Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 12.25สังยุตตนิกาย
  • 3. Dasabalavagga

Bhūmijasutta๒๕ ภูมิชสูตร

Sāvatthiyaṁ viharati.
viharati → (bj) | sāvatthiyaṁ → sāvatthiyam (pts)
พระผู้มีภาคประทับอยู่ ... เขตกรุงสาวัตถี

Atha kho āyasmā bhūmijo sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṁ sammodi.
sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (sya-all) | sāyanhasamayaṁ paṭisallānā → sāyaṇhasamayam paṭisallāṇā (pts)
ครั้งนั้น ท่านพระภูมิชะออกจากที่หลีกเร้นในเวลาเย็น เข้าไปหาท่านพระ- สารีบุตรถึงที่อยู่ ได้สนทนาปราศรัยพอเป็นที่บันเทิงใจ
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā bhūmijo āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all) | nisīdi → nīsīdi (sya-all) | sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ → sammodaniyam kathām sārānīyaṁ (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | sāriputtaṁ etadavoca → sāriputtam etad avoca (pts)
พอเป็นที่ระลึกถึงกันกับท่าน พระสารีบุตรแล้วนั่ง ณ ที่สมควร ครั้นแล้ว ท่านพระภูมิชะได้ถามท่านพระสารีบุตร ดังนี้ว่า

“Santāvuso sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṅkataṁ sukhadukkhaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | sāriputta → sārīputta (sya-all) | sukhadukkhaṁ paññapenti → sukhadukkham paññāpenti (pts) | sayaṅkataṁ → sayaṁkataṁ (my, bjt, th, ms2005) | sayaṅkataṁ sukhadukkhaṁ paññapenti → sayaṁkataṁ sukhadukkham paññāpenti (pts)
“ท่านพระสารีบุตร สมณพราหมณ์ฝ่ายกรรมวาทะพวกหนึ่งบัญญัติว่า สุขและ ทุกข์เป็นสิ่งที่ตนกระทำเอง
Santi panāvuso sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā paraṅkataṁ sukhadukkhaṁ paññapenti.
paññapenti santāvuso → paññāpenti santi panāvuso (bj, pts) | sāriputta → sārīputta (sya-all) | kammavādā paraṅkataṁ → kammavādāparakataṁ (sya-all) | paraṅkataṁ → paraṁkataṁ (my, ms2005) | paraṅkataṁ sukhadukkhaṁ paññapenti → paraṁkataṁ (bjt) | paraṅkataṁ sukhadukkhaṁ paññapenti → param (pts)
สมณพราหมณ์ฝ่ายกรรมวาทะพวกหนึ่งบัญญัติว่า สุขและทุกข์เป็นสิ่งที่คนอื่น กระทำให้
Santāvuso sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṅkatañca paraṅkatañca sukhadukkhaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | sāriputta → sārīputta (sya-all) | paraṅkatañca → parakatañca (sya-all) | sayaṅkatañca paraṅkatañca → sayaṁkatañca paraṁkatañca (my, ms2005) | sayaṅkatañca paraṅkatañca → sayaṁkatañca parakatañca (th)
สมณพราหมณ์ฝ่ายกรรมวาทะพวกหนึ่งบัญญัติว่า สุขและทุกข์เป็นสิ่งที่ตน กระทำเองด้วย และเป็นสิ่งที่คนอื่นกระทำให้ด้วย
Santi panāvuso sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ sukhadukkhaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ → aparakāraṁ adhicca samuppannaṁ (sya-all) | panāvuso → santāvuso (bj: machasaṁ, syā) | panāvuso → B Santāvuso (pts note) | asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ → asayaṁkāraṁ aparaṁkāraṁ (my) | asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ → sayaṁkatañca paraṁkatañca sukhadukkhaṁ paññāpenti santi panāvuso sāriputta eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṁkāraṁ aparaṁkāraṁ (bjt) | asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ → asayaṁkāraṁ aparakāraṁ adhicca samuppannaṁ (th) | asayaṅkāraṁ → asayaṁkāraṁ (ms2005) | asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ → sayaṁkatañca paraṁ-katañca sukhadukkhaṁ paññāpenti santi panāvuso sāriputta eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṁ-kāram aparaṁ-kāram (pts)
สมณพราหมณ์ฝ่ายกรรมวาทะพวกหนึ่งบัญญัติว่า สุขและทุกข์เกิดขึ้นเพราะ อาศัยเหตุที่ตนกระทำเองก็มิใช่ และคนอื่นกระทำให้ก็มิใช่
Idha no, āvuso sāriputta, bhagavā kiṁvādī kimakkhāyī,
kiṁvādī → kiṁvādi (pts) | kiṁvādī → kiṁ vādī (bjt)
ในวาทะเหล่านี้ พระผู้มีพระภาคของเราทั้งหลาย ตรัสไว้อย่างไร ตรัสบอกไว้ อย่างไร
kathaṁ byākaramānā ca mayaṁ vuttavādino ceva bhagavato assāma, na ca bhagavantaṁ abhūtena abbhācikkheyyāma, dhammassa cānudhammaṁ byākareyyāma, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṁ ṭhānaṁ āgaccheyyā”ti?
vādānupāto → See the preceding sutta (p. 33 n. 3) (pts note) | byākaramānā → vyākaramānā (bjt, pts) | koci → ko ci (bjt) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | cānudhammaṁ byākareyyāma → cānudhammam vyākareyyāma (pts) | ṭhānaṁ → ṭhānam (pts)
และเราทั้งหลายจะตอบอย่างไร จึงจะชื่อว่าพูดตรงตามที่พระผู้มีพระภาค ตรัสไว้ ไม่ชื่อว่ากล่าวตู่พระผู้มีพระภาคด้วยคำเท็จ ชื่อว่ากล่าวแก้อย่างสมเหตุสมผล ทั้งไม่มีการคล้อยตามคำเช่นนั้นที่จะเป็นเหตุให้ถูกตำหนิได้”

