Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 22.89สังยุตตนิกาย
  • 9. Theravagga

Khemakasutta
Khemakasutta → khemo (pts1ed)
๘๙ เขมกสูตร

Ekaṁ samayaṁ sambahulā therā bhikkhū kosambiyaṁ viharanti ghositārāme.สมัยหนึ่ง พระเถระจำนวนมากอยู่ ณ โฆสิตาราม เขตกรุงโกสัมพี Tena kho pana samayena āyasmā khemako badarikārāme viharati ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno.
bāḷhagilāno → This word and the sequel is missing in S3, which substitutes evam āhaṁsu kacci te avuso khammanīyam kacci yāpanīyam kacci dukkhā vedanā gilāno (mistake of copyist) (pts note)
สมัยนั้น ท่านพระเขมกะอาพาธ ได้รับทุกข์ เป็นไข้หนัก พักอยู่ที่พทริการาม

Atha kho therā bhikkhū sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhitā āyasmantaṁ dāsakaṁ āmantesuṁ:
sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (sya-all) | sāyanhasamayaṁ paṭisallānā → sāyaṇhasamayam paṭisallāṇā (pts) | dāsakaṁ → dāsakam (pts)
ครั้นในเวลาเย็น พระเถระทั้งหลายออกจากที่หลีกเร้นแล้ว เรียกท่านพระทาสกะมากล่าวว่า
“ehi tvaṁ, āvuso dāsaka, yena khemako bhikkhu tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā khemakaṁ bhikkhuṁ evaṁ vadehi:
tvaṁ → tvam (pts) | khemakaṁ bhikkhuṁ → khemakam bhikkhum (pts)
“มาเถิด ท่านทาสกะ ท่านจงเข้าไปหาภิกษุเขมกะถึงที่อยู่แล้วบอกว่า
‘therā taṁ, āvuso khemaka, evamāhaṁsu—
khemaka evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
‘ท่านเขมกะ พระเถระทั้งหลายถามถึงท่านว่า
kacci te, āvuso, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ, kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti no abhikkamanti, paṭikkamosānaṁ paññāyati no abhikkamo’”ti?
kacci te → kaccite (bjt) | paṭikkamosānaṁ → paṭikkamo sānaṁ (th) | khamanīyaṁ → khamanīyam (pts) | paṭikkamanti → paṭikammanti (pts) | paṭikkamosānaṁ → paṭikammosānam (pts)
‘เธอยังสบายดีหรือ ยังพอเป็นอยู่ได้หรือ ทุกขเวทนาทุเลาลง ไม่กำเริบขึ้นหรือ อาการทุเลาปรากฏ อาการกำเริบไม่ปรากฏหรือ'’

“Evamāvuso”ti kho āyasmā dāsako therānaṁ bhikkhūnaṁ paṭissutvā yenāyasmā khemako tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ khemakaṁ etadavoca:
dāsako therānaṁ → dasako therānam (pts) | evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
ท่านพระทาสกะรับคำแล้วเข้าไปหาท่านพระเขมกะถึงที่อยู่ได้กล่าวว่า

“therā taṁ, āvuso khemaka, evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
‘ท่านเขมกะ พระเถระทั้งหลายถามถึงท่านว่า
‘kacci te, āvuso, khamanīyaṁ …pe… no abhikkamo’”ti?
pe → spelled out in full (bjt) | abhikkamoti → abhikkamo ti (pts)
‘เธอยังสบายดีหรือ ยังพอเป็นอยู่ได้หรือทุกขเวทนาทุเลาลง ไม่กำเริบขึ้นหรือ อาการทุเลาปรากฏ อาการกำเริบไม่ปรากฏหรือ”

“Na me, āvuso, khamanīyaṁ na yāpanīyaṁ …pe… abhikkamosānaṁ paññāyati no paṭikkamo”ti.
+ → bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti no paṭikkamanti (bjt) | abhikkamosānaṁ → abhikkamosānam (pts) | paṭikkamoti → paṭikkamo ti (pts)
ท่านพระเขมกะตอบว่า ‘ท่านผู้มีอายุ ผมไม่สบาย จะเป็นอยู่ไม่ได้ ทุกขเวทนามีแต่กำเริบหนักขึ้น ไม่ทุเลาลงเลย อาการกำเริบปรากฏ อาการทุเลาไม่ปรากฏ”

Atha kho āyasmā dāsako yena therā bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā there bhikkhū etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
ครั้งนั้น ท่านพระทาสกะเข้าไปหาพระเถระทั้งหลายถึงที่อยู่แล้วเรียนว่า
“khemako, āvuso, bhikkhu evamāha:
āvuso → avuso (pts) | evamāha → evam āha (pts)
“ท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ภิกษุเขมกะกล่าวว่า
‘na me, āvuso, khamanīyaṁ …pe… abhikkamosānaṁ paññāyati no paṭikkamo’”ti.
pe → spelled out in full (bjt) | khamanīyaṁ → khamanīyam (pts) | paṭikkamoti → paṭikkamo ti (pts)
‘ผมไม่สบาย จะเป็นอยู่ไม่ได้ ทุกขเวทนามีแต่กำเริบหนักขึ้น ไม่ทุเลาลงเลย อาการกำเริบปรากฏ อาการทุเลาไม่ปรากฏ”

