Vesālī nāma nagaratthi vajjīnaṁ, tattha ahu licchavi ambasakkaro;
ambasakkaro → ambasakkharo (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1-2); appasakkaro (mr) Disvāna petaṁ nagarassa bāhiraṁ, tattheva pucchittha taṁ kāraṇatthiko.
taṁ → yācāmahaṁ (bj, pts-vp-pli2); yāthā mahaṁ (pts-vp-pli1)

“Seyyā nisajjā nayimassa atthi, abhikkamo natthi paṭikkamo ca; Asitapītakhāyitavatthabhogā, paricārikā sāpi imassa natthi.
paricārikā → paricāraṇā (pts-vp-pli2)

Ye ñātakā diṭṭhasutā suhajjā, anukampakā yassa ahesuṁ pubbe; Daṭṭhumpi te dāni na taṁ labhanti, virājitatto hi janena tena.
virājitatto → virādhitatto (bj, pts-vp-pli2)

Na oggatattassa bhavanti mittā, jahanti mittā vikalaṁ viditvā; Atthañca disvā parivārayanti, bahū mittā uggatattassa honti.

Nihīnatto sabbabhogehi kiccho, sammakkhito samparibhinnagatto; Ussāvabindūva palimpamāno, ajja suve jīvitassūparodho.

Etādisaṁ uttamakicchappattaṁ, uttāsitaṁ pucimandassa sūle; ‘Atha tvaṁ kena vaṇṇena vadesi yakkha, jīva bho jīvitameva seyyo’”ti.
yo → so (sabbattha)

“Sālohito esa ahosi mayhaṁ, ahaṁ sarāmi purimāya jātiyā; Disvā ca me kāruññamahosi rāja, mā pāpadhammo nirayaṁ patāyaṁ.
patāyaṁ → pati + ayaṁ =

Ito cuto licchavi esa poso, sattussadaṁ nirayaṁ ghorarūpaṁ; Upapajjati dukkaṭakammakārī, mahābhitāpaṁ kaṭukaṁ bhayānakaṁ.

Anekabhāgena guṇena seyyo, ayameva sūlo nirayena tena; Ekantadukkhaṁ kaṭukaṁ bhayānakaṁ, ekantatibbaṁ nirayaṁ patāyaṁ.
patāyaṁ → pate + ayaṁ =

Idañca sutvā vacanaṁ mameso, dukkhūpanīto vijaheyya pāṇaṁ;
eso → ajjhito esa (mr) Tasmā ahaṁ santike na bhaṇāmi, mā me kato jīvitassūparodho”.

“Aññāto eso purisassa attho, aññampi icchāmase pucchituṁ tuvaṁ;
Aññāto → ñātomhi (mr) Okāsakammaṁ sace no karosi, pucchāma taṁ no na ca kujjhitabban”ti.

“Addhā paṭiññā me tadā ahu, nācikkhanā appasannassa hoti;
Addhā paṭiññā me tadā ahu → paṭiññātametaṁ tadāhu (mr); paṭiññā na mete tadā ahu (?) Akāmā saddheyyavacoti katvā, pucchassu maṁ kāmaṁ yathā visayhan”ti.
visayhan”ti → visayhaṁ (bj); visayaṁ (mr)

“Yaṁ kiñcahaṁ cakkhunā passissāmi, sabbampi tāhaṁ abhisaddaheyyaṁ;
passissāmi → passāmi (mr) Disvāva taṁ nopi ce saddaheyyaṁ, kareyyāsi me yakkha niyassakamman”ti.
kareyyāsi → karohi (katthaci)

“Saccappaṭiññā tava mesā hotu, sutvāna dhammaṁ labha suppasādaṁ; Aññatthiko no ca paduṭṭhacitto, yaṁ te sutaṁ asutañcāpi dhammaṁ; Sabbampi akkhissaṁ yathā pajānanti”.
Sabbampi akkhissaṁ → sabbaṁ ācikkhissaṁ (bj); sabbaṁ akkhissaṁ (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1-2)

“Setena assena alaṅkatena, upayāsi sūlāvutakassa santike; Yānaṁ idaṁ abbhutaṁ dassaneyyaṁ, kissetaṁ kammassa ayaṁ vipāko”ti.

