Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 22.1สังยุตตนิกาย
  • 1. Nakulapituvagga
    Nakulapituvagga → nakulapitāvaggo (pts1ed)

Nakulapitusutta
Nakulapitusutta → nakulapitā (pts1ed)
๑ นกุลปิตุสูตร

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → saṁyutta-nikāya namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa evam (pts)
ข้าพเจ้า ได้สดับมาอย่างนี้
ekaṁ samayaṁ bhagavā bhaggesu viharati susumāragire bhesakaḷāvane migadāye.
susumāragire → suṁsumāragire (bj, sya-all, km, pts1ed) | susumāragire bhesakaḷāvane → suṁsumāragire bhesakalāvane (bj) | susumāragire → suṁsumāragire (pts) | suṁsumāragire → susumāragire (bj: machasaṁ) | susumāragire → suṁsumāragire (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | samayaṁ → samayam (pts)
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ เภสกฬาวัน สถานที่พระราชทานอภัยแก่หมู่เนื้อ เขตกรุงสุงสุมารคิระ แคว้นภัคคะ

Atha kho nakulapitā gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho nakulapitā gahapati bhagavantaṁ etadavoca:
gahapati → gahapata (sya-all) | bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)
ครั้งนั้น นกุลปิตาคหบดีเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า

“Ahamasmi, bhante, jiṇṇo vuḍḍho mahallako addhagato vayoanuppatto āturakāyo abhikkhaṇātaṅko.
vuḍḍho → vuddho (bj, pts) | abhikkhaṇātaṅko → abhiṇhātaṅko (bj) | abhiṇhātaṅko → abhikkhaṇātaṅko (bj: machasaṁ, syā, sī.pævi); abhiṇhāyātaṅko (bj: sī.pavi) | vayoanuppatto → vayo anuppatto (bjt, pts) | ahamasmi → aham asmi (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์เป็นผู้ชรา สูงอายุ เป็นผู้เฒ่า ล่วงกาลมามาก ผ่านวัยมามาก มีกายกระสับกระส่าย เจ็บป่วยประจำ
Aniccadassāvī kho panāhaṁ, bhante, bhagavato manobhāvanīyānañca bhikkhūnaṁ.
aniccadassāvī → S1-3 adhicca- always (pts note) | panāhaṁ → panāham (pts) | manobhāvanīyānañca → manobhāvanīyānaṁ ca (pts)
พระผู้มีพระภาค และภิกษุทั้งหลายผู้เป็นที่เจริญใจ ข้าพระองค์ก็ไม่ได้เห็นเป็นนิตย์
Ovadatu maṁ, bhante, bhagavā;
maṁ → mam (pts)
ขอพระผู้มีพระภาคโปรดโอวาท
anusāsatu maṁ, bhante, bhagavā;
maṁ → mam (pts)
โปรดสั่งสอนข้าพระองค์ด้วยพระดำรัสที่เป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล
yaṁ mamassa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
mamassa → mama assa (sya-all) | yaṁ mamassa → yam mama assa (pts)
เพื่อความสุขแก่ข้าพระองค์ตลอดกาลนานเถิด”

“Evametaṁ, gahapati, evametaṁ, gahapati.
evametaṁ → evam etaṁ (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “คหบดี เรื่องนี้เป็นอย่างนั้น คหบดี เรื่องนี้เป็นอย่างนั้น
Āturo hāyaṁ, gahapati, kāyo aṇḍabhūto pariyonaddho.
hāyaṁ → bhayaṁ (bj); te (pts) | aṇḍabhūto → addhabhūto (pts) | bha’yaṁ → āturohāyaṁ (bj: machasaṁ, syā); āturo te (bj: sī.pævi, sī.pavi, PTS) | aṇḍabhūto → addhabhūto (bj: PTS) | te → B hāyam always (pts note) | addhabhūto → B aṇḍa- always (pts note)
ความจริง กายนี้กระสับกระส่าย เป็นดังฟองไข่ มีเปลือกหุ้มไว้
Yo hi, gahapati, imaṁ kāyaṁ pariharanto muhuttampi ārogyaṁ paṭijāneyya, kimaññatra bālyā?
muhuttampi → muhuttaṁpi (th) | kāyaṁ → kāyam (pts) | muhuttampi ārogyaṁ → muhuttam pi ārogyam (pts) | kimaññatra → kim aññatra (pts)
อนึ่ง บุคคลผู้บริหารกายนี้อยู่ พึงรับรองความไม่มีโรคได้แม้เพียงครู่เดียว จะมีอะไรเล่านอกจากความโง่เขลา

Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:
tasmātiha → tasmā tiha (th)
เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกอย่างนี้ว่า
‘āturakāyassa me sato cittaṁ anāturaṁ bhavissatī’ti.
cittaṁ anāturaṁ → cittam anāturam (pts)
‘เมื่อเรามีกายกระสับกระส่ายอยู่ จิตจักไม่กระสับกระส่าย’
Evañhi te, gahapati, sikkhitabban”ti.
evañhi → evaṁ hi (bjt, th, pts) | sikkhitabbanti → sikkhitabban ti (pts)
ท่านพึงสำเหนียกอย่างนี้”

Atha kho nakulapitā gahapati bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ sāriputtaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho nakulapitaraṁ gahapatiṁ āyasmā sāriputto etadavoca:
sāriputto → sārīputto (sya-all) | sāriputtaṁ → sārīputtaṁ (sya-all) | bhāsitaṁ → bhāsitam (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | sāriputtaṁ → sāriputtam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | gahapatiṁ → gahapatim (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
ลำดับนั้น นกุลปิตาคหบดีชื่นชม ยินดีพระภาษิตของพระผู้มีพระภาค ลุกจากอาสนะ ถวายอภิวาท กระทำประทักษิณ แล้วเข้าไปหาท่านพระสารีบุตรถึงที่อยู่อภิวาทแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ท่านพระสารีบุตรได้ถามนกุลปิตาคหบดีดังนี้ว่า

“vippasannāni kho te, gahapati, indriyāni;“คหบดี อินทรีย์ของท่านผ่องใสยิ่งนัก parisuddho mukhavaṇṇo pariyodāto.สีหน้าก็บริสุทธิ์ผุดผ่อง Alattha no ajja bhagavato sammukhā dhammiṁ kathaṁ savanāyā”ti?
savanāyāti kathañhi → savaṇāyāti kiṁ hi (bj) | alattha → S1-3 alatthaṁ (pts note)
วันนี้ ท่านได้ฟังธรรมีกถาเฉพาะพระพักตร์พระผู้มีพระภาคหรือไม่”

“Kathañhi no siyā, bhante.
kathañhi → kiñhi (sya-all, pts) | hi → kathaṁ hi (bj: machasaṁ) | hi → B kañhi (pts note) | kathañhi → kiṁ hi (bjt, pts)
นกุลปิตาคหบดีตอบว่า “ท่านผู้เจริญ ทำไมจะไม่เป็นอย่างนี้เล่า
Idānāhaṁ, bhante, bhagavatā dhammiyā kathāya amatena abhisitto”ti.
idānāhaṁ → idānāham (pts) | abhisittoti → abhisitto ti (pts)
บัดนี้ พระผู้มีพระภาคทรงหลั่งอมตธรรมรดกระผมด้วยธรรมีกถา”

“Yathā kathaṁ pana tvaṁ, gahapati, bhagavatā dhammiyā kathāya amatena abhisitto”ti?
yathā kathaṁ → yathākathaṁ (bjt, th) | kathaṁ → katham (pts) | abhisittoti → abhisitto ti (pts)
“คหบดี พระผู้มีพระภาคทรงหลั่งอมตธรรมรดท่านด้วยธรรมีกถาอย่างไร”

