Lomasakaṅgiyabhaddekarattasutta๑๓๔ โลมสกังคิยภัทเทกรัตตสูตร
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของ อนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตกรุงสาวัตถี
Tena kho pana samayena āyasmā lomasakaṅgiyo sakkesu viharati kapilavatthusmiṁ nigrodhārāme.
lomasakaṅgiyo → lomasakakaṅgiyo (ṭīkā) | lomasakaṅgiyo → lomasakakaṅgiyo (cck: ṭīkā)สมัยนั้นแล ท่านพระโลมสกังคิยะ อยู่ที่ นิโครธาราม เขตกรุงกบิลพัสดุ์ แคว้นสักกะ
Atha kho candano devaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṁ nigrodhārāmaṁ obhāsetvā yenāyasmā lomasakaṅgiyo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho candano devaputto āyasmantaṁ lomasakaṅgiyaṁ etadavoca:
ṭhito → thito (pts) | yenāyasmā → yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)ขณะนั้น เมื่อราตรีผ่านไป จันทนเทพบุตร มีวรรณะงดงามยิ่งนัก เปล่งรัศมีให้สว่างทั่วนิโครธาราม เข้าไปหา ท่านพระโลมสกังคิยะถึงที่อยู่ แล้วยืน ณ ที่สมควร ได้กล่าวกับท่านพระ โลมสกังคิยะอย่างนี้ว่า
“dhāresi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañcā”ti?
tvaṁ → tvam (pts) | uddesañca vibhaṅgañcāti → uddesañ ca vibhaṅgañ cāti (pts)“ภิกษุ ท่านจำอุทเทสและวิภังค์ของบุคคลผู้มีราตรีเดียว เจริญได้ไหม”
“Na kho ahaṁ, āvuso, dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca.
uddesañca vibhaṅgañca → uddesañ ca vibhaṅgañ ca (pts)ท่านพระโลมสกังคิยะกล่าวว่า “อาตมภาพจำไม่ได้
Tvaṁ panāvuso, dhāresi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañcā”ti?
panāvuso → pan āvuso (pts) | uddesañca vibhaṅgañcāti → uddesañ ca vibhaṅgañ cati (pts)ส่วนท่านจำอุทเทส และวิภังค์ของบุคคลผู้มีราตรีเดียวเจริญได้ไหม”
“Ahampi kho, bhikkhu, na dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca.
ahampi → aham pi (pts) | uddesañca vibhaṅgañca → uddesañ ca vibhaṅgañ ca (pts)“แม้ข้าพเจ้าก็จำไม่ได้
Dhāresi pana tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattiyo gāthā”ti?
pana → (sya-all) | gāthāti → gāthā ti (pts)อนึ่ง ท่านจำคาถาที่แสดงถึงบุคคลผู้มีราตรีเดียวเจริญ ได้ไหม”
“Na kho ahaṁ, āvuso, dhāremi bhaddekarattiyo gāthā.“อาตมภาพจำไม่ได้
Tvaṁ panāvuso, dhāresi bhaddekarattiyo gāthā”ti?
gāthāti → gathā ti (pts) | tvaṁ panāvuso → tvam pan āvuso (pts)ส่วนท่านจำได้ไหม”
“Dhāremi kho ahaṁ, bhikkhu, bhaddekarattiyo gāthā”ti.
kho ahaṁ → khohaṁ (bj) | ahaṁ → ham (pts) | gāthāti → gāthā ti (pts)“ข้าพเจ้าจำได้”
“Yathā kathaṁ pana tvaṁ, āvuso, dhāresi bhaddekarattiyo gāthā”ti?
yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th) | yathā kathaṁ → yathākatham (pts) | gāthāti → gāthā ti (pts)“ก็ท่านจำได้อย่างไรเล่า”
“Ekamidaṁ, bhikkhu, samayaṁ bhagavā devesu tāvatiṁsesu viharati pāricchattakamūle paṇḍukambalasilāyaṁ.
