Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Majjhima Nikāya 143มัชฌิมนิกาย

Anāthapiṇḍikovādasutta๑๔๓ อนาถปิณฑิโกวาทสูตร

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถ บิณฑิกเศรษฐี เขตกรุงสาวัตถี

Tena kho pana samayena anāthapiṇḍiko gahapati ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno.สมัยนั้นแล อนาถบิณฑิกคหบดีป่วย ได้รับทุกข์ เป็นไข้หนัก Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati aññataraṁ purisaṁ āmantesi:
aññataraṁ → aññataram (pts)
ครั้งนั้น ท่านอนาถบิณฑิกคหบดีเรียกบุรุษคนหนึ่งมาสั่งว่า
“ehi tvaṁ, ambho purisa, yena bhagavā tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi:
pāde sirasā vandāhi → vandāhi evañca vadehi (sya-all, km, pts1ed) | bhagavato pāde sirasā vandāhi → vandāhi evañca vadehi (sya-all, km, pts1ed) | ambho → bho (sya-all) | vandāhi → vandāhi evañca vadehi (sabbattha) aññasuttesu pana natthi (cck note) | tenupasaṅkama upasaṅkamitvā → ten upasaṁkama upasaṁkamitvā (pts) | + → evañ ca vadehi (pts)
“มาเถิด พ่อมหาจำเริญ เจ้าจงเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทพระยุคลบาทของพระผู้มีพระภาค ด้วยเศียรเกล้าตามคำของเรา แล้ว กราบทูลอย่างนี้ว่า
‘anāthapiṇḍiko, bhante, gahapati ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno.‘ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อนาถบิณฑิกคหบดีป่วย ได้รับทุกข์ เป็นไข้หนัก So bhagavato pāde sirasā vandatī’ti.ท่านขอถวายอภิวาทพระยุคลบาทของพระผู้มีพระภาคด้วยเศียรเกล้า’ Yena cāyasmā sāriputto tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena āyasmato sāriputtassa pāde sirasā vandāhi:
vandāhi → vandāhi evañca vadehi (sya-all) | vandāhi → vandāhi evañca vadehi (sabbattha) aññasuttesu pana natthi (cck note) | cāyasmā → āyasmā (pts) | tenupasaṅkama upasaṅkamitvā → ten upasaṁkama upasaṁkamitvā (pts) | + → evañ ca vadehi (pts)
และจงเข้าไปหาท่านพระสารีบุตรถึงที่อยู่ กราบเท้าทั้งสองของท่านด้วยเศียรเกล้า ตามคำของเรา จงเรียนอย่างนี้ว่า
‘anāthapiṇḍiko, bhante, gahapati ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno.‘ท่านผู้เจริญ อนาถบิณฑิกคหบดีป่วย ได้รับทุกข์ เป็นไข้หนัก So āyasmato sāriputtassa pāde sirasā vandatī’ti.ท่านขอกราบเท้าทั้งสองของท่านพระสารีบุตรด้วยเศียรเกล้า’ Evañca vadehi:
evañca → evañ ca (pts)
และ จงเรียนอย่างนี้ว่า
‘sādhu kira, bhante, āyasmā sāriputto yena anāthapiṇḍikassa gahapatissa nivesanaṁ tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā’”ti.
tenupasaṅkamatu → ten upasaṁkamatu (pts)
‘ขอท่านพระสารีบุตรโปรดอนุเคราะห์ เข้าไปเยี่ยมท่านอนาถ บิณฑิกคหบดีถึงนิเวศน์ด้วยเถิด”

“Evaṁ, bhante”ti kho so puriso anāthapiṇḍikassa gahapatissa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so puriso bhagavantaṁ etadavoca:
evaṁ bhanteti → evambhanteti (th) | bhanteti → bhante ti (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
บุรุษนั้นรับคำแล้ว เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า
“anāthapiṇḍiko, bhante, gahapati ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno.“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ท่าน อนาถบิณฑิกคหบดีป่วย ได้รับทุกข์ เป็นไข้หนัก So bhagavato pāde sirasā vandatī”ti.ท่านขอถวายบังคมพระยุคลบาท ของพระผู้มีพระภาคด้วยเศียรเกล้า” Yena cāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ sāriputtaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so puriso āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:
sāriputtaṁ → sārīputtaṁ (sya-all) | cāyasmā → āyasmā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
และเข้าไปหาท่านพระสารีบุตรถึงที่อยู่ ไหว้ แล้วนั่ง ณ ที่สมควร ได้เรียนท่านพระสารีบุตรดังนี้ว่า
“anāthapiṇḍiko, bhante, gahapati ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno.“ท่านผู้เจริญ ท่าน อนาถบิณฑิกคหบดีป่วย ได้รับทุกข์ เป็นไข้หนัก So āyasmato sāriputtassa pāde sirasā vandati;ท่านขอกราบเท้าทั้งสองของท่าน พระสารีบุตรด้วยเศียรเกล้า evañca vadeti:
evañca → evañ ca (pts)
และฝากมาเรียนว่า
‘sādhu kira, bhante, āyasmā sāriputto yena anāthapiṇḍikassa gahapatissa nivesanaṁ tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā’”ti.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | tenupasaṅkamatu → ten upasaṁkamatu (pts)
‘ขอท่านพระสารีบุตรโปรดอนุเคราะห์ เข้าไปเยี่ยมท่านอนาถบิณฑิกคหบดีถึงนิเวศน์ด้วยเถิด”
Adhivāsesi kho āyasmā sāriputto tuṇhībhāvena.ท่านพระสารีบุตรรับนิมนต์โดยดุษณีภาพ