“Vesāliyā nagarassa majjhe, cikkhallamagge narakaṁ ahosi;
Vesāliyā nagarassa → tassa nagarassa (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1-2) Gosīsamekāhaṁ pasannacitto, setaṁ gahetvā narakasmiṁ nikkhipiṁ.
setaṁ → setuṁ (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1, mr)

Etasmiṁ pādāni patiṭṭhapetvā, mayañca aññe ca atikkamimhā; Yānaṁ idaṁ abbhutaṁ dassaneyyaṁ, tasseva kammassa ayaṁ vipāko”ti.

“Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsati, gandho ca te sabbadisā pavāyati; Yakkhiddhipattosi mahānubhāvo, naggo cāsi kissa ayaṁ vipāko”ti.

“Akkodhano niccapasannacitto, saṇhāhi vācāhi janaṁ upemi; Tasseva kammassa ayaṁ vipāko, dibbo me vaṇṇo satataṁ pabhāsati.

Yasañca kittiñca dhamme ṭhitānaṁ, disvāna mantemi pasannacitto;
disvāna mantemi → disvā samantemi (mr) Tasseva kammassa ayaṁ vipāko, dibbo me gandho satataṁ pavāyati.

Sahāyānaṁ titthasmiṁ nhāyantānaṁ, thale gahetvā nidahissa dussaṁ; Khiḍḍatthiko no ca paduṭṭhacitto, tenamhi naggo kasirā ca vuttī”ti.

“Yo kīḷamāno pakaroti pāpaṁ, tassedisaṁ kammavipākamāhu; Akīḷamāno pana yo karoti, kiṁ tassa kammassa vipākamāhū”ti.

“Ye duṭṭhasaṅkappamanā manussā, kāyena vācāya ca saṅkiliṭṭhā; Kāyassa bhedā abhisamparāyaṁ, asaṁsayaṁ te nirayaṁ upenti.

Apare pana sugatimāsamānā, dāne ratā saṅgahitattabhāvā; Kāyassa bhedā abhisamparāyaṁ, asaṁsayaṁ te sugatiṁ upentī”ti.

“Taṁ kinti jāneyyamahaṁ avecca, kalyāṇapāpassa ayaṁ vipāko; Kiṁ vāhaṁ disvā abhisaddaheyyaṁ, ko vāpi maṁ saddahāpeyya etan”ti.

“Disvā ca sutvā abhisaddahassu, kalyāṇapāpassa ayaṁ vipāko; Kalyāṇapāpe ubhaye asante, siyā nu sattā sugatā duggatā vā.

No cettha kammāni kareyyuṁ maccā, kalyāṇapāpāni manussaloke; Nāhesuṁ sattā sugatā duggatā vā, hīnā paṇītā ca manussaloke.

Yasmā ca kammāni karonti maccā, kalyāṇapāpāni manussaloke; Tasmā hi sattā sugatā duggatā vā, hīnā paṇītā ca manussaloke.

Dvayajja kammānaṁ vipākamāhu, sukhassa dukkhassa ca vedanīyaṁ; Tā devatāyo paricārayanti, paccanti bālā dvayataṁ apassino.

Na matthi kammāni sayaṅkatāni, datvāpi me natthi yo ādiseyya; Acchādanaṁ sayanamathannapānaṁ, tenamhi naggo kasirā ca vuttī”ti.

“Siyā nu kho kāraṇaṁ kiñci yakkha, acchādanaṁ yena tuvaṁ labhetha; Ācikkha me tvaṁ yadatthi hetu, saddhāyikaṁ hetuvaco suṇomā”ti.
saddhāyikaṁ → saddhāyitaṁ (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1-2)

“Kappitako nāma idhatthi bhikkhu, jhāyī susīlo arahā vimutto;
Kappitako → kappinako (bj) Guttindriyo saṁvutapātimokkho, sītibhūto uttamadiṭṭhipatto.

Sakhilo vadaññū suvaco sumukho, svāgamo suppaṭimuttako ca; Puññassa khettaṁ araṇavihārī, devamanussānañca dakkhiṇeyyo.

Santo vidhūmo anīgho nirāso, mutto visallo amamo avaṅko; Nirūpadhī sabbapapañcakhīṇo, tisso vijjā anuppatto jutimā.

Appaññāto disvāpi na ca sujāno, munīti naṁ vajjisu voharanti; Jānanti taṁ yakkhabhūtā anejaṁ, kalyāṇadhammaṁ vicarantaṁ loke.

Tassa tuvaṁ ekayugaṁ duve vā, mamuddisitvāna sace dadetha; Paṭiggahītāni ca tāni assu, mamañca passetha sannaddhadussan”ti.