ekamidaṁ → ekamidāhaṁ (bj)“ภิกษุ สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ ปัณฑุกัมพลศิลาอาสน์ที่ ควงไม้ปาริฉัตตกะ ในหมู่เทพชั้นดาวดึงส์
Tatra bhagavā devānaṁ tāvatiṁsānaṁ bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca abhāsi:
+ → kho (th) | uddesañca vibhaṅgañca → uddesañ ca vibhaṅgañ ca (pts)ณ ที่นั้นเอง พระผู้มีพระภาคได้ตรัส อุทเทสและวิภังค์ของบุคคลผู้มีราตรีเดียวเจริญแก่เทพชั้นดาวดึงส์ว่า
‘Atītaṁ nānvāgameyya, nappaṭikaṅkhe anāgataṁ;‘บุคคลไม่ควรคำนึงถึงสิ่งที่ล่วงไปแล้ว ไม่ควรหวังสิ่งที่ยังไม่มาถึง Yadatītaṁ pahīnaṁ taṁ, appattañca anāgataṁ.
yadatītaṁ pahīnaṁ taṁ → yadatītampahīnantaṁ (th) | yadatītaṁ pahīnaṁ → yad atītam pahīnan (pts) appattañca → appattañ ca (pts)สิ่งใดล่วงไปแล้ว สิ่งนั้นก็เป็นอันละไปแล้ว และสิ่งใดที่ยังไม่มาถึง สิ่งนั้นก็เป็นอันยังไม่มาถึงPaccuppannañca yo dhammaṁ, tattha tattha vipassati;
paccuppannañca → paccuppannañ ca (pts)ส่วนบุคคลใดเห็นแจ้งธรรมที่เป็นปัจจุบัน Asaṁhīraṁ asaṅkuppaṁ, taṁ vidvā manubrūhaye.
asaṁhīraṁ → asaṁhiraṁ (sya-all) | asaṅkuppaṁ → asaṁkuppaṁ (my, ms2005) | asaṁhīraṁ asaṅkuppaṁ → asaṁhīram asaṁkuppaṁ (pts) vidvā → viddhā (sya-all) | vidvā manubrūhaye → vidvā-m-anubrūhaye (pts)ไม่ง่อนแง่น ไม่คลอนแคลนในธรรมนั้น ๆ บุคคลนั้นควรเจริญธรรมนั้นให้แจ่มแจ้งAjjeva kiccamātappaṁ, ko jaññā maraṇaṁ suve;
kiccamātappaṁ → kiccaṁ ātappaṁ (bjt) | ajjeva kiccamātappaṁ → ajj eva kiccam ātappaṁ (pts)บุคคลควรทำความเพียรตั้งแต่วันนี้ทีเดียว ใครเล่าจะรู้ว่า ความตายจักมีในวันพรุ่งนี้ Na hi no saṅgaraṁ tena, mahāsenena maccunā.
saṅgaraṁ tena → saṅgarantena (th) | saṅgaraṁ → saṁgaran (pts)เพราะว่าความผัดเพี้ยนกับมัจจุราชผู้มีเสนามากนั้น ย่อมไม่มีแก่เราทั้งหลายEvaṁvihāriṁ ātāpiṁ, ahorattamatanditaṁ;
evaṁvihāriṁ → evaṁ vihāriṁ (my) | evaṁvihāriṁ ātāpiṁ → evaṁvihārimātāpiṁ (th) | evaṁvihāriṁ → evaṁvihārim (pts) ahorattamatanditaṁ → ahorattam atanditaṁ (pts)พระมุนีผู้สงบเรียกบุคคลผู้มีความเพียร ไม่เกียจคร้านทั้งกลางวันและกลางคืน Taṁ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate munī’ti.
