Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 12.32สังยุตตนิกาย
  • 4. Kaḷārakhattiyavagga

Kaḷārasutta๓๒ กฬารสูตร

Sāvatthiyaṁ viharati.
viharati → (bj)
พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ... เขตกรุงสาวัตถี

Atha kho kaḷārakhattiyo bhikkhu yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṁ sammodi.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | sāriputtena → sārīputtena (sya-all)
ครั้งนั้น พระกฬารขัตติยะเข้าไปหาท่านพระสารีบุตรถึงที่อยู่ ได้สนทนาปราศรัย
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho kaḷārakhattiyo bhikkhu āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | sāriputtaṁ etadavoca moḷiyaphagguno → sāriputtam etad avoca moliyaphagguno (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts)
พอเป็นที่บันเทิงใจ พอเป็นที่ระลึกถึงกันแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้กล่าวกับท่าน พระสารีบุตรดังนี้ว่า
“moḷiyaphagguno, āvuso sāriputta, bhikkhu sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvatto”ti.
moḷiyaphagguno → moliyaphagguṇo (bj); moliyaphagguno (sya-all) | sāriputta → sāriīputta (sya-all) | sikkhaṁ → sikkham (pts) | hīnāyāvattoti → hīnāyāvatto ti (pts)
‘ท่านสารีบุตร พระโมลิยผัคคุนะได้บอกคืนสิกขา กลับมา เป็นคฤหัสถ์แล้ว’

“Na hi nūna so āyasmā imasmiṁ dhammavinaye assāsamalatthā”ti.
na hi → naha (bj, sya-all) | assāsamalatthāti → assāsam alatthāti (pts)
“ท่านโมลิยผัคคุนะนั้นคงไม่ได้ความพอใจในพระธรรมวินัยนี้กระมัง”

“Tena hāyasmā sāriputto imasmiṁ dhammavinaye assāsaṁ patto”ti?
hāyasmā → āyasmā (pts) | tena hāyasmā → tenahāyasmā (th) | assāsaṁ pattoti → assāsampattoti (th) | imasmiṁ → imasmim (pts) | assāsaṁ pattoti → assāsam patto ti (pts)
“ถ้าเช่นนั้น ท่านสารีบุตรคงได้ความพอใจในพระธรรมวินัยนี้กระมัง”

“Na khvāhaṁ, āvuso, kaṅkhāmī”ti.
khvāhaṁ → khvāham (pts)
“ท่านผู้มีอายุ ผมไม่สงสัยเลย”

“Āyatiṁ, panāvuso”ti?
āyatiṁ panāvusoti → āyatimpanāvusoti (bjt) | āyatiṁ → āyatim (pts)
“ท่านผู้มีอายุ ก็ต่อไปเล่า ท่านไม่สงสัยหรือ”

“Na khvāhaṁ, āvuso, vicikicchāmī”ti.
na khvāhaṁ → nakhvāham (pts)
“ท่านผู้มีอายุ ถึงต่อไปผมก็ไม่ลังเล”

Atha kho kaḷārakhattiyo bhikkhu uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho kaḷārakhattiyo bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavantaṁ etadavoca āyasmatā → bhagavantam etad avoca ayasmatā (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | ekamantaṁ → ekam antam (pts)
ลำดับนั้น พระกฬารขัตติยะลุกจากอาสนะ เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ ประทับ ถวายอภิวาทแล้วนั่ง ณ ที่สมควร ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“āyasmatā, bhante, sāriputtena aññā byākatā:
āyasmatā → ayasmatā (pts) | byākatā → vyākatā (pts)
‘ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ท่านพระสารีบุตรพยากรณ์อรหัตตผลว่า
‘khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāmī”ti.
jāti → jati (pts) | nāparaṁ → nāparam (pts)
‘เรารู้ชัดว่า ชาติสิ้นแล้ว อยู่จบพรหมจรรย์แล้ว ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ไม่มีกิจอื่นเพื่อความ เป็นอย่างนี้อีกต่อไป”

Atha kho bhagavā aññataraṁ bhikkhuṁ āmantesi:
aññataraṁ bhikkhuṁ → aññataram bhikkhum (pts)
ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคได้รับสั่งให้เรียกภิกษุรูปหนึ่งมาตรัสว่า
“ehi tvaṁ, bhikkhu, mama vacanena sāriputtaṁ āmantehi:
sāriputtaṁ → sāriputtam (pts)
‘มาเถิด ภิกษุ เธอจงไปเรียกสารีบุตรมาตามคำของเราว่า
‘satthā taṁ, āvuso sāriputta, āmantetī’”ti.
taṁ → tam (pts)
‘ท่านสารีบุตร พระศาสดารับสั่งให้ ท่านเข้าเฝ้า’

“Evaṁ, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:
paṭisutvā → S1-3 paṭiss- always (pts note) | evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts) | sāriputtaṁ etadavoca → sāriputtam etad avoca (pts)
ภิกษุนั้นทูลรับสนองพระดำรัสแล้ว เข้าไปหาท่านพระสารีบุตรถึงที่อยู่ แล้วเรียนว่า
“satthā taṁ, āvuso sāriputta, āmantetī”ti.
sāriputta → sārīputta (sya-all) | taṁ → tam (pts) | āmantetīti → āmāntetīti (pts)
‘ท่านสารีบุตร พระศาสดารับสั่งให้ท่านเข้าเฝ้า’

“Evaṁ, āvuso”ti kho āyasmā sāriputto tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ sāriputtaṁ bhagavā etadavoca:
evaṁ āvusoti → evamāvusoti (bjt, th) | evaṁ āvusoti → evam āvuso ti (pts) | paṭissutvā → paṭisutvā (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | ekamantaṁ → ekam antam (pts) | āyasmantaṁ → āyasmantam (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
ท่านพระสารีบุตรรับคำแล้ว จึงเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วนั่ง ณ ที่สมควร พระผู้มีพระภาคได้ตรัสถามว่า
“saccaṁ kira tayā, sāriputta, aññā byākatā:
byākatā → vyākatā (pts)
‘สารีบุตร ได้ทราบว่าเธอพยากรณ์อรหัตตผล ว่า
‘khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāmī”ti?
khīṇā → khīnā (pts) | nāparaṁ → nāparam (pts)
‘เรารู้ชัดว่า ชาติสิ้นแล้ว อยู่จบพรหมจรรย์แล้ว ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ไม่มี กิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้อีกต่อไป จริงหรือ”