Atha kho āyasmā sāriputto nivāsetvā pattacīvaramādāya āyasmatā ānandena pacchāsamaṇena yena anāthapiṇḍikassa gahapatissa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho āyasmā sāriputto anāthapiṇḍikaṁ gahapatiṁ etadavoca:
pattacīvaramādāya → pattacīvaraṁ ādāya (th, pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
ครั้งนั้น ท่านพระสารีบุตรครองอันตรวาสกถือบาตรและจีวร มีท่าน พระอานนท์เป็นปัจฉาสมณะ เข้าไปยังนิเวศน์ของท่านอนาถบิณฑิกคหบดี นั่งบน อาสนะที่ปูลาดไว้แล้ว ได้ถามท่านอนาถบิณฑิกคหบดีว่า
“kacci te, gahapati, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ? Kacci te dukkhā vedanā paṭikkamanti, no abhikkamanti; paṭikkamosānaṁ paññāyati, no abhikkamo”ti?
te → (sya-all, pts) | paṭikkamosānaṁ → paṭikkamo sānaṁ (pts) | abhikkamoti → abhikkamo ti (pts)
“คหบดี ท่านยังสบายดี หรือ ยังพอเป็นอยู่ได้หรือ ทุกขเวทนาของท่านทุเลาลง ไม่กำเริบขึ้นหรือ อาการ ทุเลาปรากฏ อาการกำเริบไม่ปรากฏหรือ”

“Na me, bhante sāriputta, khamanīyaṁ na yāpanīyaṁ. Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti; abhikkamosānaṁ paññāyati, no paṭikkamo.
paṭikkamo → paṭikkamoti (bj, sya-all) | abhikkamosānaṁ → abhikkamo sānaṁ (pts)
ท่านอนาถบิณฑิกคหบดีตอบว่า “ท่านสารีบุตร กระผมไม่สบาย จะเป็นอยู่ ไม่ได้ ทุกขเวทนาของกระผมกำเริบหนักขึ้น ไม่ทุเลาลงเลย อาการกำเริบปรากฏ อาการทุเลาไม่ปรากฏ
Seyyathāpi, bhante sāriputta, balavā puriso tiṇhena sikharena muddhani abhimattheyya; evameva kho me, bhante sāriputta, adhimattā vātā muddhani ūhananti.
muddhani → muddhānaṁ (sya-all, km, pts1ed) | abhimattheyya → abhimantheyya (bj) | ūhananti → ohananti (sya-all, km) | me → (bj) | muddhani ūhananti → muddhānaṁ ohananti (sya-all) | muddhani → muddhānaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | abhimattheyya → abhimantheyya (cck: sī. pī.) | muddhani → ohananti (cck: syā. kaṁ.) | ūhananti → adhimattā vātā sīlaṁ parikantanti (cck: sī. syā. kaṁ.)
เปรียบเหมือนคนที่แข็งแรงใช้เหล็กแหลมคมทิ่มแทงศีรษะ แม้ฉันใด ลมอัน แรงกล้าเสียดแทงศีรษะของกระผมฉันนั้นเหมือนกัน
Na me, bhante sāriputta, khamanīyaṁ na yāpanīyaṁ. Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti; abhikkamosānaṁ paññāyati, no paṭikkamo.
paṭikkamo → paṭikkamoti (bj, sya-all)
กระผมไม่สบาย จะเป็นอยู่ไม่ได้ ทุกขเวทนาของกระผมกำเริบหนักขึ้น ไม่ทุเลาลงเลย อาการกำเริบปรากฏ อาการ ทุเลาไม่ปรากฏ
Seyyathāpi, bhante sāriputta, balavā puriso daḷhena varattakhaṇḍena sīse sīsaveṭhaṁ dadeyya; evameva kho me, bhante sāriputta, adhimattā sīse sīsavedanā.
sāriputta, adhimattā sīse sīsavedanā → adhimattā vātā sīsaṁ parikantanti (bj, sya-all, km) | varattakhaṇḍena → varattabaṇḍena (bj) | sīsaveṭhaṁ → sīsaveṭhanaṁ (bj, sya-all) | varattabaṇḍena → varattakhaṇḍena (bj: sīmu, machasaṁ) | sīsaveṭhanaṁ → sīsaveṭhaṁ (bj: machasaṁ) | parikantanti → adhimattā sīse sīsavedanā (bj: machasaṁ) | varattakhaṇḍena → varattakkhaṇḍena (th) | sīsaveṭhaṁ → sīsaveṭṭhanaṁ (th)
{๗๒๔)เปรียบเหมือนคนที่แข็งแรงใช้เชือกหนังที่เหนียวขันที่ศีรษะ แม้ฉันใด ลมอัน แรงกล้าเสียดแทงศีรษะของกระผมฉันนั้นเหมือนกัน
Na me, bhante sāriputta, khamanīyaṁ na yāpanīyaṁ. Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti; abhikkamosānaṁ paññāyati, no paṭikkamo.
paṭikkamo → paṭikkamoti (bj, sya-all) | sāriputta → (sya-all)
กระผมไม่สบาย จะเป็นอยู่ไม่ได้ ทุกขเวทนาของกระผมกำเริบหนักขึ้น ไม่ทุเลาลงเลย อาการกำเริบปรากฏ อาการ ทุเลาไม่ปรากฏ ขอรับ
Seyyathāpi, bhante sāriputta, dakkho goghātako vā goghātakantevāsī vā tiṇhena govikantanena kucchiṁ parikanteyya; evameva kho me, bhante sāriputta, adhimattā vātā kucchiṁ parikantanti.เปรียบเหมือนคนฆ่าโคหรือลูกมือคนฆ่าโคผู้ชำนาญ ใช้มีดแล่เนื้อที่คมกรีดท้อง แม้ฉันใด ลมอันแรงกล้าเสียดแทงท้องของกระผมฉันนั้นเหมือนกัน Na me, bhante sāriputta, khamanīyaṁ na yāpanīyaṁ. Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti; abhikkamosānaṁ paññāyati, no paṭikkamo.
paṭikkamo → paṭikkamoti (bj, sya-all) | sāriputta → sārīputta (sya-all)
กระผม ไม่สบาย จะเป็นอยู่ไม่ได้ ทุกขเวทนาของกระผมกำเริบหนักขึ้น ไม่ทุเลาลงเลย อาการกำเริบปรากฏ อาการทุเลาไม่ปรากฏ
Seyyathāpi, bhante sāriputta, dve balavanto purisā dubbalataraṁ purisaṁ nānābāhāsu gahetvā aṅgārakāsuyā santāpeyyuṁ, samparitāpeyyuṁ; evameva kho me, bhante sāriputta, adhimatto kāyasmiṁ ḍāho.เปรียบเหมือนคนที่แข็งแรง ๒ คน จับแขนคนที่อ่อนแอกว่าคนละข้างย่างให้ ร้อนบนหลุมถ่านเพลิง แม้ฉันใด อาการเร่าร้อนในกายของกระผมก็มีมากอย่างยิ่ง ฉันนั้นเหมือนกัน Na me, bhante sāriputta, khamanīyaṁ na yāpanīyaṁ. Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti; abhikkamosānaṁ paññāyati, no paṭikkamo”ti.ท่านสารีบุตร กระผมไม่สบาย จะเป็นอยู่ไม่ได้ ทุกขเวทนาของกระผม กำเริบหนักขึ้น ไม่ทุเลาลงเลย อาการกำเริบปรากฏ อาการทุเลาไม่ปรากฏ”

“Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:ท่านพระสารีบุตรกล่าวว่า “คหบดี เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียก ในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘na cakkhuṁ upādiyissāmi, na ca me cakkhunissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.‘เราจักไม่ยึดมั่นจักขุ(ตา) และวิญญาณที่อาศัยจักขุของเราก็จัก ไม่มี’ Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt, pts)
ท่านพึงสำเหนียกอย่างนี้

Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘na sotaṁ upādiyissāmi, na ca me sotanissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.‘เราจักไม่ยึดมั่นโสตะ(หู) และวิญญาณที่อาศัยโสตะของเราก็จักไม่มี’ Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt, pts)
ท่านพึงสำเหนียกอย่างนี้

Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:
te gahapati evaṁ sikkhitabbaṁ → (pts)
เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า
‘na ghānaṁ upādiyissāmi, na ca me ghānanissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.‘เราจักไม่ยึดมั่นฆานะ (จมูก) และวิญญาณที่อาศัยฆานะของเราก็จักไม่มี’ Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt)
ท่านพึงสำเหนียกอย่างนี้

Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:
te gahapati evaṁ sikkhitabbaṁ → (pts)
เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า
‘na jivhaṁ upādiyissāmi, na ca me jivhānissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.
jivhaṁ → cakkhuviññāṇaṁ (bj) | jivhānissitaṁ → cakkhuviññāṇanissitaṁ (bj)
‘เราจักไม่ยึดมั่นชิวหา(ลิ้น) และวิญญาณที่อาศัยชิวหาของเราก็จักไม่มี’
Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṁ.ท่านพึงสำเหนียกอย่างนี้

Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:
te gahapati evaṁ sikkhitabbaṁ → (pts)
เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า
‘na kāyaṁ upādiyissāmi, na ca me kāyanissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.
kāyanissitaṁ → manoviññāṇanissitaṁ (bj)
‘เราจักไม่ยึดมั่นกาย (ร่างกาย) และวิญญาณที่อาศัยกายของเราก็จักไม่มี’
Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṁ.ท่านพึงสำเหนียกอย่างนี้

Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:
te gahapati evaṁ sikkhitabbaṁ → (pts)
เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า
‘na manaṁ upādiyissāmi, na ca me manonissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.
manaṁ → cakkhusamphassaṁ (bj) | manonissitaṁ → cakkhusamphassanissitaṁ (bj)
‘เราจักไม่ยึดมั่นมโน(ใจ) และวิญญาณที่อาศัยมโนของเราก็จักไม่มี’
Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṁ.ท่านพึงสำเหนียกอย่างนี้ (๑)

Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:
te gahapati evaṁ sikkhitabbaṁ → (pts)
คหบดี เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า
‘na rūpaṁ upādiyissāmi, na ca me rūpanissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.‘เราจักไม่ยึดมั่นรูป และวิญญาณที่อาศัยรูปของเราก็จักไม่มี’ Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṁ.ท่านพึงสำเหนียกอย่างนี้ Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:
te gahapati evaṁ sikkhitabbaṁ → (pts)
เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า
‘na saddaṁ upādiyissāmi …pe…‘เราจักไม่ยึดมั่นเสียง ... na gandhaṁ upādiyissāmi …เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘เราจักไม่ยึดมั่นกลิ่น ... na rasaṁ upādiyissāmi …เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘เราจักไม่ยึดมั่นรส ... na phoṭṭhabbaṁ upādiyissāmi …เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘เราจักไม่ยึดมั่น โผฏฐัพพะ ... na dhammaṁ upādiyissāmi, na ca me dhammanissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘เราจักไม่ยึดมั่นธรรมารมณ์ และวิญญาณที่อาศัยธรรมารมณ์ของเราก็จักไม่มี’ Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt, pts)
ท่านพึงสำเหนียกอย่างนี้ (๒)

Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:คหบดี เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘na cakkhuviññāṇaṁ upādiyissāmi, na ca me cakkhuviññāṇanissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.
upādiyissāmi → upādiyissami (pts)
‘เราจักไม่ยึดมั่น จักขุวิญญาณ และวิญญาณที่อาศัยจักขุวิญญาณของเราก็จักไม่มี’
Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt)
ท่านพึงสำเหนียก อย่างนี้
Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:
tasmātiha → evaṁ hi (pts)
เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า
‘na sotaviññāṇaṁ upādiyissāmi …‘เราจักไม่ยึดมั่น โสตวิญญาณ ... na ghānaviññāṇaṁ upādiyissāmi …เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘เราจักไม่ยึดมั่น ฆานวิญญาณ ... na jivhāviññāṇaṁ upādiyissāmi …เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘เราจักไม่ยึดมั่น ชิวหาวิญญาณ ... na kāyaviññāṇaṁ upādiyissāmi …เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘เราจักไม่ยึดมั่น กายวิญญาณ ... na manoviññāṇaṁ upādiyissāmi, na ca me manoviññāṇanissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘เราจักไม่ยึดมั่น มโนวิญญาณ และวิญญาณที่อาศัยมโนวิญญาณของเราก็จักไม่มี’ Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt, pts)
ท่านพึงสำเหนียก อย่างนี้ (๓)

Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:คหบดี เพราะเหตุนั้นแล ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘na cakkhusamphassaṁ upādiyissāmi, na ca me cakkhusamphassanissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.‘เราจัก ไม่ยึดมั่นจักขุสัมผัส และวิญญาณที่อาศัยจักขุสัมผัสของเราก็จักไม่มี’ Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt, pts)
ท่านพึง สำเหนียกอย่างนี้
Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:
te gahapati evaṁ sikkhitabbaṁ → (pts)
เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า
‘na sotasamphassaṁ upādiyissāmi …
sotasamphassaṁ → sotasamphassaṁ viññāṇaṁ (pts)
‘เราจักไม่ยึดมั่น โสตสัมผัส ...
na ghānasamphassaṁ upādiyissāmi …
ghānasamphassaṁ → ghānasamphassaṁ viññāṇaṁ (pts)
เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘เราจักไม่ยึดมั่น ฆานสัมผัส ...
na jivhāsamphassaṁ upādiyissāmi …
jivhāsamphassaṁ → jivhāsamphassaṁ viññāṇaṁ (pts)
เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘เราจักไม่ยึดมั่น ชิวหาสัมผัส ...
na kāyasamphassaṁ upādiyissāmi …
kāyasamphassaṁ → kāyasamphassaṁ viññāṇaṁ (pts)
เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘เราจักไม่ยึดมั่น กายสัมผัส ...
na manosamphassaṁ upādiyissāmi, na ca me manosamphassanissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.
manosamphassaṁ → manosamphassaṁ viññāṇaṁ (pts)
เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘เราจักไม่ยึดมั่น มโนสัมผัส และวิญญาณที่อาศัยมโนสัมผัสของเราก็จักไม่มี’
Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt, pts)
ท่านพึงสำเหนียก อย่างนี้ (๔)

Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:
te gahapati evaṁ sikkhitabbaṁ → (pts)
คหบดี เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า
‘na cakkhusamphassajaṁ vedanaṁ upādiyissāmi, na ca me cakkhusamphassajāvedanānissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.
cakkhusamphassajāvedanānissitaṁ → cakkhusamphassajavedanānissitaṁ (sya-all); cakkhusamphassajaṁ vedanānissitaṁ (pts) | cakkhusamphassajavedanānissitaṁ → cakkhusamphassajāvedanānissitaṁ (bj: machasaṁ, sīmu)
‘เราจักไม่ยึดมั่น เวทนาที่เกิดจากจักขุสัมผัส และวิญญาณที่อาศัยเวทนาที่เกิดจากจักขุสัมผัสของเรา ก็จักไม่มี’
Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt, pts)
ท่านพึงสำเหนียกอย่างนี้
Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:
te gahapati evaṁ sikkhitabbaṁ → (pts)
เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า
‘na sotasamphassajaṁ vedanaṁ upādiyissāmi …‘เราจักไม่ยึดมั่นเวทนาที่ เกิดจากโสตสัมผัส ... na ghānasamphassajaṁ vedanaṁ upādiyissāmi …เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘เราจักไม่ยึดมั่นเวทนาที่ เกิดจากฆานสัมผัส ... na jivhāsamphassajaṁ vedanaṁ upādiyissāmi …เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘เราจักไม่ยึดมั่นเวทนาที่ เกิดจากชิวหาสัมผัส ... na kāyasamphassajaṁ vedanaṁ upādiyissāmi …เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘เราจักไม่ยึดมั่นเวทนาที่ เกิดจากกายสัมผัส ... na manosamphassajaṁ vedanaṁ upādiyissāmi, na ca me manosamphassajāvedanānissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.
manosamphassajāvedanānissitaṁ → manosamphassajavedanānissitaṁ (sya-all); manosamphassajaṁ vedanānissitaṁ (pts)
เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘เราจักไม่ยึดมั่นเวทนาที่ เกิดจากมโนสัมผัส และวิญญาณที่อาศัยเวทนาที่เกิดจากมโนสัมผัสของเราก็จักไม่มี’
Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt, pts)
ท่านพึงสำเหนียกอย่างนี้ (๕)

Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:
te gahapati evaṁ sikkhitabbaṁ → (pts)
คหบดี เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า
‘na pathavīdhātuṁ upādiyissāmi, na ca me pathavīdhātunissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.
pathavīdhātuṁ → paṭhavīdhātuṁ (sya-all, pts) | pathavīdhātunissitaṁ → paṭhavīdhātunissitaṁ (sya-all, pts)
‘เราจัก ไม่ยึดมั่นปฐวีธาตุ และวิญญาณที่อาศัยปฐวีธาตุของเราก็จักไม่มี’
Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt, pts)
ท่านพึงสำเหนียก อย่างนี้
Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:
te gahapati evaṁ sikkhitabbaṁ → (pts)
เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า
‘na āpodhātuṁ upādiyissāmi …‘เราจักไม่ยึดมั่น อาโปธาตุ ... na tejodhātuṁ upādiyissāmi …เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘เราจักไม่ยึดมั่นเตโชธาตุ ... na vāyodhātuṁ upādiyissāmi …เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘เราจักไม่ยึดมั่น วาโยธาตุ ... na ākāsadhātuṁ upādiyissāmi …เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘เราจักไม่ยึดมั่น อากาสธาตุ ... na viññāṇadhātuṁ upādiyissāmi, na ca me viññāṇadhātunissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘เราจักไม่ยึดมั่น วิญญาณธาตุ และวิญญาณที่อาศัยวิญญาณธาตุของเราก็จักไม่มี’ Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt, pts)
ท่านพึงสำเหนียก อย่างนี้ (๖)

Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:
te gahapati evaṁ sikkhitabbaṁ → (pts)
คหบดี เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า
‘na rūpaṁ upādiyissāmi, na ca me rūpanissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.‘เราจักไม่ยึดมั่นรูป และวิญญาณที่อาศัยรูปของเราก็จักไม่มี’ Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt)
ท่านพึงสำเหนียกอย่างนี้
Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:
tasmātiha → evaṁ hi (pts)
เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า
‘na vedanaṁ upādiyissāmi …‘เราจักไม่ยึดมั่นเวทนา ... na saññaṁ upādiyissāmi …เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘เราจักไม่ยึดมั่นสัญญา ... na saṅkhāre upādiyissāmi …
saṅkhāre → saṁkhāre (pts)
เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘เราจักไม่ยึดมั่นสังขาร ...
na viññāṇaṁ upādiyissāmi, na ca me viññāṇanissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘เราจักไม่ยึดมั่นวิญญาณ และวิญญาณที่อาศัยวิญญาณของเราก็จักไม่มี’ Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt, pts)
ท่านพึงสำเหนียกอย่างนี้ (๗)

Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:
te gahapati evaṁ sikkhitabbaṁ → (pts)
คหบดี เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า
‘na ākāsānañcāyatanaṁ upādiyissāmi, na ca me ākāsānañcāyatananissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.‘เราจักไม่ยึดมั่น อากาสานัญจายตนฌาน และวิญญาณที่อาศัยอากาสานัญจายตนฌานของเราก็จัก ไม่มี’ Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt, pts)
ท่านพึงสำเหนียกอย่างนี้
Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:
te gahapati evaṁ sikkhitabbaṁ → (pts)
เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า
‘na viññāṇañcāyatanaṁ upādiyissāmi …‘เราจักไม่ยึดมั่น วิญญาณัญจายตนฌาน ... na ākiñcaññāyatanaṁ upādiyissāmi …เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘เราจักไม่ยึดมั่น อากิญจัญญายตนฌาน ... na nevasaññānāsaññāyatanaṁ upādiyissāmi, na ca me nevasaññānāsaññāyatananissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.
nevasaññānāsaññāyatanaṁ → nevasaññānāsaññāyatanānaṁ (pts) | nevasaññānāsaññāyatananissitaṁ → nevasaññānāsaññānissitaṁ (pts)
เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘เราจักไม่ยึดมั่น เนวสัญญานาสัญญายตนฌาน และวิญญาณที่อาศัยเนวสัญญานาสัญญายตนฌาน ของเราก็จักไม่มี’
Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt, pts)
ท่านพึงสำเหนียกอย่างนี้ (๘)

Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:คหบดี เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘na idhalokaṁ upādiyissāmi, na ca me idhalokanissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.‘เราจักไม่ยึดมั่น โลกนี้ และวิญญาณที่อาศัยโลกนี้ของเราก็จักไม่มี’ Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt, pts)
ท่านพึงสำเหนียกอย่างนี้

Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:
te gahapati evaṁ sikkhitabbaṁ → (pts)
เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า
‘na paralokaṁ upādiyissāmi, na ca me paralokanissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.‘เราจักไม่ยึดมั่นโลกหน้า และวิญญาณที่อาศัยโลกหน้าของเราก็จักไม่มี’ Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt, pts)
ท่านพึงสำเหนียกอย่างนี้
Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:คหบดี เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกในเรื่องนี้อย่างนี้ว่า ‘yampi me diṭṭhaṁ sutaṁ mutaṁ viññātaṁ pattaṁ pariyesitaṁ anupariyesitaṁ anucaritaṁ manasā tampi na upādiyissāmi, na ca me tannissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.
yampi me → yampidaṁ (bj) | anupariyesitaṁ anucaritaṁ → anuvicaritaṁ (bj, sya-all, pts) | pattaṁ → (sya-all, pts) | yampidaṁ → yampi me (bj: machasaṁ) | pariyesitaṁ → viññātaṁ pariyesitaṁ (bj: PTS) | anuvicaritaṁ → anupariyesitaṁ anuvicaritaṁ (bj: machasaṁ, sīmu) | idaṁ → So Sky; Si yam pi me. (pts note) | mutaṁ → Si muttaṁ. (pts note) | tannissitaṁ → taṁnissitaṁ (my) | yampi me → yam p idaṁ (pts) | tampi → tam pi (pts)
‘อารมณ์ใดที่ เราเห็น ฟัง ทราบ รู้แจ้ง แสวงหา ได้พิจารณาแล้วด้วยใจ เราจักไม่ยึดมั่น อารมณ์แม้นั้น และวิญญาณที่อาศัยอารมณ์นั้นของเราก็จักไม่มี’
Evañhi te, gahapati, sikkhitabban”ti.
sikkhitabbanti → sikkhitabbaṁ (pts) | evañhi → evaṁ hi (bjt, pts)
ท่านพึงสำเหนียก อย่างนี้” (๙)

Evaṁ vutte, anāthapiṇḍiko gahapati parodi, assūni pavattesi.เมื่อท่านพระสารีบุตรกล่าวอย่างนี้แล้ว อนาถบิณฑิกคหบดีได้ร้องไห้ น้ำตาไหล Atha kho āyasmā ānando anāthapiṇḍikaṁ gahapatiṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
ครั้งนั้นท่านพระอานนท์ ได้ถามท่านอนาถบิณฑิกคหบดีว่า
“olīyasi kho tvaṁ, gahapati, saṁsīdasi kho tvaṁ, gahapatī”ti?
olīyasi → oleyyāsi (sya-all) | saṁsīdasi → saṁsīdi (sya-all) | saṁsīdasi → saṁsīdati (bj: sīmu) | Olīyasi → So Bu; Sky olīyissasīti; Si oleyyāsi here and oleyyāmi infra. Cf. Asl. 377 (pts note) | saṁsīdasi → So Sky; Si saṁsīdi. (pts note)
“คหบดี ท่านยังยึดติดอยู่หรือ”

“Nāhaṁ, bhante ānanda, olīyāmi, napi saṁsīdāmi;
olīyāmi → oliyyāmi (bj) | olīyāmi napi → oleyyāmi na (sya-all) | napi saṁsīdāmi → na saṁsīdami (pts) | saṁsīdami → Sky omit na s-. (pts note)
อนาถบิณฑิกคหบดีตอบว่า “ท่านอานนท์ผู้เจริญ กระผมมิได้ยึดติด
api ca me dīgharattaṁ satthā payirupāsito manobhāvanīyā ca bhikkhū;
ca → (pts) | manobhāvanīyā → manobhāvanīyo (pts) | api ca → apica (th)
แต่ กระผมได้นั่งใกล้พระศาสดาและหมู่ภิกษุที่น่าเจริญใจมานานแล้ว
na ca me evarūpī dhammī kathā sutapubbā”ti.
ca → (sya-all) | dhammī kathā → dhammikathā (th) | sutapubbāti → sutapubbā ti (pts)
กระผมไม่เคยได้ สดับธรรมีกถาเห็นปานนี้เลย”

“Na kho, gahapati, gihīnaṁ odātavasanānaṁ evarūpī dhammī kathā paṭibhāti;
evarūpī → evarūpi (pts) | dhammī kathā → dhammikathā (th)
“คหบดี ธรรมีกถาเห็นปานนี้ ไม่แจ่มแจ้งแก่คฤหัสถ์ผู้นุ่งขาวห่มขาว
pabbajitānaṁ kho, gahapati, evarūpī dhammī kathā paṭibhātī”ti.
kho → (sya-all) | dhammī kathā → dhammikathā (th)
แต่ แจ่มแจ้งแก่บรรพชิตทั้งหลาย”

“Tena hi, bhante sāriputta, gihīnampi odātavasanānaṁ evarūpī dhammī kathā paṭibhātu.
gihīnampi → gihīnaṁ (bj, pts) | tena hi → tenahi (th) | gihīnampi → gihīnaṁpi (th) | dhammī kathā → dhammikathā (th)
“ท่านพระสารีบุตรผู้เจริญ ถ้าเช่นนั้น ขอธรรมีกถาเห็นปานนี้ จงแจ่มแจ้ง แก่คฤหัสถ์ผู้นุ่งขาวห่มขาวบ้างเถิด
Santi hi, bhante, kulaputtā apparajakkhajātikā, assavanatā dhammassa parihāyanti;
bhante → bhante sāriputta (bj, pts)
เพราะกุลบุตรผู้มีกิเลสดุจธุลีในดวงตาน้อย ก็มีอยู่ เพราะไม่ได้ฟังธรรม
bhavissanti dhammassa aññātāro”ti.
bhavissanti → (sya-all) | ti → Cf. 1 Maj. 168; Si omits bhavissanti. (pts note) | aññātāroti → aññātāro ti (pts)
พวกเขาจึงเสื่อมและเป็นผู้ไม่รู้ธรรม”

