KosambisuttaСутта Косамби
Ekaṁ samayaṁ āyasmā ca musilo āyasmā ca paviṭṭho āyasmā ca nārado āyasmā ca ānando kosambiyaṁ viharanti ghositārāme.
musilo → mūsīlo (bj); musīlo (pts1ed, pts2ed) | paviṭṭho → saviṭṭho (bj, pts1ed, pts2ed) | musilo → musīlo (bj) | saviṭṭho → paviṭṭho (bj: machasaṁ, syā) | musilo → mūsilo (cck: sī.); musīlo (cck: pī.) | paviṭṭho → saviṭṭho (cck: sī. pī.)Одно время уважаемый Мусила, уважаемый Савиттха, уважаемый Нарада и уважаемый Ананда пребывали в Косамби в парке Гхоситы.
Atha kho āyasmā paviṭṭho āyasmantaṁ musilaṁ etadavoca:
paviṭṭho → saviṭṭho (bj) | musilaṁ → kho musīlaṁ (bj)И тогда уважаемый Савиттха обратился к уважаемому Мусиле:
“aññatreva, āvuso musila, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato musilassa paccattameva ñāṇaṁ:
musila → musīla (bj); saviṭṭha (pts) | musilassa → musīlassa (bj) | musilassa paccattameva → musīlassa paccattam eva (pts) | diṭṭhinijjhānakkhantiyā → diṭṭhinijjhānak khantiyā (th)“Мусила, товарищ, не опираясь на веру, не опираясь на личные предпочтения, не опираясь на устную традицию, не опираясь на обоснованные рассмотрения, не опираясь на согласие с мнением после размышления над ним – имеет ли уважаемый Мусила такое личное знание:
‘jātipaccayā jarāmaraṇan’”ti?
jātipaccayā jarāmaraṇanti → jātinirodhā jarāmaraṇanirodhoti (pts)“С рождением как условием, старение и смерть [возникают]?”
“Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṁ jānāmi ahametaṁ passāmi:
paviṭṭha → saviṭṭha (bj, pts)“Савиттха, товарищ, не опираясь на веру, не опираясь на личные предпочтения, не опираясь на устную традицию, не опираясь на обоснованные рассмотрения, не опираясь на согласие с мнением после размышления над ним, я знаю так, я вижу так:
‘jātipaccayā jarāmaraṇan’”ti.
jātipaccayā jarāmaraṇanti → jātinirodhā jarāmaraṇanirodhoti (pts) | jātipaccayā → jāti paccayā (th)“С рождением как условием, старение-и-смерть [возникает]”.
“Aññatreva, āvuso musila, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato musilassa paccattameva ñāṇaṁ:
musila → musīla (bj, pts) | musilassa → musīlassa (bj) | musilassa paccattameva → musīlassa paccattam eva (pts)“Мусила, товарищ, не опираясь на веру… – имеет ли уважаемый Мусила такое личное знание:
‘bhavapaccayā jātīti …pe…
bhavapaccayā jātīti → bhavanirodhā jātinirodhoti upādānanirodhā bhavanirodhoti (pts)“С существованием как условием, рождение [возникает]?”…
upādānapaccayā bhavoti …
taṇhāpaccayā upādānanti …
vedanāpaccayā taṇhāti …
phassapaccayā vedanāti …
phassapaccayā → phassa paccayā (th)
saḷāyatanapaccayā phassoti …
nāmarūpapaccayā saḷāyatananti …
viññāṇapaccayā nāmarūpanti …
saṅkhārapaccayā viññāṇanti …
avijjāpaccayā saṅkhārā’”ti?…“С невежеством как условием, волевые формирователи [возникают]?”.
“Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṁ jānāmi ahametaṁ passāmi:
paviṭṭha → saviṭṭha (bj, pts) | Aññatreva → S1 aññatova several times (pts note) | aññatra → aññatra- -parivitakkā are missing in S1-3 (pts note) | aññatra → S3 aviññata (pts note) | diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṁ → ditthinijjhānakhantiyā aham etaṁ (pts) | ahametaṁ → aham etam (pts)“Савиттха, товарищ, не опираясь на веру… я знаю так, я вижу так:
‘avijjāpaccayā saṅkhārā’”ti.
avijjāpaccayā saṅkhārāti → avijjānirodhā saṅkhāranirodhoti (pts)“С невежеством как условием, волевые формирователи [возникают]”.