“Ehi tvaṁ, āvuso dāsaka, yena khemako bhikkhu tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā khemakaṁ bhikkhuṁ evaṁ vadehi:
khemakaṁ bhikkhuṁ → khemakam bhikkhum (pts)
“มาเถิด ท่านทาสกะ ท่านจงเข้าไปหาภิกษุเขมกะถึงที่อยู่แล้วบอกว่า
‘therā taṁ, āvuso khemaka, evamāhaṁsu—
evamāhaṁsu → evam ahaṁsu (pts)
‘ท่านเขมกะ พระเถระทั้งหลายฝากมาถามว่า
pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts)
‘ท่านผู้มีอายุ อุปาทานขันธ์ ๕ ประการนี้ที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้แล้ว ได้แก่
rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho.
saṅkhārupādānakkhandho → saṅkhārūpādānakkhandho (bj) | viññāṇupādānakkhandho → viññāṇūpādānakkhandho (pts)
๑. รูปูปาทานขันธ์ (อุปาทานขันธ์คือรูป) ๒. เวทนูปาทานขันธ์ (อุปาทานขันธ์คือเวทนา) ๓. สัญญูปาทานขันธ์ (อุปาทานขันธ์คือสัญญา) ๔. สังขารูปาทานขันธ์ (อุปาทานขันธ์คือสังขาร) ๕. วิญญาณูปาทานขันธ์ (อุปาทานขันธ์คือวิญญาณ)
Imesu āyasmā khemako pañcasu upādānakkhandhesu kiñci attaṁ vā attaniyaṁ vā samanupassatī’”ti?
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | attaṁ → attānaṁ (bj, pts) | samanupassatīti evamāvusoti → samanupassasīti evam āvuso ti (pts) | attānaṁ → attaṁ (bj: machasaṁ) | attānaṁ → B attaṁ always (pts note)
ท่านเขมกะพิจารณาเห็นอัตตา หรือสิ่งที่เนื่องด้วยอัตตาอะไร ๆ ในอุปาทานขันธ์ ๕ ประการนี้”

“Evamāvuso”ti kho āyasmā dāsako therānaṁ bhikkhūnaṁ paṭissutvā yenāyasmā khemako tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā …pe…
upasaṅkamitvā → (sya-all) | + → āyasmā khemakaṁ etadavoca (bjt) | evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | therānaṁ bhikkhūnaṁ → therānam bhikkhūnam (pts)
ท่านพระทาสกะรับคำแล้วเข้าไปหาท่านพระเขมกะถึงที่อยู่ ฯลฯ
therā taṁ, āvuso khemaka, evamāhaṁsu:
taṁ → tam (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
ท่านเขมกะพระเถระทั้งหลายฝากมาถามว่า
“pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ rūpupādānakkhandho → seyyathīdaṁ rūpūpādānakkhandho (sya-all) | seyyathidaṁ → seyyatthīdaṁ (pts)
‘ท่านผู้มีอายุ อุปาทานขันธ์ ๕ ประการนี้ที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้แล้ว ได้แก่
rūpupādānakkhandho …pe… viññāṇupādānakkhandho.
viññāṇupādānakkhandho → viññāṇūpādānakkhandho (sya-all) | rūpupādānakkhandho → rūpūpādānakkhandho (th)
๑. รูปูปาทานขันธ์ ฯลฯ ๕. วิญญาณูปาทานขันธ์
Imesu āyasmā khemako pañcasu upādānakkhandhesu kiñci attaṁ vā attaniyaṁ vā samanupassatī”ti?
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | attaṁ → attanāṁ (bj); attānam (pts) | attanāṁ → attaṁ (bj: machasaṁ)
ท่านเขมกะพิจารณาเห็นอัตตา หรือสิ่งที่เนื่องด้วยอัตตาอะไร ๆ ในอุปาทานขันธ์ ๕ ประการนี้’

“Pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ rūpupādānakkhandho → seyyathīdaṁ rūpūpādānakkhandho (sya-all) | seyyathidaṁ → seyyathīdam (pts)
“ท่านผู้มีอายุ อุปาทานขันธ์ ๕ ประการนี้ที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้แล้วได้แก่
rūpupādānakkhandho …pe… viññāṇupādānakkhandho.
viññāṇupādānakkhandho → viññāṇūpādānakkhandho (sya-all); viññānupādānakkhandho (pts) | rūpupādānakkhandho → rūpūpādānakkhandho (th)
๑. รูปูปาทานขันธ์ ฯลฯ ๕. วิญญาณูปาทานขันธ์
Imesu khvāhaṁ, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu na kiñci attaṁ vā attaniyaṁ vā samanupassāmī”ti.
khvāhaṁ → khohaṁ (bj) | pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | attaṁ → attānaṁ (bj, pts) | khohaṁ → khvāhaṁ (bj: machasaṁ, syā) | khvāham → S1 khohaṁ; S3 āyasmāhaṁ (pts note)
ผมไม่พิจารณาเห็นอัตตา หรือสิ่งที่เนื่องด้วยอัตตาอะไร ๆ ในอุปาทานขันธ์ ๕ ประการนี้เลย”

Atha kho āyasmā dāsako yena therā bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā there bhikkhū etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
ครั้งนั้น ท่านพระทาสกะเข้าไปหาพระเถระทั้งหลายถึงที่อยู่แล้วเรียนว่า
“khemako, āvuso, bhikkhu evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
“ท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ภิกษุเขมกะกล่าวว่า
‘pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṁ—
āvuso → (sya-all) | seyyathidaṁ rūpupādānakkhandho → seyyathīdaṁ rūpūpādānakkhandho (sya-all) | seyyathidaṁ → seyyathīdam (pts)
‘อุปาทานขันธ์ ๕ ประการนี้ที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้แล้ว ได้แก่
rūpupādānakkhandho …pe… viññāṇupādānakkhandho.
viññāṇupādānakkhandho → viññāṇūpādānakkhandho (sya-all) | rūpupādānakkhandho → rūpūpādānakkhandho (th)
๑. รูปูปาทานขันธ์ ฯลฯ ๕. วิญญาณูปาทานขันธ์
Imesu khvāhaṁ, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu na kiñci attaṁ vā attaniyaṁ vā samanupassāmī’”ti.
khvāhaṁ → khohaṁ (bj) | pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | attaṁ vā → attānaṁ va (pts) | khvāhaṁ → khvāham (pts)
ผมไม่พิจารณาเห็นอัตตา หรือสิ่งที่เนื่องด้วยอัตตาอะไร ๆ ในอุปาทานขันธ์ ๕ ประการนี้เลย”

