2. Serīsakapetavatthu
Serīsakapetavatthu → serissakapetavatthu (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1-2)
“Suṇotha yakkhassa vāṇijāna ca, samāgamo yattha tadā ahosi; Yathā kathaṁ itaritarena cāpi, subhāsitaṁ tañca suṇātha sabbe.
Yo so ahu rājā pāyāsi nāma, bhummānaṁ sahabyagato yasassī;
nāma → nāmo (bj) So modamānova sake vimāne, amānuso mānuse ajjhabhāsī”ti.“Vaṅke araññe amanussaṭṭhāne, kantāre appodake appabhakkhe; Suduggame vaṇṇupathassa majjhe, vaṅkambhayā naṭṭhamanā manussā.
Nayidha phalā mūlamayā ca santi, upādānaṁ natthi kutodha bhakkho;
bhakkho → bhikkhā (sya1ed, sya2ed); bhikkho (mr) Aññatra paṁsūhi ca vālukāhi ca, tatāhi uṇhāhi ca dāruṇāhi ca.Ujjaṅgalaṁ tattamivaṁ kapālaṁ, anāyasaṁ paralokena tulyaṁ; Luddānamāvāsamidaṁ purāṇaṁ, bhūmippadeso abhisattarūpo.
Atha tumhe kena vaṇṇena, kimāsamānā imaṁ padesaṁ hi; Anupaviṭṭhā sahasā samacca, lobhā bhayā atha vā sampamūḷhā”ti.
“Magadhesu aṅgesu ca satthavāhā, āropayitvā paṇiyaṁ puthuttaṁ; Te yāmase sindhusovīrabhūmiṁ, dhanatthikā uddayaṁ patthayānā.
uddayaṁ → udrayaṁ (bj); udaya (pts-vp-pli1, mr)Divā pipāsaṁ nadhivāsayantā, yoggānukampañca samekkhamānā; Etena vegena āyāma sabbe, rattiṁ maggaṁ paṭipannā vikāle.
Te duppayātā aparaddhamaggā, andhākulā vippanaṭṭhā araññe; Suduggame vaṇṇupathassa majjhe, disaṁ na jānāma pamūḷhacittā.
Idañca disvāna adiṭṭhapubbaṁ, vimānaseṭṭhañca tavañca yakkha; Tatuttariṁ jīvitamāsamānā, disvā patītā sumanā udaggā”ti.
“Pāraṁ samuddassa imañca vaṇṇuṁ, vettācaraṁ saṅkupathañca maggaṁ;
vettācaraṁ → vettaṁ paraṁ (sya1ed, sya2ed); vettācāraṁ (mr) Nadiyo pana pabbatānañca duggā, puthuddisā gacchatha bhogahetu.Pakkhandiyāna vijitaṁ paresaṁ, verajjake mānuse pekkhamānā; Yaṁ vo sutaṁ vā atha vāpi diṭṭhaṁ, accherakaṁ taṁ vo suṇoma tātā”ti.
“Itopi accherataraṁ kumāra, na no sutaṁ vā atha vāpi diṭṭhaṁ; Atītamānussakameva sabbaṁ, disvā na tappāma anomavaṇṇaṁ.
Vehāyasaṁ pokkharañño savanti, pahūtamalyā bahupuṇḍarīkā;
pahūtamalyā → pahūtamālyā (bj, sya1ed, sya2ed) Dumā cime niccaphalūpapannā, atīva gandhā surabhiṁ pavāyanti.Veḷūriyathambhā satamussitāse, silāpavāḷassa ca āyataṁsā; Masāragallā sahalohitaṅgā, thambhā ime jotirasāmayāse.
Sahassathambhaṁ atulānubhāvaṁ, tesūpari sādhumidaṁ vimānaṁ; Ratanantaraṁ kañcanavedimissaṁ, tapanīyapaṭṭehi ca sādhuchannaṁ.
Jambonaduttattamidaṁ sumaṭṭho, pāsādasopānaphalūpapanno; Daḷho ca vaggu ca susaṅgato ca, atīva nijjhānakhamo manuñño.
vaggu ca susaṅgato ca → vaggu sumukho susaṅgato (bj); vaggū ca susaṅgato ca (sya1ed, sya2ed)Ratanantarasmiṁ bahuannapānaṁ, parivārito accharāsaṅgaṇena; Murajaālambaratūriyaghuṭṭho, abhivanditosi thutivandanāya.
