Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 12.66สังยุตตนิกาย
  • 7. Mahāvagga

Sammasasutta๖๖ สัมมสสูตร

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | sutaṁ → sutam (pts)
ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
ekaṁ samayaṁ bhagavā kurūsu viharati kammāsadhammaṁ nāma kurūnaṁ nigamo.
kammāsadhammaṁ → kammāsadammaṁ (bj, sya-all, pts) | kurūsu → kurusu (pts) | Kammāsadammam → S1-3 kammāssadhammaṁ (pts note) | kammāsadhammaṁ → kammāsa dammaṁ (th) | ekaṁ samayaṁ → ekam samayam (pts) | kurūnaṁ → kurūnam (pts)
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ นิคมของชาวกุรุ ชื่อว่ากัมมาสทัมมะ แคว้นกุรุ
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:ณ ที่นั้น พระผู้มีพระภาคได้รับสั่งเรียกภิกษุทั้งหลายมาตรัสว่า “bhikkhavo”ti.
bhikkhavoti → bhikkhavo ti (pts)
“ภิกษุ ทั้งหลาย”

“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhadanteti → bhadante ti (pts)
ภิกษุเหล่านั้นทูลรับสนองพระดำรัสแล้ว
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
พระผู้มีพระภาคจึงได้ตรัส เรื่องนี้ว่า

“sammasatha no tumhe, bhikkhave, antaraṁ sammasan”ti.
antaraṁ sammasan”ti → antarā sammasananti (bj) | antaraṁ sammasanti → antarā sammasananti (bj) | sammasananti → antaraṁ sammasanti (bj: machasaṁ, PTS) | sammasa’’nti → antarā sammasananti (cck: sī.)
“ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพิจารณาปัจจัยภายในกันบ้างหรือ”

Evaṁ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสถามอย่างนี้แล้ว ภิกษุรูปหนึ่งได้กราบทูลพระผู้มีพระภาค ว่า
“ahaṁ kho, bhante, sammasāmi antaraṁ sammasan”ti.“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ย่อมพิจารณาปัจจัยภายใน”

“Yathā kathaṁ pana tvaṁ, bhikkhu, sammasasi antaraṁ sammasan”ti?
antaraṁ → antarā (bj) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th) | kathaṁ → katham (pts) | tvaṁ → tvam (pts) | antaraṁ → antaram (pts)
“เธอพิจารณาปัจจัยภายในอย่างไร”
Atha kho so bhikkhu byākāsi.
byākāsi → vyākāsi (bjt, pts)
ลำดับนั้น ภิกษุรูปนั้นก็ได้ทูลเล่าถวายให้ทรงทราบ
Yathā so bhikkhu byākāsi na so bhikkhu bhagavato cittaṁ ārādhesi.
vyākāsi → In B only (pts note) | cittaṁ → cittam (pts)
(แต่)ไม่เป็นที่พอพระทัย ของพระผู้มีพระภาค

Evaṁ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)
เมื่อเธอกราบทูลอย่างนั้นแล้ว ท่านพระอานนท์ก็ได้กราบทูลว่า
“etassa, bhagavā, kālo; etassa, sugata, kālo;“ข้าแต่พระ ผู้มีพระภาค ถึงเวลาที่จะทรงแสดงเรื่องนี้แล้ว ข้าแต่พระสุคต ถึงเวลาที่จะทรงแสดง เรื่องนี้แล้ว yaṁ bhagavā antaraṁ sammasaṁ bhāseyya. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī”ti.
antaraṁ sammasaṁ → antarā sammasanaṁ (bj)
ภิกษุทั้งหลายได้ฟังปัจจัยภายในที่พระองค์ตรัสไว้แล้วก็จักทรงจำไว้”

“Tenahānanda, suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
manasi karotha → manasikarotha (bjt, th) | tenahānanda → tena hānanda (pts)
“อานนท์ ถ้าเช่นนั้นเธอทั้งหลายจงฟัง จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่าว”

“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
evaṁ bhanteti → evam bhanti ti (pts)
ภิกษุเหล่านั้น ทูลรับสนองพระดำรัสแล้ว
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า