“Ehi tvaṁ, āvuso dāsaka, yena khemako bhikkhu tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā khemakaṁ bhikkhuṁ evaṁ vadehi:
khemakaṁ bhikkhuṁ → khemakam bhikkhum (pts)
“มาเถิด ท่านทาสกะ ท่านจงเข้าไปหาภิกษุเขมกะถึงที่อยู่แล้วบอกว่า
‘therā taṁ, āvuso khemaka, evamāhaṁsu—
evamāhaṁsu → evaṁ āhaṁsu (pts)
‘ท่านเขมกะ พระเถระทั้งหลายฝากมาถามว่า
pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ rūpupādānakkhandho → seyyathīdaṁ rūpūpādānakkhandho (sya-all) | seyyathidaṁ → seyyathīdam (pts)
‘อุปาทานขันธ์ ๕ ประการนี้ที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้แล้ว ได้แก่
rūpupādānakkhandho …pe… viññāṇupādānakkhandho.
viññāṇupādānakkhandho → viññāṇūpādānakkhandho (sya-all) | rūpupādānakkhandho → rūpūpādānakkhandho (th) | viññāṇupādānakkhandho → viññāṇupādānakkhando (pts)
๑. รูปูปาทานขันธ์ ฯลฯ ๕. วิญญาณูปาทานขันธ์
No ce kirāyasmā khemako imesu pañcasu upādānakkhandhesu kiñci attaṁ vā attaniyaṁ vā samanupassati.
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | attaṁ → attānaṁ (bj, pts)
ทราบว่า หากท่านเขมกะไม่พิจารณาเห็นอัตตา หรือสิ่งที่เนื่องด้วยอัตตาอะไร ๆ ในอุปาทานขันธ์ ๕ ประการนี้เลย
Tenahāyasmā khemako arahaṁ khīṇāsavo’”ti.
tenahāyasmā → tenāyasmā (pts) | khīṇāsavoti → khīṇāsavo ti (pts)
ถ้าเช่นนั้น ท่านเขมกะก็เป็นพระอรหันตขีณาสพ”

“Evamāvuso”ti kho āyasmā dāsako therānaṁ bhikkhūnaṁ paṭissutvā yenāyasmā khemako …pe…
+ → tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmantaṁ khemakaṁ etadavoca (bjt) | evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | bhikkhūnaṁ → bhikkhūnam (pts)
ท่านพระทาสกะรับคำแล้วเข้าไปหาท่านพระเขมกะถึงที่อยู่ ฯลฯ
therā taṁ, āvuso khemaka, evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
ท่านเขมกะพระเถระทั้งหลายฝากมาถามว่า
“pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ rūpupādānakkhandho → seyyathīdaṁ rūpūpādānakkhandho (sya-all)
‘อุปาทานขันธ์ ๕ ประการนี้ ที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้แล้ว ได้แก่
rūpupādānakkhandho …pe… viññāṇupādānakkhandho;
viññāṇupādānakkhandho → viññāṇūpādānakkhandho (sya-all) | rūpupādānakkhandho → rūpūpādānakkhandho (th)
๑. รูปูปาทานขันธ์ ฯลฯ ๕. วิญญาณูปาทานขันธ์
no ce kirāyasmā khemako imesu pañcasu upādānakkhandhesu kiñci attaṁ vā attaniyaṁ vā samanupassati, tenahāyasmā khemako arahaṁ khīṇāsavo”ti.
attaṁ → attānaṁ (bj, pts) | no ce kirāyasmā khemako → (pts) | imesu → imesu khvāham āvuso (pts) | upādānakkhandhesu → upādānakkhandhesu na (pts) | arahaṁ khīṇāsavoti → āvuso bhikkhu evam āha (pts) | attaṁ → attānam (pts) | khīṇāsavoti → khīṇāsavo ti (pts)
ทราบว่า หากท่านเขมกะไม่พิจารณาเห็นอัตตา หรือสิ่งที่เนื่องด้วยอัตตาอะไร ๆ ในอุปาทานขันธ์ ๕ ประการนี้เลย ถ้าเช่นนั้น ท่านเขมกะก็เป็นพระอรหันตขีณาสพ”

“Pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ rūpupādānakkhandho → seyyathīdaṁ rūpūpādānakkhandho (sya-all)
“ท่านผู้มีอายุ อุปาทานขันธ์ ๕ ประการนี้ที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้แล้ว ได้แก่
rūpupādānakkhandho …pe… viññāṇupādānakkhandho.
viññāṇupādānakkhandho → viññāṇūpādānakkhandho (sya-all) | rūpupādānakkhandho → rūpūpādānakkhandho (th)
๑. รูปูปาทานขันธ์ ฯลฯ ๕. วิญญาณูปาทานขันธ์
Imesu khvāhaṁ, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu na kiñci attaṁ vā attaniyaṁ vā samanupassāmi, na camhi arahaṁ khīṇāsavo;
khvāhaṁ → khohaṁ (bj) | pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | attaṁ → attānaṁ (bj, pts) | nacamhi → na ca (bj: machasaṁ) | samanupassāmi → S1-3 -ssāmīti (pts note) | khvāhaṁ → khvāham (pts)
ผมไม่พิจารณาเห็นอัตตา หรือสิ่งที่เนื่องด้วยอัตตาอะไร ๆ ในอุปาทานขันธ์ ประการนี้ และผมก็ไม่ได้เป็นพระอรหันตขีณาสพ
api ca me, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu ‘asmī’ti adhigataṁ, ‘ayamahamasmī’ti na ca samanupassāmī”ti.
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | aham → S1 ayamāham (pts note) | na → B na ca (pts note) | api ca → apica (th) | adhigataṁ ayamahamasmīti → adhigatam ayam aham asmīti ca (pts) | ca samanupassāmīti → samanupassāmī ti (pts)
แต่ผมเข้าใจว่า ‘เรามี’ ในอุปาทานขันธ์ ๕ ประการ และผมก็ไม่ได้พิจารณาเห็นว่า ‘เราเป็นอย่างนี้”