So modasi nārigaṇappabodhano, vimānapāsādavare manorame; Acintiyo sabbaguṇūpapanno, rājā yathā vessavaṇo naḷinyā.
naḷinyā → nalinyā (bj, sya1ed, sya2ed); naḷiññaṁ (mr)Devo nu āsi udavāsi yakkho, udāhu devindo manussabhūto; Pucchanti taṁ vāṇijā satthavāhā, ācikkha ko nāma tuvaṁsi yakkho”ti.
“Serīsako nāma ahamhi yakkho, kantāriyo vaṇṇupathamhi gutto; Imaṁ padesaṁ abhipālayāmi, vacanakaro vessavaṇassa rañño”ti.
“Adhiccaladdhaṁ pariṇāmajaṁ te, sayaṅkataṁ udāhu devehi dinnaṁ; Pucchanti taṁ vāṇijā satthavāhā, kathaṁ tayā laddhamidaṁ manuññan”ti.
“Nādhiccaladdhaṁ na pariṇāmajaṁ me, na sayaṅkataṁ na hi devehi dinnaṁ; Sakehi kammehi apāpakehi, puññehi me laddhamidaṁ manuññan”ti.
“Kiṁ te vataṁ kiṁ pana brahmacariyaṁ, kissa suciṇṇassa ayaṁ vipāko; Pucchanti taṁ vāṇijā satthavāhā, kathaṁ tayā laddhamidaṁ vimānan”ti.
“Mamaṁ pāyāsīti ahu samaññā, rajjaṁ yadā kārayiṁ kosalānaṁ; Natthikadiṭṭhi kadariyo pāpadhammo, ucchedavādī ca tadā ahosiṁ.
Samaṇo ca kho āsi kumārakassapo, bahussuto cittakathī uḷāro; So me tadā dhammakathaṁ abhāsi, diṭṭhivisūkāni vinodayī me.
Tāhaṁ tassa dhammakathaṁ suṇitvā, upāsakattaṁ paṭivedayissaṁ; Pāṇātipātā virato ahosiṁ, loke adinnaṁ parivajjayissaṁ; Amajjapo no ca musā abhāṇiṁ, sakena dārena ca ahosi tuṭṭho.
Taṁ me vataṁ taṁ pana brahmacariyaṁ, tassa suciṇṇassa ayaṁ vipāko; Teheva kammehi apāpakehi, puññehi me laddhamidaṁ vimānan”ti.
“Saccaṁ kirāhaṁsu narā sapaññā, anaññathā vacanaṁ paṇḍitānaṁ; Yahiṁ yahiṁ gacchati puññakammo, tahiṁ tahiṁ modati kāmakāmī.
Yahiṁ yahiṁ sokapariddavo ca, vadho ca bandho ca parikkileso; Tahiṁ tahiṁ gacchati pāpakammo, na muccati duggatiyā kadācī”ti.
“Sammūḷharūpova jano ahosi, asmiṁ muhutte kalalīkatova; Janassimassa tuyhañca kumāra, appaccayo kena nu kho ahosī”ti.
“Ime ca sirīsavanā tātā, dibbā gandhā surabhī sampavanti;
ca sirīsavanā → ime sirisūpavanā ca (bj); ime sirisapavanā (sya1ed, sya2ed); ime pi sirīsavanā ca (pts-vp-pli2, mr) Te sampavāyanti imaṁ vimānaṁ, divā ca ratto ca tamaṁ nihantvā.Imesañca kho vassasataccayena, sipāṭikā phalati ekamekā; Mānussakaṁ vassasataṁ atītaṁ, yadagge kāyamhi idhūpapanno.
Disvānahaṁ vassasatāni pañca, asmiṁ vimāne ṭhatvāna tātā; Āyukkhayā puññakkhayā cavissaṁ, teneva sokena pamucchitosmī”ti.
“Kathaṁ nu soceyya tathāvidho so, laddhā vimānaṁ atulaṁ cirāya; Ye cāpi kho ittaramupapannā, te nūna soceyyuṁ parittapuññā”ti.
“Anucchaviṁ ovadiyañca me taṁ, yaṁ maṁ tumhe peyyavācaṁ vadetha; Tumhe ca kho tātā mayānuguttā, yenicchakaṁ tena paletha sotthin”ti.