“Idhāhaṁ, bhante, yena bhagavā tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁ. Ekamantaṁ nisinno khvāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ etadavocaṁ:
khvāhaṁ → khohaṁ (bj, sya-all, pts) | idhāhaṁ → idhāham (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | khvāhaṁ → kho ham (pts) | bhagavantaṁ etadavocaṁ → bhagavantam etad avocaṁ (pts)
“ท่านผู้เจริญ กระผมเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วนั่ง ณ ที่สมควร ได้กราบทูลว่า
‘ahamasmi, bhante, jiṇṇo vuḍḍho mahallako addhagato vayoanuppatto āturakāyo abhikkhaṇātaṅko.
vuḍḍho → vuddho (bj, pts) | abhikkhaṇātaṅko → abhiṇhātaṅko (bj) | ahamasmi → aham asmi (pts) | vayoanuppatto → vayo anuppatto (pts)
‘ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์เป็นผู้ชรา สูงอายุเป็นผู้เฒ่า ล่วงกาลมามาก ผ่านวัยมามาก มีกายกระสับกระส่าย เจ็บป่วยประจำ
Aniccadassāvī kho panāhaṁ, bhante, bhagavato manobhāvanīyānañca bhikkhūnaṁ.
kho panāhaṁ → panāham (pts) | manobhāvanīyānañca bhikkhūnaṁ → manobhāvanīyānaṁ ca bhikkhūnam (pts)
พระผู้มีพระภาคและภิกษุทั้งหลายผู้เป็นที่เจริญใจ ข้าพระองค์ก็ไม่ได้เห็นเป็นนิตย์
Ovadatu maṁ, bhante, bhagavā;ขอพระผู้มีพระภาคโปรดโอวาท anusāsatu maṁ, bhante, bhagavā;
maṁ → mam (pts)
โปรดสั่งสอนข้าพระองค์ด้วยพระดำรัสที่เป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล
yaṁ mamassa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā’ti.
mamassa → mama assa (sya-all) | yaṁ mamassa → yam mama assa (pts)
เพื่อความสุขแก่ข้าพระองค์ตลอดกาลนานเถิด’
Evaṁ vutte, maṁ, bhante, bhagavā etadavoca:
maṁ → mam (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
เมื่อกระผมกราบทูลอย่างนี้แล้ว พระผู้มีพระภาคได้ตรัสกับกระผมดังนี้ว่า
‘evametaṁ, gahapati, evametaṁ, gahapati.
evametaṁ → evam etaṁ (pts)
‘คหบดี เรื่องนี้เป็นอย่างนั้น คหบดี เรื่องนี้เป็นอย่างนั้น
Āturo hāyaṁ, gahapati, kāyo aṇḍabhūto pariyonaddho.
hāyaṁ → hayaṁ (bj); yaṁ (pts) | aṇḍabhūto → addhabhūto (pts)
ความจริง กายนี้ กระสับกระส่าย เป็นดังฟองไข่ มีเปลือกหุ้มไว้
Yo hi, gahapati, imaṁ kāyaṁ pariharanto muhuttampi ārogyaṁ paṭijāneyya, kimaññatra bālyā?
muhuttampi → muhuttaṁpi (th) | kāyaṁ → kāyam (pts) | muhuttampi ārogyaṁ → muhuttam pi ārogyam (pts) | kimaññatra → kim aññatra (pts)
อนึ่ง บุคคลผู้บริหารกายนี้อยู่พึงรับรองความไม่มีโรคได้แม้เพียงครู่เดียว จะมีอะไรเล่า นอกจากความโง่เขลา
Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ—
tasmātiha → tasmā tiha (th)
เพราะเหตุนั้น ท่านพึงสำเหนียกอย่างนี้ว่า
āturakāyassa me sato cittaṁ anāturaṁ bhavissatīti.
cittaṁ anāturaṁ → cittam anāturam (pts)
‘เมื่อเรามีกายกระสับกระส่ายอยู่ จิตจักไม่กระสับกระส่าย’
Evañhi te, gahapati, sikkhitabban’ti.
evañhi → evaṁ hi (bjt, th, pts)
ท่านพึงสำเหนียกอย่างนี้
Evaṁ khvāhaṁ, bhante, bhagavatā dhammiyā kathāya amatena abhisitto”ti.
khvāhaṁ → khohaṁ (bj) | bhagavatā → bhagavā (sya-all) | abhisittoti → abhisitto ti (pts)
ท่านผู้เจริญ พระผู้มีพระภาคทรงหลั่งอมตธรรมรดกระผมด้วยธรรมีกถาอย่างนี้”

“Na hi pana taṁ, gahapati, paṭibhāsi bhagavantaṁ uttariṁ paṭipucchituṁ:
bhagavantaṁ → taṁ bhagavantaṁ (bj) | taṁ → tvaṁ (sya-all) | taṁ → na hi pana tvaṁ (bj: syā) | bhagavantaṁ → taṁ bhagavantaṁ (cck: sī.) | taṁ → B tvaṁ (pts note) | paṭibhāsi → B inserts taṁ (pts note) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts)
“คหบดี ก็ท่านไม่ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคให้ยิ่งขึ้นหรือว่า
‘kittāvatā nu kho, bhante, āturakāyo ceva hoti āturacitto ca, kittāvatā ca pana āturakāyo hi kho hoti no ca āturacitto’”ti?
āturakāyo hi → āturakāyopi (sya-all) | hi → āturakāyopi (bj: syā) | āturacittoti → āturacitto ti (pts)
‘ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ด้วยเหตุเพียงเท่าไร บุคคลจึงชื่อว่าเป็นผู้มีกายกระสับกระส่าย และชื่อว่ามีจิตกระสับกระส่าย และด้วยเหตุเพียงเท่าไร บุคคลจึงชื่อว่าเป็นผู้มีกายกระสับกระส่าย แต่ไม่ชื่อว่ามีจิตกระสับกระส่าย”

