Tatiyaassādasutta๒๘ ตติยอัสสาทสูตร
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthiyaṁ tatra kho (sya-all)เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี
“No cedaṁ, bhikkhave, rūpassa assādo abhavissa nayidaṁ sattā rūpasmiṁ sārajjeyyuṁ.
nayidaṁ → na yidaṁ (th, pts) | cedaṁ → cedam (pts) | rūpasmiṁ → rūpasmim (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ภิกษุทั้งหลาย ถ้าคุณของรูปจักไม่มีแล้ว สัตว์ทั้งหลายก็ไม่พึงติดใจในรูป
Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi rūpassa assādo, tasmā sattā rūpasmiṁ sārajjanti.แต่เพราะคุณของรูปมีอยู่ ฉะนั้น สัตว์ทั้งหลายจึงติดใจในรูป
No cedaṁ, bhikkhave, rūpassa ādīnavo abhavissa nayidaṁ sattā rūpasmiṁ nibbindeyyuṁ.
nayidaṁ → na yidaṁ (th) | cedaṁ → cedam (pts)ถ้าโทษของรูปจักไม่มีแล้ว สัตว์ทั้งหลายก็ไม่พึงเบื่อหน่ายในรูป
Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi rūpassa ādīnavo, tasmā sattā rūpasmiṁ nibbindanti.แต่เพราะโทษของรูปมีอยู่ ฉะนั้น สัตว์ทั้งหลายจึงเบื่อหน่ายในรูป
No cedaṁ, bhikkhave, rūpassa nissaraṇaṁ abhavissa nayidaṁ sattā rūpasmā nissareyyuṁ.
rūpasmā → S1-3 rūpasmiṁ; further on (17) viññānasmiṁ (pts note) | nayidaṁ → na yidaṁ (th) | cedaṁ → cedam (pts)ถ้าเครื่องสลัดออกจากรูปจักไม่มีแล้ว สัตว์ทั้งหลายก็ไม่พึงสลัดออกจากรูป
Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi rūpassa nissaraṇaṁ, tasmā sattā rūpasmā nissaranti.
nissaraṇaṁ → nissaraṇam (pts)แต่เพราะเครื่องสลัดออกจากรูปมีอยู่ ฉะนั้น สัตว์ทั้งหลายจึงสลัดออกจากรูป
No cedaṁ, bhikkhave, vedanāya …pe…
vedanāya → vedanāya assādo abhavissa (bj, sya-all); vedanāya no cedam bhikkhave saññāya (pts) | vedanāya → Complete in S1-3 (pts note)ถ้าคุณของเวทนาจักไม่มีแล้ว ฯลฯ
no cedaṁ, bhikkhave, saññāya …
+ → assādo abhavissa (bjt) | cedaṁ → cedam (pts)ถ้าคุณของสัญญาจักไม่มีแล้ว ฯลฯ ถ้าคุณของสังขารจักไม่มีแล้ว สัตว์ทั้งหลายก็ไม่พึงติดใจในสังขาร แต่เพราะคุณของสังขารมีอยู่ ฉะนั้น สัตว์ทั้งหลายจึงติดใจในสังขาร ถ้าโทษของสังขารจักไม่มีแล้ว สัตว์ทั้งหลายก็ไม่พึงเบื่อหน่ายในสังขาร แต่เพราะโทษของสังขารมีอยู่ ฉะนั้น สัตว์ทั้งหลายจึงเบื่อหน่ายในสังขาร
no cedaṁ, bhikkhave, saṅkhārānaṁ nissaraṇaṁ abhavissa, nayidaṁ sattā saṅkhārehi nissareyyuṁ.
nissaraṇaṁ → assādo (bj) | abhavissa → So B, perhaps involuntarily; complete in S1-3 (pts note) | cedaṁ → cedam (pts) | nissaraṇaṁ → nissaraṇam (pts)ถ้าเครื่องสลัดออกจากสังขารจักไม่มีแล้ว สัตว์ทั้งหลายก็ไม่พึงสลัดออกจากสังขาร
Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi saṅkhārānaṁ nissaraṇaṁ, tasmā sattā saṅkhārehi nissaranti.
nissaraṇaṁ → nissaraṇam (pts)แต่เพราะเครื่องสลัดออกจากสังขารมีอยู่ ฉะนั้น สัตว์ทั้งหลายจึงสลัดออกจากสังขาร
No cedaṁ, bhikkhave, viññāṇassa assādo abhavissa, nayidaṁ sattā viññāṇasmiṁ sārajjeyyuṁ.
nayidaṁ → na yidaṁ (th) | cedaṁ → cedam (pts) | nayidaṁ → na yidam (pts)ถ้าคุณของวิญญาณจักไม่มีแล้ว สัตว์ทั้งหลายก็ไม่พึงติดใจในวิญญาณ
Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi viññāṇassa assādo, tasmā sattā viññāṇasmiṁ sārajjanti.แต่เพราะคุณของวิญญาณมีอยู่ ฉะนั้น สัตว์ทั้งหลายจึงติดใจในวิญญาณ
No cedaṁ, bhikkhave, viññāṇassa ādīnavo abhavissa, nayidaṁ sattā viññāṇasmiṁ nibbindeyyuṁ.