“Paṭiccasamuppannaṁ kho, āvuso, sukhadukkhaṁ vuttaṁ bhagavatā.
paṭiccasamuppannaṁ → paṭicca-samuppannam (pts)
“ท่านผู้มีอายุ พระผู้มีพระภาคตรัสว่า สุขและทุกข์เป็นสภาวะที่อาศัยปัจจัย เกิดขึ้น
Kiṁ paṭicca?อาศัยปัจจัยอะไร Phassaṁ paṭicca.คืออาศัยผัสสะ Iti vadaṁ vuttavādī ceva bhagavato assa, na ca bhagavantaṁ abhūtena abbhācikkheyya, dhammassa cānudhammaṁ byākareyya, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṁ ṭhānaṁ āgaccheyya.
bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | byākareyya → vyākareyya (pts) | ṭhānaṁ → ṭhānam (pts)
บุคคลผู้กล่าวถ้อยคำเช่นนี้ จึงชื่อว่าเป็น ผู้พูดตรงตามที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ ไม่ชื่อว่ากล่าวตู่พระผู้มีพระภาคด้วยคำเท็จ ชื่อว่ากล่าวแก้อย่างสมเหตุสมผล ทั้งไม่มีการคล้อยตามคำเช่นนั้นที่จะเป็นเหตุให้ถูก ตำหนิได้