“Kasmiṁ padese samaṇaṁ vasantaṁ, gantvāna passemu mayaṁ idāni; Yo majja kaṅkhaṁ vicikicchitañca, diṭṭhīvisūkāni vinodayeyyā”ti.
majja → samajja (bj, pts-vp-pli1-2); sa majja (sya1ed, sya2ed)

“Eso nisinno kapinaccanāyaṁ, parivārito devatāhi bahūhi; Dhammiṁ kathaṁ bhāsati saccanāmo, sakasmimācerake appamatto”ti.

“Tathāhaṁ kassāmi gantvā idāni, acchādayissaṁ samaṇaṁ yugena;
Tathāhaṁ → yathāhaṁ (mr) Paṭiggahitāni ca tāni assu, tuvañca passemu sannaddhadussan”ti.

“Mā akkhaṇe pabbajitaṁ upāgami, sādhu vo licchavi nesa dhammo; Tato ca kāle upasaṅkamitvā, tattheva passāhi raho nisinnan”ti.

Tathāti vatvā agamāsi tattha, parivārito dāsagaṇena licchavi; So taṁ nagaraṁ upasaṅkamitvā, vāsūpagacchittha sake nivesane.

Tato ca kāle gihikiccāni katvā, nhatvā pivitvā ca khaṇaṁ labhitvā; Viceyya peḷāto ca yugāni aṭṭha, gāhāpayī dāsagaṇena licchavi.

So taṁ padesaṁ upasaṅkamitvā, taṁ addasa samaṇaṁ santacittaṁ; Paṭikkantaṁ gocarato nivattaṁ, sītibhūtaṁ rukkhamūle nisinnaṁ.

Tamenamavoca upasaṅkamitvā, appābādhaṁ phāsuvihārañca pucchi; “Vesāliyaṁ licchavihaṁ bhadante, jānanti maṁ licchavi ambasakkaro.

Imāni me aṭṭha yugā subhāni, paṭigaṇha bhante padadāmi tuyhaṁ;
subhāni → yugāni bhante (sya1ed, sya2ed, mr) Teneva atthena idhāgatosmi, yathā ahaṁ attamano bhaveyyan”ti.
Teneva → tena (sya1ed, sya2ed, mr)

“Dūratova samaṇabrāhmaṇā ca, nivesanaṁ te parivajjayanti; Pattāni bhijjanti ca te nivesane, saṅghāṭiyo cāpi vidālayanti.
bhijjanti ca te → bhijjanti tava (sya1ed, sya2ed, mr) vidālayanti → vipāṭayanti (bj); vipātayanti (mr)

Athāpare pādakuṭhārikāhi, avaṁsirā samaṇā pātayanti; Etādisaṁ pabbajitā vihesaṁ, tayā kataṁ samaṇā pāpuṇanti.

Tiṇena telampi na tvaṁ adāsi, muḷhassa maggampi na pāvadāsi; Andhassa daṇḍaṁ sayamādiyāsi, etādiso kadariyo asaṁvuto tuvaṁ; Atha tvaṁ kena vaṇṇena kimeva disvā, amhehi saha saṁvibhāgaṁ karosī”ti.

“Paccemi bhante yaṁ tvaṁ vadesi, vihesayiṁ samaṇe brāhmaṇe ca; Khiḍḍatthiko no ca paduṭṭhacitto, etampi me dukkaṭameva bhante.

Khiḍḍāya yakkho pasavitvā pāpaṁ, vedeti dukkhaṁ asamattabhogī; Daharo yuvā nagganiyassa bhāgī, kiṁ su tato dukkhatarassa hoti.

Taṁ disvā saṁvegamalatthaṁ bhante, tappaccayā vāpi dadāmi dānaṁ;
tappaccayā vāpi → tappaccayā tāhaṁ (bj, pts-vp-pli2); tappaccayā cāhaṁ (pts-vp-pli1) Paṭigaṇha bhante vatthayugāni aṭṭha, yakkhassimā gacchantu dakkhiṇāyo”ti.

“Addhā hi dānaṁ bahudhā pasatthaṁ, dadato ca te akkhayadhammamatthu; Paṭigaṇhāmi te vatthayugāni aṭṭha, yakkhassimā gacchantu dakkhiṇāyo”ti.

Tato hi so ācamayitvā licchavi, therassa datvāna yugāni aṭṭha; Paṭiggahitāni ca tāni assu, yakkhañca passetha sannaddhadussaṁ.

