Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 22.3สังยุตตนิกาย
  • 1. Nakulapituvagga

Hāliddikānisutta๓ หลิททิกานิสูตร

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
ekaṁ samayaṁ āyasmā mahākaccāno avantīsu viharati kuraraghare papāte pabbate.
kuraraghare → kulaghare (mr) | papāte → pavatte (pts) | kuraraghare → kulaghare (bj: machasaṁ) | papāte → pavatte (bj: sīmu8) | kuraraghare → kulaghare (cck: ka.) | pavatte → B kulaghare papāte always (pts note)
สมัยหนึ่ง ท่านพระมหากัจจานะอยู่ ณ ภูเขาที่มีหน้าผาสูงชัน เขตเมืองกุรรฆระแคว้นอวันตี

Atha kho hāliddikāni gahapati yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho hāliddikāni gahapati āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etadavoca:
hāliddikāni → haliddikāni (sya-all) | hāliddikāni → haliddikāni (bj: syā) | hāliddikāni → hāliddakāni (cck: sī.); haliddikāni (cck: syā.) | haliddikāni → ba. hāliddikāni (sya-all: sī.) | āyasmantaṁ mahākaccānaṁ → āyasmantam mahā-kaccānam (pts) | ekamantaṁ nisīdi ekamantaṁ → ekam antaṁ nisidi ekam antaṁ (pts) | āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etadavoca → āyasmantam mahā-kaccānam etad avoca (pts)
ครั้งนั้น คหบดีชื่อหลิททิกานิเข้าไปหาท่านพระมหากัจจานะถึงที่อยู่อภิวาทแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้ถามท่านพระมหากัจจานะดังนี้ว่า
“vuttamidaṁ, bhante, bhagavatā aṭṭhakavaggiye māgaṇḍiyapañhe:
māgaṇḍiyapañhe → māgandiya pañhe (bj) | bhagavatā → bhagavā (sya-all) | aṭṭhakavaggiye māgaṇḍiyapañhe okaṁ → aṭṭhakavaggike māgandiyapañhe okam (pts) | aṭṭhakavaggiye → aṭṭhakavaggike (bj: sī.pævi, sī.pavi, PTS) | māgandiya → māgajhiya (bj: syā, machasaṁ) | Māgandiya-pañhe → B māgaṇṭhiya- (pts note) | vuttamidaṁ → vuttam idam (pts) | aṭṭhakavaggiye māgaṇḍiyapañhe → aṭṭhakavaggike māgandiya-pañhe (pts)
“ท่านผู้เจริญพระผู้มีพระภาคได้ตรัสพระภาษิตนี้ในมาคัณฑิยปัญหาอันมาในอัฏฐกวรรคว่า

‘Okaṁ pahāya aniketasārī, gāme akubbaṁ muni santhavāni;
aniketasārī → aniketasāri (pts) | aniketasārī → aniketasārīgāme (bjt) | okaṁ → okam (pts) akubbaṁ → akrubbaṁ (mr) | santhavāni → sandhavāni (mr) | akubbaṁ → akrubbaṁ (cck: ka.) | santhavāni → sandhavāni (cck: ka.) | akubbam → B akrubbam always (pts note) | santhavāni → B sandhavā- always (pts note)
‘บุคคลละที่อยู่ แล้ว ไม่เที่ยวซ่านไปหาที่อาศัย มุนีไม่ทำความเยื่อใยในบ้าน
Kāmehi ritto apurakkharāno, kathaṁ na viggayha janena kayirā’ti.
apurakkharāno → apurekkharāno (bj suttanipātepi) | apurekkharāno → apurakkharāno (bj: machasaṁ, syā, PTS, sī.pævi, sī.pavi) | apurakkharāno → apurekkharāno (sī. suttanipātepi) moggallāne 5-135 suttampi oloketabbaṁ (cck note) kayirāti → kayirā ti (pts)
ว่างจากกามทั้งหลาย ไม่มุ่งหวังอัตภาพต่อไป ไม่พึงกล่าวถ้อยคำขัดแย้งกัน‘