Tatrāvuso, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṅkataṁ sukhadukkhaṁ paññapenti, tadapi phassapaccayā.
paññapenti → paññāpenti (bj) | sayaṅkataṁ → sayaṁkataṁ (my, bjt, th, ms2005) | kammavādā sayaṅkataṁ → kammavāda sayaṁ-kataṁ (pts) | paññapenti tadapi → paññāpenti tad api (pts)
ในวาทะทั้ง ๔ นั้น สุขและทุกข์ที่พวกสมณพราหมณ์ฝ่ายกรรมวาทะบัญญัติว่า เป็นสิ่งที่ตนกระทำเอง ก็เกิดขึ้นเพราะผัสสะเป็นปัจจัย
Yepi te …pe…
yepi → ye pi (pts)
สุขและทุกข์ที่พวกสมณพราหมณ์ ฝ่ายกรรมวาทะ ฯลฯ
yepi te …pe…
yepi → ye pi (pts)
สุขและทุกข์ที่พวกสมณพราหมณ์ฝ่ายกรรมวาทะ ฯลฯ
yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ sukhadukkhaṁ paññapenti, tadapi phassapaccayā.
paññapenti → paññāpenti (bj) | aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ → aparakāraṁ adhicca samuppannaṁ (sya-all) | samaṇabrāhmaṇā → samanabrāhmaṇā (pts) | asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ → asayaṁkāraṁ aparaṁkāraṁ (my, bjt) | asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ → asayaṁkāraṁ aparakāraṁ adhicca samuppannaṁ (th) | asayaṅkāraṁ → asayaṁkāraṁ (ms2005)
สุข และทุกข์ที่พวกสมณพราหมณ์ฝ่ายกรรมวาทะบัญญัติว่า เกิดขึ้นเพราะอาศัยเหตุที่ ตนกระทำเองก็มิใช่ และคนอื่นกระทำให้ก็มิใช่ ก็เกิดขึ้นเพราะผัสสะเป็นปัจจัย

Tatrāvuso, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṅkataṁ sukhadukkhaṁ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
ye → yepi (bj, pts) | paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | paṭisaṁvedissantīti → paṭisaṁvedayantīti (sya-all) | pi → Omitted by B (pts note) | sayaṅkataṁ → sayaṁkataṁ (my, bjt, th, ms2005, pts) | netaṁ ṭhānaṁ → netam ṭhānam (pts)
ในวาทะทั้ง ๔ นั้น เป็นไปไม่ได้ที่พวกสมณพราหมณ์ฝ่ายกรรมวาทะบัญญัติว่า สุขและทุกข์เป็นสิ่งที่ตนกระทำเอง จะเสวยสุขและทุกข์เว้นจากผัสสะ
Yepi te …pe…
yepi → ye pi (pts)
เป็นไปไม่ได้ที่ พวกสมณพราหมณ์ฝ่ายกรรมวาทะ ฯลฯ
yepi te …pe…
yepi → ye pi (pts)
yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ sukhadukkhaṁ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjatī”ti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | vijjatīti → vijjati (bj) | aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ → aparakāraṁ adhicca samuppannaṁ (sya-all) | paṭisaṁvedissantīti → paṭisaṁvedayantīti (sya-all) | aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ sukhadukkhaṁ paññapenti → aparaṁkāram aḍhiccasamuppannaṁ sukhadukkham paññāpenti (pts) | netaṁ ṭhānaṁ → netam ṭhanaṁ (pts) | asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ → asayaṁkāraṁ aparaṁkāraṁ (my, bjt) | asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ → asayaṁkāraṁ aparakāraṁ adhicca samuppannaṁ (th) | asayaṅkāraṁ → asayaṁkāraṁ (ms2005) | yepi → ye pi (pts) | asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ sukhadukkhaṁ paññapenti → asayaṁ-kāraṁ aparaṁ-kāram aḍhiccasamuppannaṁ sukhadukkham paññāpenti (pts)
เป็นไปไม่ได้ที่พวกสมณพราหมณ์ฝ่าย กรรมวาทะบัญญัติว่า สุขและทุกข์เกิดขึ้นเพราะอาศัยเหตุที่ตนกระทำเองก็มิใช่ และ คนอื่นกระทำให้ก็มิใช่ จะเสวยสุขและทุกข์เว้นจากผัสสะ”