Tamaddasā candanasāralittaṁ, ājaññamārūḷhamuḷāravaṇṇaṁ; Alaṅkataṁ sādhunivatthadussaṁ, parivāritaṁ yakkhamahiddhipattaṁ.

So taṁ disvā attamano udaggo, pahaṭṭhacitto ca subhaggarūpo; Kammañca disvāna mahāvipākaṁ, sandiṭṭhikaṁ cakkhunā sacchikatvā.

Tamenamavoca upasaṅkamitvā, “Dassāmi dānaṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ; Na cāpi me kiñci adeyyamatthi, tuvañca me yakkha bahūpakāro”ti.

“Tuvañca me licchavi ekadesaṁ, adāsi dānāni amoghametaṁ; Svāhaṁ karissāmi tayāva sakkhiṁ, amānuso mānusakena saddhin”ti.

“Gatī ca bandhū ca parāyaṇañca, mitto mamāsi atha devatā me;
parāyaṇañca → parāyanañca (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1, mr) devatā me → devatāsi (bj, sya1ed, sya2ed) Yācāmi taṁ pañjaliko bhavitvā, icchāmi taṁ yakkha punāpi daṭṭhun”ti.

“Sace tuvaṁ assaddho bhavissasi, kadariyarūpo vippaṭipannacitto; Tvaṁ neva maṁ lacchasi dassanāya, disvā ca taṁ nopi ca ālapissaṁ.
neva maṁ lacchasi → teneva maṁ na lacchasi (bj); teneva maṁ licchavi (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1); teneva maṁ na lacchasi (pts-vp-pli2); teneva maṁ lacchasi (mr)

Sace pana tvaṁ bhavissasi dhammagāravo, dāne rato saṅgahitattabhāvo; Opānabhūto samaṇabrāhmaṇānaṁ, evaṁ mamaṁ lacchasi dassanāya.

Disvā ca taṁ ālapissaṁ bhadante, imañca sūlato lahuṁ pamuñca;
sūlato → sūlāvuto (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1-2) Yatonidānaṁ akarimha sakkhiṁ, maññāmi sūlāvutakassa kāraṇā.

Te aññamaññaṁ akarimha sakkhiṁ, ayañca sūlato lahuṁ pamutto; Sakkacca dhammāni samācaranto, mucceyya so nirayā ca tamhā;
dhammāni → kammāni (bj-a, pts-vp-pli1) Kammaṁ siyā aññatra vedanīyaṁ.

Kappitakañca upasaṅkamitvā, teneva saha saṁvibhajitvā kāle;
teneva saha → tena samaṁ (bj); tena saha (sya1ed, sya2ed, mr) Sayaṁ mukhenūpanisajja puccha, so te akkhissati etamatthaṁ.

Tameva bhikkhuṁ upasaṅkamitvā, pucchassu aññatthiko no ca paduṭṭhacitto; So te sutaṁ asutañcāpi dhammaṁ, sabbampi akkhissati yathā pajānan”ti.

So tattha rahassaṁ samullapitvā, sakkhiṁ karitvāna amānusena; Pakkāmi so licchavīnaṁ sakāsaṁ, atha bravi parisaṁ sannisinnaṁ.

“Suṇantu bhonto mama ekavākyaṁ, varaṁ varissaṁ labhissāmi atthaṁ; Sūlāvuto puriso luddakammo, paṇihitadaṇḍo anusattarūpo.
paṇihitadaṇḍo → paṇītadaṇḍo (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1-2, mr) | anusattarūpo → anupakkarūpo (mr)

Ettāvatā vīsatirattimattā, yato āvuto neva jīvati na mato; Tāhaṁ mocayissāmi dāni, yathāmatiṁ anujānātu saṅgho”ti.

“Etañca aññañca lahuṁ pamuñca, ko taṁ vadetha tathā karontaṁ;
vadetha → vadetha ca (sya1ed, sya2ed); vadethāti (mr) Yathā pajānāsi tathā karohi, yathāmatiṁ anujānāti saṅgho”ti.

So taṁ padesaṁ upasaṅkamitvā, sūlāvutaṁ mocayi khippameva; “Mā bhāyi sammā”ti ca taṁ avoca, tikicchakānañca upaṭṭhapesi.

“Kappitakañca upasaṅkamitvā, teneva saha saṁvibhajitvā kāle; Sayaṁ mukhenūpanisajja licchavi, tatheva pucchittha naṁ kāraṇatthiko.