Imassa nu kho, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa kathaṁ vitthārena attho daṭṭhabbo”ti?
bhagavatā → bhagavā (sya-all) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts) | daṭṭhabboti → daṭṭhabo ti (pts)
ข้าแต่ท่านมหากัจจานะผู้เจริญ เนื้อความแห่งพระภาษิตที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้โดยย่อนี้ พึงทราบโดยพิสดารอย่างไร”

“Rūpadhātu kho, gahapati, viññāṇassa oko.ท่านพระมหากัจจานะตอบว่า “คหบดี รูปธาตุเป็นที่อาศัยแห่งวิญญาณ Rūpadhāturāgavinibandhañca pana viññāṇaṁ ‘okasārī’ti vuccati.
Rūpadhāturāgavinibandhañca → … vinibaddhañca (bj-a, pts1ed) | rūpadhāturāgavinibandhañca → rūpadhāturāgavinibaddhañca (bj, pts) | rūpadhāturāgavinibaddhañca → vinibandhañci (bj: syā, machasaṁ) | Rūpadhāturāgavinibandhañca → … vinibaddhañja (cck: pī. sī. aṭṭha.) | rūpadhāturāgavinibaddhañca → B -bandhañca always (pts note) | viññāṇaṁ → viññāṇam (pts)
วิญญาณที่ผูกพันกับราคะในรูปธาตุ ตรัสเรียกว่า ‘ผู้เที่ยวซ่านไปหาที่อยู่’
Vedanādhātu kho, gahapati, viññāṇassa oko.เวทนาธาตุเป็นที่อาศัยแห่งวิญญาณ Vedanādhāturāgavinibandhañca pana viññāṇaṁ ‘okasārī’ti vuccati.
vedanādhāturāgavinibandhañca → vedanādhāturāgavinibaddhañca (bj, pts) | viññāṇaṁ → viññāṇam (pts)
วิญญาณที่ผูกพันกับราคะในเวทนาธาตุตรัสเรียกว่า ‘ผู้เที่ยวซ่านไปหาที่อยู่’
Saññādhātu kho, gahapati, viññāṇassa oko.สัญญาธาตุเป็นที่อาศัยแห่งวิญญาณ Saññādhāturāgavinibandhañca pana viññāṇaṁ ‘okasārī’ti vuccati.
saññādhāturāgavinibandhañca → saññādhāturāgavinibaddhañca (bj, pts) | viññāṇaṁ → viññānam (pts)
วิญญาณที่ผูกพันกับราคะในสัญญาธาตุตรัสเรียกว่า ‘ผู้เที่ยวซ่านไปหาที่อยู่’
Saṅkhāradhātu kho, gahapati, viññāṇassa oko.สังขารธาตุเป็นที่อาศัยแห่งวิญญาณ Saṅkhāradhāturāgavinibandhañca pana viññāṇaṁ ‘okasārī’ti vuccati.
saṅkhāradhāturāgavinibandhañca → saṅkhāradhāturāgavinibaddhañca (bj, pts) | viññāṇaṁ → viññāṇam (pts)
วิญญาณที่ผูกพันกับราคะในสังขารธาตุตรัสเรียกว่า ‘ผู้เที่ยวซ่านไปหาที่อยู่’
Evaṁ kho, gahapati, okasārī hoti.คหบดี บุคคลผู้เที่ยวซ่านไปหาที่อยู่ เป็นอย่างนี้แล