“Aññatreva, āvuso musila, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato musilassa paccattameva ñāṇaṁ:
musila → musīla (bj, pts) | musilassa → musīlassa (bj) | aññatreva → aññatra ca (sya-all) | pe → Complete in B (pts note) | diṭṭhinijjhānakkhantiyā → diṭṭhi nijjhānakkhantiyā (th)“Мусила, товарищ, не опираясь на веру… – имеет ли уважаемый Мусила такое личное знание:
‘jātinirodhā jarāmaraṇanirodho’”ti?
jātinirodhā → jāti nirodhā (th)“С прекращением рождения, старение-и-смерть прекращается?”…
“Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṁ jānāmi ahametaṁ passāmi:
paviṭṭha → saviṭṭha (bj, pts) | ākāraparivitakkā → ākaraparivitakkā (pts) | ākāraparivitakkā → Missing as above in S1-3 (pts note) | diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṁ → diṭṭhinijjhānakhantiyā aham etaṁ (pts) | ahametaṁ → aham etam (pts)
‘jātinirodhā jarāmaraṇanirodho’”ti.
“Aññatreva, āvuso musila, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato musilassa paccattameva ñāṇaṁ:
musila → musīla (bj) | musilassa → musīlassa (bj) | paccattameva → paccatta meva (th) | diṭṭhinijjhānakkhantiyā → diṭṭhinijjhānakhantiyā (pts) | musilassa paccattameva → musīlassa paccattam eva (pts)
‘bhavanirodhā jātinirodhoti …pe…
upādānanirodhā bhavanirodhoti …
taṇhānirodhā upādānanirodhoti …
vedanānirodhā taṇhānirodhoti …
phassanirodhā vedanānirodhoti …
vedanānirodhoti → Omitted by S1-3 (pts note)
saḷāyatananirodhā phassanirodhoti …
nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodhoti …
saḷāyatananirodhoti → saḷāyatananirodho ti (pts)
viññāṇanirodhā nāmarūpanirodhoti …
viññāṇanirodhā → viññāṇa nirodhā (th) | viññāṇanirodhā nāmarūpanirodhoti → viññānanirodhā namarūpanirodhoti (pts)
saṅkhāranirodhā viññāṇanirodhoti …
avijjānirodhā saṅkhāranirodho’”ti?…“С прекращением невежества волевые формирователи прекращаются?”
“Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṁ jānāmi ahametaṁ passāmi:
paviṭṭha → saviṭṭha (bj) | ākāraparivitakkā → ākāra parivitakkā (th) | diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṁ → diṭṭhinijjhānakhantiyā aham etaṁ (pts) | ahametaṁ → aham etam (pts)“Савиттха, товарищ, не опираясь на веру… я знаю так, я вижу так:
‘avijjānirodhā saṅkhāranirodho’”ti.“С прекращением невежества волевые формирователи прекращаются”.
“Aññatreva, āvuso musila, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato musilassa paccattameva ñāṇaṁ:
musila → musīla (bj) | musilassa → musīlassa (bj) | ruciyā → Here aññatra ruciyā only is missing in S1-3 (pts note) | diṭṭhinijjhānakkhantiyā → diṭṭhi nijjhānakkhantiyā (th) | diṭṭhinijjhānakkhantiyā → diṭṭhinijjhānakhantiyā (pts) | musilassa paccattameva ñāṇaṁ → musīlassa paccattam eva ñāñaṁ (pts)“Мусила, товарищ, не опираясь на веру, не опираясь на личные предпочтения, не опираясь на устную традицию, не опираясь на обоснованные рассмотрения, не опираясь на согласие с мнением после размышления над ним – имеет ли уважаемый Мусила такое личное знание:
‘bhavanirodho nibbānan’”ti?
bhavanirodho → bhava nirodho (th) | nibbānanti → nibbānam ti (pts)“Ниббана – это прекращение существования”?
“Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṁ jānāmi ahametaṁ passāmi:
paviṭṭha → saviṭṭha (bj) | ākāraparivitakkā → ākaraparivitakkā (pts) | diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṁ → diṭṭhinijjhānakhantiyā aham etaṁ (pts) | ahametaṁ → aham etaṁ (pts)“Савиттха, товарищ, не опираясь на веру… я знаю так, я вижу так:
‘bhavanirodho nibbānan’”ti.
nibbānanti tenahāyasmā musilo → nibbānam ti tenāyasmā musīlo (pts) | bhavanirodho → bhava nirodho (th)“Ниббана – это прекращение существования”.
“Tenahāyasmā musilo arahaṁ khīṇāsavo”ti?
tenahāyasmā musilo → tena hāyasmā musīlo (bj) | Tenāyasmā → S1-3 tenahāyasmā (pts note) | tenahāyasmā musilo → tenāyasmā musīlo (pts)“В таком случае, уважаемый Мусила – арахант, чьи пятна [загрязнений ума] уничтожены”.
