajāno ti samāno; Si Sky samajano. (pts note) maññatha → Bu maññetha. (pts note)
“ภิกษุทั้งหลายต่างส่งเสียงดังพร้อมกัน ที่จะรู้สึกว่าตนเป็นพาลนั้น ไม่มีเลยสักรูปเดียว
Saṅghasmiṁ bhijjamānasmiṁ, nāññaṁ bhiyyo amaññaruṁ.
saṅghasmiṁ → saṁghasmiṁ (ms2005, pts) amaññaruṁ → amaññatha (bj, sya-all) | amaññatha → amaññaṁ (bj: sīmu) | amaññatha → ba. amaññarunti dissati (sya-all: yu.) | amaññaruṁ → So Bu; Si Sky amaññatha. (pts note)
ยิ่งเมื่อสงฆ์แตกกัน ก็ไม่ได้คำนึงถึงเรื่องอื่น

Parimuṭṭhā paṇḍitābhāsā, vācāgocarabhāṇino;
paṇḍitābhāsā → paṇḍitā bhāsā (bjt, th, pts) vācāgocarabhāṇino → vācā gocarabhāṇino (pts)
เธอทั้งหลายขาดสติ แสดงตนว่าเป็นบัณฑิต เท้าคารม
Yāvicchanti mukhāyāmaṁ, yena nītā na taṁ vidū.
yāvicchanti → yāv icchanti (pts)
พูดได้ตามที่ตนปรารถนา จะยื่นปากพูด ก็ไม่รู้สึกถึงการทะเลาะ

Akkocchi maṁ avadhi maṁ, ajini maṁ ahāsi me;ชนเหล่าใดเข้าไปผูกเวรว่า ‘คนนี้ได้ด่าเรา ได้ฆ่าเรา ได้ชนะเรา และได้ลักสิ่งของของเราไป’ Ye ca taṁ upanayhanti, veraṁ tesaṁ na sammati.
ca → (pts) | taṁ → ye taṁ (bj: PTS) | Ye → So Sky Bu; Si adds ca. (pts note)
เวรของชนเหล่านั้นย่อมไม่สงบระงับ

Akkocchi maṁ avadhi maṁ, ajini maṁ ahāsi me;ส่วนชนเหล่าใดไม่เข้าไปผูกเวรว่า ‘คนนี้ได้ด่าเรา ได้ฆ่าเรา ได้ชนะเรา และได้ลักสิ่งของของเราไป’ Ye ca taṁ nupanayhanti, veraṁ tesūpasammati.
nupanayhanti → na upanayhanti (bj, pts); nūpanayhanti (sya-all) | ca → (pts) | upanayhanti → So Sky; Si ye ca tam na up. (pts note)
เวรของชนเหล่านั้นย่อมสงบระงับ

Na hi verena verāni, sammantīdha kudācanaṁ;
verena → verana (pts) sammantīdha → Si sammant'; idha. (pts note)
เพราะว่าในกาลไหน ๆ เวรทั้งหลายในโลกนี้ ย่อมไม่สงบระงับด้วยเวร
Averena ca sammanti, esa dhammo sanantano.แต่เวรทั้งหลายย่อมสงบระงับด้วยการไม่จองเวร นี้เป็นธรรมเก่า

Pare ca na vijānanti, mayamettha yamāmase;
yamāmase → yamāmhase (sya-all) | yamāmase → So Sky Bu; Si yamāmhase. (pts note) | mayamettha → mayam ettha (pts)
ชนเหล่าอื่น ไม่รู้ชัดว่า ‘พวกเรากำลังย่อยยับอยู่ ณ ที่นี้’
Ye ca tattha vijānanti, tato sammanti medhagā.ส่วนชนเหล่าใด ในหมู่นั้น รู้ชัด ความมุ่งร้ายกันย่อมระงับ เพราะการปฏิบัติของชนเหล่านั้น

Aṭṭhicchinnā pāṇaharā, gavassadhanahārino;
aṭṭhicchinnā → aṭṭhicchidā (bj, pts) | aṭṭhicchinnā pāṇaharā gavassadhanahārino → aṭṭhicchidā pāṇā harā gavāssadhanahāriyo (sya-all) | aṭṭhicchidā → aṭṭhicchinnā (bj: sīmu, machasaṁ) | pāṇaharā → So Sky; Si pānā harā (as Sk before correction). (pts note) gavassadhanahārino → gavāssadhanahārino (bj) | gavassadhanahārino raṭṭhaṁ → gavāssadhanahārino ratthaṁ (pts) | gavassadhanahārino → gavāssadhanahāriyo (th)
ชนทั้งหลายบั่นกระดูกฆ่ากัน ลักทรัพย์คือโคและม้า
Raṭṭhaṁ vilumpamānānaṁ, tesampi hoti saṅgati;
raṭṭhaṁ → ratthaṁ (pts) tesampi → tesam pi (pts) | saṅgati → saṁgati (pts)
ช่วงชิงแว่นแคว้นกัน ก็ยังกลับมาคบหากันได้อีก
Kasmā tumhākaṁ no siyā.
tumhāka → Si tumhākaṁ. (pts note)
ไฉนเธอทั้งหลายจึงคบหากันไม่ได้เล่า

Sace labhetha nipakaṁ sahāyaṁ, saddhiṁ caraṁ sādhuvihāri dhīraṁ;
saddhiṁ caraṁ sādhuvihāri dhīraṁ → saddhiṁcaraṁ sādhuvihāridhīraṁ (th) | saddhiṁ caraṁ sādhuvihāri dhīraṁ → saddhiñcaraṁ sādhuvihāridhīraṁ (pts)
ถ้าบุคคลพึงได้สหายผู้มีปัญญารักษาตน เที่ยวไปด้วยกันได้ เป็นสาธุวิหารี เป็นนักปราชญ์
Abhibhuyya sabbāni parissayāni, careyya tenattamano satīmā.
satīmā → satimā (sya-all) | satīmā → So Sky; Si satimā. (pts note) | tenattamano → ten attamano (pts)
ครอบงำอันตรายทั้งปวงได้แล้ว พึงมีใจแช่มชื่น มีสติ เที่ยวไปกับสหายนั้นเถิด

No ce labhetha nipakaṁ sahāyaṁ, saddhiṁ caraṁ sādhuvihāri dhīraṁ;
saddhiṁ caraṁ sādhuvihāri dhīraṁ → saddhiṁcaraṁ sādhuvihāridhīraṁ (th) | saddhiṁ caraṁ sādhuvihāri dhīraṁ → saddhiñcaraṁ sādhuvihāridhīraṁ (pts)
ถ้าบุคคลไม่พึงได้สหายผู้มีปัญญารักษาตน เที่ยวไปด้วยกันได้ เป็นสาธุวิหารี เป็นนักปราชญ์
Rājāva raṭṭhaṁ vijitaṁ pahāya, eko care mātaṅgaraññeva nāgo.
rājāva → rājā va (pts) | vijitaṁ → vijitam (pts) mātaṅgaraññeva → mātaṅg araññe va (pts)
ก็พึงประพฤติอยู่ผู้เดียวเถิด เหมือนพระราชาทรงละทิ้งแคว้นที่ทรงชนะแล้ว ทรงประพฤติอยู่ผู้เดียว และเหมือนช้างมาตังคะละทิ้งโขลงอยู่ตัวเดียวในป่า ฉะนั้น

Ekassa caritaṁ seyyo, natthi bāle sahāyatā;
natthi → na tthi (pts)
การเที่ยวไปของบุคคลผู้เดียวเป็นความประเสริฐ เพราะคุณเครื่องความเป็นสหาย ไม่มีในคนพาล
Eko care na ca pāpāni kayirā, appossukko mātaṅgaraññeva nāgo”ti.
ti → Cf. I. Vin. 350. (pts note) | mātaṅgaraññeva → mātaṅga raññeva (bjt) | mātaṅgaraññeva nāgoti → mātaṅg araññe va nāgo ti (pts)
อนึ่ง บุคคลควรมีความขวนขวายน้อย เที่ยวไปผู้เดียวไม่พึงทำความชั่ว เหมือนช้างมาตังคะเที่ยวไปตัวเดียวในป่า”

Atha kho bhagavā ṭhitakova imā gāthā bhāsitvā yena bālakaloṇakāragāmo tenupasaṅkami.
bālakaloṇakāragāmo → bālakaloṇakagāmo (ka.), tathā vinayepi (cck note) | ṭhitakova → ṭhitako va (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṁkami (pts)
พระผู้มีพระภาคประทับยืนตรัสพระคาถาเหล่านี้แล้ว ได้เสด็จเข้าไป ยังบ้านพาลกโลณการคาม
Tena kho pana samayena āyasmā bhagu bālakaloṇakāragāme viharati.สมัยนั้น ท่านพระภคุพักอยู่ที่บ้านพาลกโลณการคาม Addasā kho āyasmā bhagu bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ.
dūratova → dūrato va (pts)
ได้เห็นพระผู้มี พระภาคกำลังเสด็จมาแต่ไกล
Disvāna āsanaṁ paññapesi udakañca pādānaṁ dhovanaṁ.
udakañca pādānaṁ dhovanaṁ → udakañca pādānaṁ (bj, cck, sya1ed, km, pts1ed) | paññapesi → paññāpesi (bj, sya-all) | dhovanaṁ → (sya-all, pts) | pādānaṁ → pādānaṁ dhovanaṁ (bj: sīmu, machasaṁ) | dhovanaṁ → udakañca pādānaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | paññapesi udakañca → paññāpesi udakañ ca (pts)
จึงได้จัดที่ประทับ ตั้งน้ำล้างพระบาทไว้
Nisīdi bhagavā paññatte āsane.พระผู้มีพระภาคประทับนั่งบนพุทธอาสน์ที่ปูลาดไว้แล้ว Nisajja pāde pakkhālesi.ทรงล้างพระบาท Āyasmāpi kho bhagu bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
āyasmāpi → āyasmā pi (pts)
ฝ่ายท่านพระภคุถวายอภิวาทพระผู้มีพระภาคแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร

Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ bhaguṁ bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสกับท่านพระภคุว่า
“kacci, bhikkhu, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ, kacci piṇḍakena na kilamasī”ti?“ภิกษุ เธอยังสบายดีหรือ ยังพอ เป็นอยู่ได้หรือ ไม่ลำบากด้วยบิณฑบาตหรือ”

“Khamanīyaṁ bhagavā, yāpanīyaṁ bhagavā, na cāhaṁ, bhante, piṇḍakena kilamāmī”ti.ท่านพระภคุกราบทูลว่า “ข้าพระองค์ยังสบายดี ยังพอเป็นอยู่ได้ ไม่ลำบาก ด้วยบิณฑบาต พระพุทธเจ้าข้า”