Kathañca, gahapati, anokasārī hoti?
kathañca → kathaṁ ca (pts)
บุคคลผู้ไม่เที่ยวซ่านไปหาที่อยู่ เป็นอย่างไร
Rūpadhātuyā kho, gahapati, yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā ye upayupādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā te tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.
nandī → nandi (bj, sya-all, km, pts1ed) | upayupādānā → upāyupādānā (sya-all, km, pts1ed) | anabhāvaṅkatā → anabhāvakatā (bj, pts1ed) | upayupādānā → upayūpādānā (bj); upāyupādānā (pts) | rūpadhātuyā → rupadhātuyā (pts) | nandī → nandi (pts) | anabhāvaṅkatā → anabhāvakatā (pts) | upayūpādānā → upādāyānupādānā (bj: sīmu8) | nandī → nandi (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | upayupādānā → upāyupādānā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | anabhāvaṁkatā → anabhāvakatā (cck: sī. pī.); anabhāvaṁgatā (cck: syā. kaṁ.)
คือ ความพอใจ ความกำหนัด ความเพลิดเพลิน ความทะยานอยากอุบายและความยึดมั่นอันเป็นเหตุที่ใจเข้าไปตั้งมั่นถือมั่นและนอนเนื่องในรูปธาตุพระตถาคตทรงละได้เด็ดขาด ตัดรากถอนโคน เหมือนต้นตาลที่ถูกตัดรากถอนโคนไปแล้ว เหลือแต่พื้นที่ ทำให้ไม่มี เกิดขึ้นต่อไปไม่ได้
Tasmā tathāgato ‘anokasārī’ti vuccati.ฉะนั้น บัณฑิตจึงเรียกพระตถาคตว่า ‘ผู้ไม่ทรงเที่ยวซ่านไปหาที่อยู่’ Vedanādhātuyā kho, gahapati …ความพอใจ ความกำหนัด ความเพลิดเพลิน ความทะยานอยาก อุบายและความยึดมั่นอันเป็นเหตุที่ใจเข้าไปตั้งมั่นถือมั่นและนอนเนื่องในเวทนาธาตุ ฯลฯ saññādhātuyā kho, gahapati …ในสัญญาธาตุ ฯลฯ saṅkhāradhātuyā kho, gahapati …
gahapati → Complete in S1-3 (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)
ในสังขารธาตุ ฯลฯ
viññāṇadhātuyā kho, gahapati, yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā ye upayupādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā te tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.
upayupādānā → upayūpādānā (bj); upāyupādānā (sya-all) | anabhāvaṅkatā → anabhāvakatā (bj) | nandī → nandi (sya-all) | Rūpanimittaniketasāravinibandhā → B -niketavisāra always; S3 -niketavihārība here only (pts note) | Dhammanimittaniketasāravinibandhā → S1-3 baddhā always (pts note) | hoti → This phrase is missing in S1-3 (pts note) | anabhāvaṅkatā → anabhāvaṁkatā (my, ms2005) | pe → spelled out in full (pts)
ความพอใจ ความกำหนัด ความเพลิดเพลิน ความทะยานอยาก อุบายและความยึดมั่นอันเป็นเหตุที่ใจเข้าไปตั้งมั่นถือมั่นและนอนเนื่องในวิญญาณธาตุพระตถาคตทรงละได้เด็ดขาด ตัดรากถอนโคน เหมือนต้นตาลที่ถูกตัดรากถอนโคนไปแล้ว เหลือแต่พื้นที่ ทำให้ไม่มี เกิดขึ้นต่อไปไม่ได้
Tasmā tathāgato ‘anokasārī’ti vuccati.
anokasārīti vuccati → aniketasārī (pts)
ฉะนั้น บัณฑิตจึงเรียกพระตถาคตว่า ‘ผู้ไม่ทรงเที่ยวซ่านไปหาที่อยู่’
Evaṁ kho, gahapati, anokasārī hoti.คหบดี บุคคลผู้ไม่เที่ยวซ่านไปหาที่อยู่ เป็นอย่างนี้แล