“Gantvā mayaṁ sindhusovīrabhūmiṁ, dhanatthikā uddayaṁ patthayānā; Yathāpayogā paripuṇṇacāgā, kāhāma serīsamahaṁ uḷāran”ti.
“Mā ceva serīsamahaṁ akattha, sabbañca vo bhavissati yaṁ vadetha; Pāpāni kammāni vivajjayātha, dhammānuyogañca adhiṭṭhahātha.
Upāsako atthi imamhi saṅghe, bahussuto sīlavatūpapanno; Saddho ca cāgī ca supesalo ca, vicakkhaṇo santusito mutīmā.
Sañjānamāno na musā bhaṇeyya, parūpaghātāya na cetayeyya; Vebhūtikaṁ pesuṇaṁ no kareyya, saṇhañca vācaṁ sakhilaṁ bhaṇeyya.
Sagāravo sappatisso vinīto, apāpako adhisīle visuddho; So mātaraṁ pitarañcāpi jantu, dhammena poseti ariyavutti.
Maññe so mātāpitūnaṁ kāraṇā, bhogāni pariyesati na attahetu; Mātāpitūnañca yo accayena, nekkhammapoṇo carissati brahmacariyaṁ.
Ujū avaṅko asaṭho amāyo, na lesakappena ca vohareyya; So tādiso sukatakammakārī, dhamme ṭhito kinti labhetha dukkhaṁ.
Taṁ kāraṇā pātukatomhi attanā, tasmā dhammaṁ passatha vāṇijāse; Aññatra teniha bhasmī bhavetha, andhākulā vippanaṭṭhā araññe;
bhasmī → bhasmi (sya1ed, sya2ed); bhasma (mr) Taṁ khippamānena lahuṁ parena, sukho have sappurisena saṅgamo”ti.“Kiṁ nāma so kiñca karoti kammaṁ, kiṁ nāmadheyyaṁ kiṁ pana tassa gottaṁ; Mayampi naṁ daṭṭhukāmamha yakkha, yassānukampāya idhāgatosi; Lābhā hi tassa yassa tuvaṁ pihesī”ti.
“Yo kappako sambhavanāmadheyyo, upāsako kocchaphalūpajīvī; Jānātha naṁ tumhākaṁ pesiyo so, mā kho naṁ hīḷittha supesalo so”ti.
“Jānāmase yaṁ tvaṁ pavadesi yakkha, na kho naṁ jānāma sa edisoti; Mayampi naṁ pūjayissāma yakkha, sutvāna tuyhaṁ vacanaṁ uḷāran”ti.
“Ye keci imasmiṁ satthe manussā, daharā mahantā athavāpi majjhimā; Sabbeva te ālambantu vimānaṁ, passantu puññānaṁ phalaṁ kadariyā”ti.
Te tattha sabbeva “ahaṁ pure”ti, taṁ kappakaṁ tattha purakkhatvā;
purakkhatvā → purakkhipitvā (bj, pts-vp-pli2); purakkhitvā (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) Sabbeva te ālambiṁsu vimānaṁ, masakkasāraṁ viya vāsavassa.Te tattha sabbeva “ahaṁ pure”ti, upāsakattaṁ paṭivedayiṁsu; Pāṇātipātā paṭiviratā ahesuṁ, loke adinnaṁ parivajjayiṁsu; Amajjapā no ca musā bhaṇiṁsu, sakena dārena ca ahesuṁ tuṭṭhā.
Te tattha sabbeva “ahaṁ pure”ti, upāsakattaṁ paṭivedayitvā; Pakkāmi sattho anumodamāno, yakkhiddhiyā anumato punappunaṁ.
Gantvāna te sindhusovīrabhūmiṁ, dhanatthikā uddayaṁ patthayānā; Yathāpayogā paripuṇṇalābhā, paccāgamuṁ pāṭaliputtamakkhataṁ.
Gantvāna te saṅgharaṁ sotthivanto, puttehi dārehi samaṅgibhūtā; Ānandī vittā sumanā patītā, akaṁsu serīsamahaṁ uḷāraṁ; Serīsakaṁ te pariveṇaṁ māpayiṁsu.
Etādisā sappurisāna sevanā, mahatthikā dhammaguṇāna sevanā; Ekassa atthāya upāsakassa, sabbeva sattā sukhitā ahesunti.
sukhitā → sukhino (mr)