“Na kho, bhante, etehi padehi etehi byañjanehi attho vutto”ti.
attho → attho ca (bj, sya-all, km, mr) | attho → attho (bj: machasaṁ) | attho → attho ca (cck: syā. kaṁ. ka.) | kho → B khvātaṁ or khvaham (to be read khvāyaṁ) (pts note) | attho → All the MSS. add ca (pts note) | byañjanehi → vyañjanehi (pts) | vuttoti → vutto ti (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์หาได้กล่าวเนื้อความโดยบท โดยพยัญชนะ เช่นนี้ไม่”

“Yena kenacipi, sāriputta, pariyāyena kulaputto aññaṁ byākaroti, atha kho byākataṁ byākatato daṭṭhabban”ti.
yena kenacipi sāriputta → yenakenacipi sāriīputta (sya-all) | kenacipi → kenaci pi (pts) | byākaroti → vyākaroti (pts) | byākataṁ byākatato → vyākatam vyākatato (pts)
“สารีบุตร กุลบุตรย่อมพยากรณ์อรหัตตผลโดยปริยาย(โดยอ้อม)อย่างใดอย่างหนึ่ง เมื่อเป็นเช่นนั้น อรหัตตผลที่เธอพยากรณ์ไปแล้ว บุคคลพึงเห็นตามที่เธอพยากรณ์หรือ”

“Nanu ahampi, bhante, evaṁ vadāmi:
ahampi → aham pi (pts) | evaṁ → evam (pts)
“แม้ข้าพระองค์ก็ได้กราบทูลไว้อย่างนี้มิใช่หรือว่า
‘na kho, bhante, etehi padehi etehi byañjanehi attho vutto’”ti.
attho → attho ca (bj, sya-all) | byañjanehi → vyañjanehi (pts) | vuttoti → vutto ti (pts)
‘ข้าพระองค์หาได้กล่าวเนื้อ ความโดยบท โดยพยัญชนะเช่นนี้ไม่”

“Sace taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ:
evaṁ puccheyyuṁ → evam puccheyyum (pts)
“ถ้ามีผู้ถามเธออย่างนี้ว่า
‘kathaṁ jānatā pana tayā, āvuso sāriputta, kathaṁ passatā aññā byākatā—
kathaṁ → katham (pts) | byākatā → vyākatā (pts)
‘ท่านสารีบุตร ท่านรู้เห็นอย่างไร จึงพยากรณ์ อรหัตตผลว่า
khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti.‘ข้าพเจ้ารู้ชัดว่า ชาติสิ้นแล้ว อยู่จบพรหมจรรย์แล้ว ทำกิจที่ควรทำ เสร็จแล้ว ไม่มีกิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้อีกต่อไป’ Evaṁ puṭṭho tvaṁ, sāriputta, kinti byākareyyāsī”ti?
evaṁ → evam (pts) | byākareyyāsīti → vyākareyyāsīti (pts)
เมื่อถูกถามอย่างนี้ เธอพึง พยากรณ์อย่างไร”

“Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:
maṁ → mam (pts) | evaṁ → evam (pts)
“ถ้ามีผู้ถามข้าพระองค์อย่างนี้ว่า
‘kathaṁ jānatā pana tayā, āvuso sāriputta, kathaṁ passatā aññā byākatā—
kathaṁ → katham (pts) | byākatā → vyākatā (pts)
‘ท่านสารีบุตร ท่านรู้เห็นอย่างไร จึงพยากรณ์ อรหัตตผลว่า
khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti;
nāparaṁ → nāparam (pts)
‘ข้าพเจ้ารู้ชัดว่า ‘ชาติสิ้นแล้ว อยู่จบพรหมจรรย์แล้ว ทำกิจที่ควรทำ เสร็จแล้ว ไม่มีกิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้อีกต่อไป’
evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:
puṭṭhohaṁ → puṭṭhāhaṁ (pts1ed, pts2ed, mr) | byākareyyaṁ yaṁnidānā āvuso → byākareyyanti yannidānāvuso (bj) | puṭṭhohaṁ → puṭṭho ahaṁ (cck: syā. kaṁ.); puṭṭhāhaṁ (cck: pī. ka.) | puṭṭhohaṁ bhante → puṭṭhohambhante (bjt)
ข้าพระองค์ถูกถามอย่างนี้แล้ว พึงพยากรณ์อย่างนี้ว่า
‘yaṁnidānā, āvuso, jāti, tassa nidānassa khayā khīṇasmiṁ khīṇāmhīti viditaṁ.
khīṇāmhīti → khīṇamiti (bj, pts) | yaṁnidānā āvuso → yaṁnidānāvuso (sya-all) | khayā → saṅkhayā (sya-all) | khīṇāmhīti viditaṁ khīṇāmhīti → khīṇamiti (sya-all) | khīṇamiti → khīṇāmhīti (bj: machasaṁ) | Yaṁnidānā → S1-3 nidānaṁ; C nidānāvuso (pts note) | khīṇasmiṁ → S3 khīṇāsmi (pts note) | iti → B khiṇāmhiti (pts note) | yaṁnidānā āvuso → yannidānāvuso (bjt) | khīṇāmhīti → khīṇam iti (pts)
‘ท่านผู้มีอายุ ชาติมีสิ่งใดเป็นเหตุ เมื่อต้นเหตุแห่งชาตินั้น สิ้นไปแล้ว ข้าพเจ้าจึงรู้ว่า ‘ข้าพเจ้าเป็นผู้สิ้นแล้ว’
Khīṇāmhīti viditvā—
khīṇāmhīti → khīṇasmiṁ khīṇamihīti (bj); khīṇasmiṁ khīṇam iti (pts) | khīṇasmiṁ → Omitted by B (pts note) | iti → B khīṇāmhīti (pts note)
เพราะปัจจัยแห่งชาตินั้นสิ้นไปแล้ว ครั้นรู้ว่า ‘ข้าพเจ้าเป็นผู้สิ้นแล้ว
khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti.
khīṇā → khīnā (pts) | pajānāmīti evaṁ puṭṭhohaṁ → pajānāmī ti evam puṭṭhāham (pts) | khīṇā jāti → khīṇājāti (my) | nāparaṁ → nāparam (pts)
ข้าพเจ้ารู้ชัดว่า ‘ชาติสิ้นแล้ว อยู่จบพรหมจรรย์แล้ว ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ไม่มีกิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้อีกต่อไป’
Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyan”ti.
puṭṭhohaṁ bhante → puṭṭhohambhante (bjt)
เมื่อข้าพระองค์ ถูกถามอย่างนี้ ก็พึงพยากรณ์อย่างนี้ พระพุทธเจ้าข้า”