Kathañca, gahapati, niketasārī hoti?บุคคลผู้เที่ยวซ่านไปหาที่อาศัย เป็นอย่างไร Rūpanimittaniketavisāravinibandhā kho, gahapati, ‘niketasārī’ti vuccati.
rūpanimittaniketavisāravinibandhā → rūpanimittaniketasāravinibandhā (pts) | rūpanimittaniketavisāravinibandhā → - vinibaddhā (bj: katthaci)
คือ ความเที่ยวซ่านไปหาและความผูกพันกับที่อาศัย คือรูปนิมิต ตรัสเรียกว่า‘ผู้เที่ยวซ่านไปหาที่อาศัย’
Saddanimitta …pe…ความเที่ยวซ่านไปหาและความผูกพันกับที่อาศัย คือสัททนิมิต ฯลฯ gandhanimitta …คันธนิมิต... rasanimitta …รสนิมิต ... phoṭṭhabbanimitta …โผฏฐัพพนิมิต dhammanimittaniketavisāravinibandhā kho, gahapati, ‘niketasārī’ti vuccati.... ธัมมนิมิต ตรัสเรียกว่า ‘ผู้เที่ยวซ่านไปหาที่อาศัย’ Evaṁ kho, gahapati, niketasārī hoti.คหบดี บุคคลผู้เที่ยวซ่านไปหาที่อาศัย เป็นอย่างนี้แล

Kathañca, gahapati, aniketasārī hoti?บุคคลผู้ไม่เที่ยวซ่านไปหาที่อาศัย เป็นอย่างไร Rūpanimittaniketavisāravinibandhā kho, gahapati, tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.
anabhāvaṅkatā → anabhāvakatā (bj, pts) | rūpanimittaniketavisāravinibandhā → - vinibaddhā (bj: katthaci) | anabhāvaṅkatā → anabhāvaṁkatā (my, ms2005)
คือ ความซ่านไปหาและความผูกพันกับที่อาศัย คือรูปนิมิต พระตถาคตทรงละได้เด็ดขาด ตัดรากถอนโคน เหมือนต้นตาลที่ถูกตัดรากถอนโคนไปแล้วเหลือแต่พื้นที่ ทำให้ไม่มี เกิดขึ้นต่อไปไม่ได้
Tasmā tathāgato ‘aniketasārī’ti vuccati.ฉะนั้น บัณฑิตจึงเรียกพระตถาคตว่า‘ผู้ไม่ทรงเที่ยวซ่านไปหาที่อาศัย’ Saddanimitta …ความซ่านไปหาและความผูกพันกับที่อาศัย คือสัททนิมิต gandhanimitta …... คันธนิมิต rasanimitta …...รสนิมิต phoṭṭhabbanimitta …... โผฏฐัพพนิมิต dhammanimittaniketavisāravinibandhā kho, gahapati, tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.
anabhāvaṅkatā → anabhāvakatā (bj) | anabhāvaṅkatā → anabhāvaṁkatā (my, ms2005)
... ธัมมนิมิต พระตถาคตละได้เด็ดขาด ตัดรากถอนโคนเหมือนต้นตาลที่ถูกตัดรากถอนโคนไปแล้ว เหลือแต่พื้นที่ ทำให้ไม่มี เกิดขึ้นต่อไปไม่ได้
Tasmā tathāgato ‘aniketasārī’ti vuccati.
aniketasārīti → aniketasārī ti (pts)
ฉะนั้น บัณฑิตจึงเรียกพระตถาคตว่า ‘ผู้ไม่ทรงเที่ยวซ่านไปหาที่อาศัย’
Evaṁ kho, gahapati, aniketasārī hoti.คหบดี บุคคลผู้ไม่เที่ยวซ่านไปหาที่อาศัย เป็นอย่างนี้แล