Atha kho āyasmā ca sāriputto āyasmā ca ānando anāthapiṇḍikaṁ gahapatiṁ iminā ovādena ovaditvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṁsu.
uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)
ครั้งนั้น ท่านพระสารีบุตรและท่านพระอานนท์ได้โอวาทอนาถบิณฑิกคหบดี ด้วยโอวาทนี้ ลุกขึ้นจากอาสนะแล้วจากไป
Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati, acirapakkante āyasmante ca sāriputte āyasmante ca ānande, kālamakāsi tusitaṁ kāyaṁ upapajji.
kālamakāsi → kāyassa bhedā parammaraṇā (bj, pts) | upapajji → upapajjīti (sya-all); uppajji (pts) | parammaraṇā → kālamakāsi (bj: machasaṁ, sīmu) | upapajji → uppajji (bj: sīmu) | uppajji → Si after Ānande reads kālam akāsi, Tusitaṁ kāyaṁ uppajjīti. (pts note) | kālamakāsi → kāyassa bhedā param maraṇā (pts)
เมื่อท่านพระสารีบุตรและท่านพระอานนท์จากไปแล้วไม่นาน อนาถบิณฑิก คหบดี ก็ได้ทำกาลกิริยาแล้วไปเกิดในหมู่เทพชั้นดุสิต

Atha kho anāthapiṇḍiko devaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
ครั้งนั้น อนาถบิณฑิกเทพบุตร มีวรรณะงดงามยิ่งนัก เมื่อราตรีผ่านพ้นไป ทำพระเชตวันทั้งหมดให้สว่าง เข้าไป เฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้ว ยืน ณ ที่สมควร
Ekamantaṁ ṭhito kho anāthapiṇḍiko devaputto bhagavantaṁ gāthāhi ajjhabhāsi:
ajjhabhāsi:-- → Cf. 1 Saṁyutta, p. 33 and 55. (pts note)
ได้กราบ ทูลพระผู้มีพระภาคด้วยคาถาเหล่านี้ว่า

“Idañhi taṁ jetavanaṁ, isisaṅghanisevitaṁ;
idañhi → idaṁ hi (bjt) | idañhi taṁ → idaṁ hitaṁ (th, pts) isisaṅghanisevitaṁ → isisaṁghanisevitaṁ (ms2005, pts)
“ก็พระเชตวันนี้ มีหมู่ฤาษีพำนักอยู่
Āvutthaṁ dhammarājena, pītisañjananaṁ mama.พระผู้เป็นธรรมราชาก็ประทับอยู่ เป็นสถานที่ให้เกิดปีติแก่ข้าพระองค์

Kammaṁ vijjā ca dhammo ca, sīlaṁ jīvitamuttamaṁ;
dhammo → dhammā (sya-all) | dhammo → So Sky Bu; Si dhammā. (pts note) jīvitam → So MSS.; Bu (?) silaj. (pts note) | jīvitamuttamaṁ → jīvitam uttamaṁ (pts)
การงาน ๑ วิชชา ๑ ธรรม ๑ ศีล ๑ ชีวิตอันสูงสุด ๑
Etena maccā sujjhanti, na gottena dhanena vā.
maccā → So Sky Si; Bu manas ā. (pts note) gottena → gottena na (sya-all, pts)
สัตว์ทั้งหลายย่อมบริสุทธิ์ด้วยธรรมนี้ หาใช่บริสุทธิ์ด้วยโคตรหรือทรัพย์ไม่

Tasmā hi paṇḍito poso, sampassaṁ atthamattano;
atthamattano → attham attano (pts)
เพราะเหตุนั้นแหละ คนฉลาด เมื่อเห็นประโยชน์ตน
Yoniso vicine dhammaṁ, evaṁ tattha visujjhati.ควรเลือกเฟ้นธรรมโดยแยบคายเถิด เพราะเมื่อเลือกเฟ้นเช่นนี้ ย่อมหมดจดในธรรมเหล่านั้น

Sāriputtova paññāya, sīlena upasamena ca;
sāriputtova → sāriputto va (pts) ca → (cck)
พระสารีบุตรเท่านั้น เป็นผู้ยอดเยี่ยมกว่าภิกษุผู้ถึงฝั่ง
Yopi pāraṅgato bhikkhu, etāvaparamo siyā”ti.
yopi pāraṅgato → yo hi pāragato (bj, sya-all, pts) | hi → yo pi (bj: machasaṁ) etāvaparamo → etāva paramo (bjt) | etāvaparamo siyāti → etāva paramo siyā (pts)
ด้วยปัญญา ศีล และความสงบ”

Idamavoca anāthapiṇḍiko devaputto.
idamavoca → idam avoca (pts)
อนาถบิณฑิกเทพบุตรได้กราบทูลดังนี้แล้ว
Samanuñño satthā ahosi.พระศาสดาทรงพอพระทัย Atha kho anāthapiṇḍiko devaputto:ลำดับนั้น อนาถบิณฑิกเทพบุตรรู้ว่า “samanuñño me satthā”ti bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyi.
satthāti → satthā ti (pts) | tatthevantaradhāyi → tatth ev antaradhāyi (pts)
“พระศาสดาทรงพอพระทัย” จึงถวายอภิวาท กระทำ ประทักษิณแล้วหายตัวไป ณ ที่นั้นเอง

Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena bhikkhū āmantesi:ครั้งนั้น เมื่อราตรีนั้นล่วงไปแล้ว พระผู้มีพระภาคได้รับสั่งเรียกภิกษุ ทั้งหลายมาตรัสว่า “imaṁ, bhikkhave, rattiṁ aññataro devaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yenāhaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
“ภิกษุทั้งหลาย เมื่อคืนนี้ เทพบุตรองค์หนึ่ง มีวรรณะงดงามยิ่งนัก เมื่อ ราตรีผ่านพ้นไป ทำพระเชตวันทั้งหมดให้สว่าง เข้ามาหาเราถึงที่อยู่ไหว้เราแล้ว ยืนอยู่ ณ ที่สมควร
Ekamantaṁ ṭhito kho so devaputto maṁ gāthāhi ajjhabhāsi:
kho → kho bhikkhave (bj) | maṁ → maṁ imāhi (sya-all) | ajjhabhāsi idañhi taṁ → ajjhābhāsi idaṁ hitam (pts)
ได้กล่าวกับเราด้วยคาถาเหล่านี้ว่า