nayidaṁ → na yidaṁ (th, pts) | cedaṁ → cedam (pts)ถ้าโทษของวิญญาณจักไม่มีแล้ว สัตว์ทั้งหลายก็ไม่พึงเบื่อหน่ายในวิญญาณ
Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi viññāṇassa ādīnavo, tasmā sattā viññāṇasmiṁ nibbindanti.แต่เพราะโทษของวิญญาณมีอยู่ ฉะนั้น สัตว์ทั้งหลายจึงเบื่อหน่ายในวิญญาณ
No cedaṁ, bhikkhave, viññāṇassa nissaraṇaṁ abhavissa, nayidaṁ sattā viññāṇasmā nissareyyuṁ.
nayidaṁ → na yidaṁ (th, pts) | cedaṁ → cedam (pts) | nissaraṇaṁ → nissaraṇam (pts)ถ้าเครื่องสลัดออกจากวิญญาณจักไม่มีแล้ว สัตว์ทั้งหลายก็ไม่พึงสลัดออกจากวิญญาณ
Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi viññāṇassa nissaraṇaṁ, tasmā sattā viññāṇasmā nissaranti.
nissaraṇaṁ → nissaraṇam (pts)แต่เพราะเครื่องสลัดออกจากวิญญาณมีอยู่ ฉะนั้น สัตว์ทั้งหลายจึงสลัดออกจากวิญญาณ
Yāvakīvañca, bhikkhave, sattā imesaṁ pañcannaṁ upādānakkhandhānaṁ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṁ nābbhaññaṁsu;
nābbhaññaṁsu → na abbhaññiṁsu (sya-all) | nissaraṇañca → nissaranaṁ ca (pts) | nābbhaññaṁsu → nābbhaññiṁsu (cck: sī.) | yāvakīvañca → yāva kīvañca (pts) | sattā imesaṁ pañcannaṁ upādānakkhandhānaṁ assādañca → imesam pañcannam upādānakkhandhānam assādaṁ ca (pts) | ādīnavañca → ādīnavaṁ ca (pts)ภิกษุทั้งหลาย ตราบใด สัตว์ทั้งหลายยังไม่รู้ชัดคุณโดยความเป็นคุณ โทษโดยความเป็นโทษ และเครื่องสลัดออกโดยความเป็นเครื่องสลัดออกจากอุปาทานขันธ์ ๕ ประการนี้ตามความเป็นจริง
neva tāva, bhikkhave, sattā sadevakā lokā samārakā sabrahmakā sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya nissaṭā visaṁyuttā vippamuttā vimariyādīkatena cetasā vihariṁsu.
sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya → sassamaṇabrāhmaṇī pajā sadevamanussā (bj); sassamaṇabrāhmaṇipajā sadevamanussā (pts) | vimariyādīkatena → vimariyādikatena (bj, sya-all, pts) | sadevakā lokā samārakā sabrahmakā → sadevake loke samārake sabrahmake (sya-all) | tāva → B tāvāhaṁ (pts note) | sadevamanussā → B -bhrahmaṇiyā pajāya -manussāya, here and further on (pts note) | vimariyādikatena → B vipariyādi- (pts note) | visaṁyuttā → visaññuttā (bjt, th, pts)ตราบนั้น สัตว์ทั้งหลายจะออกไป หลุดไปพ้นไป มีใจปราศจากแดน อยู่ไม่ได้เลยในโลก พร้อมทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลกในหมู่สัตว์ พร้อมทั้งสมณพราหมณ์ เทวดาและมนุษย์
Yato ca kho, bhikkhave, sattā imesaṁ pañcannaṁ upādānakkhandhānaṁ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṁ abbhaññaṁsu;
abbhaññaṁsu → abbhaññiṁsu (sya-all) | imesaṁ pañcannaṁ upādānakkhandhānaṁ assādañca → imesam pañcannam upādānakkhandhānam assādaṁ ca (pts) | ādīnavañca → ādīnavaṁ ca (pts) | nissaraṇañca → nissaraṇaṁ ca (pts) | yathābhūtaṁ → yathābhūtam (pts)แต่เมื่อใด สัตว์ทั้งหลายรู้ชัดคุณโดยความเป็นคุณ โทษโดยความเป็นโทษเครื่องสลัดออกโดยความเป็นเครื่องสลัดออกจากอุปาทานขันธ์ ๕ ประการนี้ตามความเป็นจริง
atha, bhikkhave, sattā sadevakā lokā samārakā sabrahmakā sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya nissaṭā visaṁyuttā vippamuttā vimariyādīkatena cetasā viharanti”.
sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya → sassamaṇabrāhmaṇī pajā sadevamanussā (bj); sassamaṇabrāhmaṇipajā sadevamanussā (pts) | viharanti sattamaṁ → viharantīti (bj, sya-all); viharantīti sāvatthi tatra voca (pts) | sadevakā lokā samārakā sabrahmakā → sadevake loke samārake sabrahmake (sya-all) | vimariyādīkatena → vimariyādikatena (sya-all, pts) | atha → S3 adds kho (pts note) | viharantīti → B -viharanti (pts note) | visaṁyuttā → visaññuttā (bjt, th, pts)เมื่อนั้น สัตว์ทั้งหลายจึงออกไป หลุดไป พ้นไป มีใจปราศจากแดนอยู่ในโลก พร้อมทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลก ในหมู่สัตว์ พร้อมทั้งสมณพราหมณ์ เทวดาและมนุษย์”