Kathañca, gahapati, gāme santhavajāto hoti?
santhavajāto → sandhavajāto (mr) | santhavajāto → sandhavajāto (cck: ka.) | kathañca → kathaṁ ca (pts)
บุคคลผู้เกิดความเยื่อใยในบ้าน เป็นอย่างไร
Idha, gahapati, ekacco gihīhi saṁsaṭṭho viharati sahanandī sahasokī, sukhitesu sukhito, dukkhitesu dukkhito, uppannesu kiccakaraṇīyesu attanā tesu yogaṁ āpajjati.
gihīhi → gihi (mr) | tesu yogaṁ → voyogaṁ (bj) | saṁsaṭṭho → gihisaṁsaṭṭho (bj: machasaṁ) | gihīhi → gihi (cck: ka.) | tesu → S1-3 vo always (pts note) | yogaṁ → yogam (pts)
คือ ภิกษุบางรูปในพระธรรมวินัยนี้ เกี่ยวข้องอยู่กับคฤหัสถ์ เพลิดเพลินร่วมกัน เศร้าโศกร่วมกัน เมื่อพวกเขาสุข ก็สุขด้วย เมื่อพวกเขาทุกข์ ก็ทุกข์ด้วยเมื่อพวกเขามีกิจที่ควรทำเกิดขึ้น ก็ลงมือช่วยเหลือด้วยตนเอง
Evaṁ kho, gahapati, gāme santhavajāto hoti.
gāme → S1-3 insert na (pts note)
คหบดี บุคคลผู้เกิดความเยื่อใยในบ้าน เป็นอย่างนี้แล

Kathañca, gahapati, gāme na santhavajāto hoti?
kathañca → kathaṁ ca (pts)
บุคคลผู้ไม่เกิดความเยื่อใยในบ้าน เป็นอย่างไร
Idha, gahapati, bhikkhu gihīhi asaṁsaṭṭho viharati na sahanandī na sahasokī na sukhitesu sukhito na dukkhitesu dukkhito, uppannesu kiccakaraṇīyesu na attanā tesu yogaṁ āpajjati.
bhikkhu → ekacco (bj) | gihīhi → gihi (mr) | tesu yogaṁ → voyogaṁ (bj) | asaṁsaṭṭho → gihiasaṁsaṭṭho (bj: machasaṁ) | voyogaṁ → tesu yogaṁ (bj: machasaṁ, syā, PTS) | gihīhi → gihi (cck: ka.) | gihīhi → B gihī (pts note) | yogaṁ → yogam (pts)
คือ ภิกษุบางรูปในพระธรรมวินัยนี้ ไม่เกี่ยวข้องอยู่กับคฤหัสถ์ ไม่เพลิดเพลินร่วมกัน ไม่เศร้าโศกร่วมกัน เมื่อพวกเขาสุข ก็มิได้สุขด้วย เมื่อพวกเขาทุกข์ ก็มิได้ทุกข์ด้วย เมื่อพวกเขามีกิจที่ควรทำเกิดขึ้น ก็ไม่ลงมือช่วยเหลือด้วยตนเอง
Evaṁ kho, gahapati, gāme na santhavajāto hoti.
hoti kathañca → ti kathaṁ ca (pts) | Evam → S1-3 add ca (pts note)
คหบดี บุคคลผู้ไม่เกิดความเยื่อใยในบ้าน เป็นอย่างนี้แล

Kathañca, gahapati, kāmehi aritto hoti?
aritto → na ritto (sya-all) | aritto → S3 ritto (pts note) | kathañca → ca (pts)
บุคคลผู้ไม่ว่างจากกามทั้งหลาย เป็นอย่างไร
Idha, gahapati, ekacco kāmesu avigatarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho.
avigatarāgo → avītarāgo (sya-all) | avītarāgo → katthaci avigatarāgotyādipi pāṭho dissati (sya-all note) | hoti → As above (p.7 n.3) (pts note) | avigatacchando → avigatachando (my, bjt, pts)
คือ ภิกษุบางรูปในพระธรรมวินัยนี้ ไม่ปราศจากความกำหนัด ไม่ปราศจากความพอใจ ไม่ปราศจากความรัก ไม่ปราศจากความกระหาย ไม่ปราศจากความเร่าร้อน ไม่ปราศจากความทะยานอยากในกามทั้งหลาย
Evaṁ kho, gahapati, kāmehi aritto hoti.
aritto → na ritto (sya-all)
คหบดี บุคคลผู้ไม่ว่างจากกามทั้งหลาย เป็นอย่างนี้แล

