Ādittasutta๔๑ อาทิตตสูตร
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts) | sutaṁ → sutam (pts)ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
ārāme → ārame (pts)สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตกรุงสาวัตถี
Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
jetavanaṁ → jetavanam (pts) | tenupasaṅkami → ten-upasaṅkami (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antam (pts)ครั้นเมื่อราตรีผ่านไป เทวดาองค์หนึ่งมีวรรณะ งดงามยิ่งนัก เปล่งรัศมีให้สว่างทั่วพระเชตวัน เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วยืนอยู่ ณ ที่สมควร
Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imā gāthāyo abhāsi:
ekamantaṁ → ekam antam (pts)ได้กล่าวคาถาเหล่านี้ในสำนักของพระผู้มี พระภาคว่า
“Ādittasmiṁ agārasmiṁ, yaṁ nīharati bhājanaṁ;
ādittasmiṁ → ādittasmim (pts)เมื่อเรือนถูกไฟไหม้แล้ว เจ้าของเรือนขนเอาภาชนะใดออกไปได้ Taṁ tassa hoti atthāya, no ca yaṁ tattha ḍayhati.
ḍayhati evaṁ ādittako → ḍayhatīti evam ādīpito (pts) | ḍayhatīti → SS. ḍayhati. (pts note)ภาชนะนั้นย่อมเป็นประโยชน์แก่เขา ส่วนสิ่งของที่มิได้ขนออกไปย่อมถูกไฟไหม้ ฉันใดEvaṁ ādittako loko, jarāya maraṇena ca;
evaṁ ādittako → evamādipito (bj) | evamādipito → evaṁ ādittako (bj: machasaṁ, syā) | loko → ba. evaṁ. sī. yu. evamādīpito loko. evamādittake loketipi pāṭhena pana bhavitabbaṁ (sya-all note) | ādīpito → S3 ādipito; B. ādittako. (pts note) | evaṁ ādittako → evamādittako (th) | evaṁ ādittako → evam ādīpito (pts)โลกถูกชราและมรณะเผาแล้ว ก็ฉันนั้น Nīharetheva dānena, dinnaṁ hoti sunīhataṁ.
nīharetheva → nīhareth-eva (pts) sunīhataṁ → sunibbhataṁ (sya-all) | sunīhataṁ → So SS.; B. sunibbhataṁ; C. -nibhattam. (pts note)ควรนำออกด้วยการให้ทาน เพราะทานที่บุคคลให้แล้ว ชื่อว่านำออกดีแล้วDinnaṁ sukhaphalaṁ hoti, nādinnaṁ hoti taṁ tathā;
sukhaphalaṁ → S3 sukhaṁ phalaṁ; B. phalaṁ sukham. (pts note) nādinnaṁ → nādinnam (pts)ทานที่บุคคลให้แล้วนั้นย่อมมีผลคือความสุข ที่ยังมิได้ให้ ย่อมไม่มีผลอย่างนั้น Corā haranti rājāno, aggi ḍahati nassati.
ḍahati → ḍayhati (sya-all) | aggi ḍahati → aggī ḍayhati (pts) | aggī → B. aggi. (pts note)โจรยังปล้นเอาไปได้ พระราชายังริบเอาไปได้ ไฟยังไหม้ได้หรือสูญหายไปได้Atha antena jahati, sarīraṁ sapariggahaṁ;
jahati → jahāti (pts)อนึ่ง บุคคลจำต้องละร่างกาย พร้อมด้วยสิ่งของเครื่องอาศัยเพราะการตายจากไป Etadaññāya medhāvī, bhuñjetha ca dadetha ca;
etadaññāya medhāvī → etad aññāya medhāvi (pts) ca → bhuñjetheva. (pts note)ผู้มีปัญญารู้ชัดดังนี้แล้ว ควรใช้สอยและให้ทาน Datvā ca bhutvā ca yathānubhāvaṁ, anindito saggamupeti ṭhānan”ti.
ca → (pts) | datvā → B. adds ca. (pts note) saggamupeti ṭhānanti → saggam upeti ṭhānan ti (pts)ครั้นให้ทานและใช้สอยตามควรแล้ว จะไม่ถูกติเตียน ย่อมเข้าถึงสถานที่อันเป็นแดนสวรรค์ อาทิตตสูตรที่ ๑ จบ