“Sace pana taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ:
evaṁ → evam (pts)
“ถ้ามีผู้ถามเธออย่างนี้ว่า
‘jāti panāvuso sāriputta, kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavā’ti?
kiṁsamudayā → S3 kimnidānaṁ kiṁsamudayaṁ (corrected from samudayā) (pts note) | kiṁnidānā → kinnidānā (bjt) | kiṁjātikā kiṁpabhavāti → kiñjātikā kimpabhavāti (bjt) | kiṁjātikā kiṁpabhavāti → kiṁ jātikā kimpabhavāti (pts)
‘ท่านสารีบุตร ก็ชาติมีอะไรเป็นเหตุ มีอะไรเป็น เหตุเกิด มีอะไรเป็นกำเนิด มีอะไรเป็นแดนเกิด’
Evaṁ puṭṭho taṁ, sāriputta, kinti byākareyyāsī”ti?
taṁ → tvaṁ (bj, sya-all, pts) | evaṁ → evam (pts) | byākareyyāsīti → vyākareyyāsīti (pts)
เมื่อถูกถามอย่างนี้ เธอพึงพยากรณ์ อย่างไร”

“Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:
maṁ → mam (pts) | evaṁ → evam (pts)
“ถ้ามีผู้ถามข้าพระองค์อย่างนี้
‘jāti panāvuso sāriputta, kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavā’ti?
kiṁnidānā → kinnidānā (bjt) | kiṁjātikā kiṁpabhavāti → kiñjātikā kimpabhavāti (bjt) | kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavāti → kimpabhavāti (pts)
Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:ข้าพระองค์พึงพยากรณ์อย่างนี้ว่า ‘jāti kho, āvuso, bhavanidānā bhavasamudayā bhavajātikā bhavappabhavā’ti.
kho → S1-3 omit kho (pts note) | bhavappabhavāti → bhavapabhavāti (pts)
‘ชาติมีภพ เป็นเหตุ มีภพเป็นเหตุเกิด มีภพเป็นกำเนิด มีภพเป็นแดนเกิด”
Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyan”ti.
puṭṭhohaṁ → puṭṭhāham (pts) | byākareyyanti → vyākareyyanti (pts)

“Sace pana taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ:“ถ้ามีผู้ถามเธออย่างนี้ว่า ‘bhavo panāvuso sāriputta, kiṁnidāno kiṁsamudayo kiṁjātiko kiṁpabhavo’ti?
sāriputta → sariputto (pts) | kiṁnidāno → kinnidāno (bjt) | kiṁjātiko kiṁpabhavoti → kiñjātiko kimpabhavoti (bjt) | kiṁpabhavoti → kimpabhavoti (pts)
‘ท่านสารีบุตร ก็ภพเล่า มีอะไรเป็นเหตุ มีอะไรเป็น เหตุเกิด มีอะไรเป็นกำเนิด มีอะไรเป็นแดนเกิด’
Evaṁ puṭṭho tvaṁ, sāriputta, kinti byākareyyāsī”ti?
evaṁ → evam (pts) | byākareyyāsīti → vyākareyyāsīti (pts)
เมื่อถูกถามอย่างนี้ เธอพึงพยากรณ์ อย่างไร”

“Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:
puccheyyuṁ → puccheyyum (pts)
“ถ้ามีผู้ถามข้าพระองค์อย่างนี้
‘bhavo panāvuso sāriputta, kiṁnidāno kiṁsamudayo kiṁjātiko kiṁpabhavo’ti?
kiṁnidāno → kinnidāno (bjt) | kiṁjātiko kiṁpabhavoti → kiñjātiko kimpabhavo ti (bjt)
Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:
puṭṭhohaṁ → puṭṭho (pts) | byākareyyaṁ → vyākareyyaṁ (pts)
ข้าพระองค์พึงพยากรณ์อย่างนี้ว่า
‘bhavo kho, āvuso, upādānanidāno upādānasamudayo upādānajātiko upādānappabhavo’ti.
upādānappabhavoti evaṁ puṭṭhohaṁ → upādāna pabhāvoti evam puṭṭhāham (pts)
‘ภพมีอุปาทาน เป็นเหตุ มีอุปาทานเป็นเหตุเกิด มีอุปาทานเป็นกำเนิด มีอุปาทานเป็นแดนเกิด”
Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyan”ti.

“Sace pana taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ:
evaṁ → evam (pts)
“ถ้ามีผู้ถามเธออย่างนี้ว่า
‘upādānaṁ panāvuso …pe…
panāvuso → panāvuso sāriputta kiṁnidānaṁ (sya-all) | pe → spelled out in full (bjt) | upādānaṁ → upādānam (pts)
‘ท่านสารีบุตร ก็อุปาทานเล่า มีอะไรเป็นเหตุ ฯลฯ มีอะไรเป็นแดนเกิด’ เมื่อถูกถามอย่างนี้ เธอพึงพยากรณ์อย่างไร” “ถ้ามีผู้ถามข้าพระองค์อย่างนี้ว่า ‘ท่านสารีบุตร อุปาทานเล่า มีอะไรเป็นเหตุ ฯลฯ มีอะไรเป็นแดนเกิด’ ข้าพระองค์ถูกถามอย่างนี้ พึงพยากรณ์อย่างนี้ว่า ‘อุปาทาน มีตัณหาเป็นเหตุ ฯลฯ มีตัณหาเป็นแดนเกิด”
sace pana taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ—
sace → sa ce (pts)
“ถ้ามีผู้ถามเธออย่างนี้ว่า ‘ท่านสารีบุตร
taṇhā panāvuso sāriputta, kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavā’ti?
sāriputta → (pts) | kiṁnidānā → kinnidānā (bjt) | kiṁpabhavāti → kimpabhavāti (bjt) | kiṁpabhavāti → kiṁ pabhavāti (pts)
ก็ตัณหาเล่า มีอะไรเป็นเหตุ มีอะไร เป็นเหตุเกิด มีอะไรเป็นกำเนิด มีอะไรเป็นแดนเกิด’
Evaṁ puṭṭho tvaṁ, sāriputta, kinti byākareyyāsī”ti?
byākareyyāsīti → vyākareyyāsīti (pts)
เมื่อถูกถามอย่างนี้ เธอพึง พยากรณ์อย่างไร”

“Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:
maṁ → mam (pts) | evaṁ → evam (pts)
“ถ้ามีผู้ถามข้าพระองค์อย่างนี้ว่า
‘taṇhā panāvuso sāriputta, kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavā’ti?
kiṁpabhavāti evaṁ puṭṭhohaṁ → kimpabhavāti evam puṭṭhāham (pts) | kiṁnidānā → kinnidānā (bjt) | kiṁjātikā kiṁpabhavāti → kiñjātikā kimpabhavāti (bjt)
‘ท่านสารีบุตร ตัณหาเล่ามีอะไรเป็นเหตุ มีอะไรเป็นเหตุเกิด มีอะไรเป็นกำเนิด มีอะไรเป็นแดนเกิด’
Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:ข้าพระองค์ถูกถามอย่างนี้ พึงพยากรณ์อย่างนี้ว่า ‘taṇhā kho, āvuso, vedanānidānā vedanāsamudayā vedanājātikā vedanāpabhavā’ti.‘ตัณหามีเวทนาเป็นเหตุ มีเวทนาเป็นเหตุเกิด มีเวทนาเป็น กำเนิด มีเวทนาเป็นแดนเกิด” Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyan”ti.
evaṁ puṭṭhohaṁ → evam puṭṭhāham (pts)
“ถ้ามีผู้ถามเธออย่างนี้ว่า ‘ท่านสารีบุตร ก็เวทนาเล่า มีอะไรเป็นเหตุ ฯลฯ มี อะไรเป็นแดนเกิด’ เมื่อถูกถามอย่างนี้ เธอพึงพยากรณ์อย่างไร” “ถ้ามีผู้ถามข้าพระองค์อย่างนี้ว่า ‘ท่านสารีบุตร ก็เวทนาเล่ามีอะไรเป็นเหตุ ฯลฯ มีอะไรเป็นแดนเกิด’ ข้าพระองค์ถูกถามอย่างนี้ พึงพยากรณ์อย่างนี้ว่า ‘เวทนา มีผัสสะเป็นเหตุ ฯลฯ มีผัสสะเป็นแดนเกิด”

“Sace pana taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ:
sace pana taṁ → sacepana tam (pts) | evaṁ → evam (pts)
“ถ้ามีผู้ถามเธออย่างนี้ว่า
‘kathaṁ jānato pana te, āvuso sāriputta, kathaṁ passato yā vedanāsu nandī sā na upaṭṭhāsī’ti.
sāriputta → sāriīputta (sya-all) | nandī → nandi (sya-all) | kathaṁ → katham (pts) | vedanāsu nandī → vedanā sunandī (pts)
‘ท่านสารีบุตร ท่านรู้เห็นอย่างไร ความเพลิดเพลิน ในเวทนาจึงไม่ปรากฏ’
Evaṁ puṭṭho tvaṁ, sāriputta, kinti byākareyyāsī”ti?
byākareyyāsīti → vyākareyyāsīti (bjt, pts) | evaṁ → evam (pts)
เมื่อถูกถามอย่างนี้ เธอพึงพยากรณ์อย่างไร”

“Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:
maṁ → mam (pts) | evaṁ → evam (pts)
“ถ้ามีผู้ถามข้าพระองค์อย่างนี้ว่า
‘kathaṁ jānato pana te, āvuso sāriputta, kathaṁ passato yā vedanāsu nandī sā na upaṭṭhāsī’ti evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:
nandī → nandi (sya-all) | puṭṭhohaṁ → puṭṭho ahaṁ (sya-all) | sāriputta kathaṁ → katham (pts) | evaṁ puṭṭhohaṁ → evam puṭṭāham (pts) | vedanāsu nandī → vedanā sunandī (pts) | byākareyyaṁ → vyākareyyaṁ (pts)
‘ท่านสารีบุตร ท่านรู้เห็นอย่างไร ความ เพลิดเพลินในเวทนาจึงไม่ปรากฏ ข้าพระองค์ถูกถามอย่างนี้ พึงพยากรณ์อย่างนี้ว่า
‘tisso kho imā, āvuso, vedanā.เวทนามี ๓ ประการ Katamā tisso?เวทนา ๓ ประการอะไรบ้าง คือ Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā.๑. สุขเวทนา ๒. ทุกขเวทนา ๓. อทุกขมสุขเวทนา Imā kho, āvuso, tisso vedanā aniccā.เวทนาทั้ง ๓ ประการนี้ เป็นสภาวะไม่เที่ยง Yadaniccaṁ taṁ dukkhanti
yadaniccaṁ taṁ → yad aniccaṁ tam (pts)
สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์
viditaṁ, yā vedanāsu nandī sā na upaṭṭhāsī’ti.
viditaṁ → vidite (pts1ed, pts2ed); viditā (ṭīkā) | nandī → nandi (sya-all) | viditaṁ → vidite (pts) | upaṭṭhāsīti → yā vedanāsu na sā nandī upaṭṭhāsīti (bj: sīmu3) | viditaṁ → viditā (cck: ṭīkā) | vedanāsu nandī → vedanā sunandī (pts)
ความเพลิดเพลินในเวทนาทั้งหลายจึงไม่ปรากฏ”
Evaṁ, puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyan”ti.
puṭṭhohaṁ → puṭṭho ahaṁ (sya-all) | evaṁ puṭṭhohaṁ → evam puṭṭhāham (pts)

“Sādhu sādhu, sāriputta.“ดีละ ดีละ สารีบุตร Ayampi kho, sāriputta, pariyāyo, etasseva atthassa saṅkhittena veyyākaraṇāya:
atthassa → (pts) | veyyākaraṇāya → byākaraṇāya (bj: sīmu3) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005) | ayampi → ayam pi (pts)
ตามที่เธอพยากรณ์ความข้อนั้นโดยย่อ ก็ได้ใจความ ดังนี้ว่า
‘yaṁ kiñci vedayitaṁ taṁ dukkhasmin’”ti.
taṁ → S1 omits taṁ; S3 yaṁ and taṁ (pts note) | yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | yaṁ → yam (pts)
‘เวทนาอย่างใดอย่างหนึ่งล้วนเป็นทุกข์ทั้งนั้น’