Assosi kho āyasmā ānando āyasmato sāriputtassa āyasmatā bhūmijena saddhiṁ imaṁ kathāsallāpaṁ.
saddhiṁ → saddhim (pts)
ท่านพระอานนท์ได้ฟังการสนทนาปราศรัยของท่านพระสารีบุตรกับท่าน พระภูมิชะแล้ว
Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts)
ลำดับนั้น ท่านพระอานนท์จึงเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วนั่ง ณ ที่สมควร
Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando yāvatako āyasmato sāriputtassa āyasmatā bhūmijena saddhiṁ ahosi kathāsallāpo taṁ sabbaṁ bhagavato ārocesi.
ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | taṁ sabbaṁ → tam sabbam (pts)
ครั้นแล้ว ได้กราบทูลคำสนทนาทั้งหมดของ ท่านพระสารีบุตรกับท่านพระภูมิชะแด่พระผู้มีพระภาค

“Sādhu sādhu, ānanda, yathā taṁ sāriputto sammā byākaramāno byākareyya.
sāriputto → sāriputto ca (sya-all) | byākaramāno byākareyya → vyākaramāno vyākareyya (bjt) | yathā taṁ → yathātaṁ (th) | sammā byākaramāno byākareyya → sammāvyākaramāno vyākareyya (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ดีละ ดีละ อานนท์ ตามที่สารีบุตรพยากรณ์นั้นชื่อว่า พึงพยากรณ์โดยชอบ
Paṭiccasamuppannaṁ kho, ānanda, sukhadukkhaṁ vuttaṁ mayā.
paṭiccasamuppannaṁ → paṭicca-samuppannaṁ (pts) | vuttaṁ → vuttam (pts)
เรากล่าวว่า สุขและทุกข์เป็นสภาวะที่อาศัยปัจจัยเกิดขึ้น
Kiṁ paṭicca?
kiṁ → kim (pts)
อาศัย ปัจจัยอะไร
Phassaṁ paṭicca.
phassaṁ → phassam (pts)
คืออาศัยผัสสะ
Iti vadaṁ vuttavādī ceva me assa, na ca maṁ abhūtena abbhācikkheyya, dhammassa cānudhammaṁ byākareyya, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṁ ṭhānaṁ āgaccheyya.
ṭhānaṁ āgaccheyya → ṭhānam agaccheyya (pts) | vadaṁ → S1-3 have vadaṁ here See p.33 n. 4. (pts note) | byākareyya → vyākareyya (pts)
บุคคลผู้กล่าวถ้อยคำเช่นนี้ จึงชื่อว่าเป็นผู้พูดตรงตามที่ เรากล่าวไว้ ไม่ชื่อว่ากล่าวตู่เราด้วยคำเท็จ ชื่อว่ากล่าวแก้อย่างสมเหตุสมผล ทั้งไม่มี การคล้อยตามคำเช่นนั้นที่จะเป็นเหตุให้ถูกตำหนิได้

Tatrānanda, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṅkataṁ sukhadukkhaṁ paññapenti tadapi phassapaccayā.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ye → S2 adds pi (pts note) | sayaṅkataṁ → sayaṁkataṁ (my, bjt, th, ms2005) | sayaṅkataṁ → sayaṁ-kataṁ (pts) | paññapenti tadapi phassapaccayā → paññāpenti tad api phassapaccaye (pts)
ในวาทะทั้ง ๔ นั้น สุขและทุกข์ที่พวกสมณพราหมณ์ฝ่ายกรรมวาทะบัญญัติว่า เป็นสิ่งที่ตนกระทำเอง ก็เกิดขึ้นเพราะผัสสะเป็นปัจจัย
Yepi te …pe…
yepi → ye pi (pts)
สมณพราหมณ์ฝ่ายกรรมวาทะ ฯลฯ
yepi te …pe…
yepi → ye pi (pts)
สมณพราหมณ์ฝ่ายกรรมวาทะ ฯลฯ
yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ sukhadukkhaṁ paññapenti tadapi phassapaccayā.
paññapenti → paññāpenti (bj) | aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ → aparakāraṁ adhicca samuppannaṁ (sya-all) | phassapaccayā → phasusa paccayā (sya-all) | paññapenti tadapi → paññāpenti tad api (pts) | asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ → asayaṁkāraṁ aparaṁkāraṁ (my, bjt) | asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ → asayaṁkāraṁ aparakāraṁ adhicca samuppannaṁ (th) | asayaṅkāraṁ → asayaṁkāraṁ (ms2005) | yepi → ye pi (pts) | asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ → asayaṁ-kāram aparaṁkāraṁ adhiccasamupannaṁ (pts)
สุขและทุกข์ที่พวกสมณพราหมณ์ฝ่าย กรรมวาทะบัญญัติว่า เกิดขึ้นเพราะอาศัยเหตุที่ตนกระทำเองก็มิใช่ ที่คนอื่นกระทำให้ ก็มิใช่นั้น ก็เกิดขึ้นเพราะผัสสะเป็นปัจจัย