Atha kho āyasmā dāsako yena therā bhikkhū …pe…
+ → tenupasaṅkami upasaṅkamitvā (bjt, th)
ครั้งนั้น ท่านพระทาสกะเข้าไปหาพระเถระทั้งหลายถึงที่อยู่
there bhikkhū etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
แล้วเรียนว่า
“khemako, āvuso, bhikkhu evamāha—
evamāha → evam āha (pts)
“ท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ภิกษุเขมกะกล่าวว่า
pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ rūpupādānakkhandho → seyyathīdaṁ rūpūpādānakkhandho (sya-all)
‘อุปาทานขันธ์ ๕ ประการนี้ที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้แล้ว ได้แก่
rūpupādānakkhandho …pe… viññāṇupādānakkhandho.
viññāṇupādānakkhandho → viññāṇūpādānakkhandho (sya-all) | rūpupādānakkhandho → rūpūpādānakkhandho (th)
๑. รูปูปาทานขันธ์ ฯลฯ ๕. วิญญาณูปาทานขันธ์
Imesu khvāhaṁ, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu na kiñci attaṁ vā attaniyaṁ vā samanupassāmi, na camhi arahaṁ khīṇāsavo;
khvāhaṁ → khohaṁ (bj) | pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | attaṁ → attānaṁ (bj) | khvāhaṁ → khvāham (pts)
ผมไม่พิจารณาเห็นอัตตา หรือสิ่งที่เนื่องด้วยอัตตาอะไร ๆ ในอุปาทานขันธ์ ๕ ประการนี้เลย และผมก็ไม่ได้เป็นพระอรหันตขีณาสพ
api ca me, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu ‘asmī’ti adhigataṁ, ‘ayamahamasmī’ti na ca samanupassāmī”ti.
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | samanupassāmiti → This paragraph exists in S3, but included between (), viz., erased from -passāmīti in the preceding till samanu in this (pts note) | api ca → apica (bjt, th) | + → ca (bjt, th) | ayamahamasmīti → ayam aham asmīti (pts)
แต่ผมเข้าใจว่า ‘เรามี’ ในอุปาทานขันธ์ ๕ ประการ และผมก็ไม่ได้พิจารณาเห็นว่า ‘เราเป็นอย่างนี้”

“Ehi tvaṁ, āvuso dāsaka, yena khemako bhikkhu tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā khemakaṁ bhikkhuṁ evaṁ vadehi:
khemakaṁ bhikkhuṁ → khemakam bhikkhum (pts)
“มาเถิด ท่านทาสกะ ท่านจงเข้าไปหาภิกษุเขมกะถึงที่อยู่แล้วบอกว่า
‘therā taṁ, āvuso khemaka, evamāhaṁsu—
taṁ → tam (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
‘ท่านเขมกะ พระเถระทั้งหลายฝากมาถามว่า
yametaṁ, āvuso khemaka, asmīti vadesi, kimetaṁ asmīti vadesi?
yametaṁ → yam etam (pts) | kimetaṁ → kim etam (pts)
‘คำที่ท่านกล่าวว่า ‘เรามี’ นั้นคืออย่างไร
Rūpaṁ asmīti vadesi, aññatra rūpā asmīti vadesi,
rūpaṁ → rūpam (pts)
ท่านกล่าวว่า ‘เรามีรูป’ กล่าวว่า ‘เรามีนอกจากรูป’
vedanaṁ …
+ → aññatra vedanāya asmīti vadesi (bjt) | vedanaṁ → vedanam (pts)
ท่านกล่าวว่า ‘เรามีเวทนา ...
saññaṁ …สัญญา ... saṅkhāre …
saṅkhāre viññāṇaṁ → saṅkhare viññāṇam (pts) | + → asmīti vadesi aññatra saṅkhārehi asmīti vadesi (bjt)
สังขาร ...
viññāṇaṁ asmīti vadesi, aññatra viññāṇā asmīti vadesi.
viññāṇaṁ → viññāṇam (pts)
ท่านกล่าวว่า ‘เรามีวิญญาณ’ กล่าวว่า ‘เรามีนอกจากวิญญาณ’
Yametaṁ, āvuso khemaka, asmīti vadesi. Kimetaṁ asmīti vadesī’”ti?
vadesi → S3 vadesīti, the remainder wanting (pts note) | yametaṁ → yam etam (pts) | kimetaṁ → kim etam (pts)
ท่านเขมกะ คำที่ท่านกล่าวว่า ‘เรามี’ นั้นคืออย่างไร”