Sūlāvuto puriso luddakammo, paṇihitadaṇḍo anusattarūpo; Ettāvatā vīsatirattimattā, yato āvuto neva jīvati na mato.

So mocito gantvā mayā idāni, etassa yakkhassa vaco hi bhante; Siyā nu kho kāraṇaṁ kiñcideva, yena so nirayaṁ no vajeyya.

Ācikkha bhante yadi atthi hetu, saddhāyikaṁ hetuvaco suṇoma; Na tesaṁ kammānaṁ vināsamatthi, avedayitvā idha byantibhāvo”ti.

“Sace sa dhammāni samācareyya, sakkacca rattindivamappamatto; Mucceyya so nirayā ca tamhā, kammaṁ siyā aññatra vedanīyan”ti.

“Aññāto eso purisassa attho, mamampi dāni anukampa bhante; Anusāsa maṁ ovada bhūripañña, yathā ahaṁ no nirayaṁ vajeyyan”ti.

“Ajjeva buddhaṁ saraṇaṁ upehi, dhammañca saṅghañca pasannacitto; Tatheva sikkhāya padāni pañca, akhaṇḍaphullāni samādiyassu.

Pāṇātipātā viramassu khippaṁ, loke adinnaṁ parivajjayassu; Amajjapo mā ca musā abhāṇī, sakena dārena ca hohi tuṭṭho; Imañca ariyaṁ aṭṭhaṅgavarenupetaṁ, samādiyāhi kusalaṁ sukhudrayaṁ.
Imañca ariyaṁ aṭṭhaṅgavarenupetaṁ → imañca aṭṭhaṅgavaraṁ upetaṁ (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)

Cīvaraṁ piṇḍapātañca, paccayaṁ sayanāsanaṁ; Annaṁ pānaṁ khādanīyaṁ, vatthasenāsanāni ca; Dadāhi ujubhūtesu, vippasannena cetasā.
vippasannena cetasā → sadā puññaṁ pavaḍḍhati (sya1ed, sya2ed, mr)

Bhikkhūpi sīlasampanne, vītarāge bahussute; Tappehi annapānena, sadā puññaṁ pavaḍḍhati.

Evañca dhammāni samācaranto, sakkacca rattindivamappamatto; Muñca tuvaṁ nirayā ca tamhā, kammaṁ siyā aññatra vedanīyan”ti.
Muñca tuvaṁ → mucceyya so tvaṁ (bj, pts-vp-pli2, mr); mucceyya so (sya1ed, sya2ed); muñca so tvaṁ (pts-vp-pli1)

“Ajjeva buddhaṁ saraṇaṁ upemi, dhammañca saṅghañca pasannacitto; Tatheva sikkhāya padāni pañca, akhaṇḍaphullāni samādiyāmi.

Pāṇātipātā viramāmi khippaṁ, loke adinnaṁ parivajjayāmi; Amajjapo no ca musā bhaṇāmi, sakena dārena ca homi tuṭṭho; Imañca ariyaṁ aṭṭhaṅgavarenupetaṁ, samādiyāmi kusalaṁ sukhudrayaṁ.

Cīvaraṁ piṇḍapātañca, paccayaṁ sayanāsanaṁ; Annaṁ pānaṁ khādanīyaṁ, vatthasenāsanāni ca.

Bhikkhū ca sīlasampanne, vītarāge bahussute; Dadāmi na vikampāmi, buddhānaṁ sāsane rato”ti.
vikampāmi → vikappāmi (bj, pts-vp-pli2); vikkappāmi (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)

Etādiso licchavi ambasakkaro, vesāliyaṁ aññataro upāsako; Saddho mudū kārakaro ca bhikkhu, saṅghañca sakkacca tadā upaṭṭhahi.

Sūlāvuto ca arogo hutvā, serī sukhī pabbajjaṁ upāgami;
pabbajjaṁ upāgami → pabbajjamupagacchi (mr) Bhikkhuñca āgamma kappitakuttamaṁ, ubhopi sāmaññaphalāni ajjhaguṁ.

Etādisā sappurisāna sevanā, mahapphalā hoti sataṁ vijānataṁ; Sūlāvuto aggaphalaṁ aphassayi, phalaṁ kaniṭṭhaṁ pana ambasakkaroti.
aphassayi → phussati (sya1ed, sya2ed, mr); phussasi (pts-vp-pli1)

Ambasakkarapetavatthu paṭhamaṁ.