bhaddekarattoti → bhaddekaratto ti (pts)ซึ่งมีปกติอยู่อย่างนี้นั้นแลว่า ‘ผู้มีราตรีเดียวเจริญ’
Evaṁ kho ahaṁ, bhikkhu, dhāremi bhaddekarattiyo gāthā.ภิกษุ ข้าพเจ้าจำคาถาที่แสดงถึงบุคคลผู้มีราตรีเดียวเจริญได้อย่างนี้
Uggaṇhāhi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca;
uddesañca vibhaṅgañca → uddesañ ca vibhaṅgañ ca (pts)ขอท่าน จงศึกษา
pariyāpuṇāhi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca;
uddesañca vibhaṅgañca → uddesañ ca vibhaṅgañ ca (pts)เล่าเรียน
dhārehi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca.
uddesañca vibhaṅgañca → uddesañ ca vibhaṅgañ ca (pts)และจำอุทเทสและวิภังค์ของบุคคลผู้มีราตรีเดียวเจริญเถิด
Atthasaṁhito, bhikkhu, bhaddekarattassa uddeso ca vibhaṅgo ca ādibrahmacariyako”ti.
atthasaṁhito → atthasañhito (th) | ādibrahmacariyakoti → ādibrahmacariyako ti (pts)เพราะว่าอุทเทสและวิภังค์ของบุคคลผู้มีราตรีเดียวเจริญ ประกอบด้วยประโยชน์ เป็นเบื้องต้นแห่งการประพฤติพรหมจรรย์”
Idamavoca candano devaputto.
idamavoca → idam avoca (pts)จันทนเทพบุตรกล่าวดังนี้แล้ว
Idaṁ vatvā tatthevantaradhāyi.
tatthevantaradhāyi → tetthavantaradhāyi (bj) | tatthevantaradhāyi → tatth ev antaradhāyi (pts)ก็หายตัวไป ณ ที่นั้นเอง
Atha kho āyasmā lomasakaṅgiyo tassā rattiyā accayena senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya yena sāvatthi tena cārikaṁ pakkāmi.
sāvatthi → sāvatthī (sya-all, pts) | pattacīvaramādāya → pattacīvaraṁ ādāya (bjt, th, pts)ครั้งนั้นแล ท่านพระโลมสกังคิยะ เมื่อล่วงราตรีนั้นไป จึงเก็บงำ เสนาสนะ ถือบาตรและจีวรหลีกจาริกไปทางกรุงสาวัตถี
Anupubbena cārikaṁ caramāno yena sāvatthi jetavanaṁ anāthapiṇḍikassa ārāmo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā lomasakaṅgiyo bhagavantaṁ etadavoca:
sāvatthi → sāvatthī (sya-all, pts) | anāthapiṇḍikassa ārāmo → anāthapiṇḍikassārāmo (sya-all) | etadavoca ekamidāhaṁ → etad avoca ekamidaṁ (pts) | cārikaṁ caramāno → cārikañcaramāno (th) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)เมื่อจาริกไปโดยลำดับ ได้เข้าไปยังพระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี ได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มี พระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้กราบทูลพระผู้มี พระภาคว่า
“Ekamidāhaṁ, bhante, samayaṁ sakkesu viharāmi kapilavatthusmiṁ nigrodhārāme.
ekamidāhaṁ → ekamidaṁ (pts)“สมัยหนึ่ง ข้าพระองค์อยู่ที่นิโครธาราม เขตกรุงกบิลพัสดุ์ แคว้นสักกะ
Atha kho, bhante, aññataro devaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṁ nigrodhārāmaṁ obhāsetvā yenāhaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho, bhante, so devaputto maṁ etadavoca:
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)ขณะนั้น เมื่อราตรีผ่านไป เทพบุตรองค์หนึ่ง มีวรรณะงดงามยิ่งนัก เปล่งรัศมีให้ สว่างทั่วนิโครธาราม เข้ามาหาข้าพระองค์ถึงที่อยู่ แล้วยืน ณ ที่สมควร ได้ กล่าวกับข้าพระองค์ว่า
‘dhāresi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañcā’ti?