“Idha, bhikkhave, bhikkhu sammasamāno sammasati antaraṁ sammasaṁ:
sammasaṁ → sammasanaṁ (bj) | antaraṁ sammasaṁ → antarā sammasanaṁ (bj) | sammasaṁ → sammasanaṁ (cck: sī.)
“ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เมื่อพิจารณา ย่อมพิจารณาปัจจัย ภายในว่า
‘yaṁ kho idaṁ anekavidhaṁ nānappakārakaṁ dukkhaṁ loke uppajjati jarāmaraṇaṁ.
idaṁ → idam (pts) | jarāmaraṇaṁ → jarāmaraṇam (pts)
‘ชราและมรณะนี้ใด มีทุกข์หลายอย่างนับไม่ถ้วนเกิดขึ้นในโลก
Idaṁ kho dukkhaṁ kiṁnidānaṁ kiṁsamudayaṁ kiṁjātikaṁ kiṁpabhavaṁ, kismiṁ sati jarāmaraṇaṁ hoti, kismiṁ asati jarāmaraṇaṁ na hotī’ti?
dukkhaṁ kiṁnidānaṁ → dukkhanidānaṁ (pts) | kho → idaṁ kho (bj: machasaṁ, PTS) | idam → These words till idaṁ kho dukkhaṁ upadhi- are missing in S3, and have been superadded between the lines in S1 (pts note) | + → nu (bjt, th) | kiṁnidānaṁ → kinnidānaṁ (bjt) | kiṁjātikaṁ kiṁpabhavaṁ → kiñjātikaṁ kimpabhavaṁ (bjt) | kiṁjātikaṁ kiṁpabhavaṁ → kiṁjātikam kimpabhavaṁ (pts)
ชราและ มรณะที่เป็นทุกข์นี้มีอะไรเป็นเหตุ มีอะไรเป็นเหตุเกิด มีอะไรเป็นกำเนิด มีอะไรเป็น แดนเกิด เมื่ออะไรมี ชราและมรณะจึงมี เมื่ออะไรไม่มี ชราและมรณะจึงไม่มี’
So sammasamāno evaṁ jānāti:
jānāti → pajānāti (bj)
เธอพิจารณาอยู่ จึงรู้อย่างนี้ว่า
‘yaṁ kho idaṁ anekavidhaṁ nānappakārakaṁ dukkhaṁ loke uppajjati jarāmaraṇaṁ.
idaṁ → idam (pts)
‘ชราและมรณะนี้ใด มีทุกข์หลายอย่างนับไม่ถ้วนเกิด ขึ้นในโลก
Idaṁ kho dukkhaṁ upadhinidānaṁ upadhisamudayaṁ upadhijātikaṁ upadhipabhavaṁ, upadhismiṁ sati jarāmaraṇaṁ hoti, upadhismiṁ asati jarāmaraṇaṁ na hotī’ti.
upadhipabhavaṁ → upadhippabhavaṁ (th) | dukkhaṁ → dukkham (pts)
ชราและมรณะที่เป็นทุกข์นี้ มีอุปธิเป็นเหตุ มีอุปธิเป็นเหตุเกิด มีอุปธิเป็น กำเนิด มีอุปธิเป็นแดนเกิด เมื่ออุปธิมี ชราและมรณะจึงมี เมื่ออุปธิไม่มี ชราและ มรณะจึงไม่มี’
So jarāmaraṇañca pajānāti jarāmaraṇasamudayañca pajānāti jarāmaraṇanirodhañca pajānāti yā ca jarāmaraṇanirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti.
jarāmaraṇasamudayañca → jarāmaraṇasamudayām ca (pts) | jarāmaraṇañca → jarāmaraṇaṁ ca (pts) | jarāmaraṇanirodhañca → jarāmaraṇanirodhaṁ ca (pts) | tañca → tañ ca (pts)
เธอรู้ชัดชราและมรณะ รู้ชัดความเกิดแห่งชราและมรณะ รู้ชัดความ ดับแห่งชราและมรณะ และรู้ชัดปฏิปทาอันเหมาะสมที่ให้ถึงความดับแห่งชราและมรณะ
Tathāpaṭipanno ca hoti anudhammacārī.
Tathā → S1 tathāgata (pts note) | tathāpaṭipanno → tathā paṭipanno (bjt, th, pts)
และเธอผู้ปฏิบัติอย่างนั้น ชื่อว่าผู้มีปกติประพฤติตามธรรม
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno jarāmaraṇanirodhāya.
sammā dukkhakkhayāya → sammādukkhakkhayāya (pts)
เราเรียกภิกษุนี้ว่า เป็นผู้ ปฏิบัติเพื่อความสิ้นทุกข์ เพื่อความดับแห่งชราและมรณะโดยชอบทุกประการ