“Sace pana taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ:
evaṁ → evam (pts)
อนึ่ง ถ้ามีผู้ถามเธออย่างนี้ว่า ‘ท่านสารีบุตร
‘kathaṁ vimokkhā pana tayā, āvuso sāriputta, aññā byākatā—
vimokhā → So B and C; S1-3 vimokhā always (pts note) | kathaṁ vimokkhā → katham vimokhā (pts) | byākatā → vyākatā (pts)
เพราะความหลุดพ้นเช่นไร ท่านจึงพยากรณ์อรหัตตผลว่า
khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti?‘ข้าพเจ้ารู้ชัดว่า ชาติสิ้นแล้ว อยู่จบพรหมจรรย์แล้ว ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ไม่มีกิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้อีกต่อไป’ Evaṁ puṭṭho tvaṁ, sāriputta, kinti byākareyyāsī”ti?
evaṁ → evam (pts) | byākareyyāsīti → vyākareyyāsītī (pts)
เมื่อถูกถาม อย่างนี้ เธอพึงพยากรณ์อย่างไร”

“Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:
puccheyyuṁ kathaṁ → vyākareyyaṁ ajjhattam (pts) | maṁ → mam (pts) | evaṁ → evam (pts)
“ถ้ามีผู้ถามข้าพระองค์อย่างนี้ว่า
‘kathaṁ vimokkhā pana tayā, āvuso sāriputta, aññā byākatā—
pana tayā → khvāham (pts) | vimokkhā → S1-3 vimokhāya (pts note) | kathaṁ → katham (pts) | byākatā → vyākatā (pts)
‘ท่านสารีบุตร เพราะความหลุดพ้นเช่นไร ท่านจึงพยากรณ์อรหัตตผลว่า
khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti.
vusitaṁ → vusitam (pts) | karaṇīyaṁ nāparaṁ → karaṇīyam nāparam (pts)
‘ข้าพเจ้ารู้ชัดว่า ‘ชาติสิ้นแล้ว อยู่จบพรหมจรรย์แล้ว ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ไม่มีกิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้อีกต่อไป’
Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:
puṭṭhohaṁ → puṭṭho ahaṁ (sya-all)
ข้าพระองค์ถูก ถามอย่างนี้ พึงพยากรณ์อย่างนี้ว่า
‘ajjhattaṁ vimokkhā khvāhaṁ, āvuso, sabbupādānakkhayā tathā sato viharāmi yathā sataṁ viharantaṁ āsavā nānussavanti, attānañca nāvajānāmī’ti.
ajjhattaṁ vimokkhā → ajjhattavimokkhā (bj, sya-all) | ajjhattavimokkhā → ajjhattaṁ vimokkhā (bj: machasaṁ, sīmu3, PTS, sī.pævi, sī.pavi) | sabbupādānakkhayā → kkhayāya (bj: sīmu3) | sabbupādānanakkhayā → S1-3 sādhupādānakhayā (pts note) | nānusavanti → S1-3 -sayanti; C -ssavanti (pts note) | tathā sato → tathāsato (th) | yathā sataṁ → yathāsataṁ (th) | ajjhattaṁ → ajjhattam (pts) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | sabbupādānakkhayā tathā sato → sabbupādānanakkhayā tathāsato (pts) | yathā sataṁ → yathāsatam (pts) | nānussavanti attānañca → nānusavanti attānaṁ ca (pts)
‘อาสวะทั้งหลายไม่ครอบงำท่านผู้มีสติอยู่อย่างใด เราก็เป็นผู้มีสติอยู่อย่างนั้น เพราะความหลุดพ้นในภายใน เพราะอุปาทานทั้งปวง สิ้นไป ทั้งเราก็มิได้ดูหมิ่นตนเองด้วย’
Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyan”ti.
puṭṭhohaṁ → puṭṭho ahaṁ (sya-all) | evaṁ puṭṭhohaṁ → evam puṭṭhāham (pts)
เมื่อถูกถามอย่างนี้ ข้าพระองค์พึงพยากรณ์ อย่างนี้ พระพุทธเจ้าข้า”

“Sādhu sādhu, sāriputta.“ดีละ ดีละ สารีบุตร Ayampi kho sāriputta, pariyāyo etasseva atthassa saṅkhittena veyyākaraṇāya—
sāriputta → sārīputta (sya-all) | pariyāyo → pāriyāyo (pts) | ayam → S1-3 add pi (pts note) | etasseva → S1-3 add Sāriputta (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, bjt, ms2005)
ตามที่เธอพยากรณ์ความข้อนั้นโดยย่อ ก็ได้ใจความ ดังนี้ว่า
ye āsavā samaṇena vuttā tesvāhaṁ na kaṅkhāmi, te me pahīnāti na vicikicchāmī”ti.
pahīnāti → pahīṇāti (bj) | tesvāham → S1-3 seem to have tesañcāhaṁ (pts note) | pahīnā → B puts na before and ti after pahīnā (pts note) | tesvāhaṁ na → tesvāhaṁna (bjt)
‘อาสวะเหล่าใดอันพระสมณะกล่าวแล้ว ข้าพเจ้าไม่สงสัย ไม่เคลือบแคลง ในอาสวะเหล่านั้นว่า ‘อาสวะเหล่านั้น ข้าพเจ้าละได้แล้วหรือยัง”

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam vatvā (pts)
พระผู้มีพระภาคผู้สุคตศาสดาครั้นตรัสภาษิตนี้แล้ว
Idaṁ vatvā sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṁ pāvisi.
vatvā → vatvāna (bj, sya-all) | idaṁ vatvā sugato → (pts) | vatvāna → vatvā (bj: sī.pævi, sī.pavi) | idaṁ → idam (pts) | sugato → bhagavā (pts) | vihāraṁ → vihāram (pts)
ได้เสด็จลุกขึ้นจากที่ประทับ เสด็จเข้าไปยังพระวิหาร