Kathañca, gahapati, kāmehi ritto hoti?
kathañca → kathaṁ ca (pts)
บุคคลผู้ว่างจากกามทั้งหลาย เป็นอย่างไร
Idha, gahapati, ekacco kāmesu vigatarāgo hoti vigatacchando vigatapemo vigatapipāso vigatapariḷāho vigatataṇho.
vigatarāgo → vītarāgo (sya-all) | vigatacchando → vigatachando (my, bjt, pts)
คือ ภิกษุบางรูปในพระธรรมวินัยนี้ ปราศจากความกำหนัด ปราศจากความพอใจ ปราศจากความรัก ปราศจากความกระหาย ปราศจากความเร่าร้อนปราศจากความทะยานอยากในกามทั้งหลาย
Evaṁ kho, gahapati, kāmehi ritto hoti.คหบดี บุคคลผู้ว่างจากกามทั้งหลาย เป็นอย่างนี้แล

Kathañca, gahapati, purakkharāno hoti?
purakkharāno → purekkharāno (bj) | kathañca → kathaṁ ca (pts)
บุคคลผู้มุ่งหวังอัตภาพต่อไป เป็นอย่างไร
Idha, gahapati, ekaccassa evaṁ hoti:คือ ภิกษุบางรูปในพระธรรมวินัยนี้ มีความมุ่งหวังอย่างนี้ว่า ‘evaṁrūpo siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁvedano siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁsañño siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁsaṅkhāro siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁviññāṇo siyaṁ anāgatamaddhānan’ti.
evaṁsañño → evaṁ sasaññī (bj: sī) | siyaṁ anāgatamaddhānaṁ → siyam anāgatam addhānam (pts) | siyaṁ anāgatamaddhānaṁ → siyam anā (pts) | anāgatamaddhānaṁ → anā (pts) | siyaṁ anāgatamaddhānanti → siyam anāgatam addhānanti (pts)
‘ในอนาคตกาลเราพึงมีรูปอย่างนี้ ... ในอนาคตกาล เราพึงมีเวทนาอย่างนี้ ... ในอนาคตกาลเราพึงมีสัญญาอย่างนี้ ... ในอนาคตกาล เราพึงมีสังขารอย่างนี้ ... ในอนาคตกาลเราพึงมีวิญญาณอย่างนี้’
Evaṁ kho, gahapati, purakkharāno hoti.
purakkharāno → purekkharāno (bj) | hoti → The paragraph 22 is to be found in B only (pts note)
คหบดี บุคคลผู้มุ่งหวังอัตภาพต่อไป เป็นอย่างนี้แล

Kathañca, gahapati, apurakkharāno hoti?
apurakkharāno → apurekkharāno (bj) | kathañca → kathaṁ ca (pts)
บุคคลผู้ไม่มุ่งหวังอัตภาพต่อไป เป็นอย่างไร
Idha, gahapati, ekaccassa na evaṁ hoti:
na → Omitted by S1-3 who give the negative clause, but without using the negative word (pts note)
คือ ภิกษุบางรูปในพระธรรมวินัยนี้ ไม่มีความมุ่งหวังอย่างนี้ว่า
‘evaṁrūpo siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁvedano siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁsañño siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁsaṅkhāro siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁviññāṇo siyaṁ anāgatamaddhānan’ti.
evaṁsañño → evaṁsaññī (bj) | anāgatamaddhānanti → anāgatamaddhānaṁ (bj) | anāgatamaddhānaṁ → (pts) | siyaṁ anāgatamaddhānaṁ → siyam (pts) | siyaṁ anāgatamaddhānaṁ → siyam anāgatam addhānaṁ (pts) | siyaṁ anāgatamaddhānanti → siyam anāgatam addhānan ti (pts)
‘ในอนาคตกาลเราพึงมีรูปอย่างนี้ ... ในอนาคตกาล เราพึงมีเวทนาอย่างนี้ ... ในอนาคตกาลเราพึงมีสัญญาอย่างนี้ ... ในอนาคตกาล เราพึงมีสังขารอย่างนี้ ... ในอนาคตกาลเราพึงมีวิญญาณอย่างนี้’
Evaṁ kho, gahapati, apurakkharāno hoti.
apurakkharāno → apurekkharāno (bj)
คหบดี บุคคลผู้ไม่มุ่งหวังอัตภาพต่อไป เป็นอย่างนี้แล