“Evamāvuso”ti kho āyasmā dāsako therānaṁ bhikkhūnaṁ paṭissutvā yenāyasmā khemako tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ khemakaṁ etadavoca—
evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | therānaṁ bhikkhūnaṁ → therānam bhikkhūnam (pts) | khemakaṁ etadavoca → khemakam etad avoca (pts)
ท่านพระทาสกะรับคำแล้วเข้าไปหาท่านพระเขมกะถึงที่อยู่ได้กล่าวว่า
therā taṁ, āvuso khemaka, evamāhaṁsu:
taṁ → tam (pts) | evamāhaṁsu → evam ahaṁsu (pts)
‘ท่านเขมกะ พระเถระทั้งหลายฝากมาถามว่า
“yametaṁ, āvuso khemaka, ‘asmī’ti vadesi, kimetaṁ ‘asmī’ti vadesi?
yametaṁ → yam etam (pts) | kimetaṁ → kim etam (pts)
‘คำที่ท่านกล่าวว่า ‘เรามี’ นั้นคืออย่างไร
Rūpaṁ ‘asmī’ti vadesi aññatra rūpā ‘asmī’ti vadesi?
rūpaṁ → rūpam (pts)
ท่านกล่าวว่า ‘เรามีรูป’ กล่าวว่า ‘เรามีนอกจากรูป’
Vedanaṁ …ท่านกล่าวว่า ‘เรามีเวทนา ... saññaṁ …สัญญา ... saṅkhāre …
saṅkhāre → saṅkhare (pts)
สังขาร ...
viññāṇaṁ ‘asmī’ti vadesi aññatra viññāṇā ‘asmī’ti vadesi?
viññāṇaṁ → viññāṇam (pts)
ท่านกล่าวว่า ‘เรามีวิญญาณ’ กล่าวว่า ‘เรามีนอกจากวิญญาณ’
Yametaṁ, āvuso khemaka, ‘asmī’ti vadesi, kimetaṁ ‘asmī’ti vadesī”ti?
vadesīti → vadesiti (cck) | yametaṁ → yam etam (pts) | kimetaṁ → kim etam (pts)
ท่านเขมกะ คำที่ท่านกล่าวว่า ‘เรามี’ นั้นคืออย่างไร”

“Alaṁ, āvuso dāsaka, kiṁ imāya sandhāvanikāya.“พอทีเถิด ท่านทาสกะ การเดินไปเดินมาบ่อย ๆ นี้จะมีประโยชน์อะไร Āharāvuso, daṇḍaṁ;
daṇḍaṁ → daṇḍam (pts)
ท่านจงหยิบไม้เท้ามา
ahameva yena therā bhikkhū tenupasaṅkamissāmī”ti.
ahameva → aham eva (pts)
ผมจักเข้าไปหาพระเถระทั้งหลายเอง”

Atha kho āyasmā khemako daṇḍamolubbha yena therā bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā therehi bhikkhūhi saddhiṁ sammodi.
daṇḍamolubbha → daṇḍamolambha (sya-all); daṇḍam olumbha (pts) | daṇḍamolambha → evaṁ. ba daṇḍamolumbha (sya-all: sī.)
ลำดับนั้น ท่านพระเขมกะยันไม้เท้าเข้าไปหาพระเถระทั้งหลายถึงที่อยู่ ได้สนทนาปราศรัยพอเป็นที่บันเทิงใจ
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ khemakaṁ therā bhikkhū etadavocuṁ:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | sāraṇīyaṁ → sārāṇīyam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhikkhū etadavocuṁ → bhikkhu etad avocuṁ (pts)
พอเป็นที่ระลึกถึงกันแล้ว นั่ง ณ ที่สมควรครั้นแล้ว พระเถระทั้งหลายได้ถามว่า

“yametaṁ, āvuso khemaka, ‘asmī’ti vadesi, kimetaṁ ‘asmī’ti vadesi?
yametaṁ → yam etam (pts) | kimetaṁ → kim etam (pts)
“ท่านเขมกะ คำที่ท่านกล่าวว่า ‘เรามี’นั้นคืออย่างไร
Rūpaṁ ‘asmī’ti vadesi, aññatra rūpā ‘asmī’ti vadesi?
rūpaṁ → rūpam (pts)
ท่านกล่าวว่า ‘เรามีรูป’ กล่าวว่า ‘เรามีนอกจากรูป’
Vedanaṁ …ท่านกล่าวว่า‘เรามีเวทนา ... saññaṁ …สัญญา ... saṅkhāre …สังขาร ... viññāṇaṁ ‘asmī’ti vadesi, aññatra viññāṇā ‘asmī’ti vadesi?
viññāṇaṁ → viññāṇam (pts)
ท่านกล่าวว่า ‘เรามีวิญญาณ’ กล่าวว่า‘เรามีนอกจากวิญญาณ’
Yametaṁ, āvuso khemaka, ‘asmī’ti vadesi, kimetaṁ ‘asmī’ti vadesī”ti?
kimetaṁ → kametaṁ (sya-all) | yametaṁ → yam etam (pts) | kimetaṁ → kim etam (pts)
ท่านเขมกะ คำที่ท่านกล่าวว่า ‘เรามี’ นั้นคืออย่างไร”

“Na khvāhaṁ, āvuso, rūpaṁ ‘asmī’ti vadāmi; napi aññatra rūpā ‘asmī’ti vadāmi.
khvāhaṁ → khohaṁ (bj) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | rūpaṁ → rūpam (pts)
“ท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ผมไม่ได้กล่าวว่า ‘เรามีรูป’ ทั้งไม่ได้กล่าวว่า ‘เรามีนอกจากรูป’
Na vedanaṁ …
+ → napi aññatra vedanāya asmīti vadāmi (bjt)
ผมไม่ได้กล่าวว่า ‘เรามีเวทนา ...
na saññaṁ …สัญญา ... na saṅkhāre …สังขาร ... na viññāṇaṁ ‘asmī’ti vadāmi; napi aññatra viññāṇā ‘asmī’ti vadāmi.
viññāṇaṁ asmīti vadāmi napi → viññāṇam na pi (pts) | Na → S1-3 insert pi (pts note) | na viññāṇaṁ → asmīti vadāmi napi aññatra saṅkhārehi (bjt)
วิญญาณ’ทั้งไม่ได้กล่าวว่า ‘เรามีนอกจากวิญญาณ’
Api ca me, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu ‘asmī’ti adhigataṁ ‘ayamahamasmī’ti na ca samanupassāmi.
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | ca → (pts) | samanupassāmi → S1-3 omit samanu (pts note) | api ca → apica (th) | adhigataṁ ayamahamasmīti → adhigatam ayam aham asmīti ca (pts)
แต่ผมเข้าใจว่า ‘เรามี’ ในอุปาทานขันธ์ ประการ และผมก็ไม่ได้พิจารณาเห็นว่า ‘เราเป็นอย่างนี้’