Tatrānanda, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṅkataṁ sukhadukkhaṁ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
paññapenti → paññāpenti (bj) | paṭisaṁvedissantīti → paṭisaṁvedayantīti (sya-all) | sukhadukkhaṁ paññapenti → sukhadukkham paññāpenti (pts) | ṭhānaṁ → ṭhanaṁ (pts) | sayaṅkataṁ → sayaṁkataṁ (my, bjt, th, ms2005) | sayaṅkataṁ sukhadukkhaṁ paññapenti → sayaṁ-kataṁ sukhadukkham paññāpenti (pts)
ในวาทะทั้ง ๔ นั้น เป็นไปไม่ได้ที่พวกสมณพราหมณ์ฝ่ายกรรมวาทะบัญญัติว่า สุขและทุกข์เป็นสิ่งที่ตนกระทำเอง จะเสวยสุขและทุกข์เว้นจากผัสสะ
Yepi te …pe…
yepi → ye pi (pts)
สมณพราหมณ์ ฝ่ายกรรมวาทะ ฯลฯ
yepi te …pe…
yepi → ye pi (pts)
สมณพราหมณ์ฝ่ายกรรมวาทะ ฯลฯ
yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ sukhadukkhaṁ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ → aparakāraṁ adhicca samuppannaṁ (sya-all) | paṭisaṁvedissantīti → paṭisaṁvedayantīti (sya-all); pāṭisaṁvedissantīti (pts) | samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ → samaṇabrāhmaṇākammavādā asayaṁkāraṁ aparaṁkāraṁ (my) | asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ → asayaṁkāraṁ aparaṁkāraṁ (bjt) | asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ → asayaṁkāraṁ aparakāraṁ adhicca samuppannaṁ (th) | asayaṅkāraṁ → asayaṁkāraṁ (ms2005) | yepi → ye pi (pts) | asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ → asayaṁ-kāram aparaṁ-kāram (pts)
สมณพราหมณ์ฝ่าย กรรมวาทะบัญญัติว่า สุขและทุกข์เกิดขึ้นเพราะอาศัยเหตุที่ตนกระทำเองก็มิใช่ และ คนอื่นกระทำให้ก็มิใช่ จะเสวยสุขและทุกข์เว้นจากผัสสะ

Kāye vā hānanda, sati kāyasañcetanāhetu uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ.
kāyasañcetanāhetu → kāyasañcetanā-hetu (pts)
เมื่อกายมีอยู่ สุขและทุกข์ที่เป็นไปในภายใน จึงเกิดขึ้น เพราะความจงใจทางกาย เป็นเหตุ
Vācāya vā hānanda, sati vacīsañcetanāhetu uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ.
vācāya → vācāyaṁ (sya-all) | vacīsañcetanāhetu → vacisañcetanāhetu (pts) | vācāya → vācāyaṁ (bj: syā) | vacīsañcetanāhetu → vacisañcetanā-hetu (pts) | sukhadukkhaṁ → sukhadukkham (pts)
หรือว่าเมื่อวาจามีอยู่ สุขและทุกข์ที่เป็นไปในภายใน จึงเกิดขึ้น เพราะความ จงใจทางวาจาเป็นเหตุ
Mane vā hānanda, sati manosañcetanāhetu uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ avijjāpaccayā ca.
avijjāpaccayā ca → avijjāpaccayāva (sya-all) | ca → va (pts) | ca → avijjāpaccayāca (bj: sīmu3, syā) | mane → S1-3 mano (pts note) | va → B ca (pts note) | manosañcetanāhetu → manosañcetanā-hetu (pts) | ajjhattaṁ → ajjhattam (pts)
หรือว่าเมื่อใจมีอยู่ สุขและทุกข์ที่เป็นไปในภายใน จึงเกิดขึ้น เพราะความจงใจทางใจเป็นเหตุ และเพราะอวิชชาเป็นปัจจัยด้วย