Atha kho bhagavā āyasmantaṁ bhaguṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā yena pācīnavaṁsadāyo tenupasaṅkami.
āyasmantaṁ → āyasamantaṁ (pts) | upasaṁkami → Cf. Vol. I. p. 205 for follg. (pts note) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṁkami (pts)
ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคทรงชี้แจงให้ท่านพระภคุเห็นชัด ชวนใจให้อยากรับ เอาไปปฏิบัติ เร้าใจให้อาจหาญแกล้วกล้า ปลอบชโลมใจให้สดชื่นร่าเริงด้วย ธรรมีกถาแล้วทรงลุกจากพุทธอาสน์ เสด็จไปยังป่าปาจีนวังสทายวัน

Tena kho pana samayena āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo pācīnavaṁsadāye viharanti.
kimilo → kimbilo (bj, sya1ed, sya2ed, km, pts1ed); kimmilo (cck) | kimilo → kimbilo (sya-all, pts) | kimbilo → kimilo (bj: machasaṁ) | nandiyo → bhaddiyo (ma. ni. 2.166 naḷakapāne (cck note) | kimilo → kimbilo (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | Kiṁbilo → Si Kimmilo. (pts note)
สมัยนั้น ท่านพระอนุรุทธะ ท่านพระนันทิยะ และท่านพระกิมพิละ พักอยู่ ที่ป่าปาจีนวังสทายวัน
Addasā kho dāyapālo bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ.
dāyapālo → dāyapālako (sya-all) | dūratova → dūrato va (pts)
นายทายบาล(ผู้รักษาป่า) ได้เห็นพระผู้มีพระภาคเสด็จมาแต่ไกล
Disvāna bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
ได้กราบ ทูลพระผู้มีพระภาคว่า
“mā, mahāsamaṇa, etaṁ dāyaṁ pāvisi.
mahāsamaṇa → samaṇa (sya-all, pts)
“ข้าแต่พระสมณะ ท่านอย่าเข้าไปในป่านี้เลย
Santettha tayo kulaputtā attakāmarūpā viharanti.
santettha → sant ettha (pts)
ในป่านี้มีกุลบุตร ๓ ท่าน ซึ่งเป็นผู้มุ่งประโยชน์ตนอยู่
Mā tesaṁ aphāsumakāsī”ti.
aphāsumakāsīti → aphāsuṁ akāsīti (bjt) | aphāsumakāsīti → aphāsum akāsīti (pts)
ท่านอย่าได้รบกวนกุลบุตรทั้ง ๓ นั้นเลย”

Assosi kho āyasmā anuruddho dāyapālassa bhagavatā saddhiṁ mantayamānassa.
mantayamānassa → mantiyamānassa (sya-all)
ท่านพระอนุรุทธะได้ยินแล้ว
Sutvāna dāyapālaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
จึงได้บอกนายทายบาลว่า
“mā, āvuso dāyapāla, bhagavantaṁ vāresi.“นายทายบาล ท่าน อย่าได้ห้ามพระผู้มีพระภาคเลย Satthā no bhagavā anuppatto”ti.
anuppattoti → anuppatto ti (pts)
พระผู้มีพระภาคผู้เป็นพระศาสดาของเราทั้งหลาย เสด็จมาถึงแล้ว”

Atha kho āyasmā anuruddho yenāyasmā ca nandiyo yenāyasmā ca kimilo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantañca nandiyaṁ āyasmantañca kimilaṁ etadavoca:
kimilo → kimbilo (bj, sya-all) | āyasmantañca kimilaṁ → āyasmantaṁ ca kimbilaṁ (bj) | yenāyasmā → āyasmā (sya-all, pts) | kimilaṁ → kimbilaṁ (sya-all) | kimilo tenupasaṅkami → kimbilo ten upasaṁkami (pts) | yenāyasmā → yen āyasmā (pts) | yenāyasmā → āyasmā ca kimbilo ten upasaṁkami upasaṁkamitvā āyasmantañ (pts) | āyasmantañca kimilaṁ etadavoca → āyasmantañ ca kimbilaṁ etad avoca (pts)
ครั้งนั้น ท่านพระอนุรุทธะได้เข้าไปหาท่านพระนันทิยะและท่าน พระกิมพิละถึงที่อยู่ แล้วได้บอกว่า
“abhikkamathāyasmanto, abhikkamathāyasmanto, satthā no bhagavā anuppatto”ti.
abhikkamathāyasmanto → (bj) | abhikkamathāyasmanto abhikkamathāyasmanto → abhikkamath āyasmanto abhikkhamath āyasmanto (pts) | anuppattoti → anuppatto ti (pts)
“รีบไปกันเถิดท่าน รีบไปกันเถิดท่าน พระผู้มี พระภาคผู้เป็นพระศาสดาของเราทั้งหลายเสด็จมาถึงแล้ว”

Atha kho āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo bhagavantaṁ paccuggantvā
kimilo → kimbilo (bj, sya-all, pts)
ท่านพระอนุรุทธะ ท่านพระนันทิยะ และท่านพระกิมพิละได้ต้อนรับพระผู้มี พระภาค คือ
eko bhagavato pattacīvaraṁ paṭiggahesi, eko āsanaṁ paññapesi, eko pādodakaṁ upaṭṭhapesi.
paññapesi → paññāpesi (bj, sya-all, pts)
รูปหนึ่งรับบาตรและจีวรของพระผู้มีพระภาค รูปหนึ่งปูพุทธอาสน์ รูปหนึ่งตั้งน้ำล้างพระบาท
Nisīdi bhagavā paññatte āsane.
āsane → āsana (pts)
พระผู้มีพระภาคประทับนั่ง ณ พุทธอาสน์ที่ปูลาดไว้
Nisajja pāde pakkhālesi.ทรงล้างพระบาทแล้ว Tepi kho āyasmanto bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
tepi → te pi (pts)
พระเถระทั้ง ๓ รูปนั้น ถวายอภิวาทพระผู้มีพระภาคแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร

Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ anuruddhaṁ bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสกับท่านพระอนุรุทธะว่า
“kacci vo, anuruddhā, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ, kacci piṇḍakena na kilamathā”ti?
vo → te (sya-all) | na kilamathāti → kilamitthāti (sya-all)
“อนุรุทธะ นันทิยะ และกิมพิละ เธอทั้งหลายยังสบายดีหรือ ยังพอเป็นอยู่ได้หรือ ไม่ลำบากด้วยบิณฑบาตหรือ”

“Khamanīyaṁ bhagavā, yāpanīyaṁ bhagavā, na ca mayaṁ, bhante, piṇḍakena kilamāmā”ti.
ca → (sya-all)
“ข้าพระองค์ทั้งหลายยังสบายดี ยังพอเป็นอยู่ได้ ไม่ลำบากด้วยบิณฑบาต พระพุทธเจ้าข้า”

“Kacci pana vo, anuruddhā, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharathā”ti?“เธอทั้งหลายยังสามัคคีกัน ชื่นชมกัน ไม่วิวาทกัน เป็นเหมือนน้ำนมกับน้ำ มองกันด้วยนัยน์ตาที่เปี่ยมด้วยความรักอยู่หรือ”

“Taggha mayaṁ, bhante, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharāmā”ti.“ขอประทานวโรกาส ข้าพระองค์ทั้งหลายยังสามัคคีกัน ชื่นชมกัน ไม่ วิวาทกัน เป็นเหมือนน้ำนมกับน้ำ มองกันด้วยนัยน์ตาที่เปี่ยมด้วยความรักอยู่ พระพุทธเจ้าข้า”

“Yathā kathaṁ pana tumhe, anuruddhā, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharathā”ti?
yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th, pts)
“เธอทั้งหลายเป็นผู้สามัคคีกัน ชื่นชมกัน ไม่วิวาทกัน เป็นเหมือน น้ำนมกับน้ำ มองกันด้วยนัยน์ตาที่เปี่ยมด้วยความรักอยู่อย่างไร”

“Idha mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:“ขอประทานวโรกาส ข้าพระองค์มีความคิดอย่างนี้ว่า ‘lābhā vata me, suladdhaṁ vata me
vata → vate (sya-all)
‘เป็นลาภของเราหนอ เราได้ดีแล้วหนอ
yohaṁ evarūpehi sabrahmacārīhi saddhiṁ viharāmī’ti.
yohaṁ → yo haṁ (pts)
ที่ได้อยู่กับเพื่อนพรหมจารีเช่นนี้’
Tassa mayhaṁ, bhante, imesu āyasmantesu mettaṁ kāyakammaṁ paccupaṭṭhitaṁ āvi ceva raho ca,
āvi → āvī (bj, sya-all) | āvi ceva → āvī eva (pts)
ข้าพระองค์ตั้งมั่นกายกรรมอัน ประกอบด้วยเมตตา
mettaṁ vacīkammaṁ paccupaṭṭhitaṁ āvi ceva raho ca,
āvi → āvī (sya-all) | vacīkammaṁ → Si adds: paccupaṭṭhitaṁ āvī c'; eva raho ca. (pts note)
ตั้งมั่นวจีกรรมอันประกอบด้วยเมตตา
mettaṁ manokammaṁ paccupaṭṭhitaṁ āvi ceva raho ca.
āvi → āvī (sya-all) | āvi ceva → āvī eva (pts)
และตั้งมั่นมโนกรรม อันประกอบด้วยเมตตา ในท่านเหล่านี้ ทั้งต่อหน้าและลับหลัง
Tassa, mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:ข้าพระองค์มีความ คิดอย่างนี้ว่า ‘yannūnāhaṁ sakaṁ cittaṁ nikkhipitvā imesaṁyeva āyasmantānaṁ cittassa vasena vatteyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | imesaṁyeva → imesaṁ yeva (pts) | vatteyyanti → vatteyyan ti (pts)
‘ทางที่ดี เราควรเก็บความนึกคิดของตนแล้วประพฤติตามอำนาจ ความนึกคิดของท่านเหล่านี้’
So kho ahaṁ, bhante, sakaṁ cittaṁ nikkhipitvā imesaṁyeva āyasmantānaṁ cittassa vasena vattāmi.
imesaṁyeva → imesaṁ yeva (bjt, pts)
ข้าพระองค์ก็เก็บความนึกคิดของตนแล้วประพฤติตาม อำนาจความนึกคิดของท่านเหล่านี้
Nānā hi kho no, bhante, kāyā, ekañca pana maññe cittan”ti.
ekañca → ekañ ca (pts) | cittanti → cittan ti (pts)
กายของข้าพระองค์ทั้งหลายต่างกันก็จริง แต่ ความนึกคิดดูเหมือนเป็นอันเดียวกัน พระพุทธเจ้าข้า”