“Dūratopi kho mayaṁ, bhante, āgaccheyyāma āyasmato sāriputtassa santike etassa bhāsitassa atthamaññātuṁ.
sāriputtassa → sārīputtassa (sya-all) | dūratopi → dūrato pi (pts) | mayaṁ → mayam (pts) | atthamaññātuṁ → attham aññātum (pts)
“ท่านผู้เจริญ แม้กระผมมาจากที่ไกลก็เพื่อจะทราบเนื้อความแห่งพระภาษิตนั้นในสำนักท่านพระสารีบุตร
Sādhu vatāyasmantaṁyeva sāriputtaṁ paṭibhātu etassa bhāsitassa attho”ti.
vatāyasmantaṁyeva sāriputtaṁ → vatāyasmantaṁ yeva sārīputtaṁ (sya-all) | vatāyasmantaṁyeva sāriputtaṁ → vatāyasmantaṁ yeva sāriputtam (pts) | atthoti → attho ti (pts)
ขอโอกาส เฉพาะท่านพระสารีบุตรเท่านั้นที่จะอธิบายเนื้อความแห่งพระภาษิตนั้นให้แจ่มแจ้ง”

“Tena hi, gahapati, suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi; bhāsissāmī”ti.
tena hi → tenahi (th) | manasi karohi → manasikarohi (th)
“คหบดี ถ้าเช่นนั้น ท่านจงฟัง จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่าว”

“Evaṁ, bhante”ti kho nakulapitā gahapati āyasmato sāriputtassa paccassosi.
sāriputtassa → sārīputtassa (sya-all) | evaṁ bhanteti → evambhanteti (bjt) | evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts)
นกุลปิตาคหบดีรับคำแล้ว
Āyasmā sāriputto etadavoca:
sāriputto → sārīputto (sya-all) | etadavoca → etad avoca kathaṁ (pts)
ท่านพระสารีบุตรจึงได้กล่าวเรื่องนี้ว่า

“Kathañca, gahapati, āturakāyo ceva hoti, āturacitto ca?
kathañca → ca (pts)
“คหบดี บุคคลชื่อว่าเป็นผู้มีกายกระสับกระส่าย และมีจิตกระสับกระส่ายเป็นอย่างไร
Idha, gahapati, assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto
ariyānaṁ → ariyānam (pts) | sappurisānaṁ → sappurisānam (pts)
คือ ปุถุชน ในโลกนี้ผู้ไม่ได้สดับ ไม่ได้เห็นพระอริยะ ไม่ฉลาดในธรรมของพระอริยะ ไม่ได้รับการแนะนำในธรรมของพระอริยะ ไม่ได้เห็นสัตบุรุษ ไม่ฉลาดในธรรมของสัตบุรุษ ไม่ได้รับการแนะนำในธรรมของสัตบุรุษ
rūpaṁ attato samanupassati, rūpavantaṁ vā attānaṁ; attani vā rūpaṁ, rūpasmiṁ vā attānaṁ.
rūpaṁ → rūpam (pts) | rūpavantaṁ → rūpavantam (pts) | attānaṁ → attānam (pts)
พิจารณาเห็นรูปโดย ความเป็นอัตตา พิจารณาเห็นอัตตาว่ามีรูป พิจารณาเห็นรูปในอัตตา หรือพิจารณาเห็นอัตตาในรูป
‘Ahaṁ rūpaṁ, mama rūpan’ti pariyuṭṭhaṭṭhāyī hoti.
rūpaṁ → rūpam (pts) | rūpanti → rūpan ti (pts)
ดำรงอยู่ด้วยความยึดมั่นว่า ‘เราเป็นรูป รูปเป็นของเรา’
Tassa ‘ahaṁ rūpaṁ, mama rūpan’ti pariyuṭṭhaṭṭhāyino taṁ rūpaṁ vipariṇamati aññathā hoti.
rūpaṁ vipariṇamati → rūpam pariṇamati (pts) | ahaṁ rūpaṁ → aham rūpam (pts) | rūpanti → rūpan ti (pts)
เมื่อเขาดำรงอยู่ด้วยความยึดมั่นว่า ‘เราเป็นรูป รูปเป็นของเรา’รูปนั้นแปรผันเป็นอย่างอื่น
Tassa rūpavipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā.
rūpavipariṇāmaññathābhāvā → tassa rūpassa vipariṇāmaññathābhāvāti pāṭhena bhavitabbaṁ. catūsupi vedanādīsu eseva pāṭho (sya-all note)
เพราะรูปแปรผันและเป็นอย่างอื่น โสกะ (ความเศร้าโศก) ปริเทวะ (ความคร่ำครวญ) ทุกข์ (ความทุกข์กาย) โทมนัส (ความทุกข์ใจ) และอุปายาส(ความคับแค้นใจ) จึงเกิดขึ้นแก่เขา