uddesañca vibhaṅgañcāti → uddesañ ca vibhaṅgañ cāti (pts)‘ภิกษุ ท่านจำอุทเทสและวิภังค์ของบุคคลผู้มีราตรีเดียว เจริญได้ไหม’
Evaṁ vutte, ahaṁ, bhante, taṁ devaputtaṁ etadavocaṁ:
etadavocaṁ → etad avocaṁ (pts)ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อเทพบุตรนั้นกล่าวอย่างนี้แล้ว ข้าพระองค์ได้กล่าว กับเทพบุตรนั้นว่า
‘na kho ahaṁ, āvuso, dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca.
uddesañca vibhaṅgañca → uddesañ ca vibhaṅgañ ca (pts)‘ผู้มีอายุ อาตมภาพจำไม่ได้
Tvaṁ panāvuso, dhāresi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañcā’ti?ส่วนท่านจำได้ไหม’
‘Ahampi kho, bhikkhu, na dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca.เทพบุตรกล่าวว่า ‘แม้ข้าพเจ้าก็จำไม่ได้
Dhāresi pana tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattiyo gāthā’ti?อนึ่ง ท่านจำคาถาที่แสดงถึงบุคคล ผู้มีราตรีเดียวเจริญได้ไหม’
‘Na kho ahaṁ, āvuso, dhāremi bhaddekarattiyo gāthā.
gāthā → gāthāti (bj)ข้าพระองค์ตอบว่า ‘อาตมภาพจำไม่ได้
Tvaṁ panāvuso, dhāresi bhaddekarattiyo gāthā’ti?ส่วนท่านจำได้ไหม’
‘Dhāremi kho ahaṁ, bhikkhu, bhaddekarattiyo gāthā’ti.‘ข้าพเจ้าจำได้’
‘Yathā kathaṁ pana tvaṁ, āvuso, dhāresi bhaddekarattiyo gāthā’ti?
yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th)‘ผู้มีอายุ ก็ท่านจำได้อย่างไรเล่า’
‘Ekamidaṁ, bhikkhu, samayaṁ bhagavā devesu tāvatiṁsesu viharati pāricchattakamūle paṇḍukambalasilāyaṁ.
ekamidaṁ → ekamidāhaṁ (bj)‘ภิกษุ สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ ปัณฑุกัมพลศิลาอาสน์ที่ ควงไม้ปาริฉัตตกะ ในหมู่เทพชั้นดาวดึงส์
Tatra kho bhagavā devānaṁ tāvatiṁsānaṁ bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca abhāsi:
kho → (bj)ณ ที่นั้น พระผู้มีพระภาคได้ตรัสอุทเทส และวิภังค์ของบุคคลผู้มีราตรีเดียวเจริญแก่เทพชั้นดาวดึงส์ว่า
“Atītaṁ nānvāgameyya, …pe…‘บุคคลไม่ควรคำนึงถึงสิ่งที่ล่วงไปแล้ว ฯลฯ Taṁ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate munī”ti.
munīti → munī ti (ms2005)พระมุนีผู้สงบเรียกบุคคล ฯลฯ นั้นแลว่า ‘ผู้มีราตรีเดียวเจริญ’
Evaṁ kho ahaṁ, bhikkhu, dhāremi bhaddekarattiyo gāthā.ภิกษุ ข้าพเจ้าจำคาถาที่แสดงถึงบุคคลผู้มีราตรีเดียวเจริญได้อย่างนี้แล
Uggaṇhāhi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca;ขอ ท่านจงศึกษา
pariyāpuṇāhi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca;เล่าเรียน
dhārehi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca.และทรงจำอุทเทสและวิภังค์ของบุคคลผู้มีราตรีเดียว เจริญเถิด
Atthasaṁhito, bhikkhu, bhaddekarattassa uddeso ca vibhaṅgo ca ādibrahmacariyako’ti.
atthasaṁhito → atthasañhito (th)เพราะว่าอุทเทสและวิภังค์ของบุคคลผู้มีราตรีเดียวเจริญ ประกอบด้วย ประโยชน์ เป็นเบื้องต้นแห่งการประพฤติพรหมจรรย์’
Idamavoca, bhante, so devaputto.