Āyasmāpi kho nandiyo …pe…
āyasmāpi → āyasmā pi (pts)
แม้ท่านพระนันทิยะ ฯลฯ
āyasmāpi kho kimilo bhagavantaṁ etadavoca:
kho kimilo → kimbilo (bj) | kimilo → kimbilo (sya-all) | etadavoca mayhampi → etad avocuṁ mayham pi (pts) | etadavoca → etadavocuṁ (bj: sīmu, machasaṁ)
แม้ท่านพระกิมพิละก็ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า
“mayhampi kho, bhante, evaṁ hoti:
mayhampi → mayham pi (pts) | evaṁ → evam (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แม้ ข้าพระองค์ก็มีความคิดอย่างนี้ว่า
‘lābhā vata me, suladdhaṁ vata me‘เป็นลาภของเราหนอ เราได้ดีแล้วหนอ yohaṁ evarūpehi sabrahmacārīhi saddhiṁ viharāmī’ti.ที่ได้ อยู่กับเพื่อนพรหมจารีเช่นนี้’ Tassa mayhaṁ, bhante, imesu āyasmantesu mettaṁ kāyakammaṁ paccupaṭṭhitaṁ āvi ceva raho ca,
āvi → āvī (sya-all)
ข้าพระองค์ตั้งมั่นกายกรรมอันประกอบด้วยเมตตา
mettaṁ vacīkammaṁ paccupaṭṭhitaṁ āvi ceva raho ca,
āvi → āvī (sya-all)
ตั้งมั่นวจีกรรมอันประกอบด้วยเมตตา
mettaṁ manokammaṁ paccupaṭṭhitaṁ āvi ceva raho ca.
āvi → āvī (sya-all)
และตั้งมั่นมโนกรรมอันประกอบด้วยเมตตา ในท่านเหล่านี้ ทั้งต่อหน้าและลับหลัง
Tassa mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:ข้าพระองค์มีความคิดอย่างนี้ว่า ‘yannūnāhaṁ sakaṁ cittaṁ nikkhipitvā imesaṁyeva āyasmantānaṁ cittassa vasena vatteyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)
‘ทางที่ดี เราควรเก็บความนึกคิดของตนแล้วประพฤติตามอำนาจความนึกคิดของท่านเหล่านี้’
So kho ahaṁ, bhante, sakaṁ cittaṁ nikkhipitvā imesaṁyeva āyasmantānaṁ cittassa vasena vattāmi.ข้าพระองค์ก็เก็บความนึกคิดของตนแล้วประพฤติตามอำนาจความนึกคิดของท่าน เหล่านี้ Nānā hi kho no, bhante, kāyā, ekañca pana maññe cittanti.กายของข้าพระองค์ทั้งหลายต่างกันก็จริง แต่ความนึกคิดดูเหมือนเป็นอัน เดียวกัน Evaṁ kho mayaṁ, bhante, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharāmā”ti.
avivadamānā → Si omits. (pts note) | sampassantā → Sky here sampassamānā. (pts note)
ข้าพระองค์ทั้งหลายยังสามัคคีกัน ชื่นชมกัน ไม่วิวาทกัน เป็นเหมือนน้ำนม กับน้ำ มองกันด้วยนัยน์ตาที่เปี่ยมด้วยความรักอยู่อย่างนี้แล พระพุทธเจ้าข้า”

“Sādhu sādhu, anuruddhā.พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ดีละ ดีละ อนุรุทธะ นันทิยะ และกิมพิละ Kacci pana vo, anuruddhā, appamattā ātāpino pahitattā viharathā”ti?อนึ่ง เธอทั้งหลายไม่ประมาท มีความเพียร อุทิศกายและใจอยู่หรือ”

“Taggha mayaṁ, bhante, appamattā ātāpino pahitattā viharāmā”ti.“ขอประทานวโรกาส ข้าพระองค์ทั้งหลายไม่ประมาท มีความเพียร อุทิศ กายและใจอยู่ พระพุทธเจ้าข้า”

“Yathā kathaṁ pana tumhe, anuruddhā, appamattā ātāpino pahitattā viharathā”ti?
yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th) | yathā kathaṁ → yathākatham (pts)
“เธอทั้งหลายไม่ประมาท มีความเพียร อุทิศกายและใจอยู่อย่างไร”

“Idha, bhante, amhākaṁ yo paṭhamaṁ gāmato piṇḍāya paṭikkamati, so āsanāni paññapeti, pānīyaṁ paribhojanīyaṁ upaṭṭhāpeti, avakkārapātiṁ upaṭṭhāpeti.
upaṭṭhāpeti → upaṭṭhapeti (bj, sya-all, pts) | paññapeti → paññāpeti (bjt, th, pts)
“ขอประทานวโรกาส บรรดาข้าพระองค์ทั้งหลาย รูปใดกลับจากบิณฑบาต จากบ้านก่อน รูปนั้นย่อมปูลาดอาสนะ ตั้งน้ำฉันน้ำใช้ไว้ ตั้งถาดสำรับไว้
Yo pacchā gāmato piṇḍāya paṭikkamati—sace hoti bhuttāvaseso, sace ākaṅkhati, bhuñjati; no ce ākaṅkhati, appaharite vā chaḍḍeti apāṇake vā udake opilāpeti—
apāṇake → appāṇake (bjt, th, pts) | appaharite → apaharite (th)
รูปใด กลับจากบิณฑบาตจากบ้านในภายหลัง ถ้ามีบิณฑบาตที่เหลือจากฉัน หาก ประสงค์ก็ฉัน หากไม่ประสงค์ก็เททิ้งบนพื้นที่ที่ปราศจากของเขียว หรือเทลงในน้ำ ที่ไม่มีตัวสัตว์
so āsanāni paṭisāmeti, pānīyaṁ paribhojanīyaṁ paṭisāmeti, avakkārapātiṁ dhovitvā paṭisāmeti, bhattaggaṁ sammajjati.
dhovitvā → (sya-all) | pānīyaṁ → pāṇīyaṁ (pts) | avakkārapātiṁ → Sky omit passage in brackets. (pts note) | dhovitvā → Si omits. (pts note)
รูปนั้นเก็บงำอาสนะ เก็บน้ำฉันน้ำใช้ ล้างถาดสำรับเก็บไว้ กวาด โรงอาหาร
Yo passati pānīyaghaṭaṁ vā paribhojanīyaghaṭaṁ vā vaccaghaṭaṁ vā rittaṁ tucchaṁ so upaṭṭhāpeti.
upaṭṭhāpeti → upaṭṭhapeti (bj) | paribhojanīyaghaṭaṁ vā → (sya-all) | upaṭṭhāpeti sacassa → upaṭṭhapeti sacāssa (sya-all); upaṭṭhapeti sac assa (pts) | pānīyaghaṭaṁ → pānīyaghataṁ (pts) | paribhojanīyaghaṭaṁ vā vaccaghaṭaṁ → paribhojanīyaghataṁ (pts) | vā → Si substitutes vaccaghaṭaṁ vā, which perhaps should be added to text as at I. Vin. 352. (pts note)
รูปใดเห็นหม้อน้ำฉัน หม้อน้ำใช้ หรือหม้อน้ำชำระว่างเปล่า รูปนั้น ก็นำไปตั้งไว้
Sacassa hoti avisayhaṁ, hatthavikārena dutiyaṁ āmantetvā hatthavilaṅghakena upaṭṭhāpema, na tveva mayaṁ, bhante, tappaccayā vācaṁ bhindāma.
upaṭṭhāpema → upaṭṭhapema (bj, pts1ed) | upaṭṭhāpema na tveva → upaṭṭhapema natveva (bj) | upaṭṭhāpema → upaṭṭhapema (pts) | upaṭṭhāpema → upaṭṭhapeti (cck: sī.) | hatthavilaṅghakena → Cf. supra p. 130; Si adds: pāṇīyaghataṁ vā paribhojanīyaghaṭaṁ vā. (pts note) | sacassa → sacāssa (th) | upaṭṭhāpema → pānīyaghaṭaṁ vā paribhojanīyaghaṭaṁ vā upaṭṭhapema (th) | sacassa → sac assa (pts)
ถ้าเหลือวิสัยของท่าน ข้าพระองค์ทั้งหลายจะกวักมือเรียกรูปที่ ๒ มาช่วยกันยกหม้อน้ำฉัน หรือหม้อน้ำใช้ไปตั้งไว้ ข้าพระองค์ทั้งหลายไม่ปริปากบ่น เพราะเรื่องนั้นเป็นปัจจัย
Pañcāhikaṁ kho pana mayaṁ, bhante, sabbarattiṁ dhammiyā kathāya sannisīdāma.
sabbarattiṁ → sabbarattiyaṁ (bj, sya-all, pts) | sabbarattiyaṁ → Sky s--iyā. (pts note)
และข้าพระองค์ทั้งหลายนั่งสนทนาธรรมีกถาตลอดคืน ยันรุ่ง
Evaṁ kho mayaṁ, bhante, appamattā ātāpino pahitattā viharāmā”ti.ข้าพระองค์ทั้งหลายไม่ประมาท มีความเพียร อุทิศกายและใจอยู่อย่างนี้แล พระพุทธเจ้าข้า”

“Sādhu sādhu, anuruddhā.พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ดีละ ดีละ อนุรุทธะ นันทิยะ และกิมพิละ Atthi pana vo, anuruddhā, evaṁ appamattānaṁ ātāpīnaṁ pahitattānaṁ viharataṁ uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro”ti?
viharataṁ uttari manussadhammā → viharantānaṁ uttarimanussadhammā (bj, pts) | ātāpīnaṁ → (sya-all) | + → kho (th) | phāsuvihāroti → phāsuvihāro ti (pts)
เมื่อเธอทั้งหลายไม่ประมาท มีความเพียร อุทิศกายและใจอยู่อย่างนี้ ญาณทัสสนะ ที่ประเสริฐ อันสามารถวิเศษยิ่งกว่าธรรมของมนุษย์ ซึ่งเป็นเครื่องอยู่อย่างผาสุก ที่เธอทั้งหลายได้บรรลุแล้วมีอยู่หรือ”