Vedanaṁ attato samanupassati, vedanāvantaṁ vā attānaṁ; attani vā vedanaṁ, vedanāya vā attānaṁ.
vedanaṁ → vedanam (pts) | vedanāvantaṁ → vedanāvantam (pts) | attānaṁ → attānam (pts)
พิจารณาเห็นเวทนาโดยความเป็นอัตตา พิจารณาเห็นอัตตาว่ามีเวทนา พิจารณาเห็นเวทนาในอัตตา หรือพิจารณาเห็นอัตตาในเวทนา
‘Ahaṁ vedanā, mama vedanā’ti pariyuṭṭhaṭṭhāyī hoti.
ahaṁ → aham (pts) | vedanāti → vedanā ti (pts)
ดำรงอยู่ด้วยความยึดมั่นว่า ‘เราเป็นเวทนา เวทนาเป็นของเรา’
Tassa ‘ahaṁ vedanā, mama vedanā’ti pariyuṭṭhaṭṭhāyino, sā vedanā vipariṇamati aññathā hoti.
vedanāti → vedanā ti (pts)
เมื่อเขาดำรงอยู่ด้วยความยึดมั่นว่า‘เราเป็นเวทนา เวทนาเป็นของเรา’เวทนานั้นแปรผันเป็นอย่างอื่น
Tassa vedanāvipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā.
vedanāvipariṇāmaññathābhāvā → vedanāpariṇāmaññathābhāvā (pts)
เพราะเวทนาแปรผันและเป็นอย่างอื่น โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสจึงเกิดขึ้นแก่เขา

Saññaṁ attato samanupassati, saññāvantaṁ vā attānaṁ; attani vā saññaṁ, saññāya vā attānaṁ.
saññaṁ → saññam (pts) | saññāvantaṁ → saññāvantam (pts) | attānaṁ → attānam (pts)
พิจารณาเห็นสัญญาโดยความเป็นอัตตาพิจารณาเห็นอัตตาว่ามีสัญญา พิจารณาเห็นสัญญาในอัตตา หรือพิจารณาเห็นอัตตาในสัญญา
‘Ahaṁ saññā, mama saññā’ti pariyuṭṭhaṭṭhāyī hoti.
saññāti → saññā ti (pts)
ดำรงอยู่ด้วยความยึดมั่นว่า ‘เราเป็นสัญญา สัญญาเป็นของเรา’
Tassa ‘ahaṁ saññā, mama saññā’ti pariyuṭṭhaṭṭhāyino, sā saññā vipariṇamati aññathā hoti.
saññāti → saññā ti (pts)
เมื่อเขาดำรงอยู่ด้วยความยึดมั่นว่า ‘เราเป็นสัญญา สัญญาเป็นของเรา’สัญญานั้นแปรผันเป็นอย่างอื่น
Tassa saññāvipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā.เพราะสัญญาแปรผันและเป็นอย่างอื่น โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสจึงเกิดขึ้นแก่เขา

Saṅkhāre attato samanupassati, saṅkhāravantaṁ vā attānaṁ; attani vā saṅkhāre, saṅkhāresu vā attānaṁ.
saṅkhāravantaṁ → saṅkhāravantam (pts) | attānaṁ → attānam (pts)
พิจารณาเห็นสังขารโดยความเป็นอัตตา พิจารณาเห็นอัตตาว่ามีสังขาร พิจารณาเห็นสังขารในอัตตา หรือพิจารณาเห็นอัตตาในสังขาร
‘Ahaṁ saṅkhārā, mama saṅkhārā’ti pariyuṭṭhaṭṭhāyī hoti.
saṅkhārāti → saṅkhārā ti (pts)
ดำรงอยู่ด้วยความยึดมั่นว่า‘เราเป็นสังขาร สังขารเป็นของเรา’
Tassa ‘ahaṁ saṅkhārā, mama saṅkhārā’ti pariyuṭṭhaṭṭhāyino, te saṅkhārā vipariṇamanti aññathā honti.
honti → hoti (sya-all)
เมื่อเขาดำรงอยู่ด้วยความยึดมั่นว่า ‘เราเป็นสังขาร สังขารเป็นของเรา’สังขารนั้นแปรผันเป็นอย่างอื่น
Tassa saṅkhāravipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā.
saṅkhāravipariṇāmaññathābhāvā → saṅkhārānaṁ vipariṇāmaññathābhāvā (sya-all)
เพราะสังขารแปรผันและเป็นอย่างอื่น โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสจึงเกิดขึ้นแก่เขา