+ → so (bjt) | idamavoca → idam avoca so (pts)เทพบุตรนั้นกล่าวดังนี้แล้ว
Idaṁ vatvā tatthevantaradhāyi.
tatthevantaradhāyi → tatth ev antaradhāyi (pts)ก็หายตัวไป ณ ที่นั้นเอง
Sādhu me, bhante, bhagavā bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca desetū”ti.
uddesañca vibhaṅgañca → uddesañ ca vibhaṅgañ ca (pts)ขอประทานวโรกาส ขอพระผู้มีพระภาคโปรดแสดงอุทเทสและวิภังค์ของ บุคคลผู้มีราตรีเดียวเจริญแก่ข้าพระองค์เถิด”
“Jānāsi pana tvaṁ, bhikkhu, taṁ devaputtan”ti?
devaputtanti → devaputtan ti (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ภิกษุ ก็เธอรู้จักเทพบุตรนั้นไหม”
“Na kho ahaṁ, bhante, jānāmi taṁ devaputtan”ti.
devaputtanti → devaputtan ti (pts)ท่านพระโลมสกังคิยะกราบทูลว่า “ไม่รู้จัก พระพุทธเจ้าข้า”
“Candano nāma so, bhikkhu, devaputto.
nāma so → nāmeso (sya-all, pts) | nāma so → nām eso (pts)“ภิกษุ เทพบุตรนั้นชื่อจันทนะ
Candano, bhikkhu, devaputto aṭṭhiṁ katvā manasikatvā sabbacetasā samannāharitvā ohitasoto dhammaṁ suṇāti.
aṭṭhiṁ katvā → aṭṭhikatvā (bj, sya-all, km, pts1ed) | sabbacetasā → sabbacetaso (bj); sabbaṁ cetaso (si, sya-all, km, pts1ed); sabbaṁ cetasā (mr) | aṭṭhiṁ katvā → aṭṭhikatvā (pts) | sabbacetasā → sabbaṁ cetaso (pts) | sabbacetaso → sabbaṁ cetaso (bj: sīmu) | katvā → aṭṭhikatvā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | sabbacetasā → sabbaṁ cetaso (cck: sī. syā. kaṁ. pī.); sabbaṁ cetasā (cck: ka.)จันทนเทพบุตรสนใจ ใส่ใจ กำหนดด้วยจิต ทั้งปวงแล้ว เงี่ยโสตสดับธรรม
Tena hi, bhikkhu, suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi; bhāsissāmī”ti.
tena hi → tenahi (th) | manasi karohi → manasikarohi (th, pts)ถ้าเช่นนั้น เธอจงฟัง จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่าว”
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā lomasakaṅgiyo bhagavato paccassosi.
āyasmā lomasakaṅgiyo → so bhikkhu (sya-all) | evaṁ bhanteti → evambhanteti (th) | bhanteti → bhante ti (pts)ภิกษุนั้นรับสนองพระดำรัสแล้ว
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)พระผู้มีพระภาคจึงได้ตรัสคาถาประพันธ์นี้ว่า
“Atītaṁ nānvāgameyya, nappaṭikaṅkhe anāgataṁ;“บุคคลไม่ควรคำนึงถึงสิ่งที่ล่วงไปแล้ว ไม่ควรหวังสิ่งที่ยังไม่มาถึง Yadatītaṁ pahīnaṁ taṁ, appattañca anāgataṁ.
yadatītaṁ pahīnaṁ taṁ → yadatītampahīnantaṁ (th)สิ่งใดล่วงไปแล้ว สิ่งนั้นก็เป็นอันละไปแล้ว และสิ่งใดที่ยังไม่มาถึง สิ่งนั้นก็เป็นอันยังไม่มาถึงPaccuppannañca yo dhammaṁ, tattha tattha vipassati;
tattha tattha vipassati → as (pts)ส่วนบุคคลใดเห็นแจ้งธรรมที่เป็นปัจจุบัน Asaṁhīraṁ asaṅkuppaṁ, taṁ vidvā manubrūhaye.