Seyyathāpi, āvuso, uppalassa vā padumassa vā puṇḍarīkassa vā gandho.
gandho → Omitted by S1-3 (pts note)
ท่านผู้มีอายุทั้งหลาย เปรียบเหมือนกลิ่นดอกอุบลก็ดี ดอกปทุมก็ดี ดอกบุณฑริกก็ดี
Yo nu kho evaṁ vadeyya: ‘pattassa gandho’ti vā ‘vaṇṇassa gandho’ti vā ‘kiñjakkhassa gandho’ti vā sammā nu kho so vadamāno vadeyyā”ti?
vaṇṇassa → vaṇṭassa (katthaci) | vā → (pts) | gandhoti vā → gandho pi (pts) | vaṇṇassa → vaṇḍassa (cck: katthaci) | kiñjakkhassa → evaṁ. ba. kiñjakkharāya (sya-all: sī.) | Vaṇṇassa → S1-3 vaṇṭassa, ṭ being erased in S1 (pts note) | Kiñjakkhassa → S1 kijjhakkhassa; B kiñcakkharāya (pts note) | gandhoti → gandho ti (pts)
ผู้ที่กล่าวว่า ‘กลิ่นของใบ’ ว่า ‘กลิ่นของสี’ หรือว่า ‘กลิ่นของเกสร’อย่างนี้ ชื่อว่ากล่าวถูกต้องหรือ”

“No hetaṁ, āvuso”.
hetaṁ → hetam (pts)
“ไม่ถูกต้อง ท่านผู้มีอายุ”

“Yathā kathaṁ, panāvuso, sammā byākaramāno byākareyyā”ti?
kathaṁ panāvuso → kathampanāvuso (bjt) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th) | kathaṁ → katham (pts) | sammā byākaramāno byākareyyāti → sammāvyākaramāno vyākareyyāti (pts)
“ท่านผู้มีอายุทั้งหลาย เมื่อจะตอบให้ถูกต้อง ควรตอบอย่างไร”

“‘Pupphassa gandho’ti kho, āvuso, sammā byākaramāno byākareyyā”ti.
sammā byākaramāno byākareyyāti → sammāvyākaramāno vyākareyyāti (pts)
“ท่านผู้มีอายุ เมื่อจะตอบให้ถูกต้อง ควรตอบว่า ‘กลิ่นของดอก”

“Evameva khvāhaṁ, āvuso, na rūpaṁ ‘asmī’ti vadāmi, napi aññatra rūpā ‘asmī’ti vadāmi.
khvāhaṁ → khohaṁ (bj) | evameva khvāhaṁ → evam eva khvāham (pts) | rūpaṁ → rūpam (pts) | napi → na pi (pts)
“ท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ผมไม่ได้กล่าวว่า ‘เรามีรูป’ ทั้งไม่ได้กล่าวว่า ‘เรามีนอกจากรูป’
Na vedanaṁ …
vedanaṁ → vedanam (pts)
ผมไม่ได้กล่าวว่า ‘เรามีเวทนา ...
na saññaṁ …
saññaṁ → saññam (pts)
สัญญา ...
na saṅkhāre …สังขาร ... na viññāṇaṁ ‘asmī’ti vadāmi, napi aññatra viññāṇā ‘asmī’ti vadāmi.
napi aññatra → na pi annatra (pts) | viññāṇaṁ → viññāṇam (pts)
วิญญาณ’ทั้งไม่ได้กล่าวว่า ‘เรามีนอกจากวิญญาณ’
Api ca me, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu ‘asmī’ti adhigataṁ ‘ayamahamasmī’ti na ca samanupassāmi.
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | ca → (pts) | api ca → apica (th) | adhigataṁ ayamahamasmīti → adhigatam ayam aham asmīti ca (pts)
แต่ผมเข้าใจว่า ‘เรามี’ ในอุปาทานขันธ์ ประการ และผมก็ไม่ได้พิจารณาเห็นว่า ‘เราเป็นอย่างนี้’

Kiñcāpi, āvuso, ariyasāvakassa pañcorambhāgiyāni saṁyojanāni pahīnāni bhavanti, atha khvassa hoti: ‘yo ca pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato asmīti māno, asmīti chando, asmīti anusayo asamūhato.
yo ca → yeva (sya-all) | khvassa → S1 khoassa; S3 khossa (pts note) | anusahagato → S1-3 aṇu- always (pts note) | saṁyojanāni → saññojanāni (bjt, th, pts) | hoti yo ca pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato → hotiyeva pañcasupādānakkhandhesu aṇusahagato (bjt)
โอรัมภาคิยสังโยชน์ (สังโยชน์เบื้องต่ำ) ๕ ประการพระอริยสาวกละได้แล้วก็จริง แต่ท่านก็ยังถอนมานะ ฉันทะ และอนุสัยอย่างละเอียดในอุปาทานขันธ์ ๕ ประการว่า ‘เรามี’ ไม่ได้
So aparena samayena pañcasu upādānakkhandhesu udayabbayānupassī viharati—
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | udayabbayānupassī → So B always; S1 udayabbyānu-; S3 udayabyānu- here; (pts note)
ต่อมา ท่านพิจารณาเห็นความเกิดขึ้นและความเสื่อมไปในอุปาทานขันธ์ ๕ ประการว่า
iti rūpaṁ, iti rūpassa samudayo, iti rūpassa atthaṅgamo;
atthaṅgamo → atthagamo (bj) | rūpaṁ → rūpam (pts)
‘รูปเป็นอย่างนี้ ความเกิดขึ้นแห่งรูปเป็นอย่างนี้ ความดับแห่งรูปเป็นอย่างนี้
iti vedanā …เวทนาเป็นอย่างนี้ ... iti saññā …สัญญาเป็นอย่างนี้ ... iti saṅkhārā …สังขารเป็นอย่างนี้ ... iti viññāṇaṁ, iti viññāṇassa samudayo, iti viññāṇassa atthaṅgamo’ti.
atthaṅgamoti tassimesu pañcasu upādānakkhandhesu → atthagamoti tassa imesu pañcasupādānakkhandhesu (bj) | atthaṅgamoti → atthagamo ti (pts)
วิญญาณเป็นอย่างนี้ ความเกิดขึ้นแห่งวิญญาณเป็นอย่างนี้ความดับแห่งวิญญาณเป็นอย่างนี้’
Tassimesu pañcasu upādānakkhandhesu udayabbayānupassino viharato yopissa hoti pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato ‘asmī’ti, māno ‘asmī’ti, chando ‘asmī’ti anusayo asamūhato, sopi samugghātaṁ gacchati.
pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato → pañcasupādānakkhandhesu aṇusahagato (bj) | yo → S1-3 ye (pts note) | tassimesu pañcasu upādānakkhandhesu → tassa imesu pañcasupādānakkhandhesu (bjt) | yopissa → yo pissa (pts) | sopi → so pi (pts)
เมื่อท่านพิจารณาเห็นความเกิดขึ้นและความเสื่อมไปในอุปาทานขันธ์ ๕ ประการนี้อยู่ ถึงแม้ท่านจะยังถอนมานะ ฉันทะและอนุสัยอย่างละเอียดในอุปาทานขันธ์ ๕ ประการว่า ‘เรามี’ ไม่ได้ แต่มานะ ฉันทะและอนุสัยก็ถูกเพิกถอนขึ้นได้