Viññāṇaṁ attato samanupassati, viññāṇavantaṁ vā attānaṁ; attani vā viññāṇaṁ, viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.
viññāṇaṁ → viññāṇam (pts) | attānaṁ → attānam (pts)
พิจารณาเห็นวิญญาณโดยความเป็นอัตตา พิจารณาเห็นอัตตาว่ามีวิญญาณ พิจารณาเห็นวิญญาณในอัตตา หรือพิจารณาเห็นอัตตาในวิญญาณ
‘Ahaṁ viññāṇaṁ, mama viññāṇan’ti pariyuṭṭhaṭṭhāyī hoti.
viññāṇaṁ → viññāṇam (pts) | viññāṇanti → viññāṇan ti (pts)
ดำรงอยู่ด้วยความยึดมั่นว่า ‘เราเป็นวิญญาณ วิญญาณเป็นของเรา’
Tassa ‘ahaṁ viññāṇaṁ, mama viññāṇan’ti pariyuṭṭhaṭṭhāyino, taṁ viññāṇaṁ vipariṇamati aññathā hoti.
viññāṇaṁ → viññāṇam (pts)
เมื่อเขาดำรงอยู่ด้วยความ ยึดมั่นว่า ‘เราเป็นวิญญาณ วิญญาณเป็นของเรา’ วิญญาณนั้นแปรผันเป็นอย่างอื่น
Tassa viññāṇavipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā.
viññāṇavipariṇāmaññathābhāvā → viññāṇam vipariṇāmaññathābhāvā (pts)
เพราะวิญญาณแปรผันและเป็นอย่างอื่น โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสจึงเกิดขึ้นแก่เขา

Evaṁ kho, gahapati, āturakāyo ceva hoti āturacitto ca.คหบดี บุคคลชื่อว่าเป็นผู้มีกายกระสับกระส่าย และมีจิตกระสับกระส่ายเป็นอย่างนี้แล

Kathañca, gahapati, āturakāyo hi kho hoti no ca āturacitto?
āturakāyo hi → āturakāyopi (sya-all) | hi → pi (pts) | hi → āturakāyo’pi (bj: sīmu8) | pi → B hi (pts note)
บุคคลแม้ชื่อว่าเป็นผู้มีกายกระสับกระส่าย แต่ไม่ชื่อว่ามีจิตกระสับกระส่ายเป็นอย่างไร
Idha, gahapati, sutavā ariyasāvako ariyānaṁ dassāvī ariyadhammassa kovido ariyadhamme suvinīto sappurisānaṁ dassāvī sappurisadhammassa kovido sappurisadhamme suvinītoคือ พระอริยสาวกในพระธรรมวินัยนี้ผู้ได้สดับ ได้เห็นพระอริยะ ฉลาดในธรรมของพระอริยะ ได้รับการแนะนำในธรรมของพระอริยะ ได้เห็นสัตบุรุษ ฉลาดในธรรมของสัตบุรุษ ได้รับการแนะนำในธรรมของสัตบุรุษ na rūpaṁ attato samanupassati, na rūpavantaṁ vā attānaṁ; na attani vā rūpaṁ, na rūpasmiṁ vā attānaṁ.
vā → S1-3 omit these vā and the following ones (pts note) | rūpaṁ → rūpam (pts) | rūpavantaṁ → rūpavantam (pts)
ไม่พิจารณาเห็นรูปโดยความเป็นอัตตา ไม่พิจารณาเห็นอัตตาว่ามีรูป ไม่พิจารณาเห็นรูปในอัตตา หรือไม่พิจารณาเห็นอัตตาในรูป
‘Ahaṁ rūpaṁ, mama rūpan’ti na pariyuṭṭhaṭṭhāyī hoti.
rūpaṁ → rūpam (pts) | rūpanti → rūpan ti (pts)
ไม่ดำรงอยู่ด้วยความยึดมั่นว่า ‘เราเป็นรูป รูปเป็นของเรา’
Tassa ‘ahaṁ rūpaṁ, mama rūpan’ti apariyuṭṭhaṭṭhāyino, taṁ rūpaṁ vipariṇamati aññathā hoti.
ahaṁ rūpaṁ → aham rūpam (pts)
เมื่อพระอริยสาวกนั้นไม่ดำรงอยู่ด้วยความยึดมั่นว่า ‘เราเป็นรูป รูปเป็นของเรา’รูปนั้นแปรผันเป็นอย่างอื่น
Tassa rūpavipariṇāmaññathābhāvā nuppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā.
nuppajjanti → nūppajjanti (bj) | sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā → sokaparidevadukkhadomanussupāyāsā (pts) | rūpavipariṇāmaññathābhāvā → yathāvuttena veditabbaṁ. catūsupi vedanādīsu tathā (sya-all note) | rūpavipariṇāmaññathābhāvā → rūpa vipariṇāmaññathābhāvā (pts)
เพราะรูปแปรผันและเป็นอย่างอื่น โสกะ ปริเทวะทุกข์ โทมนัส และอุปายาสจึงไม่เกิดขึ้นแก่พระอริยสาวกนั้น