“Idha mayaṁ, bhante, appamattā ātāpino pahitattā viharantā obhāsañceva sañjānāma dassanañca rūpānaṁ.
obhāsañceva → obhāsañ eva (pts) | dassanañca → dassanañ ca (pts)
ท่านพระอนุรุทธะ ท่านพระนันทิยะ และท่านพระกิมพิละ กราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอประทานวโรกาส ข้าพระองค์ทั้งหลายไม่ประมาท มีความเพียร อุทิศกายและใจอยู่ จึงจำแสงสว่างและการเห็นรูปได้
So kho pana no obhāso nacirasseva antaradhāyati dassanañca rūpānaṁ;
nacirasseva → na cirasseva (bjt) | nacirasseva → na cirass eva (pts) | dassanañca → dassanañ ca (pts)
แต่ไม่นานเลย แสงสว่างและการเห็นรูปนั้นก็หายไปจากข้าพระองค์ทั้งหลาย
tañca nimittaṁ nappaṭivijjhāmā”ti.
nappaṭivijjhāmāti → appaṭivijjhāmāti (sya-all) | nappaṭivijjhāmāti → na paṭivijjhāmāti (bjt, pts) | tañca → tañ ca (pts)
ข้าพระองค์ทั้งหลาย จึงแทงตลอดนิมิตนั้นไม่ได้”

“Taṁ kho pana vo, anuruddhā, nimittaṁ paṭivijjhitabbaṁ.พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “อนุรุทธะ นันทิยะ และกิมพิละ เธอทั้งหลายต้อง แทงตลอดนิมิตนั้นได้แน่ Ahampi sudaṁ, anuruddhā, pubbeva sambodhā anabhisambuddho bodhisattova samāno obhāsañceva sañjānāmi dassanañca rūpānaṁ.
ahampi → aham pi (pts) | pubbeva → pubbe va (pts) | bodhisattova → bodhisatto va (pts) | obhāsañceva → obhāsañ eva (pts) | dassanañca → dassanañ ca (pts)
จะเล่าให้ฟังว่า ก่อนแต่การตรัสรู้ ๑. แม้เรายังไม่รู้ด้วยปัญญาอันยิ่งเอง ขณะที่ยังเป็นโพธิสัตว์อยู่ ย่อม จำแสงสว่างและการเห็นรูปได้เหมือนกัน
So kho pana me obhāso nacirasseva antaradhāyati dassanañca rūpānaṁ.
nacirasseva → na cirasseva (bjt) | nacirasseva → na cirass eva (pts) | dassanañca → dassanañ ca (pts)
แต่ไม่นาน แสงสว่าง และการเห็นรูปนั้นก็หายไปจากเรา
Tassa mayhaṁ, anuruddhā, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
เราจึงคิดอย่างนี้ว่า
‘ko nu kho hetu ko paccayo yena me obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānan’ti?
nu kho → nukho (bjt) | dassanañca rūpānanti → dassanañ ca rūpānan ti (pts)
‘อะไรหนอ เป็นเหตุเป็นปัจจัยให้แสงสว่างและการเห็นรูปหายไปจากเรา’
Tassa mayhaṁ, anuruddhā, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
เรา นั้นได้คิดว่า
‘vicikicchā kho me udapādi, vicikicchādhikaraṇañca pana me samādhi cavi.
vicikicchādhikaraṇañca → vicikicchādhikaraṇañ ca (pts)
‘วิจิกิจฉาเกิดขึ้นแล้วแก่เรา เพราะวิจิกิจฉาเป็นเหตุ สมาธิของเราจึงเคลื่อน
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṁ.
dassanañca → dassanañ ca (pts)
เมื่อสมาธิเคลื่อนแล้ว แสงสว่างและการ เห็นรูปจึงหายไป
Sohaṁ tathā karissāmi yathā me puna na vicikicchā uppajjissatī’ti.
sohaṁ → so haṁ (pts)
เราจักทำโดยวิธีที่วิจิกิจฉาจะไม่เกิดแก่เราอีก’

So kho ahaṁ, anuruddhā, appamatto ātāpī pahitatto viharanto obhāsañceva sañjānāmi dassanañca rūpānaṁ.
obhāsañceva → obhāsañ eva (pts) | dassanañca → dassanañ ca (pts)
๒. เรานั้นเป็นผู้ไม่ประมาท มีความเพียร อุทิศกายและใจอยู่ จึง จำแสงสว่างและการเห็นรูปได้
So kho pana me obhāso nacirasseva antaradhāyati dassanañca rūpānaṁ.
nacirasseva → na cirasseva (bjt) | nacirasseva → na cirass eva (pts) | dassanañca → dassanañ ca (pts)
แต่ไม่นาน แสงสว่างและการเห็น รูปนั้นก็หายไปจากเรา
Tassa mayhaṁ, anuruddhā, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
เราจึงคิดว่า
‘ko nu kho hetu ko paccayo yena me obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānan’ti?
dassanañca rūpānanti → dassanañ ca rūpānan ti (pts)
‘อะไรหนอ เป็นเหตุเป็น ปัจจัยให้แสงสว่างและการเห็นรูปหายไปจากเรา’
Tassa mayhaṁ, anuruddhā, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
เรานั้นได้คิดว่า
‘amanasikāro kho me udapādi, amanasikārādhikaraṇañca pana me samādhi cavi.
pana → So Si; Sky omit pana here and generally. (pts note) | amanasikārādhikaraṇañca → amanasikārādhikaraṇañ ca (pts)
‘อมนสิการ(การไม่ใส่ใจ) เกิดขึ้นแล้วแก่เรา เพราะอมนสิการเป็น เหตุ สมาธิของเราจึงเคลื่อน
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṁ.
dassanañca → dassanañ ca (pts)
เมื่อสมาธิเคลื่อนแล้ว แสงสว่างและ การเห็นรูปจึงหายไป
Sohaṁ tathā karissāmi yathā me puna na vicikicchā uppajjissati, na amanasikāro’ti.
sohaṁ → so haṁ (pts) | amanasikāroti → amanasikāro ti (pts)
เราจักทำโดยวิธีที่วิจิกิจฉาและอมนสิการจะ ไม่เกิดแก่เราอีก’

So kho ahaṁ, anuruddhā …pe…๓. เรานั้นเป็นผู้ไม่ประมาท ฯลฯ tassa mayhaṁ, anuruddhā, etadahosi:
etadahosi thinamiddhaṁ → etad ahosi thīnamiddhaṁ (pts)
เรานั้นได้คิดว่า
‘thinamiddhaṁ kho me udapādi, thinamiddhādhikaraṇañca pana me samādhi cavi.
thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (sya-all) | thinamiddhādhikaraṇañca → thīnamiddhādhikaraṇañca (sya-all) | thinamiddhādhikaraṇañca → thīnamiddhādhikaraṇañ ca (pts)
‘ถีนมิทธะเกิดขึ้น แล้วแก่เรา เพราะถีนมิทธะเป็นเหตุ สมาธิของเราจึงเคลื่อน
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṁ.
dassanañca → dassanañ ca (pts)
เมื่อ สมาธิเคลื่อนแล้ว แสงสว่างและการเห็นรูปจึงหายไป
Sohaṁ tathā karissāmi yathā me puna na vicikicchā uppajjissati, na amanasikāro, na thinamiddhan’ti.
thinamiddhanti → thīnamiddhanti (sya-all, pts) | sohaṁ → so ham (pts) | thinamiddhanti → thīnamiddhan ti (pts)
เราจักทำ โดยวิธีที่วิจิกิจฉา อมนสิการ และถีนมิทธะจะไม่เกิดแก่เราอีก’

So kho ahaṁ, anuruddhā …pe…๔. เรานั้นเป็นผู้ไม่ประมาท ฯลฯ tassa mayhaṁ, anuruddhā, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
เรานั้นได้คิดว่า
‘chambhitattaṁ kho me udapādi, chambhitattādhikaraṇañca pana me samādhi cavi.
chambhitattādhikaraṇañca → chambhitattādhikaraṇañ ca (pts)
‘ความสะดุ้งกลัว เกิดขึ้นแล้วแก่เรา เพราะความสะดุ้งกลัวเป็นเหตุ สมาธิของเราจึง เคลื่อน
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṁ.
dassanañca → dassanañ ca (pts)
เมื่อสมาธิเคลื่อนแล้ว แสงสว่างและการเห็นรูปจึงหายไป
Seyyathāpi, anuruddhā, puriso addhānamaggappaṭipanno, tassa ubhatopasse vaṭṭakā uppateyyuṁ, tassa tatonidānaṁ chambhitattaṁ uppajjeyya;
vaṭṭakā → vadhakā (bj, sya-all, km, pts1ed) | ubhatopasse vaṭṭakā → ubhato passe vadhakā (bj) | vaṭṭakā uppateyyuṁ → vadhakā uppajjeyyuṁ (sya-all) | vaṭṭakā → vadhakā (pts) | tatonidānaṁ → ubhatonidānaṁ (pts) | vadhakā → vaddhakā (bj: machasaṁ) | uppateyyuṁ → uppajjeyyuṁ (bj: syā) | vaṭṭakā → vadhakā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | uppateyyuṁ → Si uppajjeyyuṁ. (pts note) | ubhatonidānaṁ → Si tato nidānaṁ; Sky ubhato tā nidānaṁ. (pts note) | addhānamaggappaṭipanno → addhānamaggapaṭipanno (bjt, th, pts)
เปรียบเหมือนบุรุษผู้เดินทางไกล ที่สองข้างทางเกิดมีคนปอง ร้ายเขา เพราะถูกคนปองร้ายนั้นเป็นเหตุ เขาจึงเกิดความสะดุ้งกลัว แม้ฉันใด
evameva kho me, anuruddhā, chambhitattaṁ udapādi, chambhitattādhikaraṇañca pana me samādhi cavi.
evameva → evam eva (pts) | chambhitattādhikaraṇañca → chambhitattādhikaraṇañ ca (pts)
ความสะดุ้งกลัวเกิดขึ้นแล้วแก่เรา ฉันนั้นเหมือนกัน เพราะความสะดุ้งกลัวเป็นเหตุ สมาธิของเราจึงเคลื่อน
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṁ.
dassanañca → dassanañ ca (pts)
เมื่อสมาธิ เคลื่อนแล้ว แสงสว่างและการเห็นรูปจึงหายไป
Sohaṁ tathā karissāmi yathā me puna na vicikicchā uppajjissati, na amanasikāro, na thinamiddhaṁ, na chambhitattan’ti.
thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (sya-all, pts) | sohaṁ → so haṁ (pts) | chambhitattanti → chambhitattan ti (pts)
เราจักทำโดยวิธีที่ วิจิกิจฉา อมนสิการ ถีนมิทธะ และความสะดุ้งกลัวจะไม่เกิดแก่ เราอีก’