Tatra kho āyasmā sāriputto acirapakkantassa bhagavato bhikkhū āmantesi:เมื่อพระผู้มีพระภาคเสด็จเข้าไปยังพระวิหารได้ไม่นานนัก ท่านพระสารีบุตรได้ กล่าวกับภิกษุทั้งหลายในที่นั้นว่า “pubbe appaṭisaṁviditaṁ maṁ, āvuso, bhagavā paṭhamaṁ pañhaṁ apucchi, tassa me ahosi dandhāyitattaṁ.
apucchi → āpucchi (pts) | paṭhamaṁ pañhaṁ → pathamam pañham (pts) | dandhāyitattaṁ → dandhāyitattam (pts)
“ท่านผู้มีอายุทั้งหลาย พระผู้มีพระภาคได้ตรัส ถามปัญหาข้อแรกกับผม ซึ่งผมยังไม่เคยรู้มาก่อน ผมจึงทูลตอบปัญหาล่าช้าไป
Yato ca kho me, āvuso, bhagavā paṭhamaṁ pañhaṁ anumodi, tassa mayhaṁ, āvuso, etadahosi—
paṭhamaṁ pañhaṁ → pathamam pañham (pts) | mayhaṁ → mayham (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)
ต่อเมื่อพระผู้มีพระภาคทรงอนุโมทนาปัญหาข้อแรกของผมแล้ว ผมจึงคิดได้ว่า
divasañcepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, divasampāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi.
divasampāhaṁ → divasampahaṁ (bj, sya-all, pts) | divasampahaṁ → divasampāhaṁ (bj: machasaṁ) | divasañcepi → divasaṁ cepi (my) | divasampāhaṁ → divasaṁpahaṁ (th) | divasañcepi maṁ → divasañce pi mam (pts) | etamatthaṁ → etam attham (pts) | aññamaññehi → aññam aññehi (pts) | divasampāhaṁ → divasam paham (pts) | etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi → etam attham vyākareyyam aññam aññehi (pts)
ถ้าพระผู้มีพระภาคจะพึงตรัสถามความข้อนั้นกับผมด้วยบทอื่น ๆ ด้วยปริยายอื่น ๆ ตลอดทั้งวัน แม้ผมก็พึงทูลตอบความข้อนั้นถวายพระผู้มีพระภาคได้ด้วยบทอื่น ๆ ด้วยปริยายอื่น ๆ ตลอดทั้งวัน
Rattiñcepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, rattimpāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi.
rattimpāhaṁ → rattimpahaṁ (bj) | rattimpahaṁ → rattimpāhaṁ (bj: machasaṁ) | maṁ → S1-3 rattice pi me 8S1-3 insert dve before this word (pts note) | rattiñcepi → rattiṁ cepi (my, th) | rattimpāhaṁ → rattiṁpahaṁ (th) | rattiñcepi → rattiñce pi (pts) | etamatthaṁ → etam attham (pts) | aññamaññehi → aññam aññehi (pts) | rattimpāhaṁ → rattim paham (pts) | etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi → etam attham vyākareyyam aññam aññehi (pts)
แม้ถ้าพระผู้มีพระภาคจะพึงตรัสถามความข้อนั้นกับผมด้วยบทอื่น ๆ ด้วยปริยาย อื่น ๆ ตลอดทั้งคืน แม้ผมก็พึงทูลตอบความข้อนั้นถวายพระผู้มีพระภาคได้ด้วยบท อื่น ๆ ด้วยปริยายอื่น ๆ ตลอดทั้งคืน
Rattindivaṁ cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, rattindivampāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi.
Rattindivaṁ → rattidivaṁ (mr) | Rattindivaṁ → rattidivaṁ (cck: ka.) | byākareyyaṁ → vyākareyyaṁ (bjt) | rattindivaṁ cepi → rattindivañcepi (th) | rattindivampāhaṁ → rattindivaṁpahaṁ (th) | cepi maṁ → ce pi mam (pts) | etamatthaṁ → etam attham (pts) | aññamaññehi → aññam aññehi (pts) | rattindivampāhaṁ → rattindivaṁ paham (pts) | etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi → etam attham vyākareyyam aññam aññehi (pts)
แม้ถ้าพระผู้มีพระภาคจะพึงตรัสถามความข้อนั้นกับผมด้วยบทอื่น ๆ ด้วย ปริยายอื่น ๆ ตลอดทั้งคืนทั้งวัน แม้ผมก็พึงทูลตอบความข้อนั้นถวายพระผู้มี พระภาคได้ด้วยบทอื่น ๆ ด้วยปริยายอื่น ๆ ตลอดทั้งคืนทั้งวัน
Dve rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya …pe…
rattindivāni cepi maṁ → rattidivāni ce pi mam (pts) | etamatthaṁ → etam attham (pts)
แม้ถ้าพระผู้มีพระภาคจะพึงตรัสถามความข้อนั้นกับผม ตลอด ๒ คืน ๒ วัน ฯลฯ
dve rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ …pe…
rattindivānipāhaṁ → rattindivānipahaṁ (bj, sya-all) | + → aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi (bjt) | rattindivānipāhaṁ → rattidivāni paham (pts) | etamatthaṁ byākareyyaṁ → etam atthaṁ vyākareyyaṁ (pts)
แม้ผมก็พึงทูลตอบความข้อนั้นถวายพระผู้มีพระภาคได้ ตลอด ๒ คืน ๒ วัน ฯลฯ
tīṇi rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya …pe…
tīṇi rattindivāni cepi → tīni rattidivāni ce pi (pts) | etamatthaṁ → etam attham (pts)
แม้ถ้าพระผู้มีพระภาคจะพึงตรัสถามความข้อนั้นกับผม ตลอด ๓ คืน ๓ วัน ...
tīṇi rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ …pe…
rattindivānipāhaṁ → rattindivānipahaṁ (sya-all)
แม้ผมก็พึงทูลตอบความข้อนั้นถวายพระผู้มีพระภาคได้ ตลอด ๓ คืน ๓ วัน ...
cattāri rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya …pe…
maṁ → (sya-all)
แม้ถ้าพระผู้มีพระภาคจะพึงตรัสถามความข้อนั้นกับผม ตลอด ๔ คืน ๔ วัน ...
cattāri rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ …pe…
rattindivānipāhaṁ → rattindivānipahaṁ (sya-all) | rattindivānipāhaṁ → rattidivāni paham (pts) | etamatthaṁ byākareyyaṁ → etam atthaṁ vyākareyyaṁ (pts)
แม้ผมก็พึงทูลตอบความข้อนั้นถวายพระผู้มีพระภาคได้ ตลอด ๔ คืน ๔ วัน ...
pañca rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya …pe…
pañca rattindivāni cepi maṁ → pāñca rattidivāni ce pi mam (pts) | etamatthaṁ → etam attham (pts)
แม้ถ้าพระผู้มีพระภาคจะพึงตรัสถามความข้อนั้นกับผม ตลอด ๕ คืน ๕ วัน ...
pañca rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ …pe…
rattindivānipāhaṁ → rattindivānipahaṁ (sya-all) | rattindivānipāhaṁ → rattidivāni paham (pts) | etamatthaṁ byākareyyaṁ → etam attham vyākareyyam (pts)
แม้ผมก็พึงทูลตอบความข้อนั้นถวายพระผู้มีพระภาคได้ ตลอด ๕ คืน ๕ วัน ...
cha rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya …pe…
rattindivāni cepi maṁ → rattidivāni ce pi mam (pts) | etamatthaṁ → etam attham (pts) | + → charattidivāni (pts)
แม้ถ้าพระผู้มีพระภาคจะพึงตรัสถามความข้อนั้นกับผม ตลอด ๖ คืน ๖ วัน ...
cha rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ …pe…
rattindivānipāhaṁ → rattindivānipahaṁ (sya-all)
แม้ผมก็พึงทูลตอบความข้อนั้นถวายพระผู้มีพระภาคได้ ตลอด ๖ คืน ๖ วัน ...
satta rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, satta rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehī”ti.
rattindivānipāhaṁ → rattindivānipahaṁ (bj, sya-all) | rattindivāni cepi maṁ → rattidivāni ce pi mam (pts) | etamatthaṁ → etam attham (pts) | aññamaññehi → aññam aññehi (pts) | rattindivānipāhaṁ → rattidivāni paham (pts) | etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi → etam atthaṁ vyākareyyaṁ aññam aññehi (pts)
แม้ถ้าพระผู้มีพระภาคจะพึงตรัสถามความข้อนั้นกับผมด้วยบทอื่น ๆ ด้วยปริยาย อื่น ๆ ตลอด ๗ คืน ๗ วัน แม้ผมก็พึงทูลตอบความข้อนั้นถวายพระผู้มีพระภาค ได้ด้วยบทอื่น ๆ ด้วยปริยายอื่น ๆ ตลอด ๗ คืน ๗ วัน”