Na vedanaṁ attato samanupassati, na vedanāvantaṁ vā attānaṁ; na attani vā vedanaṁ, na vedanāya vā attānaṁ.
vedanaṁ → vedanam (pts) | attānaṁ → attānam (pts)
ไม่พิจารณาเห็นเวทนาโดยความเป็นอัตตา ไม่พิจารณาเห็นอัตตาว่ามีเวทนาไม่พิจารณาเห็นเวทนาในอัตตา หรือไม่พิจารณาเห็นอัตตาในเวทนา
‘Ahaṁ vedanā, mama vedanā’ti na pariyuṭṭhaṭṭhāyī hoti.
ahaṁ → aham (pts) | vedanāti → vedanā ti (pts)
ไม่ดำรงอยู่ด้วยความยึดมั่นว่า ‘เราเป็นเวทนา เวทนาเป็นของเรา’
Tassa ‘ahaṁ vedanā, mama vedanā’ti apariyuṭṭhaṭṭhāyino, sā vedanā vipariṇamati aññathā hoti.
apariyuṭṭhaṭṭhāyino → apariyuṭṭhatthāyino (pts) | ahaṁ → aham (pts)
เมื่อพระอริยสาวกนั้นไม่ดำรงอยู่ด้วยความยึดมั่นว่า ‘เราเป็นเวทนา เวทนาเป็นของเรา’เวทนานั้นแปรผันเป็นอย่างอื่น
Tassa vedanāvipariṇāmaññathābhāvā nuppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā.
nuppajjanti → nūppajjanti (bj)
เพราะเวทนาแปรผันและเป็นอย่างอื่น โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัสและอุปายาสจึงไม่เกิดขึ้นแก่พระอริยสาวกนั้น

Na saññaṁ attato samanupassati, na saññāvantaṁ vā attānaṁ; na attani vā saññaṁ, na saññāya vā attānaṁ.
saññaṁ → saññam (pts) | attānaṁ → attānam (pts)
ไม่พิจารณาเห็นสัญญาโดยความเป็นอัตตา ไม่พิจารณาเห็นอัตตาว่ามีสัญญาไม่พิจารณาเห็นสัญญาในอัตตา หรือไม่พิจารณาเห็นอัตตาในสัญญา
‘Ahaṁ saññā, mama saññā’ti na pariyuṭṭhaṭṭhāyī hoti.
saññāti → saññā ti (pts)
ไม่ดำรงอยู่ด้วยความยึดมั่นว่า ‘เราเป็นสัญญา สัญญาเป็นของเรา’
Tassa ‘ahaṁ saññā, mama saññā’ti apariyuṭṭhaṭṭhāyino, sā saññā vipariṇamati aññathā hoti.เมื่อพระอริยสาวกนั้นไม่ดำรงอยู่ด้วยความยึดมั่นว่า ‘เราเป็นสัญญา สัญญาเป็นของเรา’สัญญานั้นแปรผันเป็นอย่างอื่น Tassa saññāvipariṇāmaññathābhāvā nuppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā.
nuppajjanti → nūppajjanti (bj) | sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā → sokaparidevadukkhadomanassupḥyāsā (pts) | saññāvipariṇāmaññathābhāvā → saññā vipariṇāmaññathābhāvā (pts)
เพราะสัญญาแปรผันและเป็นอย่างอื่น โสกะ ปริเทวะ ทุกข์โทมนัส และอุปายาสจึงไม่เกิดขึ้นแก่พระอริยสาวกนั้น