Seyyathāpi, āvuso, vatthaṁ saṅkiliṭṭhaṁ malaggahitaṁ. Tamenaṁ sāmikā rajakassa anupadajjuṁ.
saṅkiliṭṭhaṁ → saṁkiliṭṭhaṁ (my, bjt, ms2005) | anupadajjuṁ → anuppadajjuṁ (bjt, th) | vatthaṁ saṅkiliṭṭhaṁ → vattham saṁkiliṭṭham (pts) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | anupadajjuṁ → anuppadajjeyyuṁ (pts)
ผ้าสกปรกเปื้อนมลทิน เจ้าของผ้ามอบผ้านั้นให้แก่ช่างซักผ้า
Tamenaṁ rajako ūse vā khāre vā gomaye vā sammadditvā acche udake vikkhāleti.
ūse → B use usa- always (pts note) | madditvā → B saṁmadhitvā (pts note) | sammadditvā → saṁmadditvā (th) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | sammadditvā → samam madditvā (pts)
ช่างซักผ้าขยี้ผ้านั้นในน้ำด่างเกลือ น้ำด่างขี้เถ้า หรือในโคมัยแล้ว ซักในน้ำสะอาด
Kiñcāpi taṁ hoti vatthaṁ parisuddhaṁ pariyodātaṁ, atha khvassa hoti yeva anusahagato ūsagandho vā khāragandho vā gomayagandho vā asamūhato.
hoti yeva → hoteva (bj); hoti yo (bj); hoti yo ca (sya-all, pts1ed) | hoti yeva anusahagato → hoteva aṇusahagato (bj) | hoteva → hoti yo (bj: sīmu8) | ca → Missing in S3 (pts note) | vatthaṁ → vattham (pts)
ผ้านั้นสะอาดก็จริง แต่ผ้านั้นก็ยังไม่หมดกลิ่นน้ำด่างเกลือ กลิ่นน้ำด่างขี้เถ้า หรือกลิ่นโคมัยที่ติดอยู่
Tamenaṁ rajako sāmikānaṁ deti. Tamenaṁ sāmikā gandhaparibhāvite karaṇḍake nikkhipanti.
tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | tamenaṁ → tam enam (pts)
ช่างซักผ้ามอบผ้านั้นคืนให้เจ้าของไป เจ้าของเก็บผ้านั้นใส่ไว้ในหีบอบด้วยกลิ่น
Yopissa hoti anusahagato ūsagandho vā khāragandho vā gomayagandho vā asamūhato, sopi samugghātaṁ gacchati.
anusahagato → aṇusahagato (bj) | yopissa → yo pissa (pts) | sopi → so pi (pts)
แม้ผ้านั้นจะยังไม่หมดกลิ่นน้ำด่างเกลือ กลิ่นน้ำด่างขี้เถ้า หรือกลิ่นโคมัยที่ติดอยู่ แต่กลิ่นนั้นก็หายไป