Athāparaṁ sammasamāno sammasati antaraṁ sammasaṁ:
antaraṁ sammasaṁ → antarā sammasanaṁ (bj)
อีกประการหนึ่ง ภิกษุเมื่อพิจารณา ย่อมพิจารณาปัจจัยภายในว่า
‘upadhi panāyaṁ kiṁnidāno kiṁsamudayo kiṁjātiko kiṁpabhavo, kismiṁ sati upadhi hoti, kismiṁ asati upadhi na hotī’ti?
kismiṁ → kiṁsmiṁ (sya-all) | upadhi → In B only (pts note) | kiṁnidāno → kinnidāno (bjt) | kiṁjātiko kiṁpabhavo → kiñjātiko kimpabhavo (bjt)
‘อุปธินี้มี อะไรเป็นเหตุ มีอะไรเป็นเหตุเกิด มีอะไรเป็นกำเนิด มีอะไรเป็นแดนเกิด เมื่ออะไรมี อุปธิจึงมี เมื่ออะไรไม่มี อุปธิจึงไม่มี’
So sammasamāno evaṁ jānāti:
jānāti → pajānāti (bj)
เธอพิจารณาอยู่จึงรู้อย่างนี้ว่า
‘upadhi taṇhānidāno taṇhāsamudayo taṇhājātiko taṇhāpabhavo, taṇhāya sati upadhi hoti, taṇhāya asati upadhi na hotī’ti.
taṇhājātiko → (pts) | taṇhāpabhavo → taṇhā pabhavo (th)
‘อุปธิมีตัณหา เป็นเหตุ มีตัณหาเป็นเหตุเกิด มีตัณหาเป็นกำเนิด มีตัณหาเป็นแดนเกิด เมื่อ ตัณหามี อุปธิจึงมี เมื่อตัณหาไม่มี อุปธิจึงไม่มี’
So upadhiñca pajānāti upadhisamudayañca pajānāti upadhinirodhañca pajānāti yā ca upadhinirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti.
pajānāti tathāpaṭipanno → jānāti tathā paṭipanno (sya-all) | pajānāti → pajānati (pts) | upadhinirodhañca → upadhi nirodhañca (th)
เธอรู้ชัดอุปธิ รู้ชัดความเกิด แห่งอุปธิ รู้ชัดความดับแห่งอุปธิ และรู้ชัดปฏิปทาอันเหมาะสมที่ให้ถึงความดับ แห่งอุปธิ
Tathāpaṭipanno ca hoti anudhammacārī.
tathāpaṭipanno → tathā paṭipanno (my, bjt, th, pts)
และเธอผู้ปฏิบัติอย่างนั้น ชื่อว่าผู้มีปกติประพฤติตามธรรม
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno upadhinirodhāya.
sammā dukkhakkhayāya → sammādukkhakkhayāya (pts)
เราเรียก ภิกษุนี้ว่า เป็นผู้ปฏิบัติเพื่อความสิ้นทุกข์ เพื่อความดับแห่งอุปธิโดยชอบทุกประการ

Athāparaṁ sammasamāno sammasati antaraṁ sammasaṁ:
antaraṁ sammasaṁ → antarā sammasanaṁ (bj)
อีกประการหนึ่ง ภิกษุเมื่อพิจารณา ย่อมพิจารณาปัจจัยภายในว่า
‘taṇhā panāyaṁ kattha uppajjamānā uppajjati, kattha nivisamānā nivisatī’ti?
nivisamānā nivisatīti → nivīsamānā nivīsatīti (sya-all)
‘ตัณหานี้ เมื่อเกิด ย่อมเกิดขึ้นในที่ไหน เมื่อตั้งอยู่ ย่อมตั้งอยู่ในที่ไหน’
So sammasamāno evaṁ jānāti—
jānāti → pajānāti (bj, pts) | pajānāti → jānāti (bj: machasaṁ, syā)
เธอพิจารณาอยู่จึงรู้ อย่างนี้ว่า
yaṁ kho loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati.
kho → kho kiñci (bj, pts) | nivisamānā nivisati → nivīsamānā nivīsati (sya-all) | loke → yaṁ kho loke (bj: machasaṁ, syā) | etthesā → S1-3 etthāyam (pts note)
‘รูปที่เป็นปิยรูป เป็นสาตรูปใดมีอยู่ในโลก ตัณหาเมื่อเกิดขึ้นย่อม เกิดขึ้นในรูปนั้น เมื่อตั้งอยู่ย่อมตั้งอยู่ในรูปนั้น
Kiñca loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ?ก็อะไรเล่าเป็นปิยรูป เป็นสาตรูปในโลก Cakkhuṁ loke piyarūpaṁ, sātarūpaṁ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati.
sātarūpaṁ → sātarūpam (pts)
คือ จักขุเป็นปิยรูป เป็นสาตรูปในโลก ฯลฯ
Sotaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ …pe…
sātarūpaṁ → sātarupam (pts) | + → evaṁ peyyālo (pts)
โสตะเป็นปิยรูป เป็นสาตรูป ในโลก ...
ghānaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ …ฆานะเป็นปิยรูป เป็นสาตรูปในโลก ... jivhā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ …ชิวหาเป็นปิยรูป เป็นสาตรูป ในโลก ... kāyo loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ …กายเป็นปิยรูป เป็นสาตรูปในโลก ... mano loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati ettha nivisamānā nivisati.
nivisamānā nivisati → nivīsamānā nivīsati (sya-all) | uppajjamānā → uppajjamāna (pts)
มโนเป็นปิยรูป เป็นสาตรูปในโลก ตัณหานั้นเมื่อเกิดย่อมเกิดขึ้นในมโนนั้น เมื่อตั้งอยู่ย่อมตั้งอยู่ในมโนนั้น’

Ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ taṁ niccato addakkhuṁ sukhato addakkhuṁ attato addakkhuṁ ārogyato addakkhuṁ khemato addakkhuṁ.
keci → ke ci (bjt) | atītamaddhānaṁ → atītam addhānam (pts) | sātarūpaṁ → sātarūpam (pts) | addakkhuṁ → addakkhum (pts)
สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งในอดีต ได้เห็นรูปที่เป็นปิยรูป เป็นสาตรูป ในโลก โดยความเป็นของเที่ยง เป็นสุข เป็นอัตตา ไม่มีโรค เกษม
Te taṇhaṁ vaḍḍhesuṁ.สมณะหรือ พราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าทำตัณหาให้เจริญ Ye taṇhaṁ vaḍḍhesuṁ te upadhiṁ vaḍḍhesuṁ.
taṇhaṁ → taṇham (pts)
สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดทำตัณหาให้ เจริญแล้ว สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าทำอุปธิให้เจริญ
Ye upadhiṁ vaḍḍhesuṁ te dukkhaṁ vaḍḍhesuṁ.สมณะหรือพราหมณ์ เหล่าใดทำอุปธิให้เจริญแล้ว สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าทำทุกข์ให้เจริญ Ye dukkhaṁ vaḍḍhesuṁ te na parimucciṁsu jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, ‘na parimucciṁsu dukkhasmā’ti vadāmi.
jarāya maraṇena → jarāmaraṇena (bj)
สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดทำทุกข์ให้เจริญ สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าไม่พ้น จากชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาส เรากล่าวว่า สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นไม่พ้นจากทุกข์ไปได้

Yepi hi keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ taṁ niccato dakkhissanti sukhato dakkhissanti attato dakkhissanti ārogyato dakkhissanti khemato dakkhissanti.
dakkhissanti → dakkhinti (bj, pts1ed, pts2ed) | vā → va (pts) | dakkhissanti → dakkhinti (pts) | ci → ye hi ke ci (bj: sīmu3) | dakkhinti → dakkhissanti (bj: machasaṁ, syā) | dakkhissanti → dakkhinti (cck: sī.)
สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งในอนาคต จักเห็นรูปที่เป็นปิยรูป เป็น สาตรูปในโลก โดยความเป็นของเที่ยง เป็นสุข เป็นอัตตา ไม่มีโรค เกษม
Te taṇhaṁ vaḍḍhissanti.
vaḍḍhissanti → vaḍḍhessanti (bj, sya-all) | taṇhaṁ vaḍḍhissanti → taṇham vaḍḍhessanti (pts) | vaḍḍhessanti → vaḍḍhissanti (bj: machasaṁ)
สมณะ หรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าจักทำตัณหาให้เจริญ
Ye taṇhaṁ vaḍḍhissanti te upadhiṁ vaḍḍhissanti.
vaḍḍhissanti → vaḍḍhessanti (sya-all)
สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใด จักทำตัณหาให้เจริญ สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าจักทำอุปธิให้เจริญ
Ye upadhiṁ vaḍḍhissanti te dukkhaṁ vaḍḍhissanti.
vaḍḍhissanti → vaḍḍhessanti (bj, sya-all)
สมณะ หรือพราหมณ์เหล่าใดจักทำอุปธิให้เจริญ สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าจักทำ ทุกข์ให้เจริญ
Ye dukkhaṁ vaḍḍhissanti te na parimuccissanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, ‘na parimuccissanti dukkhasmā’ti vadāmi.
vaḍḍhissanti te na parimuccissanti → vaḍḍhessanti (bj) | jarāya maraṇena → jarāmaraṇena (bj) | vaḍḍhissanti → vaḍḍhessanti (sya-all)
สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดจักทำทุกข์ให้เจริญ สมณะหรือพราหมณ์ เหล่านั้นชื่อว่าจักไม่พ้นจากชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และ อุปายาส เรากล่าวว่า สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นจักไม่พ้นจากทุกข์ไปได้