asaṁhīraṁ → asaṁhiraṁ (sya-all) | asaṅkuppaṁ → asaṁkuppaṁ (my, ms2005) vidvā → viddhā (sya-all)ไม่ง่อนแง่น ไม่คลอนแคลนในธรรมนั้น ๆ บุคคลนั้นควรเจริญธรรมนั้นให้แจ่มแจ้งAjjeva kiccamātappaṁ, ko jaññā maraṇaṁ suve;บุคคลควรทำความเพียรตั้งแต่วันนี้ทีเดียว ใครเล่าจะรู้ว่า ความตายจักมีในวันพรุ่งนี้ Na hi no saṅgaraṁ tena, mahāsenena maccunā.
saṅgaraṁ tena → saṅgarantena (th)เพราะว่าความผัดเพี้ยนกับมัจจุราชผู้มีเสนามากนั้น ย่อมไม่มีแก่เราทั้งหลายEvaṁvihāriṁ ātāpiṁ, ahorattamatanditaṁ;
evaṁvihāriṁ → evaṁ vihāriṁ (my) | evaṁvihāriṁ ātāpiṁ → evaṁvihārimātāpiṁ (th)พระมุนีผู้สงบเรียกบุคคลผู้มีความเพียร ไม่เกียจคร้านทั้งกลางวันและกลางคืน Taṁ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate muni.
bhaddekarattoti → bhaddekaratto ti (pts) muni → munīti (bj, sya-all)ซึ่งมีปกติอยู่อย่างนี้นั้นแลว่า ‘ผู้มีราตรีเดียวเจริญ’
Kathañca, bhikkhu, atītaṁ anvāgameti …pe…
pe → spelled out in full (bjt)บุคคลคำนึงถึงสิ่งที่ล่วงไปแล้ว เป็นอย่างไร คือ บุคคลไม่ดำเนินไปตามความเพลิดเพลินที่มีอยู่ก่อนนั้นว่า ‘ในอดีต เรา ได้มีรูปอย่างนี้’ ในอดีต เราได้มีเวทนาอย่างนี้ ฯลฯ ในอดีต เราได้มีสัญญาอย่างนี้ ฯลฯ ในอดีต เราได้มีสังขารอย่างนี้ ฯลฯ ไม่ดำเนินไปตามความเพลิดเพลินที่มีอยู่ก่อนนั้นว่า ‘ในอดีต เราได้มี วิญญาณอย่างนี้’
evaṁ kho, bhikkhu, atītaṁ anvāgameti.ภิกษุ บุคคลคำนึงถึงสิ่งที่ล่วงไปแล้ว เป็นอย่างนี้แล
Kathañca, bhikkhu, atītaṁ nānvāgameti …pe…
+ → evaṁrūpo ahosiṁ atītamaddhānanti tattha nandiṁ na samanvāneti (bjt) | pe → spelled out in full (bjt) | kathañca → kathañ ca (pts) | + → evaṁrūpo (pts)บุคคลไม่คำนึงถึงสิ่งที่ล่วงไปแล้ว เป็นอย่างไร คือ บุคคลไม่ดำเนินไปตามความเพลิดเพลินที่มีอยู่ก่อนนั้นว่า “ในอดีต เรา ได้มีรูปอย่างนี้” ในอดีต เราได้มีเวทนาอย่างนี้ ฯลฯ ในอดีต เราได้มีสัญญาอย่างนี้ ฯลฯ ในอดีต เราได้มีสังขารอย่างนี้ ฯลฯ ไม่ดำเนินไปตามความเพลิดเพลินที่มีอยู่ก่อนนั้นว่า “ในอดีต เราได้มี วิญญาณอย่างนี้”
evaṁ kho, bhikkhu, atītaṁ nānvāgameti.ภิกษุ บุคคลไม่คำนึงถึงสิ่งที่ล่วงไปแล้ว เป็นอย่างนี้แล