‘Idañhi taṁ jetavanaṁ, isisaṅghanisevitaṁ;
idañhi → idaṁ hi (bjt) | idañhi taṁ → idaṁ hitaṁ (th) | idañhi taṁ → idaṁ hitam (pts) isisaṅghanisevitaṁ → isisaṁghanisevitaṁ (ms2005)
“ก็พระเชตวันนี้ มีหมู่ฤาษีพำนักอยู่
Āvutthaṁ dhammarājena, pītisañjananaṁ mama.พระผู้เป็นธรรมราชาก็ประทับอยู่ เป็นสถานที่ให้เกิดปีติแก่ข้าพระองค์

Kammaṁ vijjā ca dhammo ca, sīlaṁ jīvitamuttamaṁ;
dhammo → dhammā (sya-all)
การงาน ๑ วิชชา ๑ ธรรม ๑ ศีล ๑ ชีวิตอันสูงสุด ๑
Etena maccā sujjhanti, na gottena dhanena vā.
gottena → gottena na (sya-all)
สัตว์ทั้งหลายย่อมบริสุทธิ์ด้วยธรรมนี้ หาใช่บริสุทธิ์ด้วยโคตรหรือทรัพย์ไม่

Tasmā hi paṇḍito poso, sampassaṁ atthamattano;เพราะเหตุนั้นแหละ คนฉลาด เมื่อเห็นประโยชน์ตน Yoniso vicine dhammaṁ, evaṁ tattha visujjhati.ควรเลือกเฟ้นธรรมโดยแยบคายเถิด เพราะเมื่อเลือกเฟ้นเช่นนี้ ย่อมหมดจดในธรรมเหล่านั้น

Sāriputtova paññāya, sīlena upasamena ca;
ca → (cck)
พระสารีบุตรเท่านั้น เป็นผู้ยอดเยี่ยมกว่าภิกษุผู้ถึงฝั่ง
Yopi pāraṅgato bhikkhu, etāvaparamo siyā’ti.
yopi pāraṅgato → yo hi pāragato (sya-all) etāvaparamo → etāva paramo (bjt) | etāvaparamo siyāti → etāva paramo siyā ti (pts)
ด้วยปัญญา ศีล และความสงบ”

Idamavoca, bhikkhave, so devaputto.
idamavoca → idam avoca (pts)
ภิกษุทั้งหลาย เทพบุตรนั้นได้กล่าวดังนี้แล้ว
‘Samanuñño me satthā’ti maṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyī”ti.
satthāti → satthā ti (pts) | tatthevantaradhāyīti → tatth ev antaradhāyīti (pts)
รู้ว่า ‘พระศาสดาทรงพอ พระทัยเรา’ จึงไหว้เรา ทำประทักษิณแล้วหายตัวไป ณ ที่นั้นเอง”

Evaṁ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสอย่างนี้แล้ว ท่านพระอานนท์ได้กราบทูลพระผู้มี พระภาคดังนี้ว่า

“so hi nūna so, bhante, anāthapiṇḍiko devaputto bhavissati.“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ก็เทพบุตรนั้น จักเป็นอนาถบิณฑิก เทพบุตรแน่ Anāthapiṇḍiko, bhante, gahapati āyasmante sāriputte abhippasanno ahosī”ti.
abhippasanno → aveccappasanno (pts) | abhippasanno → aveccappasanno (bj: machasaṁ, sīmu, PTS) | abhippasanno → aveccappasanno (sya-all: sī.) | aveccappasanno → Si abhippasanno, with note that the Sinhalese reading is as in text. (pts note)
เพราะอนาถบิณฑิกคหบดีเลื่อมใสแล้วในท่านพระสารีบุตร”

“Sādhu sādhu, ānanda.พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ดีละ อานนท์ Yāvatakaṁ kho, ānanda, takkāya pattabbaṁ, anuppattaṁ taṁ tayā.
taṁ → (bj, sya-all, pts)
เรื่องที่เธอคาดคะเนนั้น เธอลำดับ เรื่องถูกแล้ว
Anāthapiṇḍiko so, ānanda, devaputto”ti.
devaputtoti → devaputto nāññoti (bj) | ānanda devaputtoti → devaputto naññoti (sya-all) | nāññoti → nāññeti (bj: machasaṁ ūnaṁ) | añño → Sky (which omit preceding Ānanda) read na nañño. (pts note) | devaputtoti → devaputto n añño ti (pts)
เทพบุตรนั้นคืออนาถบิณฑิกเทพบุตร มิใช่ใครอื่น”

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสภาษิตนี้แล้ว
Attamano āyasmā ānando bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.ท่านพระอานนท์มีใจยินดีชื่นชมพระ ภาษิตของพระผู้มีพระภาค ดังนี้แล

Anāthapiṇḍikovādasuttaṁ niṭṭhitaṁ paṭhamaṁ.
anāthapiṇḍikovādasuttaṁ niṭṭhitaṁ → anāthapiṇḍikovāda suttaṁ (bjt)
อนาถปิณฑิโกวาทสูตรที่ ๑ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Italiano · ไทย