Yepi hi keci, bhikkhave, etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ taṁ niccato passanti sukhato passanti attato passanti ārogyato passanti khemato passanti.
yepi → ye (th)
สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งในปัจจุบัน เห็นรูปที่เป็นปิยรูป เป็น สาตรูปในโลก โดยความเป็นของเที่ยง เป็นสุข เป็นอัตตา ไม่มีโรค เกษม
Te taṇhaṁ vaḍḍhenti.สมณะ หรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าทำตัณหาให้เจริญ Ye taṇhaṁ vaḍḍhenti te upadhiṁ vaḍḍhenti.สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดทำตัณหา ให้เจริญ สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าทำอุปธิให้เจริญ Ye upadhiṁ vaḍḍhenti te dukkhaṁ vaḍḍhenti.สมณะหรือพราหมณ์ เหล่าใดทำอุปธิให้เจริญ สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าทำทุกข์ให้เจริญ Ye dukkhaṁ vaḍḍhenti te na parimuccanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, ‘na parimuccanti dukkhasmā’ti vadāmi.
jarāya maraṇena → jarāmaraṇena (bj)
สมณะหรือ พราหมณ์เหล่าใดทำทุกข์ให้เจริญ สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าไม่พ้นจากชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาส เรากล่าวว่า สมณะหรือ พราหมณ์เหล่านั้นไม่พ้นจากทุกข์ไปได้

Seyyathāpi, bhikkhave, āpānīyakaṁso vaṇṇasampanno gandhasampanno rasasampanno.
āpānīyakaṁso → āpākanīyakaṁso (sya-all) | āpānīyakaṁso → āpāniyakaṁso (bj: syā, PTS) | gandhasampanno → gandha sampanno (th)
เปรียบเหมือนขันสำริดใส่สุราสมบูรณ์ด้วยสี กลิ่นและรส
So ca kho visena saṁsaṭṭho.แต่ขันใบนั้นเจือยาพิษ Atha puriso āgaccheyya ghammābhitatto ghammapareto kilanto tasito pipāsito.ขณะนั้น มีบุรุษเดินฝ่าความร้อนอบอ้าวเหน็ดเหนื่อยเมื่อยล้ากระหายน้ำมา Tamenaṁ evaṁ vadeyyuṁ:คนทั้งหลาย จึงพูดกับเขาว่า ‘ayaṁ te, ambho purisa, āpānīyakaṁso vaṇṇasampanno gandhasampanno rasasampanno;
āpānīyakaṁso → āpāniyakaṁsaṁ (sya-all)
‘พ่อหนุ่ม ขันสำริดใส่สุราใบนี้ สมบูรณ์ด้วยสี กลิ่นและรสมีไว้สำหรับ ท่าน
so ca kho visena saṁsaṭṭho.แต่ว่ามันเจือยาพิษ Sace ākaṅkhasi piva.
piva → pivasi (bj: sīmu3, machasaṁ); pibeyyāsi (bj: sī.pavi)
ถ้าท่านต้องการก็จงดื่มเถิด
Pivato hi kho taṁ chādessati vaṇṇenapi gandhenapi rasenapi, pivitvā ca pana tatonidānaṁ maraṇaṁ vā nigacchasi maraṇamattaṁ vā dukkhan’ti.
chādessati → chādissati (bj) | pivitvā → pītvā (bj) | chādissati → chādessati (bj: sīmu3, machasaṁ) | pītvā → pivitvā (bj: sīmu3, machasaṁ, syā, sī.pavi)
เพราะเมื่อดื่ม สุรานั้นก็จักซึมซาบ ด้วยสีบ้าง กลิ่นบ้าง รสบ้าง ก็แหละครั้นดื่มแล้ว ท่านจะตาย หรือถึงทุกข์ปางตาย เพราะการดื่มนั้น’
So taṁ āpānīyakaṁsaṁ sahasā appaṭisaṅkhā piveyya, nappaṭinissajjeyya.
āpānīyakaṁsaṁ → pānīyakaṁsaṁ (bj) | nappaṭinissajjeyya → na paṭinissajjeyya (bjt, th) | āpānīyakaṁsaṁ → āpāniyakaṁsaṁ (th)
บุรุษนั้นไม่ทันพิจารณาขันน้ำสำริดนั้น ก็รีบดื่มจนหมด
So tatonidānaṁ maraṇaṁ vā nigaccheyya maraṇamattaṁ vā dukkhaṁ.เขาพึงตาย หรือถึงทุกข์ปางตาย เพราะการดื่มนั้น