Sāmaṁ vā taṁ, ānanda, kāyasaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti, yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ.
yaṁpaccayāssa taṁ → yaṁpaccayāyataṁ (sya-all, km); yaṁpaccayā yaṁ (mr) | yampaccayāssa → yampaccayāya (bj: syā) | yaṁpaccayāssa → yaṁpaccayāya (cck: syā. kaṁ.); yaṁpaccayā yaṁ (cck: ka.) | yaṁpaccayāyataṁ → yaṁ paccayassa tantidissati (sya-all: yu.) | abhisaṅkharoti → S1-3 -karoti C -khāroti (pts note) | paccayāssa → B paccayāyaṁ always (pts note) | kāyasaṅkhāraṁ → kāyasaṅkhāram (pts) | yaṁpaccayāssa taṁ → yam paccayāssa tam (pts)
บุคคลปรุงแต่งกายสังขาร ซึ่งเป็นปัจจัยให้สุขและทุกข์ที่เป็นไปในภายในเกิด ขึ้นด้วยตนเองบ้าง
Pare vā taṁ, ānanda, kāyasaṅkhāraṁ abhisaṅkharonti, yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ.
Pare vā taṁ → parevāssa taṁ (bj, pts1ed, pts2ed); pare vāyataṁ (sya-all, km) | pare vā → parevāssa (bj) | abhisaṅkharonti yaṁpaccayāssa taṁ → abhisaṅkharoti yaṁpaccayāyataṁ (sya-all) | vā → vāssa (pts) | kāyasaṅkhāraṁ → manosaṅkhāram (pts) | parevāssa → parevāya taṁ (bj: syā) | abhisaṅkharonti → abhisaṁkaroti (bj: syā) | taṁ → pare vāssa taṁ (cck: sī. pī.); pare vāyataṁ (cck: syā. kaṁ.) | vāyataṁ → pave vāssa tanti dissati. ba. vāyanti dissati (sya-all: yu.) | abhisaṅkharoti → abhisaṅkharontīti dissati (sya-all: yu.) | vāssa → B vāyam (pts note) | abhīsaṅkharonti → S1-3 -karonti; further on kharoti kharonti (pts note) | yaṁpaccayāssa → yampaccayāssa (bjt) | kāyasaṅkhāraṁ abhisaṅkharonti yaṁpaccayāssa taṁ → kāyasaṅkhāram abhīsaṅkharonti yam paccayāssa tam (pts)
ปรุงแต่งกายสังขาร ซึ่งเป็นปัจจัยให้สุขและทุกข์ที่เป็นไปใน ภายในเกิดขึ้นเพราะคนอื่นบ้าง
Sampajāno vā taṁ, ānanda, kāyasaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ.
yaṁpaccayāssa taṁ → yaṁpaccayāyataṁ (sya-all) | yaṁpaccayāssa → yampaccayāssa (bjt) | taṁ → tam (pts) | kāyasaṅkhāraṁ → kāyasaṅkhāram (pts) | yaṁpaccayāssa taṁ → yam paccāyassa tam (pts) | ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ → ajjhattam sukhadukkham (pts)
บุคคลรู้สึกตัวอยู่ ปรุงแต่งกายสังขาร ซึ่งเป็นปัจจัย ให้สุขและทุกข์ที่เป็นไปในภายในเกิดขึ้นบ้าง
Asampajāno vā taṁ, ānanda, kāyasaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ.
yaṁpaccayāssa taṁ → yaṁpaccayāyataṁ (sya-all) | vā → S1-3 va always (pts note) | yaṁpaccayāssa → yaṁ paccayāssa (bjt) | taṁ → tam (pts) | kāyasaṅkhāraṁ → kāyasaṅkhāram (pts) | yaṁpaccayāssa taṁ → yam paccayāssa tam (pts) | sukhadukkhaṁ → sukhadukkham (pts)
ไม่รู้สึกตัวอยู่ ปรุงแต่งกายสังขาร ซึ่งเป็นปัจจัยให้สุขและทุกข์ที่เป็นไปในภายในเกิดขึ้นบ้าง