So kho ahaṁ, anuruddhā …pe…๕. เรานั้นเป็นผู้ไม่ประมาท ฯลฯ tassa mayhaṁ, anuruddhā, etadahosi:
etadahosi uppilaṁ → etad ahosi ubbillaṁ (pts)
เรานั้นได้คิดว่า
‘uppilaṁ kho me udapādi, uppilādhikaraṇañca pana me samādhi cavi.
uppilaṁ → ubbillaṁ (bj, pts1ed); ubbilaṁ (sya-all, km) | uppilādhikaraṇañca → ubbillādhikaraṇañca (bj, sya-all) | ubbillaṁ → uppillaṁ (bj: machasaṁ) | ubbillādhikaraṇañca → uppillā (bj: __na - ma__) | uppilaṁ → ubbillaṁ (cck: sī. pī.); ubbilaṁ (cck: syā. kaṁ.) | Ubbillaṁ → So Sky Bu; Si ubbilaṁ throughout. (pts note) | uppilādhikaraṇañca → ubbilādhikaraṇañca (th) | uppilādhikaraṇañca → ubbillādhikaraṇañ ca (pts)
‘ความปลาบปลื้ม เกิดขึ้นแล้วแก่เรา เพราะความปลาบปลื้มเป็นเหตุ สมาธิของเรา จึงเคลื่อน
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṁ.
dassanañca → dassanañ ca (pts)
เมื่อสมาธิเคลื่อนแล้ว แสงสว่างและการเห็นรูปจึง หายไป’
Seyyathāpi, anuruddhā, puriso ekaṁ nidhimukhaṁ gavesanto sakideva pañcanidhimukhāni adhigaccheyya, tassa tatonidānaṁ uppilaṁ uppajjeyya;
tatonidānaṁ uppilaṁ → tato nidānaṁ ubbillaṁ (bj) | uppilaṁ → ubbilaṁ (sya-all, pts) | pañcanidhimukhāni → pañca nidhimukhāni (th, pts)
เปรียบเหมือนบุรุษผู้แสวงหาขุมทรัพย์แห่งหนึ่ง พบแหล่ง ขุมทรัพย์ ๕ แห่งในคราวเดียวกัน เพราะพบแหล่งขุมทรัพย์ ๕ แห่งนั้นเป็นเหตุ เขาจึงเกิดความปลาบปลื้ม แม้ฉันใด
evameva kho me, anuruddhā, uppilaṁ udapādi, uppilādhikaraṇañca pana me samādhi cavi.
kho → kho anuruddhā ubbillaṁ kho (bj) | anuruddhā uppilaṁ → (bj, pts) | uppilādhikaraṇañca → ubbillādhikaraṇañca (bj, sya-all) | uppilaṁ → ubbilaṁ (sya-all) | uppilādhikaraṇañca → ubbilādhikaraṇañca (th) | evameva → evam eva kho anuruddhā ubbillaṁ (pts) | uppilādhikaraṇañca → ubbillādhikaraṇañ ca (pts)
ความ ปลาบปลื้มเกิดขึ้นแล้วแก่เรา ฉันนั้นเหมือนกัน เพราะความ ปลาบปลื้มเป็นเหตุ สมาธิของเราจึงเคลื่อน
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṁ.
dassanañca → dassanañ ca (pts)
เมื่อสมาธิเคลื่อนแล้ว แสงสว่างและการเห็นรูปจึงหายไป
Sohaṁ tathā karissāmi yathā me puna na vicikicchā uppajjissati, na amanasikāro, na thinamiddhaṁ, na chambhitattaṁ, na uppilan’ti.
uppilanti → ubbillanti (bj, sya-all, pts) | thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (sya-all, pts) | uppilanti → ubbilanti (th) | sohaṁ → so haṁ (pts) | uppilanti → ubbillan ti (pts)
เราจักทำโดยวิธีที่วิจิกิจฉา อมนสิการ ถีนมิทธะ ความสะดุ้งกลัว และความปลาบปลื้มจะไม่ เกิดขึ้นแก่เราอีก’

So kho ahaṁ, anuruddhā …pe…๖. เรานั้นเป็นผู้ไม่ประมาท ฯลฯ tassa mayhaṁ, anuruddhā, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
เรานั้นได้คิดว่า
‘duṭṭhullaṁ kho me udapādi, duṭṭhullādhikaraṇañca pana me samādhi cavi.
duṭṭhullādhikaraṇañca → duṭṭhullādhikaraṇañ ca (pts)
‘ความชั่วหยาบ เกิดขึ้นแล้วแก่เรา เพราะความชั่วหยาบเป็นเหตุ สมาธิของเราจึง เคลื่อน
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṁ.
dassanañca rūpānaṁ → dassanañ ca rupānaṁ (pts)
เมื่อสมาธิเคลื่อนแล้ว แสงสว่างและการเห็นรูปจึงหายไป
Sohaṁ tathā karissāmi yathā me puna na vicikicchā uppajjissati, na amanasikāro, na thinamiddhaṁ, na chambhitattaṁ, na uppilaṁ, na duṭṭhullan’ti.
uppilaṁ → ubbillaṁ (bj, sya-all, pts) | thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (sya-all, pts) | uppilaṁ → ubbilaṁ (th) | sohaṁ → so haṁ (pts) | duṭṭhullanti → duṭṭhullan ti (pts)
เราจักทำโดยวิธีที่วิจิกิจฉา อมนสิการ ถีนมิทธะ ความสะดุ้งกลัว ความปลาบปลื้ม และความชั่วหยาบจะไม่เกิดขึ้นแก่เราอีก’

So kho ahaṁ, anuruddhā …pe…๗. เรานั้นเป็นผู้ไม่ประมาท ฯลฯ tassa mayhaṁ, anuruddhā, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
เรานั้นได้คิดว่า
‘accāraddhavīriyaṁ kho me udapādi, accāraddhavīriyādhikaraṇañca pana me samādhi cavi.
accāraddhavīriyaṁ → accāraddhaviriyaṁ (bjt, th, pts) | accāraddhavīriyādhikaraṇañca → accāraddhaviriyādhikaraṇañca (bjt, th) | accāraddhavīriyādhikaraṇañca → accāraddhaviriyādhikaraṇañ ca (pts)
‘ความเพียรที่ บำเพ็ญเกินไปเกิดขึ้นแล้วแก่เรา เพราะความเพียรที่บำเพ็ญเกินไป เป็นเหตุ สมาธิของเราจึงเคลื่อน
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṁ.
dassanañca → dassanañ ca (pts)
เมื่อสมาธิเคลื่อนแล้ว แสงสว่าง และการเห็นรูปจึงหายไป
Seyyathāpi, anuruddhā, puriso ubhohi hatthehi vaṭṭakaṁ gāḷhaṁ gaṇheyya, so tattheva patameyya;
patameyya → matameyya (si, sya1ed, sya2ed, km, pts1ed); tamameyya (cck) | patameyya → matameyya (sya-all) | patameyya → matameyya (bj: sīmu) | patameyya → matameyya (bahūsu) pa + taṁ + eyya = patameyya-iti padavibhāgo (cck note) | gaṇheyya → Sky continue: tatth'; eva pana mayhaṁ evam eva kho. (pts note) | matameyya → So Si (corr.); Bu patameyyāti mareyya (Morris MS. of R.AṢ. pameyyāti mareyya). (pts note) | tattheva patameyya → tatth eva matameyya (pts)
เปรียบเหมือนบุรุษเอามือทั้งสอง จับนกคุ่มไว้แน่น นกคุ่มนั้น ต้องถึงความตายในมือของบุรุษนั้นนั่นเอง แม้ฉันใด
evameva kho me, anuruddhā, accāraddhavīriyaṁ udapādi, accāraddhavīriyādhikaraṇañca pana me samādhi cavi.
kho → kho anuruddhā accāraddhaviriyaṁ kho (bj) | anuruddhā accāraddhavīriyaṁ → (bj) | me → (pts) | accāraddhavīriyādhikaraṇañca → accāraddhaviriyādhikaraṇañca (th)
ความเพียรที่ บำเพ็ญเกินไป ได้เกิดขึ้นแล้วแก่เรา ฉันนั้นเหมือนกัน เพราะ ความเพียรที่บำเพ็ญเกินไปเป็นเหตุ สมาธิของเราจึงเคลื่อน
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṁ.เมื่อ สมาธิเคลื่อนแล้ว แสงสว่างและการเห็นรูปจึงหายไป Sohaṁ tathā karissāmi yathā me puna na vicikicchā uppajjissati, na amanasikāro, na thinamiddhaṁ, na chambhitattaṁ, na uppilaṁ, na duṭṭhullaṁ, na accāraddhavīriyan’ti.
uppilaṁ → ubbillaṁ (bj, sya-all, pts) | thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (pts) | accāraddhavīriyanti → accāraddhaviriyanti (bjt, th) | uppilaṁ → ubbilaṁ (th) | sohaṁ → so ham (pts) | accāraddhavīriyanti → accāraddhaviriyan ti (pts)
เราจักทำ โดยวิธีที่วิจิกิจฉา อมนสิการ ถีนมิทธะ ความสะดุ้งกลัว ความ ปลาบปลื้ม ความชั่วหยาบ และความเพียรที่บำเพ็ญเกินไปจะไม่ เกิดขึ้นแก่เราอีก’