Evameva kho, bhikkhave, ye hi keci atītamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṁ loke piyarūpaṁ …pe…
piyarūpaṁ → piyarūpaṁ sātarūpaṁ (sya-all) | keci → ke ci (bjt) | pe → spelled out in full (bjt)
ภิกษุทั้งหลาย อุปมานี้ฉันใด อุปไมยก็ฉันนั้น สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใด เหล่าหนึ่งในอดีต ได้เห็นรูปที่เป็นปิยรูปในโลก ฯลฯ
anāgatamaddhānaṁ …pe…
pe → spelled out in full (bjt)
สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใด เหล่าหนึ่งในอนาคต ฯลฯ
etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ taṁ niccato passanti sukhato passanti attato passanti ārogyato passanti khemato passanti, te taṇhaṁ vaḍḍhenti.สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งในปัจจุบัน เห็นรูปที่เป็นปิยรูป เป็น สาตรูปในโลก โดยความเป็นของเที่ยง เป็นสุข เป็นอัตตา ไม่มีโรค เกษม สมณะ หรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าทำตัณหาให้เจริญ Ye taṇhaṁ vaḍḍhenti te upadhiṁ vaḍḍhenti.สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดทำตัณหา ให้เจริญ สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าทำอุปธิให้เจริญ Ye upadhiṁ vaḍḍhenti te dukkhaṁ vaḍḍhenti.สมณะหรือพราหมณ์ เหล่าใดทำอุปธิให้เจริญ สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าทำทุกข์ให้เจริญ Ye dukkhaṁ vaḍḍhenti te na parimuccanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, ‘na parimuccanti dukkhasmā’ti vadāmi.
jarāya maraṇena → jarāmaraṇena (bj)
สมณะหรือ พราหมณ์เหล่าใดทำทุกข์ให้เจริญ สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าไม่พ้นจากชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาส เรากล่าวว่า สมณะหรือ พราหมณ์เหล่านั้นไม่พ้นจากทุกข์ไปได้

Ye ca kho keci, bhikkhave, atītamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ taṁ aniccato addakkhuṁ dukkhato addakkhuṁ anattato addakkhuṁ rogato addakkhuṁ bhayato addakkhuṁ,
keci → ke ci (bjt)
ส่วนสมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งในอดีต ได้เห็นรูปที่เป็นปิยรูป เป็น สาตรูปในโลก โดยความเป็นของไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา เป็นโรค เป็นภัย
te taṇhaṁ pajahiṁsu.
taṇhaṁ pajahiṁsu → taṇham vaḍḍhessanti (pts)
สมณะหรือพรามหณ์เหล่านั้นชื่อว่าละตัณหาได้แล้ว
Ye taṇhaṁ pajahiṁsu te upadhiṁ pajahiṁsu.สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใด ละตัณหาได้แล้ว สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าละอุปธิได้แล้ว Ye upadhiṁ pajahiṁsu te dukkhaṁ pajahiṁsu.สมณะหรือ พราหมณ์เหล่าใดละอุปธิได้แล้ว สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าละทุกข์ได้แล้ว Ye dukkhaṁ pajahiṁsu te parimucciṁsu jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, ‘parimucciṁsu dukkhasmā’ti vadāmi.สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดละทุกข์ได้แล้ว สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าพ้น ไปจากชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสได้แล้ว เรากล่าวว่า สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นพ้นจากทุกข์ได้แล้ว