Sāmaṁ vā taṁ, ānanda, vacīsaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ.
yaṁpaccayāssa taṁ → yaṁpaccayāyataṁ (sya-all) | sukhadukkhaṁ → sukhadukkhaṁ -pe- (bj: syā) | yaṁpaccayāssa → yaṁ paccayāssa (bjt) | sukhadukkhaṁ → sukha dukkhaṁ (th) | vā taṁ → vātaṁ (pts) | vacīsaṅkhāraṁ → vacīsaṅkhāram (pts) | yaṁpaccayāssa taṁ → yam paccayāssa tam (pts)
บุคคลปรุงแต่งวจีสังขาร ซึ่งเป็นปัจจัยให้สุขและทุกข์ที่เป็นไปในภายในเกิดขึ้น ด้วยตนเองบ้าง
Pare vā taṁ, ānanda, vacīsaṅkhāraṁ abhisaṅkharonti yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ.
pare vā → parevāssa (bj) | vā taṁ → vāyataṁ (sya-all) | abhisaṅkharonti yaṁpaccayāssa taṁ → abhisaṅkharoti yaṁpaccayāyataṁ (sya-all) | yaṁpaccayāssa → yaṁ paccayāssa (bjt, pts) | vā taṁ → vāssa tam (pts) | vacīsaṅkhāraṁ → vacīsaṅkhāram (pts)
ปรุงแต่งวจีสังขาร ซึ่งเป็นปัจจัยให้สุขและทุกข์ที่เป็นไปในภายใน เกิดขึ้นเพราะคนอื่นบ้าง
Sampajāno vā taṁ, ānanda …pe…
vā taṁ → vātaṁ (pts)
บุคคลรู้สึกตัวอยู่ ฯลฯ บ้าง
asampajāno vā taṁ, ānanda, vacīsaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ.
yaṁpaccayāssa taṁ → yaṁpaccayāyataṁ (sya-all) | vacīsaṅkhāraṁ → manosaṅkhāram (pts) | yaṁpaccayāssa → yaṁ paccayāssa (bjt) | taṁ → tam (pts) | vacīsaṅkhāraṁ → vacīsaṅkhāram (pts) | yaṁpaccayāssa taṁ → yam paccayāssa tam (pts)
ไม่รู้สึกตัวอยู่ ปรุงแต่งวจีสังขาร ซึ่งเป็นปัจจัยให้สุขและทุกข์ที่เป็นไปในภายในเกิดขึ้นบ้าง