So kho ahaṁ, anuruddhā …pe…๘. เรานั้นเป็นผู้ไม่ประมาท ฯลฯ tassa mayhaṁ, anuruddhā, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
เรานั้นได้คิดว่า
‘atilīnavīriyaṁ kho me udapādi, atilīnavīriyādhikaraṇañca pana me samādhi cavi.
atilīnavīriyaṁ → atilīnaviriyaṁ (th) | atilīnavīriyādhikaraṇañca → atilīnaviriyādhikaraṇañca (th)
‘ความเพียรที่ หย่อนเกินไป ได้เกิดขึ้นแล้วแก่เรา เพราะความเพียรที่หย่อนเกิน ไปเป็นเหตุ สมาธิของเราจึงเคลื่อน
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṁ.เมื่อสมาธิเคลื่อนแล้ว แสง สว่างและการเห็นรูปจึงหายไป Seyyathāpi, anuruddhā, puriso vaṭṭakaṁ sithilaṁ gaṇheyya, so tassa hatthato uppateyya;
tassa → Sky omit. (pts note)
เปรียบเหมือนบุรุษเอามือทั้งสอง จับนกคุ่มหลวม ๆ นกคุ่มนั้น ย่อมบินไปจากมือเขาได้ แม้ฉันใด
evameva kho me, anuruddhā, atilīnavīriyaṁ udapādi, atilīnavīriyādhikaraṇañca pana me samādhi cavi.
atilīnavīriyaṁ → atilīnaviriyaṁ (th) | atilīnavīriyādhikaraṇañca → atilīnaviriyādhikaraṇañca (th)
ความเพียรที่หย่อนเกินไปได้ เกิดขึ้นแล้วแก่เรา ฉันนั้นเหมือนกัน เพราะความเพียรที่หย่อน เกินไปเป็นเหตุ สมาธิของเราจึงเคลื่อน
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṁ.เมื่อสมาธิเคลื่อนแล้ว แสงสว่างและการเห็นรูปจึงหายไป Sohaṁ tathā karissāmi yathā me puna na vicikicchā uppajjissati, na amanasikāro, na thinamiddhaṁ, na chambhitattaṁ, na uppilaṁ, na duṭṭhullaṁ, na accāraddhavīriyaṁ, na atilīnavīriyan’ti.
uppilaṁ → ubbillaṁ (bj, sya-all) | atilīnavīriyanti → atilīnaviriyaṁ na abhijappāti (bj) | thinamiddhaṁ → accāraddhaviriyaṁ (pts) | + → nachambhitattaṁ (bjt) | atilīnavīriyanti → atilīnaviriyanti (bjt, th) | thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (th) | uppilaṁ → ubbilaṁ (th) | sohaṁ → so haṁ (pts) | chambhitattaṁ na uppilaṁ na duṭṭhullaṁ na accāraddhavīriyaṁ na atilīnavīriyanti → atilīnaviriyan ti (pts)
เราจักทำโดยวิธีที่วิจิกิจฉา อมนสิการ ถีนมิทธะ ความสะดุ้งกลัว ความปลาบปลื้ม ความ ชั่วหยาบ ความเพียรที่บำเพ็ญเกินไป และความเพียรที่หย่อนเกิน ไปจะไม่เกิดขึ้นแก่เราอีก’

So kho ahaṁ, anuruddhā …pe…๙. เรานั้นเป็นผู้ไม่ประมาท ฯลฯ tassa mayhaṁ, anuruddhā, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
เรานั้นได้คิดว่า
‘abhijappā kho me udapādi, abhijappādhikaraṇañca pana me samādhi cavi.
abhijappā → nānattasaññā (bj) | abhijappādhikaraṇañca → abhijappādhikaraṇañ ca (pts)
‘ตัณหาที่คอย กระซิบได้เกิดขึ้นแล้วแก่เรา เพราะตัณหาที่คอยกระซิบเป็นเหตุ สมาธิของเราจึงเคลื่อน
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṁ.เมื่อสมาธิเคลื่อนแล้ว แสงสว่างและการ เห็นรูปจึงหายไป Sohaṁ tathā karissāmi yathā me puna na vicikicchā uppajjissati, na amanasikāro, na thinamiddhaṁ, na chambhitattaṁ, na uppilaṁ, na duṭṭhullaṁ, na accāraddhavīriyaṁ, na atilīnavīriyaṁ, na abhijappā’ti.
uppilaṁ → ubbillaṁ (bj, sya-all) | amanasikāro → atilīvaviriyaṁ (pts) | accāraddhavīriyaṁ → accāraddhaviriyaṁ (bjt, th) | atilīnavīriyaṁ → atilīnaviriyaṁ (bjt, th) | thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (th) | uppilaṁ → ubbilaṁ (th)
เราจักทำโดยวิธีที่วิจิกิจฉา อมนสิการ ถีนมิทธะ ความสะดุ้งกลัว ความปลาบปลื้ม ความชั่วหยาบ ความเพียรที่ บำเพ็ญเกินไป ความเพียรที่หย่อนเกินไป และตัณหาที่คอย กระซิบจะไม่เกิดขึ้นแก่เราอีก’

So kho ahaṁ, anuruddhā …pe…๑๐. เรานั้นเป็นผู้ไม่ประมาท ฯลฯ tassa mayhaṁ, anuruddhā, etadahosi:
anuruddhā → (sya-all) | etadahosi → etad ahosi (pts)
เรานั้นได้คิดว่า
‘nānattasaññā kho me udapādi, nānattasaññādhikaraṇañca pana me samādhi cavi.‘นานัตตสัญญาได้ เกิดขึ้นแล้วแก่เรา เพราะนานัตตสัญญาเป็นเหตุ สมาธิของเราจึง เคลื่อน Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṁ.เมื่อสมาธิเคลื่อนแล้ว แสงสว่างและการเห็นรูปจึงหายไป Sohaṁ tathā karissāmi yathā me puna na vicikicchā uppajjissati, na amanasikāro, na thinamiddhaṁ, na chambhitattaṁ, na uppilaṁ, na duṭṭhullaṁ, na accāraddhavīriyaṁ, na atilīnavīriyaṁ, na abhijappā, na nānattasaññā’ti.
thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (sya-all) | uppilaṁ → ubbilaṁ (sya-all) | uppilaṁ → ubbillaṁ (bjt) | accāraddhavīriyaṁ → accāraddhaviriyaṁ (bjt, th) | atilīnavīriyaṁ → atilīnaviriyaṁ (bjt, th)
เราจักทำโดยวิธีที่วิจิกิจฉา อมนสิการ ถีนมิทธะ ความสะดุ้งกลัว ความปลาบปลื้ม ความชั่วหยาบ ความเพียรที่บำเพ็ญเกินไป ความเพียรที่หย่อนเกินไป ตัณหาที่คอยกระซิบ และนานัตต สัญญาจะไม่เกิดขึ้นแก่เราอีก’

So kho ahaṁ, anuruddhā, appamatto ātāpī pahitatto viharanto obhāsañceva sañjānāmi dassanañca rūpānaṁ.
obhāsañceva → obhāsañ eva (pts) | dassanañca → dassanañ ca (pts)
๑๑. เรานั้นเป็นผู้ไม่ประมาท มีความเพียร อุทิศกายและใจอยู่ จึงจำ แสงสว่างและการเห็นรูปได้
So kho pana me obhāso nacirasseva antaradhāyati dassanañca rūpānaṁ.
nacirasseva → na cirasseva (bjt) | nacirasseva → na cirass eva (pts) | dassanañca → dassanañ ca (pts)
แต่ไม่นานเลย แสงสว่างและการเห็น รูปนั้น ก็หายไปจากเรา
Tassa mayhaṁ anuruddhā etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
เราจึงคิดว่า
‘ko nu kho hetu ko paccayo yena me obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānan’ti.
dassanañca rūpānanti → dassanañ ca rupānan ti (pts)
‘อะไรหนอ เป็นเหตุเป็น ปัจจัยให้แสงสว่างและการเห็นรูปหายไปจากเรา’
Tassa mayhaṁ, anuruddhā, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
เรานั้นได้คิดว่า
‘atinijjhāyitattaṁ kho me rūpānaṁ udapādi, atinijjhāyitattādhikaraṇañca pana me rūpānaṁ samādhi cavi.
rūpānaṁ → (sya-all) | atinijjhāyitattādhikaraṇañca pana me → dassanañ ca (pts)
‘ลักษณะที่เพ่งรูปมากเกินไปได้เกิดขึ้นแล้วแก่เรา เพราะลักษณะที่ เพ่งรูปมากเกินไปเป็นเหตุ สมาธิของเราจึงเคลื่อน
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṁ.เมื่อสมาธิ เคลื่อนแล้ว แสงสว่างและการเห็นรูปจึงหายไป Sohaṁ tathā karissāmi yathā me puna na vicikicchā uppajjissati, na amanasikāro, na thinamiddhaṁ, na chambhitattaṁ, na uppilaṁ, na duṭṭhullaṁ, na accāraddhavīriyaṁ, na atilīnavīriyaṁ, na abhijappā, na nānattasaññā, na atinijjhāyitattaṁ rūpānan’ti.
uppilaṁ → ubbillaṁ (bj, sya-all) | thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (sya-all) | accāraddhavīriyaṁ → accāraddhaviriyaṁ (bjt, th) | atilīnavīriyaṁ → atilīnaviriyaṁ (bjt, th) | uppilaṁ → ubbilaṁ (th)
เราจักทำโดยวิธีที่ วิจิกิจฉา อมนสิการ ถีนมิทธะ ความสะดุ้งกลัว ความปลาบปลื้ม ความชั่วหยาบ ความเพียรที่บำเพ็ญเกินไป ความเพียรที่หย่อน เกินไป ตัณหาที่คอยกระซิบ นานัตตสัญญา และลักษณะที่เพ่งรูป มากเกินไปจะไม่เกิดขึ้นแก่เราอีก’