Yepi hi keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ taṁ aniccato dakkhissanti dukkhato dakkhissanti anattato dakkhissanti rogato dakkhissanti bhayato dakkhissanti,
dakkhissanti → dakkhinti (bj) | keci → ke ci (bjt)
สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งในอนาคต จักเห็นรูปที่เป็นปิยรูป เป็น สาตรูปในโลก โดยความเป็นของไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา เป็นโรค เป็นภัย
te taṇhaṁ pajahissanti.สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าจักละตัณหาได้ Ye taṇhaṁ pajahissanti …pe…
pajahissanti → pajahissanti te (bj)
สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใด จักละตัณหาได้ ฯลฯ
‘parimuccissanti dukkhasmā’ti vadāmi.
parimuccissanti → te parimuccanti (sya-all) | parimuccissanti → parimuccanti (bj: sīmu3, syā)
เรากล่าวว่า สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นจักพ้นจากทุกข์ไปได้

Yepi hi keci, bhikkhave, etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ taṁ aniccato passanti dukkhato passanti anattato passanti rogato passanti bhayato passanti,
keci → ke ci (bjt)
สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งในปัจจุบัน เห็นรูปที่เป็นปิยรูป เป็น สาตรูปในโลก โดยความเป็นของไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา เป็นโรค เป็นภัย
te taṇhaṁ pajahanti.สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าละตัณหาได้ Ye taṇhaṁ pajahanti te upadhiṁ pajahanti.สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดชื่อว่า ละตัณหาได้ สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าละอุปธิได้ Ye upadhiṁ pajahanti te dukkhaṁ pajahanti.สมณะหรือพราหมณ์ เหล่าใดละอุปธิได้ สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าละทุกข์ได้ Ye dukkhaṁ pajahanti te parimuccanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, ‘parimuccanti dukkhasmā’ti vadāmi.สมณะหรือพราหมณ์ เหล่าใดชื่อว่าละทุกข์ได้ สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าพ้นไปจากชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสได้ เรากล่าวว่า สมณะหรือ พราหมณ์เหล่านั้นพ้นจากทุกข์ไปได้

Seyyathāpi, bhikkhave, āpānīyakaṁso vaṇṇasampanno gandhasampanno rasasampanno.
āpānīyakaṁso → āpāniyakaṁso (th) | gandhasampanno → gandha sampanno (th)
เปรียบเหมือนขันสำริดใส่สุราสมบูรณ์ด้วยสี กลิ่น และรส
So ca kho visena saṁsaṭṭho.แต่ขันใบนั้นเจือ ยาพิษ Atha puriso āgaccheyya ghammābhitatto ghammapareto kilanto tasito pipāsito.ขณะนั้นมีบุรุษเดินฝ่าความร้อนอบอ้าวเหน็ดเหนื่อยเมื่อยล้ากระหายน้ำมา Tamenaṁ evaṁ vadeyyuṁ:คนทั้งหลายจึงพูดกับเขาว่า ‘ayaṁ te, ambho purisa, āpānīyakaṁso vaṇṇasampanno gandhasampanno rasasampanno
āpānīyakaṁso → āpāniyakaṁso (th)
‘พ่อหนุ่ม ขันสำริดใส่สุราใบนี้ สมบูรณ์ด้วยสี กลิ่น และรสมีไว้สำหรับท่าน
so ca kho visena saṁsaṭṭho.แต่ว่ามันเจือยาพิษ Sace ākaṅkhasi piva.ถ้าท่านต้องการก็จงดื่มเถิด Pivato hi kho taṁ chādessati vaṇṇenapi gandhenapi rasenapi; pivitvā ca pana tatonidānaṁ maraṇaṁ vā nigacchasi maraṇamattaṁ vā dukkhan’ti.
chādessati → chādissati (bj) | pivitvā → pītvā (bj)
เพราะเมื่อ ดื่มสุรานั้นก็จักซึมซาบด้วยสีบ้าง กลิ่นบ้าง รสบ้าง ก็แหละครั้นดื่มแล้ว ท่านจะตาย หรือถึงทุกข์ปางตาย เพราะการดื่มนั้น’
Atha kho, bhikkhave, tassa purisassa evamassa:ลำดับนั้น บุรุษนั้นพึงคิดว่า ‘sakkā kho me ayaṁ surāpipāsitā pānīyena vā vinetuṁ dadhimaṇḍakena vā vinetuṁ bhaṭṭhaloṇikāya vā vinetuṁ loṇasovīrakena vā vinetuṁ, na tvevāhaṁ taṁ piveyyaṁ, yaṁ mama assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā’ti.
surāpipāsitā → surāpipāsā (?) | bhaṭṭhaloṇikāya → matthaloṇikāya (bj, pts1ed, pts2ed); maṭṭhaloṇikāya (sya-all, km) | hitāya sukhāyāti → ahitāya dukkhāyāti (bj, sya-all) | loṇasovīrakena → loṇasocirakena (sya-all) | matthaloṇikāya → bhaṭṭhaloṇikāya (bj: machasaṁ); maṭṭhaloṇikāya (bj: syā, PTS) | surāpipāsitā → surāpipāsā (cck: ?) | bhaṭṭhaloṇikāya → maṭṭhaloṇikāya (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | surāpipāsitā → surā pipāsitā (th) | tvevāhaṁ taṁ → tvevāhantaṁ (th)
‘ความกระหาย สุรานี้ เราอาจจะบรรเทาได้ด้วยน้ำดื่ม ฟองน้ำส้ม น้ำข้าวผสมเกลือหรือน้ำยาดอง แต่เราจะไม่ดื่มสุราที่ให้ประโยชน์สุขแก่เรามาช้านานนั้นเลย’
So taṁ āpānīyakaṁsaṁ paṭisaṅkhā na piveyya, paṭinissajjeyya.
āpānīyakaṁsaṁ → āpāniyakaṁsaṁ (th)
เขาพิจารณาขันสำริด นั้นแล้ว ก็ไม่ดื่ม เททิ้งไป
So tatonidānaṁ na maraṇaṁ vā nigaccheyya maraṇamattaṁ vā dukkhaṁ.
+ → na (th)
เขาจึงไม่ตายหรือถึงทุกข์ปางตาย เพราะการดื่มนั้น