Evameva kho, āvuso, kiñcāpi ariyasāvakassa pañcorambhāgiyāni saṁyojanāni pahīnāni bhavanti, atha khvassa hoti yeva pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato ‘asmī’ti, māno ‘asmī’ti, chando ‘asmī’ti anusayo asamūhato.
ca → S1 ye-; S3 yeva (pts note) | saṁyojanāni → saññojanāni (bjt, th, pts) | hoti yeva pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato → hotiyeva pañcasupādānakkhandhesu aṇusahagato (bjt) | evameva → evam eva (pts) | yeva → yo ca (pts) | asamūhato → asamuhato (pts)
แม้ฉันใด ท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ข้อนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน สังโยชน์เบื้องต่ำ ๕ ประการ พระอริยสาวกละได้แล้วก็จริง แต่ท่านก็ยังถอนมานะ ฉันทะ และอนุสัยอย่างละเอียดในอุปาทานขันธ์ ๕ ประการว่า ‘เรามี’ไม่ได้
So aparena samayena pañcasu upādānakkhandhesu udayabbayānupassī viharati.
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj)
ต่อมา ท่านพิจารณาเห็นความเกิดขึ้นและความเสื่อมไปในอุปาทานขันธ์ ๕ ประการว่า
‘Iti rūpaṁ, iti rūpassa samudayo, iti rūpassa atthaṅgamo;
atthaṅgamo → atthagamo (bj, pts)
‘รูปเป็นอย่างนี้ ความเกิดขึ้นแห่งรูปเป็นอย่างนี้ ความดับ แห่งรูปเป็นอย่างนี้
iti vedanā …เวทนาเป็นอย่างนี้ ... iti saññā …
saññā → sañña (pts)
สัญญาเป็นอย่างนี้ ...
iti saṅkhārā …สังขารเป็นอย่างนี้... iti viññāṇaṁ, iti viññāṇassa samudayo, iti viññāṇassa atthaṅgamo’ti.
atthaṅgamoti → atthagamoti (bj) | atthaṅgamoti tassa imesu → atthagamo ti tassimesu (pts)
วิญญาณเป็นอย่างนี้ ความเกิดขึ้นแห่งวิญญาณเป็นอย่างนี้ ความดับแห่งวิญญาณเป็นอย่างนี้’
Tassa imesu pañcasu upādānakkhandhesu udayabbayānupassino viharato yopissa hoti pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato ‘asmī’ti, māno ‘asmī’ti, chando ‘asmī’ti anusayo asamūhato, sopi samugghātaṁ gacchatī”ti.
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato → pañcasupādānakkhandhesu aṇusahagato (bj) | tassa imesu → tassimesu (sya-all) | yopissa → yo pissa (pts) | asmīti → asmīyi (pts) | sopi → so pi (pts) | gacchatīti → gacchati (pts)
เมื่อท่านพิจารณาเห็นความเกิดขึ้นและความเสื่อมไปในอุปาทานขันธ์ ๕ ประการนี้อยู่ ถึงแม้ท่านจะยังถอนมานะ ฉันทะ และอนุสัยอย่างละเอียดในอุปาทานขันธ์ ๕ ประการว่า ‘เรามี’ ไม่ได้ แต่มานะ ฉันทะและอนุสัยก็ถูกเพิกถอนขึ้นได้”

Evaṁ vutte, therā bhikkhū āyasmantaṁ khemakaṁ etadavocuṁ:
khemakaṁ etadavocuṁ → khemakam etad avocuṁ (pts)
เมื่อท่านพระเขมกะกล่าวอย่างนี้แล้ว พระเถระทั้งหลายได้กล่าวว่า
“na kho mayaṁ āyasmantaṁ khemakaṁ vihesāpekhā pucchimha, api cāyasmā khemako pahosi tassa bhagavato sāsanaṁ vitthārena ācikkhituṁ desetuṁ paññāpetuṁ paṭṭhapetuṁ vivarituṁ vibhajituṁ uttānīkātuṁ.
na kho → na kho pana (pts1ed, mr) | pucchimha → āpucchimhā (bj) | pahosi → pahoti (bj, sya-all, pts) | paññāpetuṁ → paññapetuṁ (bj, sya-all) | vihesāpekhā pucchimha → vihesāpekkhā apucchimhā (sya-all) | kho → kho pana (pts) | khemakaṁ vihesāpekhā → khemakam vihesā apekhā (pts) | uttānīkātuṁ → uttānīkatuṁ (pts) | āpucchimhā → pucchimha (bj: machasaṁ) | paññapetuṁ → paññāpetuṁ (bj: machasaṁ) | kho → na kho pana (cck: ka.)
“พวกผมไม่ได้ถามมุ่งเบียดเบียนท่านเลย แต่ท่านเขมกะสามารถบอก แสดง บัญญัติ กำหนดเปิดเผย จำแนก ทำให้ง่าย
Tayidaṁ āyasmatā khemakena tassa bhagavato sāsanaṁ vitthārena ācikkhitaṁ desitaṁ paññāpitaṁ paṭṭhapitaṁ vivaritaṁ vibhajitaṁ uttānīkatan”ti.
ācikkhitaṁ → acikkhitaṁ (bj) | paññāpitaṁ → paññapitaṁ (bj, sya-all) | tayidaṁ → yadidaṁ (sya-all) | paṭṭhapitaṁ vivaritaṁ vibhajitaṁ → paṭṭhapitam vivaṭaṁ vibhattaṁ (pts) | vibhattaṁ → B vivaritaṁ vibhajitaṁ (pts note) | sāsanaṁ → sāsanam (pts)
ซึ่งคำสั่งสอนของพระผู้มีพระภาคพระองค์นั้นโดยพิสดารตามที่ท่านบอก แสดง บัญญัติ กำหนด เปิดเผย จำแนก ทำให้ง่ายแล้วโดยพิสดาร”

Idamavoca āyasmā khemako.
idamavoca → idam avoca (pts)
ท่านพระเขมกะได้กล่าวอย่างนี้แล้ว
Attamanā therā bhikkhū āyasmato khemakassa bhāsitaṁ abhinanduṁ.
bhāsitaṁ → bhāsitam (pts)
พระเถระทั้งหลายมีใจยินดี ต่างชื่นชมภาษิตของท่านเขมกะ
Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṁ bhaññamāne saṭṭhimattānaṁ therānaṁ bhikkhūnaṁ anupādāya āsavehi cittāni vimucciṁsu, āyasmato khemakassa cāti.
khemakassa cāti sattamaṁ → ca khemakassāti (bj, sya-all) | saṭṭhimattānaṁ → saṭṭhīmattānaṁ (sya-all) | vimucciṁsu → mucciṁsu (pts) | cāti → S1-3 Khemakassāti (pts note) | imasmiñca → imasmiñ ca (pts) | saṭṭhimattānaṁ therānaṁ bhikkhūnaṁ → saṭṭhimattānam therānam bhikkhūnam (pts)
ก็เมื่อท่านพระเขมกะกล่าวเวยยากรณภาษิตนี้อยู่ จิตของพระเถระประมาณ ๖๐ รูปและของท่านพระเขมกะ ก็หลุดพ้นจากอาสวะเพราะไม่ถือมั่น

Sattamaṁ.เขมกสูตรที่ ๗ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Français · ไทย