So kho ahaṁ, anuruddhā, ‘vicikicchā cittassa upakkileso’ti—iti viditvā vicikicchaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahiṁ,
upakkilesoti → upakkileso ti (pts)
เรานั้นรู้ชัดดังนี้ว่า ‘วิจิกิจฉาเป็นอุปกิเลส(ธรรมเครื่องเศร้าหมอง)แห่งจิต’ แล้ว จึงละวิจิกิจฉาอันเป็นอุปกิเลสแห่งจิตได้
‘amanasikāro cittassa upakkileso’ti—iti viditvā amanasikāraṁ cittassa upakkilesaṁ pajahiṁ,
upakkilesoti → upakkileso ti (pts)
รู้ชัดดังนี้ว่า ‘อมนสิการเป็นอุปกิเลสแห่งจิต’ แล้ว จึงละอมนสิการอันเป็น อุปกิเลสแห่งจิตได้
‘thinamiddhaṁ cittassa upakkileso’ti—iti viditvā thinamiddhaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahiṁ,
thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (sya-all, pts)
รู้ชัดดังนี้ว่า ‘ถีนมิทธะเป็นอุปกิเลสแห่งจิต’ แล้ว จึงละถีนมิทธะอันเป็น อุปกิเลสแห่งจิตได้
‘chambhitattaṁ cittassa upakkileso’ti—iti viditvā chambhitattaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahiṁ,รู้ชัดดังนี้ว่า ‘ความสะดุ้งกลัวเป็นอุปกิเลสแห่งจิต’ แล้ว จึงละความสะดุ้ง กลัวอันเป็นอุปกิเลสแห่งจิตได้ ‘uppilaṁ cittassa upakkileso’ti—iti viditvā uppilaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahiṁ,
uppilaṁ → ubbillaṁ (bj, sya-all) | ubbillaṁ → uppillaṁ (bj: machasaṁ) | ubbillaṁ → uppillaṁ (bj: machasaṁ) | uppilaṁ → ubbilaṁ (th)
รู้ชัดดังนี้ว่า ‘ความปลาบปลื้มใจเป็นอุปกิเลสแห่งจิต’ แล้ว จึงละความ ปลาบปลื้มใจอันเป็นอุปกิเลสแห่งจิตได้
‘duṭṭhullaṁ cittassa upakkileso’ti—iti viditvā duṭṭhullaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahiṁ,รู้ชัดดังนี้ว่า ‘ความชั่วหยาบเป็นอุปกิเลสแห่งจิต’ แล้ว จึงละความชั่วหยาบ อันเป็นอุปกิเลสแห่งจิตได้ ‘accāraddhavīriyaṁ cittassa upakkileso’ti—iti viditvā accāraddhavīriyaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahiṁ,
accāraddhavīriyaṁ → accāraddhaviriyaṁ (bjt, th)
รู้ชัดดังนี้ว่า ‘ความเพียรที่บำเพ็ญเกินไปเป็นอุปกิเลสแห่งจิต’ แล้ว จึงละ ความเพียรที่บำเพ็ญเกินไปอันเป็นอุปกิเลสแห่งจิตได้
‘atilīnavīriyaṁ cittassa upakkileso’ti—iti viditvā atilīnavīriyaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahiṁ,
atilīnavīriyaṁ → atilīnaviriyaṁ (bjt, th)
รู้ชัดดังนี้ว่า ‘ความเพียรที่หย่อนเกินไปเป็นอุปกิเลสแห่งจิต’ แล้ว จึงละ ความเพียรที่หย่อนเกินไปอันเป็นอุปกิเลสแห่งจิตได้
‘abhijappā cittassa upakkileso’ti—iti viditvā abhijappaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahiṁ,รู้ชัดดังนี้ว่า ‘ตัณหาที่คอยกระซิบเป็นอุปกิเลสแห่งจิต’ แล้ว จึงละตัณหา ที่คอยกระซิบอันเป็นอุปกิเลสแห่งจิตได้ ‘nānattasaññā cittassa upakkileso’ti—iti viditvā nānattasaññaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahiṁ,รู้ชัดดังนี้ว่า ‘นานัตตสัญญาเป็นอุปกิเลสแห่งจิต’ แล้ว จึงละนานัตตสัญญา อันเป็นอุปกิเลสแห่งจิตได้ ‘atinijjhāyitattaṁ rūpānaṁ cittassa upakkileso’ti—iti viditvā atinijjhāyitattaṁ rūpānaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahiṁ.
upakkilesoti → upakkileso ti (pts)
รู้ชัดดังนี้ว่า ‘ลักษณะที่เพ่งรูปมากเกินไปเป็นอุปกิเลสแห่งจิต’ แล้ว จึงละ ลักษณะที่เพ่งรูปมากเกินไปอันเป็นอุปกิเลสแห่งจิตได้

So kho ahaṁ, anuruddhā, appamatto ātāpī pahitatto viharanto obhāsañhi kho sañjānāmi, na ca rūpāni passāmi;
obhāsañhi → obhāsampi hi (bj) | obhāsañhi → obhāsaṁ hi (th, pts)
อนุรุทธะ นันทิยะ และกิมพิละ เพราะเรานั้นเป็นผู้ไม่ประมาท มี ความเพียร อุทิศกายและใจอยู่ จึงจำแสงสว่างได้ แต่ไม่เห็นรูป
rūpāni hi kho passāmi, na ca obhāsaṁ sañjānāmi:เพราะเราเห็นรูป แต่จำแสงสว่างไม่ได้ ‘kevalampi rattiṁ, kevalampi divaṁ, kevalampi rattindivaṁ’.
divaṁ → divasaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | rattindivaṁ → rattindivanti (bj); rattidivaṁ (mr) | divasaṁ → divaṁ (bj: machasaṁ) | divaṁ → divasaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | rattindivaṁ → rattidivaṁ (cck: ka.) | kevalampi → kevalam pi (pts) | kevalampi divaṁ kevalampi → kevalam pi divasaṁ kevalam pi (pts)
ตลอดกลางคืนบ้าง ตลอดกลางวันบ้าง ตลอดกลางคืนและ กลางวันบ้าง
Tassa mayhaṁ, anuruddhā, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
เรานั้นจึงคิดว่า
‘ko nu kho hetu ko paccayo yvāhaṁ obhāsañhi kho sañjānāmi na ca rūpāni passāmi;
yvāhaṁ obhāsañhi → sohaṁ obhāsampi (bj); yohaṁ obhāsaṁ hi (sya-all, pts) | sohaṁ → yvāhaṁ (bj: machasaṁ) | yvāhaṁ obhāsañhi → yo haṁ obhāsaṁ hi (pts)
‘อะไรหนอ เป็นเหตุเป็นปัจจัยให้เราจำแสงสว่างได้ แต่ไม่เห็นรูป
rūpāni hi kho passāmi na ca obhāsaṁ sañjānāmi—
kho → kho tasmiṁ samaye (cck: sī. ka.)
เห็นรูปได้ แต่จำแสงสว่างไม่ได้
kevalampi rattiṁ, kevalampi divaṁ, kevalampi rattindivan’ti.
divaṁ → divasaṁ (sya-all)
ตลอดกลางคืนบ้าง ตลอดกลางวัน บ้าง ตลอดกลางคืนและกลางวันบ้าง’
Tassa mayhaṁ, anuruddhā, etadahosi:
etadahosi yasmiñhi → etad ahosi yasmiṁ (pts)
เรานั้นคิดว่า
‘yasmiñhi kho ahaṁ samaye rūpanimittaṁ amanasikaritvā obhāsanimittaṁ manasi karomi, obhāsañhi kho tasmiṁ samaye sañjānāmi, na ca rūpāni passāmi.
yasmiñhi → yasmiṁ (sya-all) | tasmiṁ → tamhi (pts) | yasmiñhi → yasmiṁ hi (bjt) | manasi karomi obhāsañhi → manasikaromi obhāsaṁ hi (bjt, th, pts)
‘สมัยใด เราไม่ใส่ใจนิมิตคือรูป ใส่ใจแต่นิมิตคือแสงสว่าง สมัยนั้น เราย่อมจำแสงสว่างได้ แต่ไม่เห็นรูป
Yasmiṁ panāhaṁ samaye obhāsanimittaṁ amanasikaritvā rūpanimittaṁ manasi karomi, rūpāni hi kho tasmiṁ samaye passāmi na ca obhāsaṁ sañjānāmi—
tasmiṁ → tamhi (pts) | amanasikaritvā → amanasi karitvā (bjt) | + → hi (bjt) | manasi karomi → manasikaromi (th, pts)
แต่สมัยใด เราไม่ใส่ใจนิมิตคือแสงสว่าง ใส่ใจแต่นิมิตคือรูป สมัยนั้น เราย่อมเห็นรูป แต่จำ แสงสว่างไม่ได้
kevalampi rattiṁ, kevalampi divaṁ, kevalampi rattindivan’ti.
divaṁ → divasaṁ (sya-all)
ตลอดกลางคืนบ้าง ตลอดกลางวันบ้าง ตลอดกลางคืนและ กลางวันบ้าง’

So kho ahaṁ, anuruddhā, appamatto ātāpī pahitatto viharanto parittañceva obhāsaṁ sañjānāmi, parittāni ca rūpāni passāmi;
so → (bj) | parittañceva → parittaṁ ceva (bjt) | parittañceva → parittañ eva (pts)
เรานั้นเป็นผู้ไม่ประมาท มีความเพียร อุทิศกายและใจอยู่ จึงจำแสงสว่างได้ เพียงนิดหน่อยเท่านั้น และเห็นรูปได้เพียงนิดหน่อย
appamāṇañceva obhāsaṁ sañjānāmi, appamāṇāni ca rūpāni passāmi:
appamāṇañceva → appamāṇañ ca (pts)
จำแสงสว่างอันหาประมาณมิได้ และเห็นรูปอันหาประมาณมิได้
‘kevalampi rattiṁ, kevalampi divaṁ, kevalampi rattindivaṁ’.
divaṁ → divasaṁ (bj, sya-all) | rattindivaṁ → rattindivanti (bj) | kevalampi → kevalam pi (pts) | kevalampi divaṁ kevalampi → kevalam pi divasaṁ kevalam pi (pts)
ตลอดกลางคืนบ้าง ตลอดกลางวันบ้าง ตลอด กลางคืนและกลางวันบ้าง
Tassa mayhaṁ, anuruddhā, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
เราจึงคิดว่า
‘ko nu kho hetu ko paccayo yvāhaṁ parittañceva obhāsaṁ sañjānāmi, parittāni ca rūpāni passāmi;
yvāhaṁ parittañceva → sohaṁ parittaṁ ceva (bj) | yvāhaṁ → yohaṁ (sya-all) | sohaṁ → yvāhaṁ (bj: machasaṁ) | yvāhaṁ parittañceva → yo haṁ parittañ eva (pts)
‘อะไรหนอ เป็นเหตุเป็นปัจจัยให้เราจำแสง สว่างได้เพียงนิดหน่อยเท่านั้น และเห็นรูปได้เพียงนิดหน่อย
appamāṇañceva obhāsaṁ sañjānāmi, appamāṇāni ca rūpāni passāmi—
appamāṇañceva → appamāṇañ eva (pts)
จำแสงสว่างอันหา ประมาณมิได้ และเห็นรูปอันหาประมาณมิได้
kevalampi rattiṁ, kevalampi divaṁ, kevalampi rattindivan’ti.
divaṁ → divaṁsaṁ (bj); divasaṁ (sya-all)
ตลอดกลางคืนบ้าง ตลอดกลางวัน บ้าง ตลอดกลางคืนและกลางวันบ้าง’
Tassa mayhaṁ, anuruddhā, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
เรานั้นได้รู้ว่า
‘yasmiṁ kho me samaye paritto samādhi hoti, parittaṁ me tasmiṁ samaye cakkhu hoti.
tasmiṁ → tamhi (sya-all, pts) | me → (pts) | parittaṁ → parittam (pts)
‘ในสมัยใด เรามีสมาธินิดหน่อย สมัยนั้นเรามีจักษุนิดหน่อย
Sohaṁ parittena cakkhunā parittañceva obhāsaṁ sañjānāmi, parittāni ca rūpāni passāmi.
sohaṁ → so haṁ (pts) | parittañceva → parittañ eva (pts)
เรานั้นจำแสงสว่างได้เพียงนิดหน่อยเท่านั้น และเห็นรูปได้เพียงนิดหน่อย ด้วย จักษุเพียงนิดหน่อย
Yasmiṁ pana me samaye appamāṇo samādhi hoti, appamāṇaṁ me tasmiṁ samaye cakkhu hoti.
tasmiṁ → tamhi (sya-all, pts) | pana → pana samaye apparitto (pts) | samaye appamāṇo → (pts) | appamāṇo → apparitto (bj: PTS) | + → me (bjt, th)
แต่สมัยใด เรามีสมาธิอันหาประมาณมิได้ สมัยนั้น เราก็ มีจักษุอันหาประมาณมิได้
Sohaṁ appamāṇena cakkhunā appamāṇañceva obhāsaṁ sañjānāmi, appamāṇāni ca rūpāni passāmi—
sohaṁ → so ham (pts) | appamāṇañceva → appamāṇañ eva (pts)
เรานั้นจำแสงสว่างอันหาประมาณมิได้ และเห็นรูปอันหา ประมาณมิได้ด้วยจักษุอันหาประมาณมิได้
kevalampi rattiṁ, kevalampi divaṁ, kevalampi rattindivan’ti.
divaṁ → divasaṁ (bj, sya-all)
ตลอดกลางคืนบ้าง ตลอดกลางวันบ้าง ตลอดกลางคืนและกลางวันบ้าง’