Evameva kho, bhikkhave, ye hi keci atītamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ taṁ aniccato addakkhuṁ dukkhato addakkhuṁ anattato addakkhuṁ rogato addakkhuṁ bhayato addakkhuṁ,ภิกษุทั้งหลาย อุปมานี้ฉันใด อุปไมยก็ฉันนั้น สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใด เหล่าหนึ่งในอดีต ได้เห็นรูปที่เป็นปิยรูป เป็นสาตรูปในโลก โดยความเป็นของ ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา เป็นโรค เป็นภัย te taṇhaṁ pajahiṁsu.สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้น ชื่อว่าละตัณหาได้แล้ว Ye taṇhaṁ pajahiṁsu te upadhiṁ pajahiṁsu.สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดละตัณหาได้แล้ว สมณะหรือ พราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าละอุปธิได้แล้ว Ye upadhiṁ pajahiṁsu te dukkhaṁ pajahiṁsu.สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดละอุปธิได้แล้ว สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าละทุกข์ได้แล้ว Ye dukkhaṁ pajahiṁsu te parimucciṁsu jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, ‘parimucciṁsu dukkhasmā’ti vadāmi.สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดละ ทุกข์ได้แล้ว สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าพ้นไปจากชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสได้แล้ว เรากล่าวว่า สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้น พ้นจากทุกข์ได้แล้ว

Yepi hi keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṁ …pe…
keci → ke ci (bjt) | pe → spelled out in full (bjt) | yepi → ye (th)
สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งในอนาคต ฯลฯ
etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ taṁ aniccato passanti dukkhato passanti anattato passanti rogato passanti bhayato passanti,สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งในปัจจุบัน เห็นรูปที่เป็นปิยรูป เป็น สาตรูปในโลก โดยความเป็นของไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา เป็นโรค เป็นภัย te taṇhaṁ pajahanti.สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าละตัณหาได้ Ye taṇhaṁ pajahanti te upadhiṁ pajahanti.สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดละ ตัณหาได้ สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าละอุปธิได้ Ye upadhiṁ pajahanti te dukkhaṁ pajahanti.สมณะหรือพราหมณ์ เหล่าใดละอุปธิได้ สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าละทุกข์ได้ Ye dukkhaṁ pajahanti te parimuccanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, ‘parimuccanti dukkhasmā’ti vadāmī”ti.สมณะหรือพราหมณ์ เหล่าใดละทุกข์ได้ สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าพ้นไปจากชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสได้ เรากล่าวว่า สมณะหรือพราหมณ์ เหล่านั้นพ้นจากทุกข์ไปได้”

Chaṭṭhaṁ.สัมมสสูตรที่ ๖ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Српски · ไทย