Kathañca, gahapati, kathaṁ viggayha janena kattā hoti?บุคคลผู้กล่าวถ้อยคำขัดแย้งกัน เป็นอย่างไร Idha, gahapati, ekacco evarūpiṁ kathaṁ kattā hoti:คือ ภิกษุบางรูปในพระธรรมวินัยนี้ เป็นผู้กล่าวถ้อยคำเห็นปานนี้ว่า ‘na tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāsi; ahaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāmi. Kiṁ tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānissasi? Micchāpaṭipanno tvamasi; ahamasmi sammāpaṭipanno. Pure vacanīyaṁ pacchā avaca; pacchā vacanīyaṁ pure avaca. Sahitaṁ me, asahitaṁ te. Adhiciṇṇaṁ te viparāvattaṁ. Āropito te vādo; cara vādappamokkhāya. Niggahitosi; nibbeṭhehi vā sace pahosī’ti.
adhiciṇṇaṁ → āciṇṇaṁ (bj) | nibbeṭhehi → nibbedhehi (sya-all) | cara vādappamokkhāya niggahitosi → caravādappamokkhāya niggahīto si (pts) | nibbeṭhehi → nibbedhehi (bj: syā, sī.pævi, sī.pavi) | nibbedhehi → nibbeṭhehīti vā pāṭho (sya-all note) | adhiciṇṇan → S3 aviciṇṇan (pts note) | āropito → S3 further on ārocito (pts note) | caravādappamokkhāya → S3 has vara- ; further on cara- (pts note) | nibbeṭhehi → B nibbedhehi always (pts note) | sahitaṁ me asahitaṁ te adhiciṇṇaṁ te → sahitamme asahitante adhiciṇṇante (th) | dhammavinayaṁ → dhammavinayam (pts) | ahaṁ → aham (pts) | tvamasi ahamasmi → tvam asi aham asmi (pts) | vacanīyaṁ → vacanīyam (pts) | sahitaṁ → sahitam (pts) | asahitaṁ → asahitan (pts) | viparāvattaṁ → viparāvattam (pts)
‘ท่านไม่รู้พระธรรมวินัยนี้ เรารู้พระธรรมวินัยนี้ ท่านรู้พระธรรมวินัยนี้ได้อย่างไร ท่านปฏิบัติผิด เราปฏิบัติถูก คำที่ควรกล่าวก่อน ท่านก็กล่าวทีหลัง คำที่ควรกล่าวทีหลัง ท่านก็กล่าวก่อน คำของเรามีประโยชน์ คำของท่านไม่มีประโยชน์ ข้อที่ท่านเคยปฏิบัติมาผิดเสียแล้ว เรากล่าวหาท่าน ท่านจงแก้ข้อกล่าวหาเสีย เราข่มท่านได้แล้ว หรือหากท่านสามารถก็จงแก้ไขเถิด’
Evaṁ kho, gahapati, kathaṁ viggayha janena kattā hoti.คหบดี บุคคลผู้กล่าวถ้อยคำขัดแย้งกัน เป็นอย่างนี้แล