Evaṁ vutte, āyasmā musilo tuṇhī ahosi.
musilo → musīlo (bj, pts) | ahosi → ahosīti (pts)Когда так было сказано, уважаемый Мусила ничего не ответил.
Atha kho āyasmā nārado āyasmantaṁ paviṭṭhaṁ etadavoca:
paviṭṭhaṁ → saviṭṭhaṁ (bj) | āyasmantaṁ paviṭṭhaṁ etadavoca → āyasmantam saviṭṭham etad avoca (pts)Тогда уважаемый Нарада сказал уважаемому Савиттхе:
“sādhāvuso paviṭṭha, ahaṁ etaṁ pañhaṁ labheyyaṁ.
paviṭṭha ahaṁ etaṁ → saviṭṭha ahametaṁ (bj) | paviṭṭha ahaṁ → saviṭṭha aham (pts)“Савиттха, товарищ, было бы хорошо, если бы мне задали эти же вопросы.
Maṁ etaṁ pañhaṁ puccha.
maṁ etaṁ → evaṁ (sya-all) | puccha ahaṁ te etaṁ → pucchāmaham āyasmantaṁ nāradam etam (pts) | mametaṁ → mamevaṁ (bj: syā) | etam → S1-3 omit mam; S3 eva tam (pts note) | maṁ etaṁ → mam etam (pts)Задай мне эти же вопросы,
Ahaṁ te etaṁ pañhaṁ byākarissāmī”ti.
byākarissāmīti → vyākarissāmīti (bjt) | ahaṁ → aham (pts) | pañhaṁ byākarissāmīti → pañham vyākarissāmīti labha (pts)и я отвечу тебе”.
“Labhatāyasmā nārado etaṁ pañhaṁ.
labhatāyasmā → labhati āyasmā (sya-all) | labhatāyasmā → labhati āyasmā (bj: syā) | āyasmā → S1-3 labhatāyasmā (pts note) | labhatāyasmā nārado → taṁ āyasmā nārada (pts)“В таком случае, пусть уважаемый Нарада соизволит ответить на эти вопросы.
Pucchāmahaṁ āyasmantaṁ nāradaṁ etaṁ pañhaṁ.
pañhaṁ → paññaṁ (bj) | pucchāmahaṁ → pucchāmaham (pts) | nāradaṁ etaṁ → nāradam etam (pts)Я задам уважаемому Нараде эти вопросы,
Byākarotu ca me āyasmā nārado etaṁ pañhaṁ.
byākarotu → vyākarotu (pts)и пусть он ответит мне.
Aññatreva, āvuso nārada, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato nāradassa paccattameva ñāṇaṁ:Нарада, товарищ, не опираясь на веру… – имеет ли уважаемый Нарада такое личное знание:
‘jātipaccayā jarāmaraṇan’”ti?“С рождением как условием, старение и смерть [возникают]”…
“Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṁ jānāmi ahametaṁ passāmi:
paviṭṭha → saviṭṭha (bj)
‘jātipaccayā jarāmaraṇan’”ti.
“Aññatreva, āvuso nārada, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato nāradassa paccattameva ñāṇaṁ—
diṭṭhinijjhānakkhantiyā → diṭṭhinijjhānak khantiyā (th)
bhavapaccayā jāti …pe…
jāti → jātīti (bj, sya-all)
avijjāpaccayā saṅkhārā”ti?
“Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṁ jānāmi ahametaṁ passāmi:
paviṭṭha → saviṭṭha (bj)
‘avijjāpaccayā saṅkhārā’”ti.
“Aññatreva, āvuso nārada, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato nāradassa paccattameva ñāṇaṁ:
aññatreva → aññatra ca (sya-all) | diṭṭhinijjhānakkhantiyā → diṭṭhi nijjhānakkhantiyā (th)
‘jātinirodhā jarāmaraṇanirodho’”ti?
“Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṁ jānāmi ahametaṁ passāmi:
paviṭṭha → saviṭṭha (bj)
‘jātinirodhā jarāmaraṇanirodho’”ti.
“Aññatreva, āvuso nārada, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato nāradassa paccattameva ñāṇaṁ:
‘bhavanirodhā jātinirodhoti …pe…
avijjānirodhā saṅkhāranirodho’”ti?
saṅkhāranirodhoti → saṅkhāra nirodhoti (th)
“Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṁ jānāmi ahametaṁ passāmi:
paviṭṭha → saviṭṭha (bj) | diṭṭhinijjhānakkhantiyā → diṭṭhi nijjhānakkhantiyā (th)
‘avijjānirodhā saṅkhāranirodho’”ti.
avijjānirodhā → avijjā nirodhā (bjt, th)
“Aññatreva, āvuso nārada, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato nāradassa paccattameva ñāṇaṁ:
ñāṇaṁ bhavanirodho → ñāṇi bhava nirodho (sya-all) | diṭṭhinijjhānakkhantiyā → diṭṭhi nijjhānakkhantiyā (th)
‘bhavanirodho nibbānan’”ti?
bhavanirodho → bhava nirodho (th)…“Ниббана – это прекращение существования”?
“Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṁ jānāmi ahametaṁ passāmi:
paviṭṭha → saviṭṭha (bj)“Савиттха, товарищ, не опираясь на веру… я знаю так, я вижу так:
‘bhavanirodho nibbānan’”ti.“Ниббана – это прекращение существования”.
“Tenahāyasmā nārado arahaṁ khīṇāsavo”ti?
tenahāyasmā → tenāyasmā (pts) | tenahāyasmā → tena hāyasmā (bjt) | khīṇāsavoti → khīṇāsavo ti (pts)“В таком случае, уважаемый Нарада – арахант, чьи пятна [загрязнений ума] уничтожены”.
“‘Bhavanirodho nibbānan’ti kho me, āvuso, yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhaṁ, na camhi arahaṁ khīṇāsavo.
yathābhūtaṁ → (bj) | yathābhūtaṁ sammappaññāya → yathā bhūtaṁ sammapaññāya (pts)“Товарищ, хотя я чётко увидел как-есть правильным пониманием: “Ниббана – это прекращение существования”, [всё же], я не арахант, чьи пятна [загрязнений ума] уничтожены.
Seyyathāpi, āvuso, kantāramagge udapāno, tatra nevassa rajju na udakavārako.
rajju na → rajjunā (pts) | kantāramagge → kantāra magge (th)Это как, товарищ, если бы в пустыне у дороги стоял бы колодец, но в нём не было бы ни верёвки, ни ведра.
Atha puriso āgaccheyya ghammābhitatto ghammapareto kilanto tasito pipāsito, so taṁ udapānaṁ olokeyya.
udapānaṁ → udapānam (pts)И мимо проходил бы человек, подавленный и изнурённый жарой, уставший, липкий, испытывающий жажду.
Tassa ‘udakan’ti hi kho ñāṇaṁ assa, na ca kāyena phusitvā vihareyya.
phusitvā → So C; B phusetvā; S1-3 passitvā (pts note) | ñāṇaṁ → ñāṇam (pts)Он заглянул бы в колодец, и знание возникло бы в нём: “Там есть вода”. Но он не мог бы коснуться её телом.
Evameva kho, āvuso, ‘bhavanirodho nibbānan’ti yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhaṁ, na camhi arahaṁ khīṇāsavo”ti.
sudiṭṭham → S1-3 suddiṭṭham (pts note) | evameva → evam eva (pts) | yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhaṁ → yathā bhūtaṁ sammapaññāya sudiṭṭham (pts)Точно так же, товарищ, хотя я чётко увидел как-есть правильным пониманием: “Ниббана – это прекращение существования”, [всё же], я не арахант, чьи пятна [загрязнений ума] уничтожены”.
Evaṁ vutte, āyasmā ānando āyasmantaṁ paviṭṭhaṁ etadavoca:
paviṭṭhaṁ → saviṭṭhaṁ (bj) | paviṭṭhaṁ etadavoca → saviṭṭham etad avoca (pts)Когда так было сказано, уважаемый Ананда спросил уважаемого Савиттху:
“evaṁvādī tvaṁ, āvuso paviṭṭha, āyasmantaṁ nāradaṁ kiṁ vadesī”ti?
evaṁvādī → evaṁvādiṁ (?) | paviṭṭha → saviṭṭha (bj) | paviṭṭha āyasmantaṁ → saviṭṭha āyasmantam (pts) | evaṁvādī → evaṁvādiṁ (cck: ?)“Когда он говорит так, Савиттха, товарищ, что бы ты сказал о уважаемом Нараде?”
“Evaṁvādāhaṁ, āvuso ānanda, āyasmantaṁ nāradaṁ na kiñci vadāmi aññatra kalyāṇā aññatra kusalā”ti.
āyasmantaṁ nāradaṁ → āyasmantam naradaṁ (pts) | na → Missing in S1-3 (pts note) | kusalāti → S1-3 kusalānīti (pts note) | evaṁvādāhaṁ → evaṁvādāham (pts)“Когда он говорит так, Ананда, товарищ, я бы ничего не сказал о уважаемом Нараде, кроме хорошего и благого”.