Yato kho me, anuruddhā, ‘vicikicchā cittassa upakkileso’ti—iti viditvā vicikicchā cittassa upakkileso pahīno ahosi,
upakkilesoti → upakkileso ti (pts)
อนุรุทธะ นันทิยะ และกิมพิละ ในกาลใด เรารู้ชัดดังนี้ว่า ‘วิจิกิจฉา เป็นอุปกิเลสแห่งจิต’ แล้ว จึงละวิจิกิจฉาอันเป็นอุปกิเลสแห่งจิตได้
‘amanasikāro cittassa upakkileso’ti—iti viditvā amanasikāro cittassa upakkileso pahīno ahosi,
upakkilesoti → upakkileso ti (pts)
รู้ชัดดังนี้ว่า ‘อมนสิการเป็นอุปกิเลสแห่งจิต’ แล้ว จึงละอมนสิการอันเป็น อุปกิเลสแห่งจิตได้
‘thinamiddhaṁ cittassa upakkileso’ti—iti viditvā thinamiddhaṁ cittassa upakkileso pahīno ahosi,
thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (sya-all)
รู้ชัดดังนี้ว่า ‘ถีนมิทธะเป็นอุปกิเลสแห่งจิต’ แล้ว จึงละถีนมิทธะอันเป็น อุปกิเลสแห่งจิตได้
‘chambhitattaṁ cittassa upakkileso’ti—iti viditvā chambhitattaṁ cittassa upakkileso pahīno ahosi,รู้ชัดดังนี้ว่า ‘ความสะดุ้งกลัวเป็นอุปกิเลสแห่งจิต’ แล้ว จึงละความสะดุ้ง กลัวอันเป็นอุปกิเลสแห่งจิตได้ ‘uppilaṁ cittassa upakkileso’ti—iti viditvā uppilaṁ cittassa upakkileso pahīno ahosi,
uppilaṁ → ubbillaṁ (bj, sya-all) | uppilaṁ → ubbilaṁ (th)
รู้ชัดดังนี้ว่า ‘ความปลาบปลื้มใจเป็นอุปกิเลสแห่งจิต’ แล้ว จึงละความ ปลาบปลื้มใจอันเป็นอุปกิเลสแห่งจิตได้
‘duṭṭhullaṁ cittassa upakkileso’ti—iti viditvā duṭṭhullaṁ cittassa upakkileso pahīno ahosi,รู้ชัดดังนี้ว่า ‘ความชั่วหยาบเป็นอุปกิเลสแห่งจิต’ แล้ว จึงละความชั่วหยาบ อันเป็นอุปกิเลสแห่งจิตได้ ‘accāraddhavīriyaṁ cittassa upakkileso’ti—iti viditvā accāraddhavīriyaṁ cittassa upakkileso pahīno ahosi,
accāraddhavīriyaṁ → accāraddhaviriyaṁ (bjt, th)
รู้ชัดดังนี้ว่า ‘ความเพียรที่บำเพ็ญเกินไปเป็นอุปกิเลสแห่งจิต’ แล้ว จึงละ ความเพียรที่บำเพ็ญเกินไปอันเป็นอุปกิเลสแห่งจิตได้
‘atilīnavīriyaṁ cittassa upakkileso’ti—iti viditvā atilīnavīriyaṁ cittassa upakkileso pahīno ahosi,
atilīnavīriyaṁ → atilīnaviriyaṁ (bjt, th)
รู้ชัดดังนี้ว่า ‘ความเพียรที่หย่อนเกินไปเป็นอุปกิเลสแห่งจิต’ แล้ว จึงละ ความเพียรที่หย่อนเกินไปอันเป็นอุปกิเลสแห่งจิตได้
‘abhijappā cittassa upakkileso’ti—iti viditvā abhijappā cittassa upakkileso pahīno ahosi,รู้ชัดดังนี้ว่า ‘ตัณหาที่คอยกระซิบเป็นอุปกิเลสแห่งจิต’ แล้ว จึงละตัณหาที่ คอยกระซิบอันเป็นอุปกิเลสแห่งจิตได้ ‘nānattasaññā cittassa upakkileso’ti—iti viditvā nānattasaññā cittassa upakkileso pahīno ahosi,รู้ชัดดังนี้ว่า ‘นานัตตสัญญาเป็นอุปกิเลสแห่งจิต’ แล้ว จึงละนานัตตสัญญา อันเป็นอุปกิเลสแห่งจิตได้ ‘atinijjhāyitattaṁ rūpānaṁ cittassa upakkileso’ti—iti viditvā atinijjhāyitattaṁ rūpānaṁ cittassa upakkileso pahīno ahosi.
upakkilesoti → upakkileso ti (pts)
รู้ชัดดังนี้ว่า ‘ลักษณะที่เพ่งรูปมากเกินไปเป็นอุปกิเลสแห่งจิต’ แล้ว จึงละ ลักษณะที่เพ่งรูปมากเกินไปอันเป็นอุปกิเลสแห่งจิตได้

Tassa mayhaṁ, anuruddhā, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
อนุรุทธะ นันทิยะ และกิมพิละ ในกาลนั้น เรานั้นได้รู้ว่า
‘ye kho me cittassa upakkilesā te me pahīnā.
upakkilesā → MSS. upakkileso. (pts note)
‘เราละ อุปกิเลสแห่งจิตเหล่านั้นได้แล้ว
Handa dānāhaṁ tividhena samādhiṁ bhāvemī’ti.
bhāvemī’ti → bhāvesinti (sya-all, km) | bhāvemīti → bhāvesinti (sya-all) | bhāvemī’ti → bhāvesinti (cck: sī. syā. kaṁ.) | bhāvemīti → Si bhāvesin ti. (pts note) | handa dānāhaṁ → handadānāhaṁ (bjt, th)
เอาเถิด บัดนี้ เราจะเจริญสมาธิทั้ง ๓ ประการ’
So kho ahaṁ, anuruddhā, savitakkampi savicāraṁ samādhiṁ bhāvesiṁ, avitakkampi vicāramattaṁ samādhiṁ bhāvesiṁ, avitakkampi avicāraṁ samādhiṁ bhāvesiṁ, sappītikampi samādhiṁ bhāvesiṁ, nippītikampi samādhiṁ bhāvesiṁ, sātasahagatampi samādhiṁ bhāvesiṁ, upekkhāsahagatampi samādhiṁ bhāvesiṁ.
bhāvesiṁ → bhāvemi (mr) | avicāraṁ → avicāraṁ samādhim bhāvesiṁ sappītikam pi (pts) | sappītikampi → nippītikam pi (pts) | nippītikampi → sātasahagatam pi (pts) | sātasahagatampi samādhiṁ bhāvesiṁ upekkhāsahagatampi → upekhāsahagatam pi (pts) | bhāvesiṁ → bhāvemi (cck: ka.) | savitakkampi → savitakkam pi (pts) | avitakkampi → avitakkam pi (pts)
เรานั้นจึงได้เจริญสมาธิที่มีวิตกมีวิจารบ้าง ได้เจริญสมาธิที่ไม่มีวิตก มีเพียง วิจารบ้าง ได้เจริญสมาธิที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารบ้าง ได้เจริญสมาธิที่มีปีติบ้าง ได้ เจริญสมาธิที่ไม่มีปีติบ้าง ได้เจริญสมาธิที่สหรคตด้วยความสุขบ้าง ได้เจริญสมาธิ ที่สหรคตด้วยอุเบกขาบ้าง

Yato kho me, anuruddhā, savitakkopi savicāro samādhi bhāvito ahosi, avitakkopi vicāramatto samādhi bhāvito ahosi, avitakkopi avicāro samādhi bhāvito ahosi, sappītikopi samādhi bhāvito ahosi, nippītikopi samādhi bhāvito ahosi, sātasahagatopi samādhi bhāvito ahosi, upekkhāsahagatopi samādhi bhāvito ahosi.
sātasahagatopi → upekhāsahagato (pts) | nippītiko → Si adds pi in each clause. 4 So Si Bu; Sky (cf. title of No. 131 Upakkilesiyasuttaṁ.) (pts note) | savitakkopi → savitakko (pts) | avitakkopi → avitakko (pts) | sappītikopi → sappītiko pi (pts) | nippītikopi → nippītiko pi (pts)
อนุรุทธะ นันทิยะ และกิมพิละ ในกาลใด เราเจริญสมาธิที่มีวิตกมีวิจาร เจริญสมาธิที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจาร เจริญสมาธิที่ไม่มีวิตก ไม่มีวิจาร เจริญสมาธิที่ มีปีติ เจริญสมาธิที่ไม่มีปีติ เจริญสมาธิที่สหรคตด้วยสุข เจริญสมาธิที่สหรคต ด้วยอุเบกขา ในกาลนั้น
Ñāṇañca pana me dassanaṁ udapādi,
ñāṇañca → ñāṇañ ca (pts)
ญาณทัสสนะได้เกิดขึ้นแล้วแก่เราว่า
akuppā me cetovimutti. Ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo”ti.
cetovimutti → vimutti (sya-all) | cetovimutti ayamantimā → vimutti ayam antimā (pts) | natthi dāni → natthidāni (th) | natthi → na tthi (pts) | punabbhavoti → punabbhavo ti (pts)
‘วิมุตติของเราไม่กำเริบ ชาตินี้เป็นชาติสุดท้าย บัดนี้ภพใหม่ไม่มีอีก”

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสภาษิตนี้แล้ว
Attamano āyasmā anuruddho bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.ท่านพระอนุรุทธะมีใจยินดีชื่นชมพระ ภาษิตของพระผู้มีพระภาค ดังนี้แล

Upakkilesasuttaṁ niṭṭhitaṁ aṭṭhamaṁ.อุปักกิเลสสูตรที่ ๘ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Italiano · ไทย