Kathañca, bhikkhu, anāgataṁ paṭikaṅkhati …pe…
pe → spelled out in full (bjt) | kathañca → kathañ ca (pts) | paṭikaṅkhati → patikaṅkhati (pts)บุคคลหวังสิ่งที่ยังไม่มาถึง เป็นอย่างไร คือ บุคคลไม่ดำเนินไปตามความเพลิดเพลินที่มีอยู่ก่อนนั้นว่า “ในอนาคต เราพึงมีรูปอย่างนี้” ในอนาคต เราพึงมีเวทนาอย่างนี้ ฯลฯ ในอนาคต เราพึงมีสัญญาอย่างนี้ ฯลฯ ในอนาคต เราพึงมีสังขารอย่างนี้ ฯลฯ ไม่ดำเนินไปตามความเพลิดเพลินที่มีอยู่ก่อนนั้นว่า “ในอนาคต เราพึงมี วิญญาณอย่างนี้”
evaṁ kho, bhikkhu, anāgataṁ paṭikaṅkhati.ภิกษุ บุคคลหวังสิ่งที่ยังไม่มาถึง เป็นอย่างนี้แล
Kathañca, bhikkhu, anāgataṁ nappaṭikaṅkhati …pe…
pe → spelled out in full (bjt) | + → evaṁviññāṇo siyaṁ anāgatamaddhānanti tattha nandiṁ na samanvāneti (bjt)บุคคลไม่หวังสิ่งที่ยังไม่มาถึง เป็นอย่างไร คือ บุคคลไม่ดำเนินไปตามความเพลิดเพลินที่มีอยู่ก่อนนั้นว่า “ในอนาคต เราพึงมีรูปอย่างนี้” ในอนาคต เราพึงมีเวทนาอย่างนี้ ฯลฯ ในอนาคต เราพึงมีสัญญาอย่างนี้ ฯลฯ ในอนาคต เราพึงมีสังขารอย่างนี้ ฯลฯ ไม่ดำเนินไปตามความเพลิดเพลินที่มีอยู่ก่อนนั้นว่า “ในอนาคต เราพึงมี วิญญาณอย่างนี้”
evaṁ kho, bhikkhu, anāgataṁ nappaṭikaṅkhati.
nappaṭikaṅkhati → na paṭikaṅkhati (bjt)ภิกษุ บุคคลไม่หวังสิ่งที่ยังไม่มาถึง เป็นอย่างนี้แล
Kathañca, bhikkhu, paccuppannesu dhammesu saṁhīrati …pe…
pe → spelled out in full (bjt)บุคคลง่อนแง่นในธรรมที่เป็นปัจจุบัน เป็นอย่างไร คือ ปุถุชนในโลกนี้ ผู้ไม่ได้สดับ ไม่ได้เห็นพระอริยะ ไม่ฉลาดในธรรมของ พระอริยะ ไม่ได้รับการแนะนำในธรรมของพระอริยะ ไม่ได้เห็นสัตบุรุษ ไม่ฉลาด ในธรรมของสัตบุรุษ ไม่ได้รับการแนะนำในธรรมของสัตบุรุษ พิจารณาเห็นรูปโดย ความเป็นอัตตาบ้าง พิจารณาเห็นอัตตามีรูปบ้าง พิจารณาเห็นรูปในอัตตาบ้าง พิจารณาเห็นอัตตาในรูปบ้าง พิจารณาเห็นเวทนา ฯลฯ พิจารณาเห็นสัญญา ฯลฯ พิจารณาเห็นสังขาร ฯลฯ พิจารณาเห็นวิญญาณโดยความเป็นอัตตาบ้าง พิจารณาเห็นอัตตามีวิญญาณ บ้าง พิจารณาเห็นวิญญาณในอัตตาบ้าง พิจารณาเห็นอัตตาในวิญญาณบ้าง
evaṁ kho, bhikkhu, paccuppannesu dhammesu saṁhīrati.