Kathañca, gahapati, kathaṁ na viggayha janena kattā hoti?
kathañca → kathaṁ ca (pts)
บุคคลผู้ไม่กล่าวถ้อยคำขัดแย้ง เป็นอย่างไร
Idha, gahapati, bhikkhu na evarūpiṁ kathaṁ kattā hoti:
bhikkhu → ekacco (bj) | evarūpiṁ → B -rūpi- (pts note)
คือ ภิกษุบางรูปในพระธรรมวินัยนี้ เป็นผู้ไม่กล่าวถ้อยคำเห็นปานนี้ว่า
‘na tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāsi …pe… nibbeṭhehi vā sace pahosī’ti.
pe → spelled out in full (bjt) | tvaṁ → tvam (pts) | dhammavinayaṁ ājānāsi → dhammavinayam ajānāsi (pts) | pahosīti → pahosī ti (pts)
‘ท่านไม่รู้พระธรรมวินัยนี้ เรารู้พระธรรมวินัยนี้ ท่านรู้พระธรรมวินัยนี้ได้อย่างไร ท่านปฏิบัติผิด เราปฏิบัติถูก คำที่ควรกล่าวก่อน ท่านก็กล่าวทีหลัง คำที่ควรกล่าวทีหลัง ท่านก็กล่าวก่อน คำของเรามีประโยชน์ คำของท่านไม่มีประโยชน์ข้อที่ท่านเคยปฏิบัติมาผิดเสียแล้ว เรากล่าวหาท่าน ท่านจงแก้ข้อกล่าวหาเสียเราข่มท่านได้แล้ว หรือหากท่านสามารถก็จงแก้ไขเถิด’
Evaṁ kho, gahapati, kathaṁ na viggayha janena kattā hoti.
na → Omitted by S1-3 (pts note) | evaṁ → evam (pts)
คหบดี บุคคลผู้ไม่กล่าวถ้อยคำขัดแย้งกัน เป็นอย่างนี้แล

Iti kho, gahapati, yaṁ taṁ vuttaṁ bhagavatā aṭṭhakavaggiye māgaṇḍiyapañhe:
kho → (bj) | māgaṇḍiyapañhe → māgandiyapañhe (bj) | aṭṭhakavaggiye māgaṇḍiyapañhe okaṁ → aṭṭhakavaggike māgandiya pañhe okam (pts) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th)
คหบดี พระภาษิตที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ในมาคัณฑิยปัญหา อันมาในอัฏฐกวรรคว่า

‘Okaṁ pahāya aniketasārī, gāme akubbaṁ munisanthavāni;
aniketasārī → aniketasārīgāme (bjt) | okaṁ → okam (pts) munisanthavāni → munisanthavānikāmehi (bjt) | munisanthavāni → muni santhavāni (th) | akubbaṁ munisanthavāni → akubbam muni santhavāni (pts)
‘บุคคลละที่อยู่แล้ว ไม่เที่ยวซ่านไปหาที่อาศัย มุนีไม่ทำความเยื่อใยในบ้าน
Kāmehi ritto apurakkharāno, kathaṁ na viggayha janena kayirā’ti.
apurakkharāno kathaṁ → apurekkharānokathaṁ (bj) kathaṁ → katham (pts) | kayirāti → kayirā ti (pts)
ว่างจากกามทั้งหลายไม่มุ่งหวังอัตภาพต่อไป ไม่พึงกล่าวถ้อยคำขัดแย้งกัน’

Imassa kho, gahapati, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena attho daṭṭhabbo”ti.
daṭṭhabboti tatiyaṁ → daṭṭhabbo ti (pts) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005)
คหบดี เนื้อความแห่งพระภาษิตที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้โดยย่อ พึงทราบโดยพิสดารอย่างนี้แล”

Tatiyaṁ.
tatiyaṁ → ti (pts)
หลิททิกานิสูตรที่ ๓ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Српски · ไทย