Atha kho kaḷārakhattiyo bhikkhu uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho kaḷārakhattiyo bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)
ลำดับนั้น พระกฬารขัตติยะลุกจากอาสนะ เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วนั่ง ณ ที่สมควร ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“āyasmatā, bhante, sāriputtena sīhanādo nadito—“ข้าแต่ พระองค์ผู้เจริญ ท่านสารีบุตรบันลือสีหนาทว่า pubbe appaṭisaṁviditaṁ maṁ, āvuso, bhagavā paṭhamaṁ pañhaṁ apucchi, tassa me ahosi dandhāyitattaṁ.
āpucchi → apucchi (bj: machasaṁ, syā) | maṁ → mam (pts) | paṭhamaṁ → pathamam (pts)
‘ท่านผู้มีอายุทั้งหลาย พระผู้มี พระภาคได้ตรัสถามปัญหาข้อแรกกับผม ซึ่งผมยังไม่เคยรู้มาก่อน ผมจึงทูลตอบ ปัญหาล่าช้าไป
Yato ca kho me, āvuso, bhagavā paṭhamaṁ pañhaṁ anumodi, tassa mayhaṁ, āvuso, etadahosi—
paṭhamaṁ pañhaṁ → pathamam pañham (pts) | mayhaṁ → mayham (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)
ต่อเมื่อพระผู้มีพระภาคทรงอนุโมทนาปัญหาข้อแรกของผมแล้ว ผมจึงคิดได้ว่า
divasañcepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, divasampāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi;
divasampāhaṁ → divasaṁpahaṁ (sya-all) | divasañcepi → divasaṁ cepi (my) | divasampāhaṁ → divasampahaṁ (bjt) | divasañcepi → divasañ ce pi (pts) | etamatthaṁ → etam attham (pts) | aññamaññehi → aññam aññehi (pts) | divasampāhaṁ → divasam paham (pts) | etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi → etam attham vyākareyyam aññam aññehi (pts)
ถ้าพระผู้มีพระภาคจะพึงตรัสถามความข้อนั้นกับผมด้วยบทอื่น ๆ ด้วยปริยายอื่น ๆ ตลอดทั้งวัน แม้ผมก็พึงทูลตอบความข้อนั้นถวายพระผู้มีพระภาค ได้ด้วยบทอื่น ๆ ด้วยปริยายอื่น ๆ ตลอดทั้งวัน
rattiñcepi …pe…
rattiñcepi → rattiñcāpi (bj: sī.pævi, sī.pavi) | rattiñcepi → rattiṁ cepi (my, th) | pe → spelled out in full (bjt)
แม้ถ้าพระผู้มีพระภาคจะพึงตรัสถามความข้อนั้นกับผม ตลอดทั้งคืน ฯลฯ
rattindivañcepi maṁ bhagavā …pe…
rattindivañcepi → rattindivaṁ cepi (my, th) | pe → spelled out in full (bjt) | rattindivañcepi maṁ → pi mam (pts)
แม้ถ้าพระผู้มีพระภาคจะพึงตรัสถามความข้อนั้นกับผม ตลอดทั้งคืนทั้งวัน ...
dve rattindivāni cepi maṁ bhagavā …pe…
rattindivāni cepi maṁ → rattidivāni ce pi mam (pts)
แม้ถ้าพระผู้มีพระภาคจะพึงตรัสถามความข้อนั้นกับผม ตลอด ๒ คืน ๒ วัน ...
tīṇi …
+ → rattindivāni cepi maṁ bhagavā (bjt) | tīṇi → tīni (pts)
ตลอด ๓ คืน ๓ วัน ...
cattāri …
+ → rattindivāni cepi maṁ bhagavā (bjt)
ตลอด ๔ คืน ๔ วัน ...
pañca …ตลอด ๕ คืน ๕ วัน ... cha …
pe → spelled out in full (bjt)
ตลอด ๖ คืน ๖ วัน ...
satta rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, satta rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehī”ti.
rattindivānipāhaṁ → rattindivānipahaṁ (bj, sya-all); rattidivāni paham (pts) | rattindivāni cepi maṁ → rattidivāni ce pi mam (pts) | etamatthaṁ → etam attham (pts) | aññamaññehi → aññam aññehi (pts) | etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi → etam atthaṁ vyākareyyam aññam aññehi (pts)
แม้ถ้าพระผู้มีพระภาคจะพึงตรัสถามความข้อนั้นกับผมด้วยบทอื่น ๆ ด้วย ปริยายอื่น ๆ ตลอด ๗ คืน ๗ วัน แม้ผมก็พึงทูลตอบความข้อนั้นถวายพระผู้มี พระภาคได้ด้วยบทอื่น ๆ ด้วยปริยายอื่น ๆ ตลอด ๗ คืน ๗ วัน”