Na saṅkhāre attato samanupassati, na saṅkhāravantaṁ vā attānaṁ; na attani vā saṅkhāre, na saṅkhāresu vā attānaṁ.
saṅkhāravantaṁ → saṅkhāravantam (pts) | attānaṁ → attānam (pts)
ไม่พิจารณาเห็นสังขารโดยความเป็นอัตตา ไม่พิจารณาเห็นอัตตาว่ามีสังขารไม่พิจารณาเห็นสังขารในอัตตา หรือไม่พิจารณาเห็นอัตตาในสังขาร
‘Ahaṁ saṅkhārā, mama saṅkhārā’ti na pariyuṭṭhaṭṭhāyī hoti.
saṅkhārāti → saṅkhārā ti (pts)
ไม่ดำรงอยู่ด้วยความยึดมั่นว่า ‘เราเป็นสังขาร สังขารเป็นของเรา’
Tassa ‘ahaṁ saṅkhārā, mama saṅkhārā’ti apariyuṭṭhaṭṭhāyino, te saṅkhārā vipariṇamanti aññathā honti.
saṅkhārāti → saṅkhārā ti (pts)
เมื่อพระอริยสาวกนั้นไม่ดำรงอยู่ด้วยความยึดมั่นว่า ‘เราเป็นสังขาร สังขารเป็นของเรา’ สังขารนั้นแปรผันเป็นอย่างอื่น
Tassa saṅkhāravipariṇāmaññathābhāvā nuppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā.
nuppajjanti → nūppajjanti (bj) | saṅkhāravipariṇāmaññathābhāvā → saṅkhārānaṁ vipariṇāmaññathābhāvā (sya-all) | vipariṇāmaññathābhāvā → ba. tassa saṅkhāravipariṇāmaññathābhāvā (sya-all: sī.)
เพราะสังขารแปรผันและเป็นอย่างอื่น โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัสและอุปายาสจึงไม่เกิดขึ้นแก่พระอริยสาวกนั้น

Na viññāṇaṁ attato samanupassati, na viññāṇavantaṁ vā attānaṁ; na attani vā viññāṇaṁ, na viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.
viññāṇavantaṁ → viññānavantam (pts) | viññāṇaṁ → viññāṇam (pts) | attānaṁ → attānam (pts)
ไม่พิจารณาเห็นวิญญาณโดยความเป็นอัตตา ไม่พิจารณาเห็นอัตตาว่ามีวิญญาณไม่พิจารณาเห็นวิญญาณในอัตตา หรือไม่พิจารณาเห็นอัตตาในวิญญาณ
‘Ahaṁ viññāṇaṁ, mama viññāṇan’ti na pariyuṭṭhaṭṭhāyī hoti.
pariyuṭṭhaṭṭhāyī → pariyuṭṭhatthāyī (pts) | ahaṁ viññāṇaṁ → aham viññāṇam (pts) | viññāṇanti → viññāṇan ti (pts)
ไม่ดำรงอยู่ด้วยความยึดมั่นว่า ‘เราเป็นวิญญาณ วิญญาณเป็นของเรา’
Tassa ‘ahaṁ viññāṇaṁ, mama viññāṇan’ti apariyuṭṭhaṭṭhāyino, taṁ viññāṇaṁ vipariṇamati aññathā hoti.
ahaṁ viññāṇaṁ → aham viññāṇam (pts) | viññāṇanti → viññāṇan ti (pts) | viññāṇaṁ → viññāṇam (pts)
เมื่อพระอริยสาวกนั้นไม่ดำรงอยู่ด้วยความยึดมั่นว่า ‘เราเป็นวิญญาณ วิญญาณเป็นของเรา’ วิญญาณนั้นแปรผันเป็นอย่างอื่น
Tassa viññāṇavipariṇāmaññathābhāvā nuppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā.
nuppajjanti → nūppajjanti (bj)
เพราะวิญญาณแปรผันและเป็นอย่างอื่น โสกะ ปริเทวะ ทุกข์โทมนัส และอุปายาสจึงไม่เกิดขึ้นแก่พระอริยสาวกนั้น

Evaṁ kho, gahapati, āturakāyo hoti no ca āturacitto”ti.
āturakāyo → āturakāyopi kho (sya-all) | āturakāyo → B inserts hikho (pts note) | evaṁ → evam (pts) | āturacittoti → āturacitto ti (pts)
คหบดี บุคคลแม้ชื่อว่าเป็นผู้มีกายกระสับกระส่าย แต่ไม่ชื่อว่ามีจิตกระสับกระส่าย เป็นอย่างนี้แล”

Idamavoca āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | idamavoca → idam avoca (pts)
ท่านพระสารีบุตรได้กล่าวอย่างนี้แล้ว
Attamano nakulapitā gahapati āyasmato sāriputtassa bhāsitaṁ abhinandīti.
sāriputtassa → sārīputtassa (sya-all) | bhāsitaṁ → bhāsitam (pts)
นกุลปิตาคหบดีมีใจยินดี ชื่นชมภาษิตของท่านพระสารีบุตร

Paṭhamaṁ.นกุลปิตุสูตรที่ ๑ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Српски · ไทย