saṁhīrati → saṁhirati (sya-all)ภิกษุ บุคคลง่อนแง่นในธรรมที่เป็นปัจจุบัน เป็นอย่างนี้แล
Kathañca, bhikkhu, paccuppannesu dhammesu na saṁhīrati …pe…
pe → spelled out in full (bjt)บุคคลไม่ง่อนแง่นในธรรมที่เป็นปัจจุบัน เป็นอย่างไร คือ อริยสาวกในธรรมวินัยนี้ ผู้ได้สดับ ได้เห็นพระอริยะ ฉลาดในธรรมของ พระอริยะ ได้รับการแนะนำในธรรมของพระอริยะ ได้เห็นสัตบุรุษ ฉลาดในธรรม ของสัตบุรุษ ได้รับการแนะนำในธรรมของสัตบุรุษ ไม่พิจารณาเห็นรูปโดยความ เป็นอัตตาบ้าง ไม่พิจารณาเห็นอัตตามีรูปบ้าง ไม่พิจารณาเห็นรูปในอัตตาบ้าง ไม่พิจารณาเห็นอัตตาในรูปบ้าง ไม่พิจารณาเห็นเวทนา ฯลฯ ไม่พิจารณาเห็นสัญญา ฯลฯ ไม่พิจารณาเห็นสังขาร ฯลฯ ไม่พิจารณาเห็นวิญญาณโดยความเป็นอัตตาบ้าง ไม่พิจารณาเห็นอัตตามี วิญญาณบ้าง ไม่พิจารณาเห็นวิญญาณในอัตตาบ้าง ไม่พิจารณาเห็นอัตตาใน วิญญาณบ้าง
evaṁ kho, bhikkhu, paccuppannesu dhammesu na saṁhīrati.
saṁhīrati → saṁhirati (sya-all)ภิกษุ บุคคลไม่ง่อนแง่นในธรรมที่เป็นปัจจุบัน เป็นอย่างนี้แล
Atītaṁ nānvāgameyya, nappaṭikaṅkhe anāgataṁ;บุคคลไม่ควรคำนึงถึงสิ่งที่ล่วงไปแล้ว ฯลฯ Yadatītaṁ pahīnaṁ taṁ, appattañca anāgataṁ.
Paccuppannañca yo dhammaṁ, tattha tattha vipassati; Asaṁhīraṁ asaṅkuppaṁ, taṁ vidvā manubrūhaye.
asaṅkuppaṁ → asaṁkuppaṁ (my, ms2005)Ajjeva kiccamātappaṁ, ko jaññā maraṇaṁ suve; Na hi no saṅgaraṁ tena, mahāsenena maccunā.
Evaṁvihāriṁ ātāpiṁ, ahorattamatanditaṁ;
evaṁvihāriṁ → evaṁ vihāriṁ (my) Taṁ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate munī”ti.
bhaddekarattoti → bhaddekaratto ti (pts)พระมุนีผู้สงบเรียกบุคคล ฯลฯ นั้นแลว่า ‘ผู้มีราตรีเดียวเจริญ”
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idaṁ avoca (pts)พระผู้มีพระภาคได้ตรัสภาษิตนี้แล้ว
Attamano āyasmā lomasakaṅgiyo bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.ท่านพระโลมสกังคิยะมีใจยินดีชื่นชมพระ ภาษิตของพระผู้มีพระภาค ดังนี้แล
Lomasakaṅgiyabhaddekarattasuttaṁ niṭṭhitaṁ catutthaṁ.
lomasakaṅgiyabhaddekarattasuttaṁ niṭṭhitaṁ → lomasakaṅgiya bhaddekaratta suttaṁ (bjt)โลมสกังคิยภัทเทกรัตตสูตรที่ ๔ จบ