“Sā hi, bhikkhu, sāriputtassa dhammadhātu suppaṭividdhā, yassā dhammadhātuyā suppaṭividdhattā divasaṁ cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, divasampi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi.
yassā → yassa (bj) | divasaṁ cepāhaṁ → divasañcepahaṁ (bj) | suppaṭividdhattā divasaṁ cepāhaṁ → supaṭividdhattā divasañcepahaṁ (sya-all) | suppaṭividdhā → suppatividdhā (pts) | suppaṭividdhā → suppaṭividitā (bj: sīmu3) | divasampi → divasaṁ ce pi *ca (bj: sīmu3) | suppaṭividdhā → supaṭividdhā (th) | divasaṁ cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ aññamaññehi → divasañce pahaṁ sāriputtam etam attham puccheyyam aññam aññehi (pts) | aññamaññehi → aññam aññehi (pts) | divasampi → divasam pi (pts) | etamatthaṁ byākareyya aññamaññehi → etam attham vyākareyya aññam aññehi padehi aññam aññehi pariyāyehi rattiñce paham sāriputtam etam attham puccheyyam aññam aññehi (pts)
“ภิกษุ ก็เพราะธัมมธาตุอันสารีบุตรแทงตลอดดีแล้ว แม้จะถามความข้อนั้น กับสารีบุตรด้วยบทอื่น ๆ ด้วยปริยายอื่น ๆ ตลอดทั้งวัน สารีบุตรก็คงตอบความ ข้อนั้นแก่เราด้วยบทอื่น ๆ ด้วยปริยายอื่น ๆ ตลอดทั้งวัน
Rattiṁ cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, rattimpi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …pe…
cepāhaṁ → cepahaṁ (bj, sya-all) | rattimpi → rattiṁpi (th)
แม้ถ้าเราจะถามความข้อนั้นกับสารีบุตรด้วยบทอื่น ๆ ด้วยปริยายอื่น ๆ ตลอด ทั้งคืน สารีบุตรก็คงตอบความข้อนั้น ตลอดทั้งคืน ฯลฯ
rattindivaṁ cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ, rattindivampi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …
cepāhaṁ → cepahaṁ (bj) | puccheyyaṁ → puccheyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi (bj) | byākareyya → byākareyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi (bj) | rattindivaṁ cepāhaṁ sāriputtaṁ → rattindivañcepahaṁ sāriīputta (sya-all) | sāriputto → sārīputto (sya-all)
แม้ถ้าเราจะถามความข้อนั้นกับสารีบุตร ตลอดทั้งคืนทั้งวัน ... สารีบุตรก็คง ตอบความข้อนั้นแก่เราได้ตลอดทั้งคืนทั้งวัน ...
dve rattindivāni cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ, dve rattindivānipi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …
cepāhaṁ → cepahaṁ (bj, sya-all) | puccheyyaṁ → puccheyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi (bj) | byākareyya → byākareyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi (bj) | rattindivānipi → rattidivāni pi (pts)
แม้ถ้าเราจะถามความข้อนั้นกับสารีบุตร ตลอด ๒ คืน ๒ วัน ... สารีบุตรก็คง ตอบความข้อนั้นแก่เราได้ ตลอด ๒ คืน ๒ วัน ...
tīṇi rattindivāni cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ, tīṇi rattindivānipi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …
cepāhaṁ → cepahaṁ (bj, sya-all) | rattindivānipi → rattin divānipi (th)
แม้ถ้าเราจะถามความข้อนั้นกับสารีบุตรตลอด ๓ คืน ๓ วัน ... สารีบุตรก็คง ตอบความข้อนั้นแก่เราได้ตลอด ๓ คืน ๓ วัน ...
cattāri rattindivāni cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ, cattāri rattindivānipi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …
cepāhaṁ → cepahaṁ (sya-all) | rattindivānipi → rattidivāni pi (pts)
แม้ถ้าเราจะถามความข้อนั้นกับสารีบุตร ตลอด ๔ คืน ๔ วัน ... สารีบุตรก็คง ตอบความข้อนั้นแก่เราได้ ตลอด ๔ คืน ๔ วัน ...
pañca rattindivāni cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ, pañca rattindivānipi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …
cepāhaṁ → cepahaṁ (sya-all) | rattindivānipi → rattidivāni pi (pts)
แม้ถ้าเราจะถามความข้อนั้นกับสารีบุตร ตลอด ๕ คืน ๕ วัน ... สารีบุตรก็คง ตอบความข้อนั้นแก่เราได้ ตลอด ๕ คืน ๕ วัน ...
cha rattindivāni cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ, cha rattindivānipi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …
cepāhaṁ → cepahaṁ (sya-all) | rattindivāni cepāhaṁ → rattidivāni ce pahaṁ (pts) | rattindivānipi → rattidivāni pi (pts) | etamatthaṁ → etam attham (pts) | etamatthaṁ byākareyya → etam attham vyākareyya (pts)
แม้ถ้าเราจะถามความข้อนั้นกับสารีบุตร ตลอด ๖ คืน ๖ วัน ... สารีบุตรก็ คงตอบความข้อนั้นแก่เราได้ ตลอด ๖ คืน ๖ วัน ...
satta rattindivāni cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, satta rattindivānipi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehī”ti.
cepāhaṁ → cepahaṁ (sya-all) | padehi → padeha (sya-all) | rattindivānipi → rattidivāni pi (pts) | rattindivāni cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ aññamaññehi → rattidivāni ce paham sāriputtam etam attham puccheyyam aññam aññehi (pts) | aññamaññehi → aññam aññehi (pts) | etamatthaṁ byākareyya aññamaññehi → etam attham vyākareyya aññam aññehi (pts) | aññamaññehi pariyāyehīti → aññam aññehi pariyāyehī ti (pts)
แม้ถ้าเราจะถามความข้อนั้นกับสารีบุตรด้วยบทอื่น ๆ ด้วยปริยายอื่น ๆ ตลอด ๗ คืน ๗ วัน สารีบุตรก็คงตอบความข้อนั้นแก่เราได้ด้วยบทอื่น ๆ ด้วย ปริยายอื่น ๆ ตลอด ๗ คืน ๗ วัน”

Dutiyaṁ.
dutiyaṁ → dutiyaṁ sāvatthi (pts)
กฬารสูตรที่ ๒ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Српски · ไทย