Sāmaṁ vā taṁ, ānanda, manosaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ.
yaṁpaccayāssa taṁ → yaṁpaccayāyataṁ (sya-all) | yaṁpaccayāssa → yaṁ paccayāssa (bjt) | taṁ → tam (pts) | yaṁpaccayāssa taṁ → yam paccayāssa tam (pts) | ajjhattaṁ → ajjhattam (pts)
บุคคลปรุงแต่งมโนสังขาร ซึ่งเป็นปัจจัยให้สุขและทุกข์ที่เป็นไปในภายในเกิดขึ้น ด้วยตนเองบ้าง
Pare vā taṁ, ānanda, manosaṅkhāraṁ abhisaṅkharonti yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ.
vā → vāssa (bj) | vā taṁ → vāyataṁ (sya-all) | abhisaṅkharonti yaṁpaccayāssa taṁ → abhisaṅkharoti yaṁpaccayāyataṁ (sya-all) | yaṁpaccayāssa → yaṁ paccayāssa (bjt, pts) | manosaṅkhāraṁ → manosaṅkhāram (pts)
ปรุงแต่งมโนสังขาร ซึ่งเป็นปัจจัยให้สุขและทุกข์ที่เป็นไปในภายใน เกิดขึ้นเพราะคนอื่นบ้าง
Sampajāno vā taṁ, ānanda …pe…
taṁ → tam (pts)
บุคคลรู้สึกตัวอยู่ ฯลฯ บ้าง
asampajāno vā taṁ, ānanda, manosaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ.
yaṁpaccayāssa taṁ → yaṁpaccayāyataṁ (sya-all) | yaṁpaccayāssa → yaṁ paccayāssa (bjt) | taṁ → tam (pts) | manosaṅkhāraṁ → manosaṅkhāram (pts) | yaṁpaccayāssa → yam paccayāssa (pts) | ajjhattaṁ → ajjhattam (pts)
ไม่รู้สึกตัวอยู่ ปรุงแต่งมโนสังขาร ซึ่งเป็นปัจจัยให้สุขและทุกข์ที่เป็นไปในภายในเกิดขึ้นบ้าง

Imesu, ānanda, dhammesu avijjā anupatitā.
ānanda → ānanda chasu (pts) | chasu → S1-3 omit chasu (pts note)
อานนท์ อวิชชาแทรกอยู่แล้วในธรรมเหล่านี้
Avijjāya tveva, ānanda, asesavirāganirodhā so kāyo na hoti yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ. Sā vācā na hoti yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ. So mano na hoti yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ.
yaṁpaccayāssa taṁ → yaṁpaccayāyataṁ (sya-all) | asesavirāganirodhā → asesāvirāganirodhā (pts) | sā → sa (pts) | avijjāya tveva → avijjāyatveva (bjt) | yaṁpaccayāssa → yaṁ paccayāssa (bjt) | yaṁpaccayāssa taṁ → yampaccayāssa tam (pts) | yaṁpaccayāssa taṁ → yam paccayāssa tam (pts) | ajjhattaṁ → ajjhattam (pts)
เพราะอวิชชานั้นแหละดับไปไม่ เหลือด้วยวิราคะ กายซึ่งเป็นปัจจัยให้สุขและทุกข์ที่เป็นไปในภายในเกิดขึ้นนั้น จึงไม่มี วาจาซึ่งเป็นปัจจัยให้สุขและทุกข์ที่เป็นไปในภายในเกิดขึ้นนั้น จึงไม่มี มโนซึ่งเป็น ปัจจัยให้สุขและทุกข์ที่เป็นไปในภายในเกิดขึ้นนั้น จึงไม่มี
Khettaṁ taṁ na hoti …pe… vatthu taṁ na hoti …pe… āyatanaṁ taṁ na hoti …pe… adhikaraṇaṁ taṁ na hoti yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhan”ti.
taṁ → vā (sya-all); taṁ vā (sya-all) | yaṁpaccayāssa taṁ → yaṁpaccayāyataṁ (sya-all) | taṁ → khettaṁ vā (bj: syā) | taṁ → vatthuṁ vā (bj: syā) | taṁ → āyatanaṁ vā (bj: syā) | taṁ → adhikaraṇaṁ vā (bj: syā) | vā → catūsu ṭhānes vāti na disūsati tanti dissati (sya-all: yu) | yaṁpaccayāssa → yaṁ paccayāssa (bjt) | yaṁpaccayāssa taṁ → yam paccayāssa tam (pts) | ajjhattaṁ → ajjhattam (pts)
เขตไม่มี ฯลฯ วัตถุไม่มี ฯลฯ อายตนะไม่มี ฯลฯ หรืออธิกรณ์ซึ่งเป็นปัจจัยให้สุขและทุกข์ที่เป็นไปในภายใน เกิดขึ้นนั้น ไม่มี”

Pañcamaṁ.ภูมิชสูตรที่ ๕ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Српски · ไทย